İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Tazminat)
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı şirket ile 03.02.2010 tarihli yapılmış olan protokol neticesinde davalı şirket müvekkilin ... A.Ş.'den olan kar zarar katılım akdi, cari hesaplar da bulunan haklarını devraldığını, taraflar arasında yapılmış olan sözleşme neticesinde davalı şirket 10799 Euro ve 1026 Dolar bedeli müvekkile ödemeyi yüklendiğini, davalı şirket tarafından dava tarihine kadar 2769.TL ödeme yapılmış geri kalan taahhüt edilen ödemeler davalı tarafından yapılmamış olduğunu, davalı şirket tarafından yapılan ödemeler sözleşmede kararlaştırılan toplam alacak miktarından mahsup edilerek söz konusu alacağımızın bilirkişi marifeti ile güncel değeri hesaplanarak davalı tarafça ödenmesi gereken 30.04.2015 kesin vade tarihi olan tarihinden itibaren tespit edilmesini talep ettiklerini, davalı tarafından sözleşme ile yüklenmiş olduğu alacağın fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile alacak değeri bilirkişi marifeti ile hesaplanarak şimdilik 1.000,00 TL'nin fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ödenmesini, fiili ödeme tarihine kadar devlet bankalarının o para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dayanak sözleşmenin hükümsüz olduğunu, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, dava konusu hususlarda zaman aşımı bulunduğunu ve davanın görevsiz mahkemede açıldığını beyan ederek esas ve usul yönünden davanın reddini talep etmiştir.
Dava, temlik sözleşmesi uyarınca alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Dava, ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2022/... Esas sayılı dosya ile açılmıştır. Yapılan yargılama sonucu, temlik edilen alacağın finans kurumundan olan bir alacak olması sebebiyle davanın mutlak ticari dava olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiştir.
Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir. Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır. Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık temlik sözleşmesinden doğmaktadır. Uyuşmazlığın çözümü temlik hükümleri kapsamında, eldeki sözleşme kapsamına göre yapılacaktır. Temlik sözleşmesine konu alacağın finans kurumundan olan bir alacak olması, davayı mutlak ticari dava haline getirmemektedir. Zira borçlu olduğu iddia edilen ... işbu davada taraf olarak bulunmamaktadır. Temlik eden ile ... arasındaki asıl sözleşme de dava konusu değildir. Bu hususta emsal nitelikteki İstanbul 16. HD’nin 2018/3635 Esas ve 2018/2649 Karar sayılı ilamında “Dava, taraflar arasında düzenlenen alacağın temliki sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. 6102 Sayılı TTK'nun 3.maddesinde bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiillerin ticari işlerden olduğunun belirtildiği, aynı kanunun 4.maddesinde ise ticari dava ve işlerin sayıldığı, eldeki davada ise davacı tarafından temlik sözleşmesi uyarınca davalının üzerine düşen edimlerini yerine getirmediğinden bahisle itirazın iptali isteminde bulunulmuş olup davacının temlik sözleşmesine konu yaptığı alacağın borçlusu durumundaki ... A.Ş'nin bu davada taraf olmadığı gibi uyuşmazlık konusu alacak da doğrudan doğruya davalının ticari işletmesi ile ilgili değildir. Kaldı ki davacı da tacir değildir. Uyuşmazlığın çözümünde 6098 sayılı TBK'nun 183. vd. maddeleri hükümlerinin uygulanacağından, dava konusu uyuşmazlık ticari dava niteliği taşımamaktadır. (Bakınız Yargıtay 11.HD'sin 2015/14950 Esas, 2016/3539 Karar ve Yargıtay 13.HD'sinin 2015/15096 Esas, 2017/2181 Karar; 2017/8010 Esas, 2017/9945 Karar sayılı ilamları) Açıklanan bu nedenlerle davalı vekilinin ticaret mahkemesinin görevli olduğu yolundaki istinaf sebepleri yerinde değildir.” şeklinde görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğu belirtilmiştir. Benzer şekilde İstanbul 43. HD’nin 2022/674 Esas ve 2022/513 Karar sayılı ilamında “Somut olayda davacı ile davalı arasında 31.10.2012 tarihinde imzalanan alacağın temliki, sulh, ibra ve feragat sözleşmesine göre, davacının Tasfiye Halindeki ... A.Ş.'den 12.161,00 USD mevduat alacağı davalıya temlik edilmiş olup, karşılığında davalının 340 USD 'lik taksitler halinde sözleşmede belirlenen vadelerde ödemesi kararlaştırılmıştır.
Davacı ile davalı şirket arasında imzalanan alacağın temliki sözleşmesi bağımsız mahiyette bir sözleşme olup taraflar açısından kendi başına hüküm ifade eder. Davacıın temlik sözleşmesine konu yaptığı alacağın borçlusu durumundaki Tasfiye Halindeki ... A.Ş. bu davada taraf değildir. Buna göre eldeki dava, TTK’da düzenlenen mutlak ticari davalardan olmadığı gibi davacının tacir olmadığı da gözetildiğinde her iki tarafın ticari işletmesiyle ilişkili değildir.
Bu hukuki açıklama uyarınca davaya bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi olmayıp 6100 sayılı HMK’nın 2. maddesi gereğince genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesidir(HGK'nın 21/03/2019 Tarih, 2017/11-2630 Esas ve 2019/328 Karar sayılı İlamı).
O halde davaya bakmaya asliye hukuk mahkemesi görevli olduğundan mahkemece davanın göreve dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmayıp, istinaf yasa yoluna başvuran davalının istinaf başvurusunu reddine karar verilmiştir.” şeklinde karar verilmiştir.
Mahkememizce davacıların tacir olup olmadığı araştırılmış, davacıların tacir olmadığı anlaşılmıştır. Yukarıda açıklanan sebeplerle ve emsal içtihatlar uyarınca davanın mutlak ticari dava olmadığı ve davacıların tacir olmaması sebebiyle nispi ticari dava da olmadığı kanaatiyle.... AHM’nin uyuşmazlığı görmekte görevli olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karşı görevsizlik kararı verilmiştir.
Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
1-Mahkememizin görevsizliği sebebi ile davanın usulden reddine, görevli mahkemenin İstanbul Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunun tespitine,
2-Karar kesinleştiğinde Mahkememiz ile.... Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğundan görevli merci tayini için dosyanın HMK md. 21/1-c ve HMK md. 22/2 uyarınca ortak görevli üst mahkemeye gönderilmesine,
3-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi uyarınca yargılama gideri ve vekâlet ücretinin görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/04/2026