Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olup lehine düzenlenerek müvekkil ...'ne ciro edilerek müvekkilin emrine kesilen ... ... Şubesine ait; 6 adet çekin kaybolduğunu, Müvekkil gerek işyerinde gerekse sair tüm yerlerde aramış ancak bugüne kadar çekleri bulamadığının, Çekler müvekkilin rızası hilafına elinden çıkmış olup, çek üzerinde varsa eğer ciro silsilesinde yer alan imzalar müvekkile ait olmadığının ve kötü niyetli 3. Şahıslar tarafından imzalanma, bir başkası adına cirolanma ihtimaline binaen çeklerin iptali ve ödemeden men yasağı getirilmesi gerektiğinin, Bu hususta mahkemeden teminatlı veya teminatsız olarak ödemeden men yasağı hususunda karar verilmesini mahkemeden talep ve dava etmişti

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:

TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan 6 adet çek yönünden davacının hamil sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çekle ilgili 1 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde dava konusu olan çek 3. şahıslarca dosyaya sunulmamıştır.
13/03/2026 ve 30/03/2026 tarihli ara kararlar ile davacı vekiline TTK 818/1-s maddesi atfıyla TTK.nın 763 maddesi uyarınca istirdat (iade) davası açması hususunda ihtarlı tebligat çıkartılmasına karar verildiği, davacı vekilinin süresi içerisinde dava konusu çeklerle ilgili olarak Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası ve Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ile istirdat (iade) davası açıldığına ilişkin beyan dilekçesi ve tevzi formu ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: davaya konu çeklerin zayi durumunun ortadan kalktığı, davanın konusunun kalmadığı anlaşılmakla konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, çeklerle ilgili davacı tarafça süresinde istirdat (iade) davası açıldığından işbu dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının davası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 116,60 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Dava konusu ... ait 6 adet çek üzerine koyulan tedbirin DERHAL KALDIRILMASINA, İlgili bankaya bu konuda müzekkere yazılmasına,

4-HMK.nun 392/2 maddesi uyarınca karar kesinleştiği tarihten itibaren 1 ay içinde tazminat davası açılmadığı taktirde ve talep halinde teminatın davacıya iadesine,

5-Davacı tarafça yatırılan harçların ve yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,

7-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde tarafların yokluğunda oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/04/2026