İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin dava konusu şirket ... A.Ş.nin hisselerinin % 90 ına sahip olmakla TTK 195.ve 208.maddeleri çerçevesinde söz konusu şirkette hakim ortak konumunda olduğunu, 6102 sayılı TK 208 maddesi uyarınca azlık hisselerini temsil eden davalılara ait hisselerin hakim ortak olan müvekkili şirket tarafından alınarak davalıların ortaklıktan çıkarılmak istendiğini, davalıların uzun süredir şirket faaliyetlerinin yürütülmesi kapsamında ortaklıklarından kaynaklanan hak ve yetkilerini kötü niyetli olarak kullanarak dürüstlük kurallarına aykın davrandıklarını, kötü niyetli ve şirketin verimli şekilde çalışmasını engellemek adına şirket aleyhine açmış oldukları davalar ile şirket maliyetlerinin yürütülmesini engelleyerek şirket içerisinde fark edilir sıkıntılar yarattıklarını, davalılar tarafından Edremit ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyası ile ... A.Ş.nin 25.01.2013 tarihli Genel Kurul Toplantısında alınan kararların iptaline ilişkin dava açıldığını, yine Edremit ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyası ile ... A.Ş.ne özel denetçi tayin edilmesi talepli dava açıldığını, davalıların İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosyası ile ... A.Ş.nin 30.04.2013 Tarihli Genel Kurul Toplantısında alınan kararların iptaline ilişkin dava açtıklarını, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosyası ile ... A.Ş.nin 12.07.2013 tarihli Genel Kurul Toplantısında alınan kararların iptaline ilişkin ... A.Ş.ye karşı dava açıldığını, davalılardan ... tarafından Genel Kurul Kararlarının iptaline ilişkin ... A.Ş. aleyhine açılan davaların arzu ettiği şekilde ilerlememesi ve sonuçlanmaması üzerine şahsen ortağı bulunduğu ... A.Ş. aleyhine İzmir Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2014/79 sayılı dosyası ile maddi ve manevi tazminat davası açtığını, ...'nin taraflar arasındaki 17.06.2010 tarihli protokole ve protokolde düzenlenen rekabet etmeme yükümlülüğüne aykırı davranışta bulunarak ... A.Ş.ile aynı sektörde faaliyette bulunan bir şirket kurmasının dahi davalıların şirket ortaklığından çıkarılması için haklı bir sebep oluşturduğunu, davalılardan ...'nin şahsen ortağı bulunduğu ... A.Ş. aleyhine Edremit Sulh Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyası ile ... A.Ş.nin fabrikasının bulunduğu taşınmazın kiralanmasına ilişkin anlaşma bulunmasına rağmen haksız ve fahiş talepler ile haksız olarak kira bedeli uyarlanması davası açtığını, yine davalıların İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosyası ile ... A.Ş.nin 16.07.2014 tarihli Genel Kurul toplantısında alman kararın iptali amacıyla dava açtıklarını,ticaret hukuku mevzuatı kapsamında ve Yargıtay ve doktrin görüşleri doğrultusunda ... A.Ş.nin verimli ve sağlıklı bir ticari hayat sürdürmeye devam edebilmesi için hakim ortak olan davacı şirket tarafından ... A.Ş. hisselerinin tamamının devralınması gerektiğin ileri sürmüş ve ... Yağ Sabun Sanayi İthalat İhracat ve Ticaret A.Ş. nezdinde azlık hisse sahibi olan davalılara ait azlık hisselerinin TTK m. 208 hükmü uyarınca, Sayın Mahkeme tarafından gerçekleştirilecek bilirkişi incelemesi neticesinde TTK m. 202/2 maddesine göre tespit olunacak değer üzerinden belirlenecek ayrılma akçesi karşılığında aynı şirket nezdinde hakim ortak olan davacı şirket tarafından devralınması suretiyle davalıların ... Yağ Sabun Sanayi İthalat İhracat ve Ticaret A.Ş.'deki ortaklıktan çıkarılmalarına ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu şirket kuruluşunda toplamda % 25 paya sahip olan müvekkillerinin hisse oranlarının şirkette gerçekleştirilen usule aykırı sermaye artışı ile küçültülerek % 10 a geriletildiğini, müvekkillerinin ortağı olduğu şirketin hakim ortağı olan davacı şirketin kötü yönetimi nedeni ile kurulduğu günden bu yana zarar ediyor göründüğünü, öz sermayesini büyük oranda yitirmiş olması ve ortaklarla ilgili hesapların hatalı tutuluyor olması sebebiyle çeşitli zamanlarda yapılan genel kurul toplantılarında dile getirildiğini, hukuki olarak gerekli korunmanın sağlanabilmesi için girişimlerde bulunulduğunu, şirketin keyfi bir yönetim ile sürekli zarar eden bir şirket haline getirildiğini, İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyasına bilirkişilerce sunulan raporda şirketin 2013 yılı ve 2014 yılının ilk Üç çeyreği incelenmesine rağmen şirket kayıtlarının fiili yaşama uygun olmadığının belirlendiğini, şirketin kurulduğu günden itibaren zarar ettiğini, müvekkileri tarafından Edremit ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyası ile şirketin öz sermayesinin tespitinin istendiğini, mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda şirketin öz sermayesinin % 69,4746 oranında kaybedildiğinin tespit edildiğini, yine müvekkilleri tarafından Edremit ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyası ile şirkete özel denetçi atanması talepli dava açıldığını, mahkemece şirkete atanan özel denetçi tarafından ortaklar cari hesapları üzerinde yapılan inceleme sonucunda hesapların hatalı tutulduğunun tespit edildiği, hakim ortağın şirketi zararda göstermek için uğraştığını, ... A.Ş.nin doğrudan müşterilerine mal satması yerine tüm üretimini yine hakim ortak olan davacı şirketin yan şirketi olan ... Paz.A.Ş.ye düşük bedelle sattığını, buradan da ürünlerin gerçek değeri ile piyasaya verildiğini, şirketin elde etmesi muhtemel karın ... Paz.A.Ş.ne aktarıldığının görüldüğünü, yaşanan olumsuz gelişmeler neticesinde müvekkillerinin sahip oldukları hisseleri devretmek isteklerini ... A.Ş.yönetim kuruluna ihtarname ile bildirdiklerini, şirket ana sözleşmesi gereğince kurucu hisselerin devrinin ancak yönetim kurulunun izni ile yapılabildiğinin bildirildiğini, müvekkillerinin hakim ortağın şirketi sürekli zararda göstermesi nedeni ile büyük kayıplar yaşadığını, davalıların sahip oldukları hisseleri gerçek değeri üzerinden devretmeye hazır oldukları daha önce şirkete bildirmiş olması gözetilerek haksız ve yersiz şekilde dava açan davacıların yargılama giderleri ve vekalet ücretine mahkum edilmesini talep etmiştir.
Dava dışı ... Yağ Sabun San İth İhr Tic AŞ'nin sicil dosya örneği celp edilmiş, mahkememizce dava dışı şirketin adresinde keşfen inceleme yapılarak şirketin aktifinde kayıtlı makine, diğer malzeme ve stokların rayiç değerlerinin tespiti yönünden Edremit Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış, talimat yolu ile alınan 12/12/2015 tarihli teknik bilirkişi raporunda ... Yağ Sabun Sanayi İth İhr ve Tic San AŞ'nin ... mevkiinde fabrikasında yapılan keşifte mevcut makina ve ekipmanları ile malzemelerin teknik özellikleri, fiili durumları ve işlevleri ile iletimde etkinliği, imalata olan ekonomik katkıları gözönünde bulundurularak toplam değerlerinin 873.010,0 TL olduğu bildirilmiş, mali müşavire ait 25/12/2015 tarihli raporda ise; şirketin 09/12/2015 tarihi itibariyle öz varlığının 1.381.233,03 TL olduğunu, şirketin öz sermayesinde azalma olduğunun tespit edildiğini, keşif tarihi itibariyle satışa hazır mamul maddeleri maliyet tutarının 149.330,89 TL, hammadde ve yarı mamul stokları toplam alış değeri üzerinden tutarının 478.668,00 TL olduğu bildirilmiş, alınan bilirkişi raporlarına taraf itirazlarının irdelenmesi yönünde bilirkişi heyetine kimya mühendisi bir bilirkişinin katılımı ile dava dışı şirketin aktifinde kayıtlı stoklar, malzeme ve makinaların rayiç değerlerinin tespitine yönelik rapor alınmasına karar verilmiş, dosyaya verilen bilirkişi heyetinin 10/06/2016 tarihli raporunda; ... Yağ Sabun Sanayi İht. İhr ve Tic AŞ'nin öz varlığının 1.338,812,44 TL olduğunu, şirketin keşif tarihi itibariyle satışa hazır mamul maddelerinin maliyet fiyatının 137.471,32 TL olduğunu, hammadde ve yarı mamul stokların alış değeri üzerinden tutarının 640.535,00 TL olduğunu, makina ve ekipmanlarının rayiç değerleri toplamının ise 994.935,00 TL olduğunu bildirmişlerdir.
Dosyaya delil olarak bildirilen Edremit ... AHM'nin ... Sayılı dosyasında davacının ..., Davalının ... Yağ Sabun San İth İhr ve Tic AŞ olduğu, davanın itirazın iptaline yönelik olarak açıldığı, davanın 29/01/2015 tarihinde kısmen kabulüne karar verildiği, kararın davalı tarafça temyiz edildiği belirlenmiştir. Edremit ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında davacıların ..., ..., ... ve ..., davalının ... Yağ Sabun San İth İhr ve San Tic AŞ olduğu, özel denetçi tayin edilmesi talepli olarak açıldığı, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Sayılı dosyasında davacıların ..., ..., ... ve ..., davalının ... Yağ Sabun San İth İhr ve San Tic AŞ olduğu, genel kurul kararlarının iptaline yönelik olarak açıldığı, dosyanın Yargıtay'da olduğu belirlenmiştir.
Mahkememizce davacı tarafın dava dışı ... Yağ Sabun San İth İhr ve Tic AŞ'nin ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle TTK 208.madde kapsamında davalıların şirket ortaklığından çıkarılmasına ilişkin koşulların oluşup oluşmadığı, koşullar mevcut ise değer hesaplanması yönünden bilirkişi raporu alınmış, dosyaya verilen 27/03/2017 havale tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirket ile dava dışı ... Yağ Sabun AŞ arasında hakim şirket-bağlı şirket ilişkisinin bulunduğu, davalıların % 10 pay sahibi olduğu, dava dışı ... Yağ Sabun AŞ'nin geriye kalan % 90 payların tamamına sahip olduğu, dava dışı ... Yağ Sabun AŞ'nin azlık pay sahipleri olan davalılar tarafından bu şirketin 2013-2014 yıllarında yapılan genel kurullarında alınan kararların iptal talebi ile 4 adet dava açıldığı gibi davalılardan ... ile ... Yağ Sabun AŞ arasında maddi ve manevi tazminat talepli bir davanın da mevcut olduğu, bu hali ile ... Yağ Sabun AŞ'nin azlık pay sahipleri olan davalılar ile şirketin hakim ortağı olan davacı şirket arasında 2013 yılından bu yana süregelen ve halen devam eden çok sayıda dava ve hukuki uyuşmazlıkların bulunduğu, davalılar bakımından TTK 208.madde hükmünde belirtilen azlığın şirketin çalışmasını engellemesi, dürüstlük kuralına aykırı davranması, fark edilir sıkıntı yaratması veya pervasızca hareket etmesi şartlarında herhangi birisinin gerçekleşmiş olup olmadığı konusunda nihai değerlendirmenin mahkeme takdirinde olduğunu, TTK 208.maddede yer alan hakim şirket azlığın paylarını varsa borca değeri yoksa 202.maddenin 2.fıkrasında ön görülen şekilde belirlenen değer ile satın alabilir hükmü gereğince dava taraflarının pay sahibi olduğu ... Yağ Sabun AŞ paylarının borsa değerinin olmadığı dikkate alınmak suretiyle davalılara ait payların gerçek değerinin ödenmesi ve bu değer belirlenirken mahkeme kararına en yakın tarihteki verilerin esas alınması gerektiği, dava dışı şirketin rapor tarihine en yakın mali dönem sonu 31/12/2016 tarihli bilançosu esas alınmak ve Edremit ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyası ile şirketin Edremit'de bulunan işyerinde keşif yapılarak düzenlenen 10/06/2016 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen aktiflerin gerçek değerlerin söz konusu bilançoya eklenmek suretiyle yapılan değerlendirmelerde; ... Yağ Sabun AŞ'nin 31/12/2016 tarihi itibariyle reel değerlere göre öz varlığının 1.251.042,35 TL olduğu buna göre şirketin 31/12/2016 tarihi itibariyle 1.251.042,35 TL olarak tespit edilen öz varlığının şirketin 60.000 adet payına bölünmesi neticesinde 1 adet gerçek değerinin aynı tarih itibariyle 20.85 TL tutarında olduğunun belirlendiği, bu tespitlere göre davalılardan ...'nin 4.200 adet payına tekabül eden gerçek pay değerinin 87.570 TL diğer davalılar ..., ... ve ...'nin her birinin 600'er adet payına tekabül eden gerçek pay değerinin ise her biri için 12.510'ar TL tutarında olduğu, tarafların itirazlarının irdelenmesi yönünde alınan 28/07/2017 havale tarihli ek raporlarında da kök raporlarını tekrarla bahsi geçen tutarların TTK 208 ve 202/2 hükümleri uyarınca davacı şirket tarafından davalılara ödenmesinin gerektiği bildirilmiştir.
TTK 208 maddesi "Hakim Şirket doğrudan veya dolaylı olarak bir sermaye şirketinin paylarının ve oy haklarının en az yüzde doksanına sahipse, azlık şirketin çalışmasını engelliyor, dürüstlük kuralına aykırı davranıyor, fark edilir sıkıntı yaratıyor veya pervasızca hareket ediyorsa, hakim şirket azlığın paylarını varsa borsa değeri, yoksa 202.maddenin 2.fıkrasında öngörülen şekilde belirlenen değer ile satın alabilir."
TTK 202/2.maddesi "b) Denkleştirme, faaliyet yılı içinde fiilen yerine getirilmez veya süresi içinde denk bir istem hakkı tanınmazsa, bağlı şirketin her pay sahibi, hâkim şirketten ve onun, kayba sebep olan, yönetim kurulu üyelerinden, şirketin zararını tazmin etmelerini isteyebilir. Hâkim istem üzerine veya resen somut olayda hakkaniyete uygun düşecekse, tazminat yerine bu maddenin ikinci fıkrası hükümlerine göre, davacı pay sahiplerinin paylarının hâkim şirket tarafından satın alınmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir başka bir çözüme karar verebilir." hükmünü içermektedir.
Dosyaya toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde; İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü Merkez ... Ticaret sicil no ile kayıtlı dava dışı ... Yağ Sabun Sanayi İthalat İhracat ve Tic AŞ'nin ortaklarının 54000 hisse ile ... AŞ, 4200 hisse ile ..., 600'er hisse ile ..., ... ve ... oldukları, davacı şirketin söz konusu şirketin paylarının % 90'ına sahip olduğu, davalıların ise paylarının % 10 oranında olduğu, davalılar ile hakim şirket olan ... Yağ Sabun Sanayi İthalat İhracat ve Tic AŞ arasında 2013 yılından beri süregelen dava ve hukuki uyuşmazlığın bulunduğu, bu duruma göre TTK 208.madde şartlarının mevcut olduğu, dava dışı şirketin borsa değerinin olmadığı, bu durumda TTK 202/2 kapsamında davalıların paylarının gerçek değerinin hesaplanarak ödenmesi gerektiği, bilirkişiler tarafından dava dışı ... Yağ Sabun Sanayi İthalat İhracat ve Tic AŞ'nin 31/13/2016 tarihli reel değerlere göre özvarlığının 1.251.042,35 TL olarak tespit edildiği ve özvarlığın şirketin 60000 adet payına bölünmesi neticesinde 1 payın aynı tarih itibariyle gerçek değerinin 20,85 TL olduğu, buna göre davalı ...'nin şirketteki 4200 adet payı karşılığının 87.570,00 TL, diğer davalıların ise 600'er adet payı karşılığının ise 12.510,00 TL olduğunun belirlendiği nazara alındığında davacı şirketin davalıların ... Yağ Sabun Sanayi İthalat İhracat ve Tic AŞ'deki paylarının belirlenen değerler üzerinden TTK 208.madde gereğince satın alınmasına, TTK 208.madde kapsamında ortaklıktan çıkarılma hususu düzenlenmediğinden ve verilen kararın niteliğine göre davacı tarafın davalıların ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin talepleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın kısmen kabulü ile ... Yağ Sabun Sanayi İthalat İhracat ve Tic AŞ'deki davalı ...'nin hissesinin 87.570,00 TL; davalı ... hissesinin 12.510,00 TL, Davalı ... ... hissesinin 12.510,00 TL, Davalı ... hissesinin 12.510,00 TL bedel üzerinden davacı ... Yağ Tarım San İthalat ve İhracat ve Tic AŞ tarafından TTK 208.madde gereğince satın alınmasına,
2-Kararın niteliğine göre davalıların ortaklıktan çıkarılmasına yönelik fazlaya ilişkin talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
3-Alınması gerekli 8.545,58 TL harçtan peşin alınan 27,70 TL'nin mahsubuyla bakiye 8.517,88 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça peşin yatırılan 27,70 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen taraftan tahsiliyle davacı tarafa verilmesine,
5-Kabul edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 12.758,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan ilk masraf 31,80 TL, 20 tebligat ve 2 müzekkere gideri toplamı 214,00 TL, 3 Bilirkişi ücreti toplamı 1.500,00 TL, 2 talimat gidiş dönüş, 3 bilirkişi ücretleri, 2 keşif harcı ve araç ücreti masrafı toplamı 2.211,80 TL ki toplam 3.957,60 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,
İlişkin davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.09/03/2018