İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin arsa payı karşılığı yapacağı inşaat işinin tamamlanabilmesi için davalı şirkete müracaat ettiğini davalı şirketin ise elektiriği ancak bir şartla verebileceklerini ve bu şartın inşaatın yapılacağı mahallede öteden beridir elektrik trafosu ihtiyacının mevcut bulunduğunu ve yapılacak inşaatta bedelsiz olarak trafo köşkünü alması içini tesis etmesi, parasının ve trafoya gelecek enerji nakil hattının parasının müvekkili tarafından karşılanması gerektiği aksi halde enerji alamayacaklarını ve itirazlarının da kesinlikle kabul edilmeyeceğinin belirtildiğini, müvekkili şirket yetkililerinin istenilen uygulama ile yasal mevzuatın farklı olduğunu ve davalı taraftan yasal mevzuata göre işlem yapılmasını talep ettiklerine karşılık davalı tarafça sözleşmelerin daha önceden hazırlanmış tip olduğu için, bunu değiştiremeyeceklerinin bildirildiğini, müvekkilinin oluşabilecek gecikmeler nedeniyle inşaattaki mal sahiplerine karşı ticari taahhüt ve yükümlülüklerini zamanında yerine getirebilmek adına elektrik alabilmek için çaresizlik içinde davalı ... şirketinin isteklerini yerine getirdiğini, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu gereği elektrik dağıtım şirketlerinin ayrım gözetmeksizin elektrik enerjisi dağıtım ve bağlantı hizmeti sunmakla yükümlü olduğunu, müvekkiline karşı uygulanan gabin ile haksız rekabet ortamı oluşturulduğunu ve eşitliğe aykırı davranıldığını belirterek davanın kabulüyle müvekkili tarafından yapılmış bulunan trafo, kablo, işçilik, belediye kazı harcı ve diğer tesis bedellerinin maliyet bedeli 106.406,00 TL'nin imal tarihinden itibaren yasal faizleri ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde davanın müvekkiline değil, dava konusu işlemdeki mevzuat düzenlemesini yapan ve uygulamaya koyan kurumun Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu olduğundan ve trafo yerinin ... Genel Müdürlüğü adına tescil ettirildiğinden bu kurumlar adına dava açılması gerektiğini, müvekkili tarafından yapılan iş ve işlemlerin yasal mevzuata uygun olduğunu, ve karşılıklı inceleme ve değerlendirme sonucunda protokol imzalanarak ve bir takım malzemeler müvekkili kurum tarafından temin edilerek tesis edildiğini, müvekkilinin özel hukuk tüzel kişisi değil sermayesi tamamen devlete ait olan kamu tüzel kişiliği olduğunu, dava konusu inşaatın bulunduğu Şemikler bölgesinde meydana gelen hızlı değişikliğin, çok katlı yapılaşmanın artması sebebiyle mevcut sistemin ihtiyacını karşılayamayacak duruma gelmesi ve davacı şirketin enerji talebinin karşılanamayacak olması da göz önüne alınarak Trafo Komisyonu tarafından alınan kararların davacı şirkete bildirildiğini, davacı şirket yetkilisinin 10/11/2011 tarihli dilekçesiyle trafoyu yapmak istediğini belirttiğini, talep üzerine konunun İzmir İl Müdürlüğü kanalıyla şirket müdürlüğünün oluruna sunulduğunu ve 01/12/2011 tarihinde olur verildiğini, 23/01/2012 tarihinde protokol imzalanarak trafonun protokol gereği bazı malzemeleri müvekkili kurumca verilmek suretiyle davacı firma tarafından yaptırıldığını ve devreye alındığını, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinde belirlenen müşterilen tarafından yapılacak iş ve işlemler ve sorumluluk sınırlarının tariflendiğini ve hüküm altına alındığını, yasal düzenleme ve ikili anlaşmaya rağmen davacının alacak iddiasında bulunmasının usul ve yasaya tamamen aykırı olduğunu, davacı tarafın müvekkilinden hiçbir alacağının bulunmadığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi Başkanlığının ... Esas, ... sayılı bozma kararından önce mahkememizin ... E sayılı dosyasında yapılan yargılamada taraf delilleri dosyaya ibraz edilmiş, keşif yapılarak bilirkişi raporu alınmış, bilirkişiler 04/02/2014 tarihli rapor ve 22/08/2014 havale tarihli ek raporlarını dosyaya vermişler, mahkememizce 11/01/2014 tarihli ... sayılı davanın 61.535,81 TL üzerinden kısmen kabulüne ilişkin kararın tarafların temyizi sonucu Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı 12/04/2016 tarihli ilamı ile; "Uyuşmazlık, davacı tarafından yaptırılan trafo tesis hattı bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir. 01 Mart 2003 tarihli "Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 6.maddesinde; "Gerçek veya tüzel kişilerin, dağıtım sistemine bağlantı talebinin dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde karşılanması ve bağlantı anlaşması yaparak hizmet verilmesi esastır.
Bağlantı için yapılan başvuru, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından, dağıtım sisteminin mevcut durumu çerçevesinde genişleme yatırımı veya yeni yatırımın gerekli olması hususları da dikkate alınarak değerlendirilir. Buna göre; a) Dağıtım sisteminin mevcut durumunun bağlantı talebinin karşılanması için uygun olması halinde, 5 inci maddede belirtilen belgelerin ibraz edilmesi kaydıyla dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi ile başvuru sahibi arasında bağlantı anlaşması imzalanır. b) Dağıtım sisteminin mevcut durumunun bağlantı talebinin karşılanması için uygun olmaması ve genişleme yatırımı veya yeni yatırımın gerekli olması durumunda; saha etüdü gerektirmeyen hallerde başvuru tarihinden itibaren on iş günü, saha etüdü gerektiren hallerde ise başvuru tarihinden itibaren yirmi iş günü içerisinde, bağlantı talebinin karşılanabileceği makul bir süre, gerekçeleri ile birlikte başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. Başvuru sahibinin söz konusu süreye itiraz hakkı saklı olup, bu konuda Kuruma başvurabilir. Başvuru, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 38 inci maddesi hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından değerlendirilir. Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından verilen görüşe ilişkin gerekçelerin Kurul tarafından uygun görülmemesi halinde, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi ile başvuru sahibi arasında bağlantı anlaşması imzalanır. c) Başvuru sahibinin (b) bendi kapsamında haksız bulunması veya bağlantı talebinin karşılanabilmesi için dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından bildirilen sürenin başvuru sahibi tarafından uzun bulunması ve bağlantı talebinin branşman hattı tesis edilerek karşılanabilir olması halinde gerekli yatırım başvuru sahibi tarafından üstlenilebilir. Bu durumda bağlantı projesinin hazırlanması başvuru sahibinin sorumluluğunda olup, bağlantı projesinin hazırlanabilmesine ilişkin etüt için gerekli olan tüm bilgiler dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından sağlanır. Bağlantı projesi, tamamlanmasını müteakip onay için dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye sunulur. Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, söz konusu proje üzerindeki incelemesini proje sunum tarihinden itibaren beş iş günü içerisinde tamamlayarak projeyi onaylar veya projeyi revizyon için başvuru sahibine iade eder. Proje revizyonunun gerekçeleri başvuru sahibine yazılı olarak bildirilir. Bağlantı projesinin onaylanması durumunda, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi ile başvuru sahibi arasında, branşman hattının mülkiyet ve kullanım hakları ile finansman ve bağlantı koşulları gibi hususların düzenlendiği bağlantı anlaşması imzalanır. Dağıtım sistemine geçici bağlantı yaparak elektrik enerjisi temin etmek isteyen gerçek veya tüzel kişi ile dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi arasında kullanım amacıyla sınırlı bir süreyi içeren bağlantı anlaşması imzalanır. Bağlantı anlaşmasının imzalanmasını takiben ve anlaşmada yer alan süre içerisinde gerekli bağlantı varlıkları tesis edilerek, Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak belirlenen bağlantı bedeli, başvuru sahibi tarafından dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye ödenir. Bağlantı bedeli, bir defaya mahsus olmak üzere ve ilk bağlantı anlaşması yapılması esnasında tahsil edilir ve geri ödenmez. Bağlantı anlaşmasında yer alan adresteki kullanım yeri var olduğu sürece, bağlantı anlaşması yürürlükte kalır ve söz konusu kullanım yerindeki müşteri değişikliği halinde yeni bir bağlantı anlaşması yapılması talep edilmez" hükmüne amirdir. Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 38. maddesinin 6. fıkrasında; "sisteme bağlantı yapılması halinde sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu ve yeterli finansmanın mevcut olmadığı hallerde söz konusu yatırım ... ve/veya dağıtım lisansı sahibin tüzel kişi adına, bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya finanse edilebilir. Bu durumda gerçekleşen yatırıma ait toplam harcama tutarı, sisteme bağlantı yapan gerçek veya tüzel kişi ile ... ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler arasında yapılacak bağlantı ve sistem kullanım anlaşması çerçevesinde gerçek veya tüzel kişinin iletim ve/veya dağıtım tarifesi bedelinden düşülür" hükmü bulunmaktadır. 28.01.2014 tarih ve 28896 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin geçici ve son hükümlerinde "Kullanıcı tarafından tesis edilen iletim ve dağıtım varlıklarına ilişkin metodoloji" ve "mahsup yöntemiyle geri ödeme hususları düzenlenmiştir." Yine, aynı yönetmeliğin 20 ve 21. maddelerinde de kullanıcı tarafından tesis edilen iletim ve dağıtım varlıkları ile geri ödemeye ilişkin metodoloji usul ve esasları düzenlenmiştir. Mahkemece, yatırım programı içerisinde davalının yapması gerekli olan yatırımın abone (davacı) tarafından yapılması nedeniyle talep edilebilecek bedel ve tahsil şeklinin yukarıda açıklanan yönetmelik hükümlerine göre belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken,yukarıda ifade edilen yönetmelik hükümleri ve ilkeleri karşılar nitelikte olmayan yetersiz bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. Hal böyle olunca mahkemece;yukarıda ifade edilen yönetmelik hükümleri ve ilkeler dikkate alınmak suretiyle alanında uzman bilirkişi ya da bilirkişi heyetinden taraf ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmak suretiyle hüküm tesisi gerekirken,eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir." gerekçesi ile bozularak dava dosyası mahkememize iade edilmiştir.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun görülen Yargıtay bozma kararına uyulmuş ve bozma kararı doğrultusunda inceleme yönünden alınan 24/04/2017 tarihli bilirkişi raporunda; trafo merkezi yapımı ve enerji temini ile ilgili tüm işlemlerin yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre yapılmış olduğunu, trafo merkezi ile ilgili kullanıcı tarafından yapılan masrafların ... nolu tesis sözleşmesinin 6.maddesi uyarınca kullanıcı tarafından bildirilen abonelerin sistem kullanım bedelinden düşülmesi gerektiği, bu nedenle davacı şirketin... Dağıtım AŞ ile imzaladığı sözleşme hükümlerine göre gerçekleştirdiği 41.096,44 TL KDV hariç bedelin ödenmesini nakit olarak talep etmesinin sözleşmeye ve mevzuata uygun olmadığı, bu bedeli ancak her bir bağımsız bölüm abone olmasından sonra sistem kullanım bedelinden mahsubu suretiyle geri alabileceği, bu işlemlerin davacı şirketin talebi üzerine tesis sözleşmesi yapılan bölgedeki işletme müdürlüğünce yapılacağı görüş ve kanaatine varıldığını, bilirkişi heyetinden ...'ın söz konusu görüşe katılmadığı bildirilmiş, bilirkişi Şemsi Babadağ'ın karşı görüşüne ilişkin raporunda; Elektrik Piyasası Bağlantı Sistem Yönetmeliğinin İletim Varlıkları 20.madde hükmünün ...'a ait işlerde dikkate alınabileceği, dağıtım varlıkları 21.madde hükmünün ise... Dağıtım AŞ'ye ait işlerde dikkate alınabileceği, davacının trafo tesisini yapmak için harcamış olduğu bedelin dava dilekçesi ekinde sunulan faturalara göre 61.174,29 TL olarak hesaplanmış olup, faturalardaki malzeme bedelleri, işçilik fiyatları, trafonun yapıldığı yıldaki piyasa rayiçleri ile uyumlu olduğu ve yapım bedelinin Elektrik Piyasası Bağlantı Sistem ve Kullanım Yönetmeliğinin 21.maddesinin 3 nolu maddesi kapsamında ödenmesi gerektiği kanaatinde bulunduğunu bildirmiştir.
Dosyaya verilen bilirkişi raporları arasında karşı görüş bulunduğu ve çelişki olduğundan raporlar arasında çelişkiyi giderecek Yargıtay bozma kararı kapsamında denetime açık rapor alınmak üzere Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, dosyaya gelen 04/12/2017 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davaya konu ... adresinde 36 Kw ve altındaki çalışma gerilimine sahip dağıtım tesislerinin işletilmesi, yatırım planlaması, yeni tesis kurma, bakım ve onarım işlerinin davalı tarafından yapılmak durumunda olduğunu, ihtiyaç olan enerji için ilk başvurunun 25/12/2009 tarihinde yapıldığını, bu amaçla hazırlanan ... Projesinin 24/01/2012 tarihinde onaylanıp enerji müsaadesinin 16/04/2012 tarihinde verildiğini, ... Projesinin 20/04/2012 tarihinde onaylanıp geçici kabulün 26/04/2012 tarihinde gerçekleştiğini, davacının enerji talep ettiği bölgede mevcut trafo tesislerinin yetersiz olup yeni yatırım planlaması yapılması gerekmesi sebebiyle trafo merkezinin davacı tarafından kurulduğunu, söz konusu trafo tesisi ve branşman hattının davacı tarafça yapılmasının mevzuata uygun olduğunu, mevzuat gereği davacının yaptığı davalı şirketin devir aldığı trafo tesisine harcanan bedelin mahsuplaşma şeklinde davacı tarafa iade edilmesi gerektiği, şantiye geçici aboneliğinin iptali ve binadaki dairelerin ferdi abonelik başvuruları sırasında davacı yanca yapılmış olan branşman hattının davalı şirketçe devir alınması ve harcanan bedelin davacıya mahsuplaşma şeklinde ödenmesi gerektiği, ancak şantiye aboneliğinin geçici bir abonelik olması, tahakkuk edilen faturalardaki dağıtım bedeli üzerinden mahsuplaşma yapılmamış olması ve ferdi aboneliklere geçilmiş olması sebebiyle artık mahsuplaşma imkanı kalmaması nedenleriyle yapılan harcamaların davacıya defaten ödenmesi gerektiğini, dava açılma tarihinin mevzuata göre ilk taksitin ödenmesi gereken tarihten daha önce olması sebebiyle iade edilecek tutara dava tarihine kadar faiz işletmesinin gerekmediği, davaya konu olayda geçici kabulün 26/12/2014 tarihinde gerçekleştiği, mevzuat gereği ödemelere 2013 yılının Ocak ayında başlanacağı, trafo tesisi ve branşman hattının yapımı için düzenlenen fatura bedelinin 70.498,27 TL olup, güncellenmiş ve davacıya ödenmesi gereken bedelin 73.954,74 TL olduğu bildirilmiştir.
Dava konusu trafoya ilişkin taşınmazın bulunduğu tapu kayıtları celp edilmiş, taşınmazda ferdi mülkiyete geçildiği bildirilmiştir.
... Perakende Satış AŞ'den davacı şirketin dava konusu trafonun bulunduğu yere ilişkin aboneliği olup olmadığı, varsa buna ilişkin belgelerin celbine karar verilmiş, dosyaya gelen 30/05/2018 tarihli... Perakende Satış AŞ cevabında ... adresinde davacı şirketin elektrik aboneliğinin bulunmadığı bildirilmiştir.
Dosyaya toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları, Yargıtay bozma kararı kapsamı ve tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde; davacı tarafça ... adresinde yapılan inşaat sırasında davacı tarafça yaptırılan trafo tesis hattı bedeli 106.406,00 TL 'nin imal tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline yönelik işbu davanın 20/12/2012 tarihinde açıldığı, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 38.maddesinin 6. Fıkrasında; "sisteme bağlantı yapılması halinde sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu ve yeterli finansmanın mevcut olmadığı hallerde söz konusu yatırım ... ve/veya dağıtım lisansı sahibin tüzel kişi adına, bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya finanse edilebilir. Bu durumda gerçekleşen yatırıma ait toplam harcama tutarı, sisteme bağlantı yapan gerçek veya tüzel kişi ile ... ve/veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler arasında yapılacak bağlantı ve sistem kullanım anlaşması çerçevesinde gerçek veya tüzel kişinin iletim ve/veya dağıtım tarifesi bedelinden düşülür" düzenlemesinin bulunduğu, 28/01/2014 tarih ve 28896 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin geçici ve son hükümlerinde kullanıcı tarafından tesis edilen iletim ve dağıtım varlıklarına ilişkin metodoloji ve mahsup yöntemiyle geri ödeme hususları düzenlendiğini, yine, aynı yönetmeliğin 20 ve 21. maddelerinde de kullanıcı tarafından tesis edilen iletim ve dağıtım varlıkları ile geri ödemeye ilişkin metodoloji usul ve esaslarının düzenlendiği, davacının kalıcı bir elektrik aboneliğinin mevcut olmadığı, geçici bağlantı şantiye elektriği kullandığı ve taşınmazda ferdi mülkiyete geçildiği, davacı tarafın davalı taraf nezdinde elektrik aboneliğinin bulunmadığı nazara alındığında ilgili yönetmelik hükümleri gereğince mahsuplaşma imkanının bulunmadığı, ortak kullanım haline gelen elektrik dağıtım tesislerinin elektrik dağıtım şirketlerince devir alınmasına ilişkin usul ve esasların 4 ve 5.maddeleri kapsamında 08/09/2010 tarihinden itibaren müşteri mülkiyetindeki branşman hattının dağıtım şirketi tarafından devir alınması gerektiği, branşman hattı yapımı ve trafo tesisi için hesaplanan bedelin 70.498,24 TL olduğu, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin 21/5 maddesi kapsamında bilirkişiler tarafından yapılan güncellenme miktarının 73.954,74 TL olduğu belirlenerek davanın Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanma Yönetmeliğinin 21/3 maddesi kapsamında 31/01/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte 73.954,74 TL üzerinden kısmen kabulü, fazlaya ilişkin talebin subut bulmadığından reddi gerektiği sonucuna ulaşılarak aşağıdaki karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın kısmen kabulü ile 73.954,74 TL'nin 31/01/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Alınması gerekli 5.051,84 TL harçtan peşin alınan 1.580,15 TL ve Yargıtay bozma kararından önce Harç Tahsil Müzekkeresi yazılan 1.042,21 TL'nin mahsubuyla bakiye 2.429,48 TL'nin davalı taraftan tahsiliyle Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça peşin yatırılan 1.580,15 TL'nin davalı taraftan tahsiliyle davacı tarafa verilmesine,
5-Kabul edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 8.485,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiliyle davacı tarafa verilmesine,
6-Reddedilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 3.894,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsiliyle davalı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafça temyizden önce yapılan 1.352,95 TL yargılama gideri ile temyizden sonra yapılan 6 tebligat ve 3 müzekkere gideri toplamı 81,50 TL, 3 bilirkişi ücreti toplamı 1.050,00 TL, Talimat gidiş dönüş, bilirkişi ücretleri toplamı 1.230,80 TL ki toplam 3.715,25 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre 2.582,18 TL'sinin davalı taraftan tahsiliyle davacı tarafa verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,
İlişkin davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren 15 günlük süre içinde Yargıtay yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.13/07/2018