İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacak
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan alacak davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, davalı şirket ile toplam ... 33% oranlı beyaz ve gri granülün ... bedelle satışını ve İzmir limanından Pakistan'ın Karachi limanına gönderilmesi konusunda anlaştığını, söz konusu malların 25/07/2015 tarihinde Karachi limanına ulaştığını, malların teslimi sırasında davacı şirkete gönderilen malların sözleşmede kararlaştırılan renk ve yoğunlukta olmadığı şüphesi ile uluslararası standart kontrol gözetim sörvey firmalarından ... Ltd firmasına gerekli test, denetim ve incelemelerin yaptırıldığını, alınan teknik raporlarda gönderilen malın kaletisinin düşük olduğunun görüldüğünü, ... içeriğinin %10 oranında olduğu ve renk özellliğini karşılamadığını, davalı şirketin gönderdiği malın ayıplı ve kusurlu olduğunun görüldüğü, davalı tarafından gönderilen malın davacı tarafından kabul edilemeyeceğini, davacının uğramış olduğu zararın karşılanması konusunda davalıya 17/09/2015 tarihinde iadeli taahhütlü yazı gönderdiğini, davalı tarafından herhangi bir cevap verilmediğini, ödeme yapılmadığını, ... Denetim firmasının 11/12/2015 tarihinde düzenlenmiş olduğu teknik raporun da bu yönde olduğunu, bu raporda davalı şirket tarafından müvekkil şirketle gönderilen ... 33% oranlı beyaz ve gri granül içeriğinin %33 deği, %13 olduğu ve renginin ise tamamen başka bir renkte olduğunun belirtildiğini, haksız ve hukuka aykırı olarak gönderilen ayıplı ve kusurlu mal ile davalının kötüniyetli olduğunu, davacı şirketin uğramış olduğu zararın şimdilik 10.000 TL'sinin ticari faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderlerini ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava konusu ettiği malların gemiye yüklenmeden önce analiz edildiğini, rapor düzenlendiğini, malların bu analiz raporuna uygunluğunun gümrük kontrolü ile teyit edilerek gümrük beyannamesi düzenlendiğini, söz konusu mallarda herhangi bir ayıp ve kusur bulunmadığını, davacının malları gümrükten çekmeden önce uluslararası mevzuata göre mallarda numune kontrolü yaptırması ve analiz raporu düzenlettirmesinin zorunlu olduğunu, davacının malları gümrükten çekebildiğine göre mallarda ayıp ve kusur bulunmayacağını, diğer yandan akreditif ile yapılan ödeme söz konusu olduğunda banka tarafından ödeme yapılabilmesi için bankanın aradığı analiz raporu gibi malların uygunluğuna ilişkin şartların sağlanmış olması gerekeceğini, mal bedellerinin banka tarafından ödenmiş olduğuna göre malların uygunsuz olduğu yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, davacının özel bir gözetim şirketine hangi mallar üzerinde analiz yaptırdığı, nasıl bir yöntemle ve ne şekilde analiz yapıldığının bilinmediğini, taraflar arasında anlaşma olmadığından gözetim şirketlerince düzenlenen raporların bağlayıcılığı ve geçerliliği olamayacağını, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, açıklanan nedenlerle davacı tarafından açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVABA CEVAP:
Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; Türkiye Cumhireyit ve Pakistan İslam Cumhuriyeti arasındaki hukuki ve ticari konularda Adli Yardımlaşma Anlaşmasının 9. Maddesinde değişiklik yapılmasına dair ek protokol gereği müvekkil şirketin herhangi bir teminat ödemesi zorunluluğunun bulunmadığını, taraflarınca açılan davanın HMK m.119/1'deki şartları taşıdığı ve belirsiz bir alacak davası olduğunu, müvekkil şirketin vekaletname tanzimi için Pakisyan Türkiye Konsolosluğu ile irtibata geçtiğini, vekaletname sunulması için süre talep ettiklerini, ayıp ihbarının makul süre içerisinde ve usulüne uygun olarak yapıldığını, malların sözleşmeye uygun olmadığını ve satıcı yükümlülüğünün yerine getirmediğini açıklanan nedenlerle davaya talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.
İKİNCİ CEVAP:
Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; geçersiz vekaletname ile açılan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafça belirsiz alacak davasının açılmasının mümkün olmadığını, davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, mallarda herhangi bir kusur veya ayıp olmadığını, açıklanan nedenlerle açılan davanının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Tarafların bildirmiş olduğu tüm deliller toplanmış, dosya üzerinde Kimya Mühendisi, Mali Müşavir, Hukuk Anabilim Öğretim Görevlisi bilirkişi heyeti tarafından incelemesi yaptırılmış, alınan bila tarihli raporda özetle; "gümrük mevzuatı bakımından malların gümrüğe teslim edilen analiz raporlarında aykırı bir şekilde gönderiminin olup olmadı ve Pakistan Karaçi'de bu nitelikte bir mal söz konusu ise gümrükten çekilip çekilmediğinin anlaşılması için dosyanın bir gümrük müşaviri bilirkişi tarafından incelenmesinin gerektiği sonrasında diğer hususlarda değerlendirme yapılabileceği" şeklinde görüş bildirilmiştir.
Dosyadaki bilirkişi heyeti ön rapor doğrultusunda Gümrük Müşaviri bilirkişiye tevdii edildiği, bilirkişinin 31/07/2018 tarihli ön raporunda eksikliklikleri bildirdiği, eksikliklerin giderilmesi konusunda Mersin Gümrük Müdürlüğüne yazı yazıldığı, yazı cevaplarından sonra dosyanın yeniden tüm dosya bilirkişilerine tevdii edildiği, bilirkişi heyetinin 15/04/2019 tarihli raporunda özetle; "dava dosyası eki 07/05/21015 rapor tarihli ... firması adına düzenlenmiş olan Analiz Sertifikasının ... sayılı konsimento ve ... ve ... numaralı konteynerla taşınan eşyaya ait olduğu, dava konusu Mersin Gümrük Müdürlüğünce tescilli ... beyanname muhteviyatı eşyaların taşındığı ... numaralı konteyner ile taşınan eşyaya ait düzenlenmiş Analiz sertifikası olmadığı tespit edilmiştir. Mersin Gümrük Müdürlüğünce tanzimli 06/11/2018 tarihli ... sayılı ... sayılı yazı ekinde bulunan Mersin Gümrük Müdürlüğünce tescilli... sayı, 12/05/2015 tarihli ihracat beyannamesi ve eki fatura incelenmesi neticesinde, beyanın kontrol türü olarak Sarı hat kriterlerinde (belge kontrolü) kontrolünün uygulandığı dava konusu eşyanın İhracat Gümrük işlemleri uygulanırken gümrük idaresinde ihracatçı firmanın gümrük idaresine ibraz ettiği beyanname ve eklerinin doğruluğuna ve birbiriyle uygunluğunun kontrol edildiği, eşyanın fiziki muayenesi veya kimyevi analizinin yapılmadan ihracat işlemlerinin tamamlandığı anlaşılmıştır" şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Raporun incelenmesinde raporda sadece gümrük bilirkişinin görüş bildirdiği görülmekle, 15/05/2019 tarihli duruşmada dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdii ile kök rapordaki eksiklikler konusunda ek rapor düzenlenmesinin istenildiği, bilirkişi heyetinin 23/09/2019 havale tarihli raporunda özetle, "dava konusu Çinko Sülfat Mono Hidratın, ayıplı olup olmadığının belirlenmesi için, Pakistan da davacının belirttiği adreste bulunan dava konusu orjinal açılmamış 25 kg'lık Çinko Sülfat ambalajlarından, 3 adedinin analiz ettirilmek üzer Türkiye'ye getirtilmesi veya Pakistan'da yerleşik, güvenilir bir kurum aracılığı ile 3 adet ambalajdan ayrı ayrı 3 adet homojen usulüne uygun numune alınarak Türkiye'ye getirtilerek analiz edilmelerinin sağlanması veya Pakistan'da yerleşik, güvenilir bir kurum aracılığı dava konusu olup depolanan çinko sülfattan usulüne uygun numune alınıp analiz ettirilerek sonuçlarının mahkemeye ulaştırılması, bu suretle ayıplı olup olmadıklarının tespit edilebileceği, verdiğimiz bu işlemlerden birinin uygulanması halinde dava konusu gübrenin varsa ayıbının tespiti daha adil olacağı" şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalının davacıya sattığı kimyasal maddenin ayıplı olup olmadığı, bu nedenle davacının taleple haklı olduğu bir zarar olup olmadığına ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava dosyası ekinde bulunan 07/05/21015 rapor tarihli ... firması adına düzenlenmiş olan Analiz Sertifikasının ... sayılı konşimento ve ... ve ... numaralı konteynerla taşınan eşyaya ait olduğu, dava konusu Mersin Gümrük Müdürlüğünce tescilli ... beyanname muhteviyatı eşyaların taşındığı ... numaralı konteyner ile taşınan eşyaya ait düzenlenmiş analiz sertifikasının olmadığının tespit edildiği, Mersin Gümrük Müdürlüğün'ce tanzimli 06/11/2018 tarihli ... sayılı ... sayılı yazı ekinde bulunan Mersin Gümrük Müdürlüğünce tescilli ... sayı, 12/05/2015 tarihli ihracaat beyannamesi ve eki fatura incelenmesi neticesinde, beyanın kontrol türü olarak Sarı hat kriterlerinde (belge kontrolü) kontrolünün uygulandığı dava konusu eşyanın İhracat Gümrük işlemleri uygulanırken gümrük idaresinde ihracatçı firmanın gümrük idaresine ibraz ettiği beyanname ve eklerinin doğruluğuna ve birbiriyle uygunluğunun kontrol edildiği, eşyanın fiziki muayenesi veya kimyevi analizinin yapılmadan ihracaat işlemlerinin tamamlandığı anlaşılmıştır. Davacının ayıp iddiasını dava dosyasında mevcut İntertek isimli firma tarafından düzenlenen analiz raporuna dayandırdığı, sunduğu analiz raporlarının dava konusu satıma konu kimyasaldan alınan numunelerden yapıldığı ispatlanamadığı gibi Pakistan Gümrük İdaresi tarafından oluşturulmuş ithal belgelerin de sunulmadığı, davalının satımına konu ettiği kimyasalın sertifikasında belirtilen özelliği taşımadığı konusunda davacının kesin kanaat oluşturur şekilde bir ispat vasıtası sunmadığı, malın Pakistan Gümrüğünden çekilmiş olması sebebi ile bu aşamadan sonra istinabe yolu ile numune alınmasına ve analiz yapılmasına karar verilse bile, şüpheli bir durumun ortaya çıkacağından bu yönde işlem yapılmasının dosyaya fayda sağlamayacağı kanaatine varılarak, davacı tarafından ispatlanamayan davanının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacının davasının reddine,
2-Peşin alınan 170,78 TL harçtan alınması gerekli 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 126,38 TL harcın talep halinde yatırana iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,
5-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara iadesine,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.18/12/2019