ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLLETİ ADINA
ANKARA
Alacak
KR.YZL.TARİHİ: 12/12/2025
...sayılı dosyası mahkememizin ... E. Sayılı dosyası ile birleştirilmiş olup, yine mahkememizin ... E. Sayılı dosyasından tefrik edilmekle işbu esasa kayıt olmuştur. Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil kuruluş ile davalı ... ... İş Ortaklığı arasında ...Sözleşmesinin imzalandığını, yüklenici ortaklığın taahhütlerin yerine getirememesi üzerine sözleşmenin feshedildiğini, fesih sürecinde yüklenicinin çalışanlarının maaşlarını ve kamu borçlarını ödemediğini, 01/12/2006 tarih ve 197sayılı yazı ile ... prim borçlarının vergi borçlarının ve işçi alacaklarının hesap kesme alacaklarından mahsup edilmek üzere müvekkili tarafından ödenmesinin talep edildiğini, yapılan değerlendirme sonucunda yüklenicinin alacağının çıkmadığını, yüklenicinin 7.989.998,52 TL borçlu çıktığını, alacakla ilgili olarak ...Esas sayılı davasının açıldığını, yüklenicinin işçileri tarafından açılan davalara toplam 48.466.447 TL ödeme yapıldığını, davalı firma ile yapılan görüşmeler neticesinde davalı tarafın bu tutarı ödemediğini, davalı tarafın hak edişinin bulunmadığını, teminatlarının irad kaydedildiğini, davaların açılmasında ve çalışan işçilerin tazminat ve diğer taleplerinden ... ... İş Ortaklığının sorumlu olduğunu beyanla, toplam 48.466.447 TL alacağın ödeme tarihi olan 22/08/2011 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... İnşaat vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanca tek taraflı ve haksız biçimde feshedilen sözleşmeye dayalı olarak zararlarının tazmini taleplerini havi biçimde ... E. sayılı dosyasının derdest olduğunu, işbu davanın derdestlik nedeni ile reddinin gerektiğini, davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra ikame edildiğini, taraflar arasında 01/07/2005 tarihinde doğalgaz boru hattı yapım işinin yüklenilmesine ilişkin sözleşme imzalandığını, sözleşmenin ... tarafından 09/11/2006 tarihinde feshedildiğini ve yüklenici iş ortaklığına işten el çektirildiğini, yapım sözleşmesinin tek taraflı ve haksız olarak feshedilmesi nedeniyle iş ortaklığınca yüklenilmiş işin yürütülmesinin imkanı kalmadığını, ortaklığın çalışanlarının sürdürebileceği bir iş kalmadığını, çalışanların iş akitlerinin kendiliğinden sona erdiğini, çalışanların mağduriyetinin doğmaması için Hesap Kesme Hak edişinden yüklenici lehine doğacak alacaklardan işçi alacaklarının ödenmesinin talep edildiğini, davacı tarafından kabul ve ikrar edildiğini, ... sözleşme gereği 1.071.600 USD tutarında teminat mektubu verildiğini, her hak edişten %3 tutarında kesinti yapıldığını, teminat mektubunun ... tarafından nakde çevrildiğini, yapılan kesintilerin ... uhdesinde olduğunu, yapım işine ait sözleşmenin feshinden sonra nakde çevrilmiş kesin teminat mektubu ve hak edişlerden yapılan kesintilerden doğmuş yüklenici iş ortaklığının alacağından tüm işçi alacaklarının ... tarafından ödenmesi gerektiğini, gerekli bildirimin iş ortaklığınca yapıldığını, davacı tarafın işçi alacaklarını ödemediğini, müvekkil şirketin yüklenici iş ortaklığının ortağı olmasından dolayı ödenmemiş işçi alacakları ile ilgili olarak davacı işveren herhangi bir borcu olmadığını, İş Kanunun 36. maddesi gereği, ödemelerin ... tarafından yapılmasının gerektiğini, teminat mektubu ve teminat kesintilerinin amacının ödenmemiş işçilik alacaklarının, ... primlerinin ve muhtasar vergi borçlarının ödenmesinin teminat altına alınması olduğunu, işçi alacaklarına ilişkin davaların müvekkil şirkete ihbar edilmediğini, müvekkil şirketin savunma hakkının davacı tarafından engellendiğini, söz konusu ilamlarla ödenmesi gereken borçların zamanında ve gecikmeksizin bildirilmediğini ve icra takibine konulmasına sebep olunduğunu, bu durumdan davacı tarafın sorumlu olduğunu, davacının ödenmiş olduğu işçi ücretlerine ilişkin rücu isteminin usul, yasa ve hukuka aykırı olduğunu, aksi durumda davacı idarenin el koyduğu teminat bedellerinden ve iş ortaklığının alacaklarından dolayı davacı tarafın sebepsiz zenginleşmesine yol açtığını beyanla: derdestlik ve zamanaşımı nedeniyle davanın usulden reddine, davacı yanın müvekkil şirkete haksız ve yersiz olarak yönelttiği davanın müvekkili şirket yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı usulüne uygun yapılan tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, ödenen işçi ücretlerinin yükleniciden rücu istemine dayalı alacak davasıdır.
...Esas sayılı dosyaları, ...Esas sayılı takip dosyaları, ...'nin yazı cevapları dosya kapsamına alınmıştır.
Kabul anlamına gelmemek şartıyla davacı talepleri konusunda hesap bilirkişisinden alınan 26/05/2017 tarihli bilirkişi raporunda; davanın, ödenen işçi ücretlerinin, yükleniciden rücu istemine dayalı alacak davası niteliğinde olduğu, dava değerinin 48.466.47 TL olduğu, ödeme tarihinden itibaren avans faizi talep edildiği, taraflar arası sözleşmenin 29. maddesi, ...'nin 35.md. ile 4857 sayılı Yasanın 36. Maddesi doğrultusunda, davacının, yüklenicilerin işçilerinin 3 aylık ücretinden sorumlu olduğu halde bu yükümlülüğünü yerine getirmeyerek zararın artmasına neden olduğu düşünülerek, talep edebileceği tutarın, işçilere ödediği ücretle sınırlı olacağı görüşünde olunması halinde; davacının alacağının 21.357,69 TL olarak hesaplandığı, ödeme tarihi olan 23.08.2011 tarihinden itibaren avans faizi talebinde haklı olacağı, Mahkemece davacının ödediği tutarın tamamını rücu edebileceği kanaatine varılması ve ... sayılı dosyalarına ait ödeme belgelerinin sunulması halinde, davacının alacağının 48.462,47 TL olarak hesaplandığı rapor edilmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; davaya ve rücuya konu alacağın akdedilen sözleşme uyarınca davacı tarafından talep edilip edilemeyeceği, edilebilecek ise alacak miktarı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; dava dışı işçiler tarafından ... aleyhinde ... Mahkemesi'nde ve ... Mahkemesi'nde açılan işçi alacaklarının tahsiline ilişkin davalar sonucunda, .... sayılı ilamları ile davalı ...'tan işçi alacaklarının tahsiline karar verildiği, bu alacakların ... Dairesinde ve ...Dairesinde başlatılan icra takiplerinde ödendiği görülmüştür.
... A. Ş. ile ... Tur. Tic. San. A. Ş. Ve ... İnş. Tic. San. A. Ş. İş Ortaklığı arasında 30/06/2005 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmenin konusunun ... Kara Kısmı Yapım İşi Faz-1 olduğu, sözleşmenin 11. maddesinde iş için 1.071.600,-Amerikan Doları tutarında kesin teminat verileceğinin hükme bağlandığı, sözleşmenin 11.4.2. maddesinde “yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye ve ... olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin kesin kabul tarihine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, kalan varsa yükleniciye geri verilir” hükmünün yer aldığı, sözleşme eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 35. md.sinde "Çalışanların Hakları ve Çalışma Şartları" tanımlandığı, "yükleniciden alacağı olan işçi, personel ve teknik elemanların alacaklarının 3 aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmeyeceğinin" hükme bağlandığı, sözleşmenin 29. maddesinde "yüklenicinin sözleşme konusu işte çalıştıracağı personelle ilgili sorumlulukları ve buna ilişkin şartlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır" denildiği, ...'nin 35. maddesinde ise;" Yapı denetim görevlisi iş yerinde çalışanlar arasında yüklenici veya alt yükleniciler tarafından ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığını kontrol ederek ücretleri ödenmeyen varsa yükleniciden ve alt yüklenicilerden istenecek bordrolara göre bu ücretlerin yüklenici hakedişinden ödenmesini sağlayacaktır. Bunun için yüklenicinin hakediş istemesi üzerine bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), 4857 sayılı İş Kanunu'nun 36. maddesinde yazılı olduğu şekilde ilan olunur. İlanın yapıldığı, yapı denetim görevlisinin ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir sureti hakedişin ödeme yerine gönderilir. Yükleniciden alacağı olan işçi, personel ve teknik elemanlar, ilan tarihinden başlamak üzere bir hafta içinde yapı denetim görevlisine başvurabilirler. Yükleniciden alacağı olan işçi, personel ve teknik elemanlar, ilan tarihinden başlamak üzere bir hafta içinde yapı denetim görevlisine başvurabilirler. Alacaklar, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez..." denilmek suretiyle, İdarenin, her hakediş dönemi için yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin 3 aylık ücretinden dolayı sorumlu olduğu hükme bağlandığı görülmüştür.
Olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nun 144. maddesi ve ona paralel olarak TBK'nun 165. Maddesinde düzenlenen, müteselsil sorumlulukta dış ilişkiye ilişkin hükümle, borçlulardan birinin kendi eylemiyle, diğer borçluların durumunu ağırlaştıramayacağı düzenlenmiştir. Davalı yanca, sözleşmenin feshedilmesini müteakkip davacıya yazılan 01.12.2006 tarihli dilekçeyle, ücret alacağı bulunan işçilerin listesi verilerek, hakediş alacaklarından kesilmek üzere davacı İdare tarafından ödenmesi talep edilmiştir. Listenin işbu dava konusu rücuya ilişkin 17 işçinin alacaklarının tamamını kapsadığı ve tutarların İş Mahkemelerince karar altına alınan alacak miktarlarıyla örtüştüğü görülmüştür.
4857 sayılı Yasanın 36/2. maddesi ve taraflar arası sözleşmenin 29. maddesiyle atıf yapılan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 35/6. vd. maddelerince, son üç aylık ücretlerinden dolayı işçiye karşı sorumlu olan İdarenin, yüklenici tarafından 01.12.2006 tarihli dilekçeyle kendisine bildirilmiş olmasına rağmen ödeme yapmadığı, ...'nin 35. maddesinde belirlenen usul çerçevesinde; sözleşmenin feshini müteakiben, işçilere başvuruda bulunmaları için ilan yapmadığı anlaşılmakla, işçiler tarafından dava açılmasına ve icra takibine sebebiyet vermiş olması nedeniyle, kendi kusuru ile artan zararı rücu edemeyeceği, davacının rücua esas alacağının, İş Mahkemelerince karar altına alınan asıl alacak ile sınırlı olacağı, yargılama gideri ve vekalet ücretleri ile icra masraf ve vekalet ücretlerini talep edemeyeceği mahkememizce kabul edilmiş, bu yönde yapılan bilirkişi hesap raporu hükme esas alınmıştır.
Dava dışı işçilerin mahkememiz dosyasında davacı olan ... aleyhine ... Mahkemesi'nde açmış olduğu davalarda davalı aleyhine toplam 21.357,69 TL'ye hükmedildiği, bunun 23/08/2011 tarihinde ... tarafından icra takip dosyalarına ödendiği görülmüş olup bu miktarların ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1-Davanın Kısmen Kabulü ile; 21.357,69 TL'nin 23/08/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 1.458,94 TL olduğundan peşin alınan 719,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 739,19 TL harcın davalılardan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 21.357,69 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı ... San. A.Ş duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 27.108,78 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile işbu davalıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 744,20 TL harç toplamı ve 1.092,75 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.836,95 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 809,54 TL'sinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, geri kalan 1.027,41 TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/11/2025