İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacak
MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... ESAS SAYILI DOSYASI
Alacak
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;
Müvekkili davacı ve davalı şirket arasında 26.01.2011 tarihinde “... Hidroelektrik Santral İnşaatı Yapım İşine Ait Sözleşme” başlıklı sözleşme imzalanmıştır. Anılan sözleşme uyarınca, sözleşmenin 3. maddesinde belirtilen işleri yapmayı üstlenen müvekkili şirket yüklenici sıfatına, davalı şirket ise işveren sıfatına haiz olduğunu,
Müvekkilinin yapacağı işler, sözleşmenin 3. maddesinde belirlendiğini, Sözleşmenin 3. maddesinde tanımlanan işlerin tamamı anahtar teslimi,götürü bedel toplamı olarak 9.894.457 TL olarak belirlendiğini, tünel inşaatı yüklenici teklif birim fiyatları üzerinden 13.105.543 TL olarak belirlendiği
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin “Kati Teminat ve İhtiyat Teminatı”başlıklı 7. maddesi uyarınca; Kati Teminat, sözleşme bedelinin %10 tutarında olup;müvekkili yüklenici şirket anılan teminatı, sözleşmenin imzalanması sırasında davalı şirkete verdiğini,
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 15. maddesinde de avans Ödemesi düzenlendiğini, anılan madde gereğince davalı şirket, müvekkili yüklenici şirkete “2 yıllık” mektup karşılığında sözleşme tutarının %10 unu avans olarak ödeyeceğini, Avans geri ödemesi her hak ediş tutarının %10 oranında kesilerek yapılacağını, sözleşmenin 17. maddesinde hak edişler ve ödemeler düzenlendiğini,
Davalı şirketin, müvekkili Şirkete inşaat alanını 17.10.2011 tarihinde teslim etmesinden sonra müvekkili şirket sözleşme gereği üstlendiği yükümlülükleri yerine getirerek derhal çalışmalara başladığını, şantiye alanının kurulmasının başlı başına bir maliyet kaynağı olduğunu, müvekkili ... İnşaat, şantiyeyi kurup gecikmeden işe başlayabilmek için 1.500.000 TL civarında bir miktarda öz kaynaklarından harcama yapmak zaruretinde kaldığını, Ancak müvekkil tarafından sözleşmede kararlaştırılan işlerin yapımına başlanmış olmasına rağmen, davalı şirket sözleşmede avans ödemesini düzenleyen 15. Maddeye riayet etmediğini,
Müvekkili yüklenici şirketin yapacağı işler, sözleşmenin 3. maddesinde belirlendiğini, Sözleşmenin 3. maddesinde tanımlanan işlerin tamamı (tünel inşaatı hariç) anahtar teslimi götürü bedel toplamı olarak 9.894.457 TL olarak belirlendiğini, tünel inşaatı yüklenici teklif birim fiyatları üzerinden 13.105.543 TL olarak belirlendiğini, Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin “Kati Teminat ve İhtiyat Teminatı”başlıklı 7. maddesi uyarınca; Kati Teminat, sözleşme bedelinin%10'u tutarında olup; müvekkili yüklenici şirket anılan teminatı, sözleşmenin imzalanması sırasında davalı şirkete verdiğini,
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 15. maddesinde de avans Ödemesi düzenlenmiştir. Anılan madde gereğince davalı şirket, müvekkil yüklenici şirkete “2 yıllık” mektup karşılığında sözleşme tutarının %10' unu avans olarak ödeyeceğini, Avans geri ödemesi her hak ediş tutarının %10'u oranında kesilerek yapılacağını,
Davalı şirketin, müvekkili Şirkete inşaat alanını 17.10.2011 tarihinde teslim etmesinden sonra müvekkili şirket sözleşme gereği üstlendiği yükümlülükleri yerine getirerek derhal çalışmalara başladığını, ... İnşaat, şantiyeyi kurup gecikmeden işe başlayabilmek için 1.500.000 TL civarında bir miktarda öz kaynaklarından harcama yapmak zaruretinde kaldığını, müvekkili tarafından sözleşmede kararlaştırılan işlerin yapımına başlanmış olmasına rağmen, davalı şirket sözleşmede avans ödemesini düzenleyen 15. Maddeye riayet etmediğini,
Davalı avans ödemelerini uzun bir zamana yayarak, avans teminat mektuplarının davalıya tesliminden aylar sonra davalı şirket avans ödemesini tamamladığını, Bu durum gerek iş bu sözleşmede gerekse de emsal nitelikte işlerde avans ödemesinden amaçlanan fonksiyonu ve faydayı tamamen işlevsiz bırakıldığını, Müvekkilu sözleşmede kararlaştırıldığı biçimde üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına rağmen, davalı taraf ödemesi gerekli olan hak ediş ödemeleri sözleşmenin 17. maddesine rağmen ödemediğini, Sözleşmeye göre iş sahibi, gerek avans ödemesinde gerekse hak ediş ödemelerinde makul sayılamayacak gecikmeye sebebiyet vererek ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğunu, tüm sıkıntılara rağmen müvekkili, 1.500.000 TL civarında bir bedel harcayarak şantiye binası kurmuş, ekip ve ekipman organize etmiş, gerekli iş makinelerini şantiye sahasına sevk etmiş ve inşaatın, sözleşme süresi içinde ve iş programı dahilinde yapılması için elinden gelen gayreti gösterdiğini,
Davalı işveren sözleşme ile belirlenmiş olan bu prosedüre aykırı olarak ve herhangi bir gerekçe dahi bildirmeden müvekkili ile olan sözleşmesini 24/10/2012 tarihli yazı ile fesih ettiğini ve toplam 4.500.000 TL bedelli teminat mektuplarını nakde çevirdiğini, davalının banka hareketlerinden paraya çevrilen dava konusu teminat mektubu bedelinin, davalının içinde bulunduğu grubun diğer şirketlerine hemen aktarıldığını belirterek ;
fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakkımız saklı kalmak üzere; davamızın kabulüne karar verilerek, davalı şirket tarafından haksız olarak nakde çevrilen 4.500.000,00 tl tutarındaki teminat mektubu bedellerinden ... 23.09.2011 tarih ve ...-C5-... numaralı 150.000 TL bedelli kesin teminat mektubunun paraya çevrildiği tarihten itibaren bankalarca işletilen en yüksek temerrüt faiziyle birlikte, bu talep kabul olunmaz ise ticari avans faizi ile birlikte temlikname şartları gereği müvekkil şirkete ödenmesine,davalı şirketin mal kaçırma ihtimali bulunduğundan; işbu davanın neticesinde hükmedilecek miktarın davalı şirketten tahsilinin sağlanabilmesi amacıyla, davalı şirket adına kayıtlı olan banka hesapları ile menkul ve gayrimenkulleri üzerine dava değeri üzerinden ihtiyati tedbir konulmasına; tedbir kararı verilir ise ilgili mercilere müzekkere yazılmasına, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Müvekkil şirket ile davacı ... İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti arasında ... Hidroelektrik Santral İnşaatı Yapım İşine ilişkin 26.08.2011 tarihli anahtar teslim usulü sözleşme akdedildiğini, Davacı ... İnşaat Yüklenici konumunda olduğunu, davacı ... inşaat 17.10.2011 de inşaat sahasını teslim aldığını, ancak dava dışı Yüklenici firma sıfatına haiz bulunan ... İnşaat, sözleşme kapsamında yer aldığı şekilde işi gerektiği şekilde yerine getirmediğini, iş programına riayet etmemiş ve yeterli bir çalışma temposu gösterememiştir. En nihayetinde şantiye alanını terk ettiğini, Davacı ... İnşaat sözleşmenin neredeyse bütün hükümlerine aykırı tutum ve davranışlar sergilediğini, davacıya ekip ve ekipman eksiklikleri, işe zamanında başlanılmaması, işin yeterli sayıda personel ile sürdürülmemesi, yetersiz iş makinesi kullanılması, işçi ve iş sağlığına uygun koğuşların oluşturulmaması, şantiye tamir bakım ünitelerinin eksik ve ekiplerin yetersizliği hususunda defalarca kez sözlü, yazılı uyarılarda bulunulduğunu,
Müvekkil şirket davacı ... inşaat’ ın sözleşme koşullarına riayet etmemesi, iş programına uymaması ve çalışma temposunun yeterli olmaması, işin sözleşme süresi içerisinde tamamlanabilmesinin imkansız hale gelmesi vs nedenler üzerine anılan sözleşmeyi haklı sebeplerle feshettiğini, Sözleşme kapsamında davacı ... İnşaat tarafından müvekkili şirket lehine verilen işbu davaya konu teminat mektubunu sözleşme ve yasal hakları çerçevesinde - uğramış olduğu zararları karşılamaya yetemeyecek olsa da - nakde çevidiğini, İşbu dava tarihine kadar mün’akit sözleşmenin tarafı bulunan ... İnşaat tarafından anılan sözleşmeye veya sözleşmenin feshine ilişkin herhangi bir itiraz yapılmamış, hatta öncesinde davacı tarafın çalışanları da dahil olmak üzere şantiye alanını terk etmişler ve şirket yetkililerine de ulaşılamadığını, müvekkili şirket şantiyesinde ... İnşaat’ ın uhdesinde çalışan işçiler tarafından açılan işçilik alacakları davalarında da davacı ... İnşaat hasım gösterilmiş olmasına rağmen hiçbir şekilde dosyalara beyanda bulunmadığını ve duruşmalarda kendisini temsil ettirmediğini, kötü niyetli hareket eden, kendi çalışanlarının işçilik alacakları dahil olmak üzere özel ve tüzel kişilere olan hiçbir borcunu ödemeden ortalıktan kaybolan davacı ... İnşaat çaresizlik içinde müvekkili şirketten para koparabilmek adına açıkça hukuka aykırı ve muvazaalı işlemler ile dava dışı ... Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkili şirkete karşı .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/... sayılı davanın açılmasını sağladığını,
Söz konusu davada davacı ... Mühendislik işbu dosyanın davacısı ... İnşaat ile sözde 27.02.2014 tarihli temlik anlaşması imza ettiğini söz konusu temlik sözleşmesinin dayanağının da müvekkili şirket ile ... inşaat arasındaki sözleşme kapsamında nakde çevrilen teminat mektubu bedelleri olduğunu iddia ettiğini, Ancak davacı ... inşaat ile imzalanan sözleşmede yer alan açık ve kesin temlik yasağı hükmü kapsamında ve zaten söz konusu işlemin usulsüz ve muvazaalı olduğu sabit olduğundan söz konusu hukuka aykırı dava reddolunduğunu,
... İnşaat, fazla harç ödememek adına sözleşme kapsamındaki teminat mektuplarından işbu davaya konu edilen 150.000 TL lik kısmını gündeme getirmiş ve sözleşmenin feshedildiği tarih olan 24.10.2012’den bu yana kayıplara karışan davacı ... İnşaat böylece yeniden ortaya çıktığını, davacı işbu dava konusu ettiği nakde çevrildiğini iddia ettiği 150.000,00 tl tutarlı teminat mektubunu da açıklamadığını, bu sebeple dava konusunu açıklamayan davacının davasının reddi gerektiğini,
İşbu davanın hukuka aykırı olduğunu kanıtlayan ... 5 Sulh Hukuk Mahkemesi ....D.İş sayılı dosyasında tespit olunduğu üzere davacı ... İnşaat işi natamam bir halde bırakmış ve ekipman ve malzemelerinden bir kısmını almış ve şantiyede bulunan bir kısmını da borçlu olduğu dava dışı ... ... Ltd. Şti. isimli bir firmaya sattığını,
Bu durum müvekkili şirketi oldukça zor durumda bıraktığını, davacı yüklenici firma enerji nakil hatları ile ilgili kişi/ kurumlara karşı yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu hususta da müvekkili şirket sayısız hak ve alacak talebi ile karşı karşıya kaldığını, davacı yüklenici ile akdedilmiş bulunan sözleşmeyi açıkça kendi kusurlu eylem ve davranışları ile ihlal ederek sözleşmenin haklı bir nedenle feshine sebebiyet veren davacının huzurdaki taleplerinin haksız olduğu, huzurdaki taleplerini açıkça muvazaalı bir şekilde .... Asliye Ticareti Mahkemesi .... sayılı dosyasında dava konusu ettirdiğini, müvekkil şirketin sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği ve nakde çevrilen tutarı aşan zararlarının bulunduğu ve bu husustaki bütün talepleri saklı tuttuğumuzu belirtmekle; arz ve izah edilen sebepler doğrultusunda olmak üzere; davacı tarafından samimi ve gerçekçi olmayan, kötü niyetli, usul-yasa sözleşme ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olarak ikame edilmiş olan işbu davanın reddi ile vekalet ücreti ve yasal yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesi hususunda karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA
.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Davacı müvekkillerinin şirket ile davalı şirket arasında 26.08.2011 tarihli “... Hidroelektrik Santral İnşaatı Yapım İşine Ait “Sözleşme” başlıklı sözleşmeyi yaptığını, davacı müvekkilimiz şirketin, davalıya ait Malatya ilinde Şiro çayı üzerinde ... Hidroelektrik Santrali (HES) tesislerinin yapılması hususunda sözleşmedeki şartlar çerçevesinde anlaşmaya vardıklarını, Bu sözleşmeye göre davalı şirket “İşveren”, davacı müvekkil şirket ise “Yüklenici” sıfat ve konumunda olduğunu, Davacı müvekkil yüklenici şirketin yapacağı işler ile, bu işlerin bedeli sözleşmenin 3. Maddesinde belirlenmiş olup, tünel inşaatı için tahmin edilen iş bedeli 13.105.543.-TL. ve tünel dışındaki tüm işlerin bedeli ise anahtar teslimi-götürü bedel usulünde 9.894.457.-TL. olup, toplamda 23.000.000.-TL. olduğunu, Gerek sözleşme konusu iş için ve gerekse avans hesaplamasında bu toplam 23.000.000.-TL. bedel dikkate alınacağını,Bu toplam iş bedeli üzerinden, sözleşmenin 7. Maddesi gereği %10 katı teminat ve 15. Maddesindeki yükleniciye ödenecek sözleşme bedelinin % 10 ‘u oranında avansa karşılıkta bu bedel kadar teminat verilmesi gerektiğini, Davacı müvekkilimiz yüklenici şirket sözleşmenin 7. ve 15. Maddelerinde belirlenen teminatı, toplamda 4.600.000.-TL.‘lik banka teminat mektupları ile temin ederek davalı işveren şirkete teslim ettiklerini, Davalı işveren şirket sözleşmenin 15. Maddesindeki avans ödeme yükümlülüğünü zamanında yani işin başlangıcında yerine getirmeyip, çok uzun bir zamana yayarak ve parça parça ödediği için, davacı müvekkilimiz yüklenici şirket çok zor durumda kalmış, kendi öz kaynaklarından tüm imkanlarını zorlayarak, sadece şantiye oluşturmak için 1.500.000.-TL. harcama yaptığını, Bunun dışındaki iş ve imalatlar için yine büyük harcamalar yapıldığını, Davalı işveren şirket avansı zamanında ödemediği gibi hak edişleri de zamanında ödememiş, ayrıca sonraki hakedişleri ve tahakkuklarını dahi zamanında yapmadığını, Buna rağmen davacı yüklenici müvekkil şirket sözleşmede tanımlanan iş ve imalatları yapmaya devam etmiş ve bir kısım iş ve imalatları yaptığını, Bu iş ve imalatlara dair alacak haklarımız saklı olduğunu, Davalı işveren şirket, davacı yüklenici müvekkilimiz şirketin hiçbir kusuru olmamasına rağmen, 24.10.2012 tarihli yazı ile sözleşmeyi fesih ettiğini bildirmiş ve davaya konu teminat mektuplarını nakde çevirerek gerek kendisinin ve gerekse diğer firmalarının nakit ihtiyacı için kullanıldığını, Bu mektuplar ... Bank 13/09/2011 tarih ve ... ... numaralı 1.000.000.-TL. bedelli avans teminat mektubu ve ... 26/09/2011 tarih ve ... numaralı 1.200.000.-TL. bedelli avans teminat mektubu, ... ... 22.09.2011 tarih ve 2.150.000.-TL. bedelli kesin teminat mektupları olduğunu, Bunların dışında işbu davamızın konusu olmayan ...Bankasına ait 150.000.00 TL. bedelli bir teminat mektubu için ise.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/... esas sayılı dosyası ile dava açılmış olup halen derdest olduğunu, 100.000,00 TL.'lik bir teminat mektubu ise davalı tarafından nakde çevrilmediğini, Davalı işveren şirket olayda tam ve ağır kusurlu olup, sözleşmeyi fesih etmesi de haksız ve kötü niyetli olduğunu, Buna karşılık davacı yüklenici müvekkilimiz şirkete atfedilebilecek en küçük bir kusur olmadığını, Davacı müvekkilimiz şirket sözleşmede kendisine yüklenen edimleri yerine getirmiş, yine sözleşme gereği tüm bildirim ve ihbarları da süresi içinde yaptığını, Kaldı ki; bir an için davacı müvekkilimize atfedilebilecek bir kusur olduğu düşünülse bile, davalı işveren şirketin teminat mektuplarını nakde çevirip paraya el koyma ve kendi uhdesine geçirme hakkı olmadığını, Böyle bir durum varsayıldığında bile varsa bir zararı dava yolu bu zararını hüküm altına aldırması ve hüküm ile sabit olduğu takdirde o zararı miktarınca teminat mektuplarını nakde çevirmesi gerektiğini, Teminat verilmesinin amacı, bir zarar olduğunda bu zararın ödenmesinin garanti altına alınması olduğunu, Yoksa keyfi olarak teminata el konulması hukuka aykırı olup, aynı zamanda kötü niyetin en bariz göstergesi olacağını, Oturup karşılıklı bir alacak borç hesabı yapılarak uzlaşmak, bu mümkün olmadığında, hukuki yollara bir mahkeme kararı ile zararın tespiti hukukun tartışılmaz hükmü olduğunu, Bu itibarla davalı işveren şirketin teminat mektuplarını nakde çevirip paraya el koyması suiniyetin, keyfiliğin ve hukuk tanımazlığın zirvesi olduğunu, Davalı işveren şirketin bu eylemi, davacı yüklenici müvekkil şirketin maddi ve manevi olarak fahiş bir zararına sebebiyet verdiğini, Teminat mektuplarının nakde çevrilmesi üzerine ilgili bankalar davacı müvekkil şirketin hesaplarını bloke ederek nakit akış ve ihtiyacının karşılanmasını engellemiş, mal varlıklarına hacizler konularak adeta resmen olmasa bile fiilen iflasa süreklendiğini, Bankalar bu durumu gerekçe gösterip yeni teminat mektupları vermediğinden başkaca taahhüt ve inşaat işleri alması da mümkün olmadığını, Bu itibarla davalı şirkete karşı maddi ve manevi tazminat dava haklarımız da saklı olduğunu, Esasında davalı işveren şirketin bu gayrı hukuki eyleminin nedeni; içinde bulunduğu ekonomik çıkmaz olduğunu, Sözleşmenin feshinden önce davacı müvekkilimiz yüklenici şirkete avans ve hakkediş ödemelerini zamanında yapamamasının nedeni de olduğunu, Nitekim sözleşmenin feshinden 5 yıla yakın bir süre geçmesine rağmen halen davaya konu iş başka bir firmaya verilmemiş, müvekkilimiz şirketin bıraktığı gibi durduğunu, HES gibi karlı bir elektrik üretim santralı işinin 5 yıla yakın bir süredir halen inşaatının devam ettirilmemesinin nedeni işte davalı şirketin bu kötü mali durumu olduğunu, Dediğimiz gibi haksız olarak teminat mektuplarını paraya çevirmesinin nedeni de nakit ihtiyaçlarının bu yoldan karşılanması amacı olduğunu, Davalı tarafından sözleşmenin haksız olarak feshedilerek teminat mektuplarının nakde çevrilmesinden sonra davacı müvekkilimiz şirket haklarını üçüncü kişi ... Mühendislik San. Ve Tic. Ltd. Şirketi temlik etmiş, bu şirket .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosyası ile karara çıkan dava ile davalı şirkete karşı dava açmış, ancak sözleşmede temlik yasağı olması nedeni ile davası reddedildiğini, Davacı müvekkil şirket, sözleşmeye konu teminat mektuplarından ...Bankasına ait 23.09.2011 tarih ve .../C5/... numaralı 150.000.-TL. bedelli teminat mektubu bedelinin tahsili için davalı şirkete karşı.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/... esas sayılı dosyası ile dava açmış olup, dava halen derdest olduğunu, İşbu davanın o dava ile birleştirilmesi de uygun olacağını, Davanın kabulü ile davaya konu ... Bank 13/09/2011 tarih ve ... ... numaralı 1.000.000.-TL. bedelli avans teminat mektubu, ... 26/09/2011 tarih ve ... numaralı 1.200.000.-TL. bedelli avans teminat mektubu, ... ... 22.09.2011 tarih ve 2.150.000.-TL. bedelli kesin teminat mektuplarının nakde çevirilen toplam 4.350.000.-TL. bedelinin mektupların nakde çevrildiği tarihden itibaren işletilmek üzere bankalarca işletilen en yüksek temerrüt faiziyle birlikte, bu uygun görülmez ise ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı müvekkil şirkete ödenmesine, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;
Müvekkil şirket davacı ... İnşaat’ın sözleşme koşullarına riayet etmemesi, iş programına uymaması ve çalışma temposunun yeterli olmaması, işin söyleşme süresi içerisinde tamamlanabilmesinin imkansız hale gelmesi vs. nedenler üzerine anılan sözleşmeyi haklı sebeplerle feshetmiştir, Sözleşme kapsamında davacı ... İnşaat tarafından müvekkil şirket lehine verilen işbu davaya konu teminat mektubunu sözleşme, ve yasal haklar çerçevesinde uğramış olduğu zararları karşılamaya yetemeyecek olsa da nakde çevrildiğini, İşbu dava tarihine kadar mürriakit sözleşmenin tarafı bulunan ... İnşaat tarafından anılan sözleşmeye veya sözleşmenin feshine ilişkin herhangi bir itiraz yapılmamış, hatta öncesinde davacı tarafın çalışanları da dahil olmak üzere şantiye alanını terk etmişler ve şirket yetkililerine de ulaşılamadığını, Müvekkil şirket şantiyesinde ... İnşaat’ın uhdesinde çalışan işçiler tarafından açılan işçilik alacakları davalarında da davacı ... İnşaat hasım gösterilmiş olmasına rağmen hiçbir şekilde dosyalara beyanda bulunmamış ve duruşmalarda kendisini temsil ettirmediğini, Bu kadar açık ve kesin bir şekilde kötü niyetli hareket eden, kendi çalışanlarının işçilik alacakları dahil olmak üzere özel ve tüzel kişilere olan hiçbir borcunu ödemeden ortalıktan kaybolan davacı ... İnşaat çaresizlik içinde müvekkil şirketten para koparabilmek adına açıkça hukuka aykırı ve muvazaalı işlemler ile dava dışı ... Müh. San. ve Tiç. l.td. Şti. tarafından müvekkil şirkete karşı .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/... Esas sayılı davanın açılmasını sağladığını, Söz konusu davada davacı ... Mühendislik işbu dosyanın davacısı ... İnşaat ile sözde 27.02.2014 tarihli temlik anlaşması imza ettiğini söz konusu temlik sözleşmesinin dayanağının da müvekkil şirket ile ... inşaat arasındaki sözleşme kapsamında nakde çevrilen teminat mektubu bedelleri olduğunu iddia ettiğini, Ancak davacı ... inşaat ile imzalanan sözleşmede yer alan açık ve kesin rctnhk yasağı hükmü kapsamında ve zaten söz konusu işlemin usulsüz ve muvazaalı olduğu sabit olduğundan söz konusu hukuka aykın dava red olunduğunu, Bunun üzerine davacı şirket derhal temyizden de feragat ederek huzurdaki davanın açılabilmesi için uygun koşulları sağlamaya çalıştığını, Akabinde ise, davacı ... İnşaat, sözleşme kapsamında müvekkile tevdi edilen teminat mektuplarından ... ... Bankasına ait 150.000,00 TL. tutarlı teminat mektubuna istinaden açmış olduğu dava ile işbu mektubun hasız yere nakde çevrildiğini iddia ederek alacak talebinde bulunduğunu, Bahse konu dava.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/... Esas sayılı dosyası kapsamında görülmekte olup, henüz sonuçlanmadığını, Sözleşmenin feshedildiği tarih olan 24.10.2012'den buyana kayıplara karışan davacı ... İnşaat, 2016 yılında açmış olduğu bu dava ile böylece yeniden ortaya çıktığını, Ancak, yine muhtelif sayıdaki işçi davasında herhangi bir temsilde bulunmayan davacı, bu kez 4.350.000,00 TL. tutarındaki işbu davayı ikame ettiğini,
Davacı tarafından samimi ve gerçekçi olmayan, kötü niyetli, usul-yasa sözleşme ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olarak ikame edilmiş olan işbu davanın REDDİ ile, vekalet ücreti ve yasal yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesi hususunda karar verilmesini talep etmiştir.
İstanbul 15 ATM nin 2016/... esas sayılı dosyasında Davacı yanın,Davalı tarafından sözleşme ve kanun hükümlerine aykırı olarak nakde çevrilen 150.000.-TL bedelli teminat mektubunun nakde çevrildiği tarihten itibaren işleyecek bankalarca işletilen en yüksek temerrüt faizi, bu kabul olmaz ise ticari avans faiziyle davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Birleşen dava; ...ATM nin ... esas sayılı dosyasında dava; Davalı tarafından sözleşme ve kanun hükümlerine aykırı olarak nakde çevrilen 3 adedinin toplamı 4.350.000.-TL olan teminat mektuplarının nakde çevrildiği tarihten itibaren işleyecek bankalarca işletilen en yüksek temerrüt faizi, bu kabul olmaz ise ticari avans faiziyle davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Alınan deliller; Taraflar arasında akdedilen sözleşme ve taraflarca bildirilen deliller dosya içine alınmış incelenmiştir. Mahkememiz 30/05/2018 tarihli duruşmasında tanık Muhammet ... dinlenmiştir .Dosya içine alınan ... ATM nin 10/10/2019 tarihli ve ...-2019/718 sayılı iflas kararı ile ... Ticaret Sicilinin ... sırasına kayıtlı 05.09.2001 tarihinde sicile kayıt edilen ... San. ve Tic. Ltd. Şti. iflasına karar verildiği, ... İflas Dairesi ... iflas sayılı dosyası ile iflasına karar verilen ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. (VN: ...) hakkında yürütülen iflas tasfiye işlemlerinin müdürlükleri ... İflas sayılı dosyasında iflas tasfiye işlemleri adi tasfiye usulü ile yürütüldüğü bildirilmiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmıştır.Dava dosyasında mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konusunda dosya kapsamı belgelerin, davacıların iddialarının ve davalının savunmalarının değerlendirilmesi, bakımından bilirkişiler İnş mühendisi ..., elektrik mühendisi ..., enerji üretim uzmanı Prof.Dr. ..., mali müşavir ...ve borçlar hukukçusu Prof.Dr.... 'in 07/08/2020 tarihli heyet bilirkişi raporu ve SMM ..., Prof.Dr...., ... ile Prof.Dr. ...'nın 04/08/2025 tarihli ek rapor alınmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre ;
Taraflar arasında 26.08.2011 tarihli ... Hidroelektrik Santral İnşaatı Yapım Sözleşmesi düzenlenmiş olup, söz konusu sözleşmede özetle; Regülatör, İletim Kanalı, İletim Tüneli, Yükleme Havuzu, Cebri Boru, Santral Binası, Ulaşım Yolları, Hidromekanik Donatı işlerinden oluşan ... Hidroelektrik Santralini toplam 23.000.000.-TL + KDV bedelle yapımı, sözleşme bedelinin %10'u kadar 3 yıl geçerli kati teminat mektubu verilmesi, işverenin zararı halinde teminat mektubunun nakle çevrilip zararın tahsil edileceği, toplam geciken gün sayısının 30 iş gününü geçmesi halimde işverenin sözleşmeyi tek taraflı fesh etme ve yüklenicinin teminatını irad kaydetmeye yetkili olduğu, işin sözleşme tarihinden itibaren 10 gün içinde başlayacağı ve 660 günde tamamlanacağı, gecikmenin 30 ünü geçmesi halinde sözleşmenin fesh edileceği ve teminatın irat kaydedileceği, süre uzatımı talebi için yüklenicinin en az 3 gün önce yazılı talepte bulunması gerektiği, 2 yıllık teminat mektubu karşılığı yükleniciye %10 avans ödeneceği, yapılan hakedişin takip eden ayın 5'ine kadar tanzim edilip ayın 10'una kadar banka havalesi ile ödenmesi kayıt altına alınmıştır.
Davacı tarafından davalı şirkete dava konusu iş nedeniyle;
-22.09.2011 Tarih ve ... nolu 2.150.000.-TL bedelli ... ... A.Ş. İvedik Şübesi'nden alınan Kesin Teminat Mektubu
-13.09.2011 Tarih ve ... ... nolu 1.000.000.-TL bedelli ... BANK A.Ş. ... Şübesi'nden alınan Avans Teminat Mektubu
-26.09.2011 Tarih ve ... nolu 1.200.000.-TL bedelli ... A.Ş. ... Şübesi'nden alınan Avans Teminat Mektubu
-23.09.2011 Tarih ve ...-C5-... nolu 150.000.-TL bedelli ... A.Ş.'den alınan Kesin Teminat Mektubu verilmiştir.
Sözleşmenin konusu ... Hidroelektrik Santral İnşaatı işi için 17.10.2011 tarihli İşyeri Teslim Tutanağı düzenlenmiştir.
Sözleşme sonucu; 06.06.2012 tarihli KDV hariç 261.920.-TL bedelli 1 numaralı hak ediş faturası ve 01.07.2012 Tarihli KDV hariç 319.633,52.-TL bedelli, 2 numaralı hak ediş faturası kesilmiştir.
... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş dosyasında; 15.11.2012 tarihinde yapılan keşif sonucu düzenlenen 07.12.2012 tarihli raporda; şantiyede işin durmuş olduğu, herhangi bir işçi ve ekipman bulunmadığı, işin natamam bırakıldığı, yüklenici tarafından toplam 1.859.71538.-TL'lik iş yapıldığı, yapılan işin gerçekleşme oranının % 8,0857 olduğu, işin % 94,9143 lük kısmının ise henüz yapılmadığı tespit edilmiştir.
Davalı tarafça davacıya gönderilen ....Noterliği'nin 22.10.2012 tarih ve ... yevmiye nolu İhbarnamesinde; süresinde işin tamamlanması mümkün olamayacağı için Sözleşmenin 10.Maddesi gereği Sözleşmenin feshedildiği davacı yükleniciye bildirilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen 26.08.2011 tarihli Sözleşmede işin toplam bedeli 23.000.000.- TL+KDV olarak belirtilmiş olup, sözleşme bedelinin %10'u kadar 3 yıl geçerli kati teminat mektubu verilmesi, işverenin zararı halinde teminat mektubunun nakle çevrilip zararın tahsil edileceği, işin sözleşme tarihinden itibaren 10 gün içinde başlayacağı ve 660 günde tamamlanacağı, gecikmenin 30 ünü geçmesi halinde sözleşmenin fesh edileceği ve teminatın irat kaydedileceği, süre uzatımı talebi için yüklenicinin en az 3 gün önce yazılı talepte bulunması gerektiği, 2 yıllık teminat mektubu karşılığı yükleniciye %10 avans ödeneceği, yapılan hakedişin takip eden ayın 5'ine kadar tanzim edilip ayın 10'una kadar banka havalesi ile ödenmesi kayıt altına alınmıştır.
Dava dosyasına dava konusu işin "İş Programı" sunulmamıştır.
Taraflar arasında ... Hidroelektrik Santral İnşaatı işi için 17.10.2011 tarihli İşyeri Teslim Tutanağı düzenlenmiş olup, buna göre işin bitirip teslim edilmesi gereken tarih 07.08.2013 olmaktadır. Ancak taraflarca onaylanmış olan Hakedişlerin kapaklarında işin bitiş tarihi 16.06.2013 olarak kabul edilmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen 01.06.2012 tarihli 1 Nolu Hakedişin bedeli KDV hariç 261.920.-TL, 01.07.2012 Tarihli 2 Nolu Hakedişin bedeli ise KDV hariç 319.633,52.-TL'dir.
Hakedişlerin kapak sayfalarında davacı Yüklenici'ye ödenmiş olan Avans Miktarı 2.300.000.-TL olarak belirtilmiş ve hakedişlerden avans kesintisi yapılmıştır.
Davacının gerek işyerinin geç teslimi, gerek avans ve hakediş ödemeleri, gerek süre uzatımı ve gerekse sözleşmenin feshi ibranamesi ile ilgili olarak davalı İşverene gönderdiği herhangi bir ihtara veya yazı yoktur.Taraflar arasında düzenlenen Teknik Şartnamenin 29.Maddesinde; fesihten sonra yapılan işlerin parasal karşılığı ile şantiyede mevcut ekipman ve malzemenin bedelinin tespit edileceği ve yükleniciye ödeneceği belirtilmiştir.
Dava konusu işin kati teminat mektubu tutarı sözleşmede: 23.000.000.-TL x %10 = 2.300.000.-TL olarak belirlenmiştir. Davalı fesih sonrası elindeki kati teminat mektuplarını nakde çevirerek irat kaydetmiştir.
Sözleşmede % 10 avans için işverene 2.300.000.-TL teminat mektubu verilmesi şartı bulunmaktadır. Hakediş kapaklarından söz konusu avansın teminat mektubu karşılığı davacı yükleniciye ödendiği anlaşılmaktadır.
Davacı dilekçesinde; avansın sözleşmeye aykırı şekilde geç ödendiğini, 1 nolu Hakediş dışındaki Hakediş bedellerin ödenmediğini, Teknik Şartnamenin 28.Maddesi uyarınca gerekli kusur ihbarnamesi yapmadığını, gerekçe bildirmediğini belirterek davalının sözleşmeyi feshettiğini ve 4.500.000.-TL tutarındaki teminat mektuplarını haksız ve hukuka aykırı olarak nakde çevirdiğini beyan ederek davalıdan tahsilini talep etmiştir. Dosyada Teknik Şartnamenin 28.Maddesine göre davalının bir İhbarnamesi mevcut değildir. Ancak dosyada, dava konusu işteki aksamalar ve gecikmelerle ilgili olarak davalının 06.05.2012 ila 11.08.2012 tarihler arasında davacıya gönderdiği uyarı yazıları ve tutanaklar bulunmaktadır.
Davanın konusunu oluşturan uyuşmazlık, "taraflar arasındaki eser sözleşmesinin davacı/yüklenicinin borçlarına aykırı davranması nedeniyle davalı/işveren tarafından haklı olarak feshedilip feshedilmediği; davacı tarafından davalıya sözleşmeye istinaden verilmiş olan teminat mektuplarının (Birleşen Davanın konusunu oluşturan teminat mektuplarının) ve de işbu davanın konusunu oluşturan teminat mektubunun davalı/işveren tarafından haklı olarak paraya çevrilip çevrilmediği" noktalarındadır
Davalı/işverenin sözleşmeyi feshettiği 24.10.2012 tarihine kadarki süreçte davacı/yüklenici, sözleşme ile üstlenmiş olduğu işlerin çok az bir kısmını (%8,0857'lık kısmını) yapmış olduğundan ve işlerin geri kalan kısmının (%91,9143'lük kısmını) sözleşme süresi içinde tamamlanması imkan dahilinde olmadığından (imkansız olduğundan), davacı/işveren, yukarıda açıklanan sözleşme hükmüne ve TBK.md.472/f-l hükmüne istinaden sözleşmeyi haklı olarak feshetmiştir.
Sözleşmeyi haklı olarak fesheden davalı/işveren böylece; işlerin geri kalan kısmını başkasına yaptırmaya ve bundan dolayı uğrayacağı maliyet fazlalığı zararı ile diğer zararlarını, teminat mektuplarını paraya çevirmek suretiyle tahsil etmeye, teminat mektuplarının tutarı zararı karşılamaya yeteli olmaz ise, geri kalan zarar kısmını davacı/yüklenicinin muaccel hakediş alacaklarından kesmeye, bu alacakların tutarı da zararı karşılamaya yeterli olmaz ise geri kalan zarar kısmının ödenmesini ayrıca talep etmeye ve davacı/yüklenicinin şantiye tesislerine ve makine parkına el koymaya hak kazanmıştır.
Davalı/işverenin toplam 4.500.000 TL bedelli teminat mektupları tutarını paraya çevirdiği taraflar arasında tartışmasız olup, banka kayıtları ile sabittir.
Ancak davalı/işverenin toplam 4.500.000 TL bedelli teminat mektuplarını haklı olarak paraya çevirmeye hak kazanabilmesi için, davacı tarafından yapılmamış iş kısmını başka bir yükleniciye yaptırmak zorunda kalmış olması nedeniyle en az 4.500.000 TL tutarında zarara uğramış olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.
Fakat davalı/işveren, davacı tarafından yapılmamış iş kısmını başka bir yükleniciye yaptırmak zorunda kalmış olması nedeniyle en az 4.500.000 TL tutarında zarara uğramış olduğunu ispata yönelik herhangi bir delil sunmamıştır.
Davacı/yüklenicinin beyanlarına göre davalı/işveren, 2.300.000 TL tutarında avans ödemesinde bulunmuştur.
Ayrıca davalı/işverenin 1 numaralı hakedişe istinaden 270.000 TL daha ödeme yaptığı defter kayıtları ve hakediş faturaları ile sabittir.
... D.İş sayılı Delil Tespite Raporu'ndaki tespitlere göre, davacı/yüklenici tarafından toplam 1.859.715,38.-TL'lik iş yapılmıştır.
Davalı/işverenin 2.300.000 TL’lik avans ödemesi ile 1. Hakediş bedeli 270.000 TL’lik ödemesi toplamı (2.300.000 + 270.000 =) 2.570.000 TL ödeme yaptığı sabittir.
Davalı/işveren tarafından yapılan ödeme 2.570.000,00 TL
Davacı/yüklenicinin yaptığı iş bedeli 1.859.715,38.-TL
710.284,62 TL davalı/işveren alacağı
Davacı/yüklenici, davalı/işverenin, sözleşmenin 15 nolu maddesinde öngörülen avans ödemesini gecikmeli olarak yaptığını, davacı tarafından düzenlenmiş olan hak edişlerin de davalı tarafından gecikmeli olarak onaylandığını (tahakkuka bağlandığını) ve hakediş ödemelerinin de gecikmeli olarak yapıldığını; işin yapımının da bu nedenlerle geciktiğini" iddia etmişse de, bu iddiasını ispat eder deliller sunamamıştır.
Eğer davalı/işveren avans ödemesini zamanında yapmamış ise, davacı/yüklenicinin bir temerrüt ihtarı çekerek davalı/işvereni işbu borcunun ifasında temerrüde düşürmesi gerekirdi. Aynı şekilde eğer davalı/işveren, hak edişleri zamanında onaylamamış (tahakkuk ettirmemiş) ise, davacı/yüklenicinin bir temerrüt ihtarı çekerek davalı/işvereni işbu borcunun ifasında temerrüde düşürmesi gerekirdi. Ne var ki dava dosyasına bu yönde temerrüt ihtarları sunulmamış, bu nedenle davacı iddiası yerinde bulunmamıştır.
Asıl dava bakımından; davalı/işverenin toplam 4.500.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının tamamını paraya çevirmekte haklı olmadığı, 710.284,62 TL lik kısmını paraya çevirmekte haklı olduğu, asıl davanın konusunu oluşturan 150.000 TL bedelli teminat mektubunu haklı olarak paraya çevirdiği ve tahsil ettiği, dolayısıyla da davacının, 150.000 TL 'lik teminat mektubu tutarının iadesini davalıdan talebe hak kazanamadığı anlaşılmış, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen dava bakımından; davacı/yüklenici, davalı/işveren tarafından paraya çevrilmiş olan, geri kalan (4.500.000 - 150.000 =) 4.350.000 TL'lik teminat mektubu tutarlarının iadesini talep etmiştir
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 8. Maddesinde yer alan;
“YÜKLENİCİ çalıştırdığı personelin vergi ve SGK primlerini yatırdığına dair belgeleri İŞVERENe ibraz etmek zorundadır. YÜKLENİCİnin iş kanunu ve SGK mevzuatına uymaması nedeniyle İŞVERENin ödemek zorunda kalabileceği her türlü bedel YÜKLENİCİden tahsil edilecektir”
hükmü uyarınca, işçilerin SGK prim ödemelerini davacının ödemekle yükümlü olduğu, fakat davacının bu yükümlülüğünü tam olarak yerine getirmediği, bundan dolayı da, davacının ödemekle yükümlü olduğu toplam 180.309,21 TL tutarındaki SGK borcunun davalı tarafından ödendiği, bu nedenle de davalının zarara uğradığı, dolayısıyla da bu zararının da paraya çevrilen teminat mektubu tutarlarına dahil edilmesi gerektiği davalı/işveren tarafından iddia edilmiştir. Davalının sözünü ettiği işbu 180.309,21 TL’lik SGK ödemesini, davacı adına fiilen yaptığını gösterir bilgi ve belge sunulmamıştır, ispata yönelik somut delil sunulmadığından, bu iddianın ispat edilemediği görülmüştür.
Davalı/işveren, davacının işçilik ücretlerini ödeyemeyeceğini bildirmesi üzerine, proje genelinde toplam 143 adet işçinin alacağının davacının bildirdiği tutarlar üzerinden davalı tarafından ödendiğini ve 12.10.2012 tarihli Protokol gereği davacı carisine borç olarak kaydedildiğini, davalı şirket tarafından davacının işçilerine yapılan toplam ödeme tutarının 490.953,87 TL olduğunu, dolayısıyla da bu zararının da paraya çevrilen teminat mektubu tutarlarına dahil edilmesi gerektiğini, iddia etmiştir.Davalı, davacının işçilerine toplamda 490.953,87 TL işçilik ücreti ödediğini ispata yönelik somut delil sunmadığı gibi, sözünü ettiği “davacı şirketin kaşesini ve yetkilisinin imzasını içeren" Protokolün örneğini de sunmamıştır. Bu nedenle bu iddiasını ispat edemediği görülmüştür.
Davalı, davadışı/... Enerji Şirketinin davacıdan olan alacaklarının 1.500.000,00 TL’lik kısımını temlik aldığını, dolayısıyla da temlik suretiyle davacıdan 1.500.000.00 TL alacaklı hale geldiğini, iddia etmiştir.Davalının, iddia ettiği gibi davadışı/... Enerji Şirketinin davacıdan olan alacaklarının 1.500.000,00 TL’lik kısmını temlik almış olduğu kabul edilse dahi (ki bu hususu gösteren Temlikname örneği dosyaya sunulmamıştır) davalının işbu temlik işleminden dolayı davacıdan 1.500.000 TL’lik alacaklı hale gelebilmesi için, temlik aldığı bu alacağın gerçekten var olduğunu (yani gerçekten var olan alacağı temlik aldığını) ispat etmesi gerekmektedir. Bu hususu ispata yönelik somut delil sunulmamıştır.Davalının iddiasını ispat edemediği görülmüştür.
Davalı, projede meydana gelmesi muhtemel kaza, aksaklık ve sair durumları teminen all risk sigortası (mali mesuliyet sigortası) yaptırılması gerektiğini ve sözleşmenin 5.maddesi hükmü uyarınca bu sigortanın davacı tarafından yaptırılması gerektiğini, fakat söz konusu sigorta davacı tarafından yaptırılmadığından, 109.585,00 TL sigorta poliçesi bedeli ödemek suretiyle sigortanın yaptırıldığını, bu bedelin davacıdan tahsili için davacı adına 109.585,00 TL tutarında yansıtma bedeli faturası düzenlendiğini, fakat davacının bu fatura bedelini ödemediğini, dolayısıyla da bu zararının da paraya çevrilen teminat mektubu tutarlarına dahil edilmesi gerektiğini, iddia etmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 5.maddesinde, “Yüklenici (davacı) 3.şahıslar için her türlü kaza, zarar ve ziyana karşı mali mesuliyet sigortası yaptıracaktır. Yaptırılmazsa İşveren (davalı) Yüklenici (davacı) adına yaptıracaktır” hükmü yer almaktaysa da, bahse konu sigorta poliçesi örneği ve davalının bu poliçe için 109.585,00 TL ödediğine dair ödeme dekontu, bu ödemenin davacıya yansıtılmasına ilişkin fatura örneği, davalı tarafça sunulmamıştır. (dekont vs.) davalının bu iddiasını ispat edemediği görülmüştür.
Davalı, ... Hidroelektrik Santrali’nin davacı/yüklenicinin sözlemeden kaynaklanan borcunu zamanında ifa etmemesinden dolayı zamanında devreye alınamamış olması nedeniyle “kar mahrumiyeti” zararına uğradığını ve bu zarardan dolayı da davacıdan tazminat alacağına hak kazandığını, dolayısıyla bu alacağın da paraya çevrilen teminat mektubu tutarlarına dahil edilmesi gerektiğini, iddia etmiştir, davacı yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan borcunu zamanında ifa etmemesi sebebiyle davalının kar mahrumiyeti zararına uğradığını ispata yönelik somut deliller sunulmamıştır. Bu iddianın ispat edilemediği görülmüştür.
Davalı, davacıdan KDV dahil 161,606,19 TL tutarında Cari Hesap alacağının bulunduğunu, iddia etmiştir. Davalının iddia ettiği bu Cari Hesap alacağının ispatına ilişkin somut delil (ticari kayıtlar) sunulmamış, bu iddiasını ispat edemediği görülmüştür.
Davalı, sözleşme gereği davacının işçilerinin açmış olduğu ve davacının hiçbir şekilde takip etmeye tenezzül dahi etmediği “işçilik alacağı davaları” ile ilgili olarak dosyaları kesin ve süresiz teminat mektubu depo edilmiş olduğunu, bu sebeple bu tutarlarların da davacıdan tahsil edilen teminat mektubu tutarlarına dahil edilmesi gerektiğini, iddia etmiştir.Ancak iddianın ispatına ilişkin somut delil sunulmamış, bu iddianın ispat edilemediği görülmüştür.
Davalı, proje devamı esnasında meydana gelen iş kazası nedeniyle yaşamını yitiren davacı işçisi ...’ın ailesi ve SGK tarafından bu hadise ile ilgili tazminat davaları açılmış olduğunu, bu davalar sonucunda davalının ödemeler yapmak zorunda kaldığını, oysa ki sözleşmenin 6.maddesi gereği bu ödemelere davacının katlanması gerektiğini, dolayısıyla bu davalar neticesinde davalı tarafından yapılmak zorunda kalınan bu ödeme tutarlarının da davacıdan tahsil edilen teminat mektubu tutarına dahil edilmesi gerektiğini, iddia etmiştir.
Davalının sözünü ettiği 6.madde hükmü nedeniyle, davacının işçilerinin uğrayacakları iş kazalarından dolayı işçilere ve yakınlarına ödenecek tazminatlardan davacı sorumlu ise de, dava dosyası içeriğinde, davacının işçilerinin uğradığı iş kazalarından dolayı işçilere ve/veya yakınlarına davalı tarafından tazminat ödendiğini ispata yönelik somut delil sunulmamıştır. Bu nedenle davalının bu iddiasını da ispat edemediği görülmüştür.
Davalı, yukarıda belirtilen davaların yanında, davacının sadece davalıyı zor duruma sokma amaçlı yaptığı bir takım eylemler neticesinde davalıya karşı açılan davaların da mevcut olduğunu, bu davalar her ne kadar davalı lehine neticelenmiş ise de, davalının bu davalarda temsil edilmek üzere Avukatlara yüksek vekalet ücretleri ödemek ve masraflar yapmak zorunda kaldığını, bu ödeme tutarlarının da davacıdan tahsil edilen teminat mektubu tutarına dahil edilmesi gerektiğini, iddia etmiştir. Davalının bu iddiasını ispata yönelik somut deliller sunulmamış, davalının bu iddiasını da ispat edemediği görülmüştür.
Davalı, davacının şantiye sahasını bırakması nedeniyle davalı tarafından, bir kısım personel, enerji ve ekipman masrafı yapılmak zorunda kalındığını, bu masrafların tutarlarının da davacıdan tahsil edilen teminat mektubu tutarına dahil edilmesi gerektiğini, iddia etmiştir. Davalının bu iddiasını ispata yönelik somut deliller sunulmamış, davalının bu iddiasını da ispat edemediği görülmüştür.
Davalı, söz konusu projenin süresinde bitirelememesi ve davacının projeyi sürüncemede bırakması nedeniyle davalının elde edemediği kazancın (mahrum kaldığı karın) söz konusu olduğunu, elde edilemeyen (mahrum kalının) bu kazanç tutarı sebebiyle uğranılan zararın da davacıdan tahsil edilen teminat mektubu tutarına dahil edilmesi gerektiğini, iddia etmiştir. Davalının bu iddiasını ispata yönelik somut deliller sunulmamış, davalının bu iddiasını da ispat edemediği görülmüştür.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında 10/10/2019 tarihli karar ile davacı şirketin iflasına karar verildiği sabittir. Bu kararın 09/05/2025 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Davacı ...'nin, ... İflas Dairesinin ... İflas dosyasında iflas tasfiyesi
yürütülmektedir.
Toplam 4.500.000 TL bedelli teminat mektuplarının tamamını davalı/işveren in haklı olarak paraya çevirmediği
Sadece 710.284,62 TL’lik kısmını haklı olarak paraya çevirdiği
Asıl davanın konusunu oluşturan 150.000 TL bedelli teminat mektubunu da haklı olarak paraya çevirmiş olduğundan, teminat mektuplarının bakiyesi
(710.284,62 – 150.000 =) 560.284,62 TL’lik kısmını da paraya çevirme hakkına sahip bulunduğu
Birleşen dava bakımından, davalının 560.284,62 TL’lik teminat mektubu tutarlarını haklı olarak paraya çevirdiği, geri kalan (4.500.000 – 710.284,62 =) 3.789.715,38 TL tutarlı teminat mektubu tutarlarını davacıya iade etmekle yükümlü olduğu anlaşılmıştır. 3.789.715,38 TL davacı/yüklenici alacağının davacı şirketin sıra cetveline alacak olarak kayıt ve kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl Dava; İstanbul 15 ATM nin 2016/... esas sayılı dosyasında; davanın reddine
2-Birleşen Dava; ...ATM nin ... esas sayılı dosyasında; davanın kısmen kabulü ile 3.789.715,38 TL nin dava tarihinden itibaren ticari faiziyle davalıdan alınıp davacı şirketin iflas masasına alacak olarak kayıt ve kabulüne
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40 TLharcın peşin alınan 2.561,63 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.946,23 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 5.654,9 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına
6-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,
BİRLEŞEN DAVA:
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40 TL harcın peşin alınan 74.287,13 TL. harçtan mahsubu ile bakiye 73.671,73 TL. harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine
8-Kabul edilen kısım yönünden ; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Red edilen kısım yönünden ; Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Davalı tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına
11-Davacının Adli yardım talebi kabul edildiğinden; devlet ödeneğinden karşılanan 1.005 TL tebligat gideri 20.000,00 TL bilirkişi olmak üzere toplam 21.005,00 TL yargılama giderinin kabul ve red durumu nazara alınarak 11.000 TL sinin davalıdan tahsili ile hazineye kaydına
Davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 18/12/2025