İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Menfi Tespit
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı ... ŞTİ vekilinin ihtiyati tedbir talepli 22.08.2017 harç tarihli dava dilekçesiyle; Müvekkili Firmanın davalı Sağlık Bakanlığının bünyesinde nükleer Tıp Tetkikleri hizmeti yaptırmak için açmış olduğu ... ihale kayıt numaralı nükleer tıp tetkikleri hizmet alımı ihalesini kazanarak Nükleer Tıp Tetkikleri Hizmet Alım Şartnamesi hükümlerine göre 31.12.2016 tarihine kadar hizmet gerçekleştirdiğini, ihale süresi sonunda bakiye 139.397,91 TL ödemesini davalı kurumdan istendiğini, davalı kurumun muhasebe servisince ödemenin gerçekleşeceği ve teminatların iade edileceği konusunda güvence verdiğini, ancak ödeme ve ihale konusunda herhangi bir işlem yapmadığını, bu aşamada davalı kurumun müvekkili firmanın gönderdiği rapor ile 350.743,07 TL standarda uygun olmayan teknesyum jeneratörü kullandığına bahisle bedelin iadesini istediğini, davalı kuruma 11.08.2017 tarihinde ihtarname gönderilerek hakediş bedelinin ödenmesinin istenmesine rağmen ödenmediğini, teminatların iade edilmediğini ve hukuka uygun olmayan borç çıkartıldığını, müvekkili firmanın ihaleye aykırı bir şekilde herhangi bir çekim yapmadığını belirterek 350.743,07 TL tutarındaki borçtan dolayı borçlu bulunmadıklarının tespitinin 139.397,91 TL bakiye hakediş bedeli alacakların 31.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve 64.000,00 TL bedelli teminat mektupların iadesine karar verilmesi ile yine davalı kurumun hesabına yatırılan 9.569,03 TL nakdi teminat ve 3.189,68 TL nakdi teminatın 31.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Sağlık Bakanlığı'nın 27.09.2017 tarihli cevap dilekçesinde; Davalı olarak gösterilen Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesinin tüzel kişiliğinin bulunmadığının, hastaneye yapılan tebligatın dava ehliyeti olmadığından davanın reddinin gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını eda ve tespit davasının birlikte açılamayacağını, ... ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 2014,2015,2016 yıllarına ait nükleer tıp sintigrafi hizmet alımı ile ilgili davacı yüklenici ... ŞTİ'nin teknesyum jeneratörlerini son kullanma tarihinden sonrada kullanamaya devam ettiğini, radyo farmasotiklerin yüklenici firmanın ...'taki şubesinden TAEK izni olmaksızın hastaneye taşındığı, fiilen çalışması olmayan ... isimli bir elemanın evrak üzerinde çalışıyor olarak gösterildiğini, 2 radyoloji teknikerinin çalıştırılması gerekirken 1 radyoloji teknisyeninin çalıştırıldığının, sıcak oda görevlisi ...'in yetkili olmamasına rağmen hastalara enjeksiyon yaptığı konularında gelen şikayetler üzerine 09.05.2017 tarihinde denetçi ...'ın raporuna istinaden 350.743,07 TL tutarında kaynağı belli olmayan ve standarda uygun olmayan teknesyum jeneratörü kullanımından dolayı haksız kazanç elde edildiğinin tespit edildiğini, 2014 ve 2015 yılında çeşitli tarihlerde davacı firmanın sintigrafi çekimleri yaparak 350.743,07 TL tutarında standarda uygun olmayan teknesyum jeneratörü kullanarak haksız kazanç elde ettiği, davacının ihtiyati tedbir talebinin HMK m.389-399'a aykırı olduğunu, bu nedenle tedbir kararı verilmemesini istediklerini, davacının 350.743,07 TL borçlu bulunmadığının tespit edilmesine ilişkin talebine ait davada hukuki yararının bulunmadığını, zira henüz açılmış bir dava ve icra takibinin bulunmadığını, yine davacının 139.397,91 TL hakediş bedelli alacağının tahsiline ilişkin talebinin de 01.05.2017 tarihli 26509 sayılı RG'de yayınlanan döner sermaye ve işletmeler bütçe ve muhasebe yönetmeliği m.22'ye istinaden henüz tüm ödemelerin karşılanamaması nedeniyle nakit sıkıntıdan dolayı ödenmediğinin bildirildiğinin, ancak bu davanın açılması ile bu alacağın da ihtilaflı hale geldiğinden hakedişin ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini istediklerini, ayrıca müvekkillerine verilen teminat mektuplarının ve nakdi teminatların iadesini talep etmiş olmakla birlikte bunların da ödenmemesi durumunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
Davacının ihtiyati tedbir talebinin Mahkememizce 24.08.2017 tarihli ara karar ile reddedilmiştir.
Davacı vekilinin 25.10.2017 tarihli replik dilekçesiyle; Davalı tarafın Bozyaka Devlet Hastanesinin tüzel kişiliği olmadığı iddiasının doğru olmadığını, Sağlık Bakanlığının davada gösterildiğini, zamanaşımının dolmadığını tespit ve alacak davasının birlikte görülebileceğinin, davanın hukuki dayanağının taraflar arasındaki imzalanan ihaleye ilişkin olduğunu, 350.743,07 TL haksız kazançtan dolayı müvekkilinin borçlu olduğu iddiasının yersiz bir iddia olduğunu, 24.10.2017 tarihinde davalının hakediş bedeli olan 139.397,91 TL'yi ödediğini, faiz ödemesi yapmadığından feri haklarına ilişkin taleplerinin devam ettiğini, Sağlık Bakanlığı denetçisinin sunduğu ... sayılı raporda teknesyum jeneratörünün 2 nükleer merkez arasında paylaştırılmasının sintigrafi çekimine etkisi olmadığının saptanmasına rağmen ürün zararının nasıl doğduğunun tespit edilmediğini, teknesyum jeneratörünün radyoaktif maddeyi temin eden bir cihaz olduğunu, teslim tarihinden itibaren yarılanma süresi olan 3 hafta süre ile kullanılabileceğini, standartlara uygun olmayan teknesyum jeneratörünün kullanılması halinde çekim kalitesinin düşeceği ve tıp uzmanlarınca raporlarının kabul edilmeyeceğinin, uzman doktorların çekim kalitesini yüksekliğini belirttiğini, bu iddianın yerinde olmadığını belirterek davanın kabulünü talep etmiştir.
Davacı yüklenicinin davalı iş sahibi Sağlık Bakanlığı ile yapmış olduğu 4734 Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmesi Kanunu kapsamında hizmet alımına ilişkin sözleşme ile davacının yapmış olduğu iş karşılığında kalan hizmet bedeli olan 139.397,91 TL'nin tahsili ve 64.000,00 TL bedelli teminat mektubunun iadesi, yine davalının hesabına depo edilen 9.569,03 TL nakdi teminatın ve 3.189,68 TL teminatın davalıdan tahsiline ayrıca davalı kurumun kaynağı belli olmayan veya standarda uygun olmayan teknesyum jeneratörü kullanmak suretiyle haksız kazanç elde edildiği iddiasına dayalı olarak davacıya karşı düzenlenen 350.743,03 TL ödemeye ilişkin belge/talepten dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkin davadır.
Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.
İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 2014,2015 ve 2016 yıllarına ait nükleer tıp sintigrafi hizmet alım sözleşmesi, Nükleer Tıp Tetkikleri Hizmet Alım Şartnamesi hükümleri, ihtarnameler, baş denetçi ... raporu incelenmiş ve değerlendirilmiştir.
Davanın görevli mahkeme yönünden değerlendirme açısından ise davanın niteliği olan hizmet alım sözleşmesinin dikkate alınması gerekmektedir. 6102 sayılı TTK m. 3'e göre bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işler ve fiiller ticari işlerden sayılmaktadır. TTK m. 5'e göre aksine hüküm yoksa asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bir ticari işin ticari dava sayılabilmesi için TTK m. 4 ve 19/2'de yer alan ticari dava niteliğini taşıması gerekmektedir. TTK m. 4'e göre her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ... ile tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın bu kanunda yer alan hükümlere ilişkin işlerden doğan hukuk davaları ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacaktır. Ticari davalar mutlak ve nispi ticari davalar olarak ayrılmakta olup, mutlak ticari davalar tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. (TTK m.4/1, Kooperatifler Kanunu m. 99, İİK m.154, Finansal Kiralama Kanunu m. 31, Ticari İşletme Rehin Kanunu m.22 gibi). Nispi ticari davalar ise her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK m.19'a göre taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler kanunda aksine hüküm olmadıkça diğeri için de ticari iş sayılacaktır. Bir işin ticari iş olması davanın da ticari dava olacağı anlamına gelmeyecektir. Somut olayda da HMK m.1'e göre kamu düzenine ilişkin olan görev konusunu resen gözetilmesi gerekli olduğundan hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı davaların ticari dava olduğu ve asliye ticaret mahkemesinde görüleceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığından dava ticari dava niteliği taşımayacaktır. TTK m. 16' ya göre davalı Sağlık Bakanlığı ve Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği somut olayda tacir değildir. Bu halde taraflar arasındaki davanın ticari dava niteliği bulunmadığını TTK m. 4, HMK m.1,114 ve 115. maddeleri gereğince mahkememizin görevsizliğine karar vermek ve dosyanın dava şartı noksanlığından usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davacının davasının hizmet alım sözleşmesine ilişkin olması ve tarafların her ikisinin de tacir olmadığı, işin ticari iş olmasına rağmen ticari dava niteliği bulunmadığından görevli mahkemenin genel görevli olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu tespit edilmekle, Mahkememizin görevsizliğine ve bu çerçevede davanın gerçekleşmeyecek dava şartı nedeniyle HMK m.115/2. F. Gereği davanın usulden reddine,
Kararın kesinleşmesiyle ve talep halinde dosyanın görevli İzmir Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
Yargılama giderlerinin HMK m. 331/2 bent gereği davanın görevli mahkemeye gönderilmesi halinde bu mahkemede karar verilmesine, aksi halde; (HMK m. 20/1-son cümle’ye göre) davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
Dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmemesi halinde Mahkememizce verilecek hükümle; gönderilmesi halinde ise; bu mahkemece verilecek hükmün kesinleşmesiyle (HMK m. 333 gereği) yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatıran taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/02/2018