İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacak
Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; Davalının maliki olduğu ... ili ... İlçesi, ... Mah. Tapunun 81-82 pafta, 735 ada, 35 parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapılacak inşat ile ilgili olarak davacı ile davalı arasında 06/06/2007 tarihinde yapılan 24 ayda tamamlanması öngörülerek 88239 m2 inşaat alanı bulunan 245809 YIBF numaralı, 1.410.941,61 TL + KDV bedelli Yapı Denetim Sözleşmesi imzalandığını, davacı tarafın sözleşme uyarınca üzerine düşen bütün yükümlülüklerini yerine getirdiğini, sözkonusu yapıya ait tüm projelerin incelenip onaylandığını ve ... Belediyesine sunularak 09/08/2007 tarihinde yapı ruhsatı alındığını, düzenlenen yapı ruhsatı ve diğer belgeler davacı tarafından imzalandığını, ruhsatın alınması üzerine yönetmeliğin 15/son maddesi uyarınca davalı ilk taksit miktarı olan 332.982,22 TL yi yönetmelik gereği ... Bedeliye Başkanlığı yapı denetim hesabına 08/08/2007 tarihinde yatırdığını, yönetmeliğin 15/son maddesi uyarınca, davacı ...Bankası AŞ ... şubesince düzenlenen ...tarih, ... mektup nolu, 332.982,00 TL bedelli kesin teminat mektubunu ... tarihinde ... Belediye saymanlığına teslim ettiğini, yatırılan ilk taksitin yatırıldığını ve teminat mektubu halen ... Belediye Başkanlığında bulunduğunu, yani Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi ve diğer hukuku düzenlemeler uyarınca davalının Belediye Başkanlığı hesabına yatırdığı ve davacının çektiği paraya karşılık teminat mektubu verildiğini, teminat mektubu ... Belediye Başkanlığı adına düzenlenmiş ise de, alınan para Belediye Başkanlığına ait olmadığını, hukuki düzenlemeler uyarınca aracı konumunda olduğunu, bu nedenle kabul anlamına gelmemek kaydı ile, teminat mektubundaki alacağın yada hakkın gerçek sahibi Belediye Başkanlığı olmayıp, davalı olacağını, 06/06/2007 tarihli sözleşmenin 3. Maddesine göre sözleşme süresi 5 yıl olup, süre henüz dolmadan, davalı taraf ... 17. Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye nolu işlemi ile hiç bir geçerli ve hakli neden belirtmeden "gördüğümüz lüzum üzerine" diyerek taraflar arasında imzalanan sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, harici bilgilere dayanarak davalı tarafın aynı konu ile ilgili ...Şti ile Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi imzaladığını, davalı taraf, sözleşmenin imzalanmasından ve yapı ruhsatı alınmasından sonra işe başlamadığı gibi, sözleşmeyi tek taraflı feshederek, akdin ifasını imkansız hale getirdiğini, davalı tarafın tek taraflı ve keyfi olarak alınan karar uyarınca sözleşmeyi feshettiğini, ihtarnamede, sözleşmenin feshi için mücbir neden olduğu ileri sürüldüğü, davacının kusurundan kaynaklanan bir nedenin de olmadığı açıkça kabul edildiğini, davalının sözleşmenin feshini istemede haklı bir nedenin bulunmadığını, bu nedenle sözleşmeden kaynaklanan zararı tanzim etmesi gerektiğini, sözleşmenin feshinde davacının kabulü yada muvafakati bulunmadığını, ayrıca yapı denetim yasası uyarınca, hizmetin ifası için tüm personeli istihdam ettiklerini, zorunlu masrafların, ulaşım, iaşe ile deney bedellerinin ödenmediğini, yapı denetim uygulama yönetmeliğinin değiştirilerek 11. Madde uyarınca Yapı Denetim şirketlerinin yapabileceği denetim alanının 360.000 m2 ye indirildiğini, fesh edilen sözleşme ile taahhüt edilen hizmet alanın 88239 m2 olduğunu, yapabilecekleri denetleme görevi yanında önemli iş hacmi oluşturduğunu, %25 'i kadar olduğunu, sözleşme fesh edilmemiş ve inşaat faaliyeti başlanmış olması halinde, hakedilişler 2011 yılı birim fiyatlarıyla 2.500.000 TL +KDV civarında olacağını, temerrüt tarihi itibarıyla sözleşme bedelinin belirlenmesi gerektiğini, ünvan değişikliği ve devir nedeniyle davanın...Tic. A.Ş. aleyhine açıldığını, bu nedenlerle öncelikle ileride telafisi imkansız durumların yaşanmaması için, davacının ... Belediyesi Saymanlığına teslim ettiği, ...Bankası AŞ Sarıyer şubesince düzenlenen ... tarih, ... mektup nolu, 332.982,00 TL bedelli kesin teminat mektubunun tazminin (nakde çevrilmesinin) İhtiyati Tedbir Yoluyla durdurulmasını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 800.000,00 TL +KDV nin temerrüt tarihi olan 08/04/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı-karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; Davacı-karşı davalı dava dilekçesine açıklık getirmesi gerektiğini, 2.500.000,00 TL + KDV nin ve 800.000,00 TL +KDV nin net harcı esas değerler olmayıp muğlak ifadelerden olduğunu, bu hali ile davacı-karşı davalının dava dilekçesine açıklık getirmesi gerektiğini, dava dilekçesinden anlaşıldığı kadarıyla talep edilen 2.500.000,00 TL nin üzerine hesaplanarak eklenecek artı KDV si ile birlikte harca esas değer olarak kabulü ve eksik harcı hesaplanan bu miktar üzerinden tamamlattırılması talebi ilk itiraz olarak beyan ettiklerini, devamla ... AŞ nin 15/07/2008 tarihli olağan Genel Kurul toplantısında şirket ünvanın... AŞ olarak değiştirilmesine karar verildiği, ilgili karara 31/07/2008 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edildiğini, ...Tic AŞ nin 02/08/2010 tarihli olağanüstü Genel kurul toplantısında ... AŞ nin tüm aktif ve pasifi ile CVK Mineral bünyesinde devir alınmak suretiyle birleştirilmesine karar verildiği, ilgili karar 06/09/2010 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edildiğini ve ... ili, ... ilçesi, ... Cad. ... Mah. 81-82 pafta, 735 ada, 25 parselde kayıtlı taşınmazın ve taşınmaz üzerinde ki otel inşaatının maliki ...Tic AŞ olduğunu, davaya konu taşınmaz üzerindeki otel inşaatının yapı denetim işinin yapılması için 06/06/2007 tarihinde davacı-karşı davalı ile yapılan yapı denetim sözleşmesi akdedildiğini ve inşaata ilişkin 08/09/2006 tarihinde onaylanan İmar Planına uygun, Yapı Sınıfı ve Grubu 4/B parselin kullanım amacının ... yapı ruhsatı 09/08/2007 tarihinde alındığını, yapı ruhsatının alınmasına müteakip "..." olarak bilinen otel projesi basında çok ciddi rahatsızlıklara sebep olduğunu, fazlaca tepki aldığı ve henüz inşaata başlamadan ... Şehir Plancıları Odası ... 6. Dairesinin ...esas sayılı dosyası ile İmar Planı Değişikliğinin iptalini ve yürütmenin durdurulmasını istediğini, Danıştay 6. Dairesi 07/11/2008 tarihinde verdiği kararla yürütmenin durdurulması istemi kabul edildiği ve aynı mahkeme aynı dosyada ... karar numarası ile 13/11/2009 tarihinde ilgi imar planı değişikliğinin iptaline karar verildiğini ve imar planı ve bu plana bağlı geriye dönük tüm işlemler ve09/08/2007 tarih-...numaralı yapı ruhsatının da hükümsüz hale geldiğini, daha sonrasında imar planı değişikliği yapıldığını ve yasal prosedürler tamamlandığı ve "otel inşaatına yeni yapı ruhsatı 14/04/2011 tarihinde alındığını, otel inşaatına yapı ruhsatının alınacağı bilgisi üzerine, eski yapı denetim şirketi olan davacı-karşı davalı ile yapılan sözleşme kendiliğinden hükümsüz hale geldiğini ve yasal zorunluluklar gereği bir yapı denetim şirketi ile çalışılması gerektiğinden yen bir yapı denetim şirketi bulunduğu ve Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünün yeni yapı denetim şirketinin yetkisini onaylayabilmek için önceki yapı denetim şirketinin azlettiği ve davacı ile imzalanan sözleşmenin feshi ihbarnamesinin gönderildiğini, azilname ve fesih ihbarnamesi tamamen usuli işlemler olup, zaten kendiliğinden hükümsüz hale gelmiş bir sözleşme olduğunu, ayrıca davacı-karşı davalının açmış olduğu davanın reddi ile birlikte, davacı-karşı davalıdan 332.982,00 TL alacaklı olduğunun tespiti ile davalı-karşı davacı tarafa ait paranın fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 50.000,00 TL sinin ödenmesi için dava açmak zorunda kaldıklarını, bu nedenlerle davacı-karşı davalının mesnetsiz davasının reddini, davacı-karşı davalı ile aralarında akdedilen 06/06/2007 tarihli yapı denetim sözleşmesinin 09/08/2009 tarih itibarıyla sona erdiğinin tespitini, ... Bankası AŞ ... şubesince düzenlenen 21/08/2007 tarih, ... mektup numaralı ve 332.982,22 TL miktarlı teminat mektubu üzerindeki hak sahibinin tespitini ve yargılama bitinceye kadar mektup aslının mahkeme kasasına alınmasını, yargılama sonucunda tespit edilen hak sahibine iadesine, davacı-karşı davalıya yapılan 332.982,22 TL kadar davacı-karşı davalıdan alacaklı olduklarının tespiti ile, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile, şimdilik 50.000,00 TL nin iş bu meblağın davacı-karşı davalıya ödenme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davacı-karşı davalıdan alınarak kendilerine iadesi suretiyle davanın kabul edilmesini,... tarih ve ... sayılı resmi gazetede yayınlanan Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği uyarınca hesaplanacak davacı-karşı davalı personel giderinin davacı-karşı davalı uhdesinde bulunan avans ödemesinden mahsubu suretiyle bakiye kalan avans ödemesi üzerinde alacaklı olduklarının tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 50.000,00 TL'nin avans ödemesinin davacı-karşı davalıya yapıldığı 08/08/2007 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı-karşı davacı tarafa iade edilerek davanın kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı-karşı davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Karşı davacı vekili 05/11/2013 havale tarihli ıslah dilekçesinde karşı dava değerini 166.491,11 TL'ye ıslah ettiklerini belirtmiş olup, bu değer üzerinden harcın ikmal edilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davacı-karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; Yapı ruhsatı alabilmek için Yapı Denetim hizmet sözleşmesi imzalanması gerektiğini, ruhsatın iptali ile sözleşmenin geçersiz olacağı kabul edilemeyeceği, Danıştay kararı ile imar planında yapılan değişiklikler sonrasında işin devam edebileceğinin anlaşıldığını, sözleşmenin değişikliğe uydurulmasının mümkün olduğunu, ruhsat alınmasından 16 ay sonra yürütmenin durdurulması kararının "geçici ifa imkansızlığı" olduğunu, sözleşmenin sonra ermesine neden olmadığını, taraflar davanın sonucu bekleyerek sözleşmeyi fesh etmediklerini, dava sonunda ruhsatın kısmen iptal edildiğini, iş için imkansızlık oluşmadığını, yeniden ruhsat alındığını, hukuken geçerli olan sözleşmeye devam edilmesi gerektiğini, davalının; "Yapı denetim sözleşmesinin tümünü gördüğümüz lüzum üzerine 08/04/2011 tarih itibarıyla fesh ettiğimiz" şeklinde ihbaren bildirdiklerini, bu ifade ile sözleşmenin 08/04/2011 tarihine kadar geçerli olduğunu kabul edildiğini, ruhsat alımından sonra iki yıl geçmeden 30/06/2008 tarihinde inşaata başlandığını belediyenden gelecek evraktan görüleceğini, tek taraflı fesih tarihi olan 08/04/2011 tarihine kadar da beş yıllık sözleşmenin geçerliliği sınırlayıcı sürenin dolmadığını, ve davalı-karşı davacının karşı dava açma haklarının bulunmadığını, bu nedenlerle ileride telafisi imkansız durumların yaşanmaması için davacı-karşı davalının ... Belediyesi Saymanlığına teslim ettiği, ... Bankası AŞ ... şubesince düzenlenen ...tarih, ... mektup nolu, 332.982,00 TL bedelli kesin teminat mektubunun tazminin (nakde çevrilmesinin) ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 80.000,00 TL +KDV nin temerrüt tarihi olan 08/04/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalıya verilmesini, davalı-karşı davacının açmış olduğu karşı davanın Reddini, gerek asıl davadaki, gerekse karşı davadaki yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-karşı davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E.K. sayılı birleştirme kararı ile birleşen davanın davacısı ...Şti. vekili tarafından davalı ...Tic. A.Ş. aleyhine açılan davanın dava dilekçesinde özetle; davalı aleyhinde ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesinde 21.04.2011 tarihinde açılmış olan davada, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 800.000.00 TL+KDV alacak/tazminat talep edildiğini, yargılama devam ederken, Asliye Ticaret Mahkemelerinin tek Hakimliğe dönüşmesi üzerine, yargılamaya ... 44. Asliye Ticaret Mahkemesinde devam edildiğini, mahkemenin yaptığı yargılama sonunda,davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermesi üzerine, mahkemenin kararı taraflarca temyiz edildiğini, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, 05.11.2014 tarih,... sayılı ilamı ile mahkeme kararının bozulmasına karar verdiğini, karar düzeltme taleplerinin de reddine karar verilmesi üzerine, bu kez, yargılamaya ... 3, AsliyeTicaret Mahkemesinin 2016/715 esas sayılı dava dosyası üzerinden devam edildiğini, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi bozma ilamına uymuş, bozma ilamı doğrultusunda bilirkişi raporu alındığını,bilirkişi raporuna göre davacının davalıdan toplam 2.936.806,61 TL alacağı bulunduğunu, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasında fazlaya ilişkin haklar saldı tutulmak kaydıyla, 800.000,00 TL+KDV istenmesi nedeniyle, işbu davada ise -yine fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla- bu kerre 2.136.806,61 TL alacak/tazminat istendiğini, gerek tarafların gerek dava sebeplerinin aynı olması gerekse diğer hususlar nazara alındığında mahkemede açılmış bulunan iş bu dava ile ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesindeki dava arasında bağlantı olması nedeni i le HMK 166 vd hükümleri uyarınca, ilk inceleme ile birlikte işbu dava dosyasının İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin yargılamanın sürüncemede kalmaması için,...esas sayılı dava dosyası ile
birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen davanın davalısı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanında özetle; asıl davaya ilişkin beyanları birleşen dava yönünden aynen tekrar ettiklerini belirterek birleşen davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda ... E.K. sayılı 06/12/2018 tarihli karar ile "...1-A)Davanın kabulüne, 800.000,00 TL'nin dava tarihi olan 21/04/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
B)Karşı davanın reddine,
C)Birleşen davanın kabulüne, 2.136.806,61 TL'nin dava tarihi olan 12/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine..." karar verilmiş, kararın temyizi neticesinde Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin ...K. sayılı 09.10.2019 tarihli ilamı ile "...2-Dava, haksız fesih nedeni ile kar mahrumiyetinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Taraflar arasında yapı denetim sözleşmesi bulunduğu ve bu sözleşmede bir bedel belirlendiği için davacının talep edebileceği azami zarar miktarı taraflar arasındaki sözleşme bedelidir. Bu nedenledir ki Mahkemece sözleşme bedelinden, davacının yapmaktan kurtulduğu masraflar, ödediği ilk taksit miktarı ile başka bir iş yaparak kazandığı veya kazanmaktan bilerek kaçındığı yararlar düşülmek sureti ile 6098 s. TBK'nın 408. maddesi kıyasen uygulanarak yapılan hesap sonucu hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı-karşı davalı vekilinin tüm, davalı-karşı davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı-karşı davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı-karşı davacı yararına BOZULMASINA..." karar verilmiş, yargılamaya mahkememizin 2020/603 esas sırası üzerinden devam edilmiştir.
Mahkememizce uyulmasına karar verilen Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin ... E.K. sayılı Bozma İlâmında belirtildiği üzere taraflar arasında akdedilen Yapı Denetim Sözleşmesi'nde bedel belirlenmiş olup, davacının anılan sözleşmenin haksız feshi nedeni ile talep edebileceği azâmi zarar taraflar arasındaki sözleşme bedelidir. Bu sebeple anılan sözleşme bedelinden, davacının yapmaktan kurtulduğu masraflar, ödenen ilk taksit miktarı ile davacının başka bir iş yaparak kazandığı veya kazanmaktan bilerek kaçındığı yararlar olup olmadığı belirlenerek, var ise mahsup edilmek sureti ile TBK 408 maddesi kıyasen uygulanmak sureti ile davacının somut olayda talep edebileceği kâr mahrumiyeti tutarının bozma ilâmı doğrultusunda denetime elverişli şekilde tespiti yönünde bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. 06.09.2021 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunun sonuç kısmında "...Davacı şirketin 06.06.2007 tarihli sözleşme kapsamında yapmaktan kurtulduğu personel giderleri hesaplandıktan sonra işbu masraf bedeli ile banka teminat mektubundan tahsil ettiği 332.982,00 TL'nin sözleşme bedeli 1.410.941,61 TL'den mahsup edilmesi sonucunda mahrum kalınan kar miktarı aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır...davacı yanın talep edebileceği zarar karşılığı 1.069.480,47 TL..." şeklinde görüş belirtilmiştir. Önceki aşamalarda düzenlenmiş olan kök ve ek raporda yer alan bir kısım hesaplamalar ile 06/09/2021 tarihli ek raporda yer alan bir kısım hesaplamalar arasında farklılıkların ve çelişkilerin olduğu 06/09/2021 tarihli ek raporda 24/12/2020 tarihli oturumda alınan 1 nolu ara kararda belirtilen tüm hususların incelenip değerlendirilmemiş olduğu, dolayısı ile 06/09/2021 tarihli ek raporun hüküm kurmaya ve kanaat oluşturmaya yeterli görülmediğinden yeni heyetten rapor alınmasına karar verilmiştir. 01.11.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunun sonuç kısmında "...06.06.2017 tarihli Sözleşme Bedeli 1.410.941,61 Davacının yapmaktan kurtulduğu masraf -275.820,00 Banka teminat mektubu ile Davacı Denetçi firmanın tahsilatı -332.982,00 Davacı yanın talep edebileceği tutar 802.139,61 Taraflar arasında akdedilen sözleşme bedeli 1.410.941,61 TL'dir. Davacının nedeni ile yapmaktan kurtulduğu masraf tutarı teknik değerlendirme neticesinde 275.820,00 TL olarak hesap edilmiştir. Davacı yanın teminat mektubu aracılığı ile yapmış olduğu tahsilat tutarı 332.982,00 TL'dir. Sözleşme bedelinden davacı yanın yapmaktan kurtulduğu masraf ile yapmış olduğu tahsilatın tenzili neticesinde talep edebileceği tutarın 802.139,61 TL olduğu hesap edilmiştir. Davacı yanın sözleşme içeriğindeki işe ilişkin fatura düzenlemediği, bu itibarla KDV alacağının oluşmadığı anlaşılmaktadır. Neticeten, davacı yanın dava tarihi itibariyle davalı yandan talep edebileceği tutarın 802.139,61 TL olduğu..." şeklinde görüş belirtilmiştir. Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karşı itirazlarının ve yargıtay bozma ilamının incelenip değerlendirilmesi kaydı ile bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. 05.06.2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunun sonuç kısmında "...Davacı Yapı denetim şirketi Denetim hizmeti sunmadığı için KDV hesaplara yansıtılmamıştır. DAVACI YAPI DENETİM FİRMASININ FESİH NEDENİYLE YAPILAN KESİNTİLER SONRASI BAKİYE ALACAĞININ: 285.822,85 TL, Bedelin e 10 u kadar olacağı, DAVACI YAPI DENETİM FİRMASININ REEL KAR ALACAĞININ % 10 OLACAĞI; YAPI DENETİM FİRMASININ REEL ALACAĞININ: 285.822,85 x 0,10 * 28.582,00 TL olacağı..." yönünde görüş belirtilmiş, bilirkişi heyetinden tarafların itiraz dilekçelerinde geçen hesap hatalarına ilişkin denetime elverişli şekilde ayrı başlıklar halinde değerlendirme yapmalarının istenilmesine karar verilmiştir. 19.08.2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunun sonuç kısmında "...Söz konusu yıllarda Yapı denetim şirketleri ile yapı sahipleri arasında sözleşme dışı bir tenzilat / iade durumu vardı. Bu işin büyüklüğüne göre değişen bir orandı. 9 10 - e 20 - “6 30 olabiliyordu. Minimum tenzilatın tarafların bu konuda beyanları olmamasına rağmen temayüller dikkate alınarak minimum seviyede %10 alınmasının hakkaniyete uygun olacağı değerlendirilmektedir. YAPI DENETİM FİRMASININ REEL ALACAĞININ: 847.598,00 TL x 0,10: 84.760,00 TL (KDV DAHİL) Olacağı, hesap edilmektedir Söz konusu yıllarda Yapı denetim şirketleri ile yapı sahipleri arasında sözleşme dışı bir tenzilat / iade durumu vardı. Bu işin büyüklüğüne göre değişen bir orandı. %10 - %20 - %30 olabiliyordu. Minimum tenzilatın tarafların bu konuda beyanları olmamasına rağmen temayüller dikkate alınarak minimum seviyede % 10 alınmasının hakkaniyete uygun olacağı değerlendirilmektedir. Sayın vekilin itirazları doğrultusunda %10 iş bedeli değerlendirmemiz dışında tutulduğunda, Davacının tazminat alacağının; YAPI DENETİM FİRMASININ REEL ALACAĞININ: 1.014.089,00 TL x 0,10 x 101.409,00 TL (KDV DAHİL) Olacağı..." şeklinde görüş belirtilmiştir.
Tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; taraflar arasındaki ticari ilişkinin temelini ve muhtevasını teşkil eden 06/06/2007 tarihli "Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesi"nin davacı...Şti. ve ... A.Ş. arasında akdedildiği, ... A.Ş.'nin ünvan değiştirerek ... A.Ş. olduğu, daha sonra ise aktif ve pasifi ile birlikte davalı .... A.Ş.'ye devir olduğu ve davalının anılan sözleşmenin tarafı olduğu, anılan sözleşmenin "Taahhüdün Konusu, Yeri Ve Miktarı" başlıklı 2. maddesinde "...Yapı sahibine ait ... ili, ... belediyesi, ... İlçesi, ... ... Cad. No: ... adresinde bulunan ve tapunun 81-82 pafta, 735 ada, 25 parsel numarasında kayıtlı arsa üzerine yapılacak bodrum katlan dahil 15 kat, toplam 88184 m² inşaat alanına sahip yapının, yapı denetim kuruluşu tarafından projelerinin incelenmesi, ruhsata ve eklerine uygun olarak yapılmasının denetlenmesi hizmetidir." düzenlemesinin yer aldığı, "Hizmetin Süresi" başlıklı 3. maddesinde "Hizmetin süresi, sözleşmenin imzalandığı 06.06.2007 tarihinden, yapı kullanma izninin alındığı tarihe kadar geçen süredir, Bu yapının bitirilmesi için öngörülen süre 24 aydır. Yapı ruhsatı alındıktan sonra 2 yıl içerisinde inşaata başlanılmadığı veya başlanıldığı halde 5 yılda bitirilemediği durumlarda bu sözleşme herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer" düzenlemesinin yer aldığı, sözleşmenin "Hizmet Bedeli" başlıklı 4. maddesinde "Yapı denetimi hizmet bedeline, proje ve yapı denetimi ite her türlü muayene ve deney ücreti dahildir. Bu işe ait yapı denetimi hizmet bedeli, Toplam yapı inşaat alanı: 88239 m², Sözleşme Yılı Yapı Birim Maliyeti 533 TL/m2, Sözleşme Yılı Yapı Yaklaşık Maliyeti =Toplam Yapı İnşaat Alanı x Yapı Birim Maliyeti =88239 m2 X 533 TL/m2 =47.031,387 TL'dir. Sözleşme Yılı Hizmet Bedeli=Yapı Yaklaşık Maliyeti x Öngörülen Hizmet Süresine Ait Hizmet Bedeli Oranı =(47.031.387 TLx 3.0/100 x 1 = 1.410.941,61 TL'dir." düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür. Anılan sözleşme gereğince 09/08/2007 tarihinde yapı ruhsatı alındığı, Danıştay... Dairesi'nin ... esas sayılı dava dosyasında 07/11/2018 tarihinde yürütmeyi durdurma kararı verildiği ve yargılama sonunda Danıştay 6. Dairesi'nin ... E.K. sayılı 13/11/2009 tarihli kararı ile anılan sözleşmeye konu inşaatın bulunduğu bölgedeki imar plan değişikliğinin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır. Davalının davacıya keşide ettiği Beşiktaş 17. Noterliği'nin ...tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile "Gördüğü lüzum" üzerine 08/04/2011 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere anılan sözleşmeyi feshettiğini bildirdiği, sözleşmede başkaca fesih sebebinin gösterilmediği anlaşılmıştır. Davalının daha sonra dava dışı ...Şti. ile 14/04/2011 tarihli "Yapı Denetim Sözleşmesi" imzaladığı, anılan sözleşmenin "Taahhüdün Konusu, Yeri Ve Miktarı" başlıklı 2. maddesinde "...Yapı sahibine ait ... ili, ... belediyesi, ... İlçesi, ... Mah. ... Cad. No: ... adresinde bulunan ve tapunun 81-82 pafta, 735 ada, 25 parsel numarasında kayıtlı arsa üzerine yapılacak bodrum katları dahil 15 kat, toplam 88184 m² inşaat alanına sahip yapının, yapı denetim kuruluşu tarafından projelerinin incelenmesi, ruhsata ve eklerine uygun olarak yapılmasının denetlenmesi hizmetidir." düzenlemesinin yer aldığı, "Hizmetin Süresi" başlıklı 3. maddesinde "Hizmetin süresi, sözleşmenin imzalandığı 14/04/2011 tarihinden, yapı kullanma izninin alındığı tarihe kadar geçen süredir, Bu yapının bitirilmesi için öngörülen süre 24 aydır." düzenlemesinin yer aldığı, sözleşmenin "Hizmet Bedeli" başlıklı 4. maddesinde "Yapı denetimi hizmet bedeline, proje ve yapı denetimi Ele her türlü muayene ve deney ücreti dahildir. Bu işe ait yapı denetimi hizmet bedeli toplam yapı inşaat alanı: 88184 m², sözleşme Yılı Yapı Birim Maliyeti 1279.0 TL/m2, Sözleşme Yılı Yapı Yaklaşık Maliyeti =Top]am Yapı İnşaat Alanı x Yapı Birim Maliyeti=88184 mî x 1279.0 TL/m2 = 12.787,336 TL'dir. Sözleşme Yılı Hizmet Bedeli=Yapı Yaklaşık Maliyeti x Öngörülen Hizmet Süresine Ait Hizmet Bedeli Oranı = (112.787.336 TLx 3,0/100 x 1 = 3.383.620,08 TL'dir." düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür. Mahkememizce uyulmasına karar verilen Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin ... E.K. sayılı 09.10.2019 tarihli ilamında davacının talep edebileceği azami zarar miktarı taraflar arasındaki sözleşme bedeli olduğu belirtildikten sonra bu bedelden davacının yapmaktan kurtulduğu masraflar, ödediği ilk taksit miktarı ile başka bir iş yaparak kazandığı veya kazanmaktan bilerek kaçındığı yararlar düşülmek sureti ile 6098 s. TBK'nın 408. maddesi kıyasen uygulanarak yapılan hesap sonucu hüküm kurulması gerektiği belirtilmiştir. Mahkememizce, birden fazla bilirkişi raporu alınmış ve uzmanlar tarafından farklı hesaplamalar yapılmış ise de Yargıtay'ın belirttiği hesaplama yöntemine en uygun değerlendirmenin 06.09.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda yapıldığı değerlendirilmiştir. Anılan rapora göre Davacı şirketin 06.06.2007 tarihli sözleşme kapsamında yapmaktan kurtulduğu personel giderleri hesaplandıktan sonra işbu masraf bedeli ile banka teminat mektubundan tahsil ettiği 332.982,00 TL'nin sözleşme bedeli 1.410.941,61 TL'den mahsup edilmesi sonucunda kalan bakiye 1.069.480,47 TL olarak hesaplanmıştır. Mahkememizce anılan hesaplama hükme esas alınmış ve asıl dava yönünden 800.000 TL, birleşen dava yönünden ise toplam talep edilebilir bakiyeden kalan 269.480,47 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş; fazlaya ilişkin talep ise reddedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-A)Asıl davanın kabulüne, 800.000,00 TL'nin dava tarihi olan 21/04/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 54.648,00 TL harçtan peşin alınan 11.880,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 42.768,00 TL karar harcının davalı ...A.Ş.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı ... tarafından yapılan 18.100,00 TL bilirkişi ücreti, 797,30 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 18.897,30 TL ile 12.149,20 TL harç gideri olmak üzere toplam 31.046,50 TL yargılama giderinin davalı ... A.Ş.'den tahsili ile davacı ...'ne verilmesine,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı vekili lehine hesaplanan 126.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.'den tahsili ile davacı ...'ne verilmesine,
B)Karşı davanın reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 2.731,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.999,90 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde karşı davacı ...A.Ş.'ne iadesine,
3-Karşı davacı ...A.Ş. tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karşı davalı ... tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen dava değeri üzerinden karşı davalı vekili lehine hesaplanan 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin karşı davacı ...A.Ş.'den tahsili ile karşı davalı ...'ne verilmesine,
C)Birleşen davanın kısmen kabulüne, 269.480,47 TL'nin dava tarihi olan 12/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 18.408,21 TL nispi harcın peşin alınan 36.491,32 TL harçtan mahsubu ile bakiye 18.083,11 TL harcın birleşen davanın davacısı ...'ne iadesine,
3-Birleşen davada davacı ... tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Birleşen davada davalı ... A.Ş. tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı ... vekili lehine hesaplanan 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin birleşen davanın davalısından tahsili ile birleşen davanın davacısı ...'ne verilmesine,
6-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca reddedilen dava değeri üzerinden davalı ...A.Ş. vekili lehine hesaplanan 279.425,66 TL nispi vekalet ücretinin birleşen davanın davacısı ...'nden tahsili ile birleşen davanın davalısı ...A.Ş.'ne verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi gereğince ilgili tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı hükmün tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/01/2026