BURSA
Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesi ile; aralarındaki ticari ilişki nedeniyle ... Danışmanlık San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilerek müvekkili şirkete teslim edilen ve müvekkilinin hamili ve cirantası olduğu ... Bankası ... ... Şubesi’ ne ait 26.05.2020 keşide tarihli 25.000 TL bedelli ... seri numaralı çekin, müvekkili şirket tarafından borcuna karşılık olmak üzere ... faaliyet gösteren ... Mak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı şirkete gönderilmek üzere ... gönderi belge numarası ile 04.02.2020 tarihinde ... Kargo'ya teslim edildiğini, ancak müvekkili şirket tarafından cirolanmış çekin bulunduğu gönderi, muhatabına ulaştırılamamış olup kargo firması tarafından, taşıma işi yapan aracın yağmaya uğradığı ve müvekkiline ait gönderinin de bu hukuka aykırı fiil sonucunda çalındığı ... Kargo firması tarafından müvekkile bildirildiğini, yaşanan bu hadise neticesinde, çekin hırsızlık suçunun konusunu oluşturması ve kötü niyetli kişilerce ele geçirilmesi halinde tedavüle sokulabileceği endişesi ile 06.02.2020 tarihinde açılan dava ile; ... ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2020/ E. Sayılı dosyası ile çek zayii nedeniyle çekin iptali talebinde bulunarak ödemeden men yasağı kararı alındığını, savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkilinin rızası hilafına elinden çıkan çekin, ... tarafından cirolanarak, diğer davalı ... Süt Mamülleri Gıda Dağıtım Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.' ye devredildiğini, bu davalı tarafından da cirolanarak davalı ... Helva Reçel Tarımsal Ürünler Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye devredildiğini, bunun üzerine davalılardan ... Helva Reçel Tarımsal Ürünler Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2020/ D. İş sayılı dosyası ile 17.06.2020 tarihinde müvekkili şirket, diğer cirantalar ve keşideci aleyhine ihtiyati haciz kararı alındığını ve ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... E. Sayılı dosyası ile müvekkilinin tüm araçlarına, banka hesaplarına ve posta çeki hesaplarına ihtiyaten haciz işlemi tatbik edildiğini, davalıların, hırsızlık sonucu ele geçirilmiş çeki, bir mal veya hizmetin satışından doğmuş olduğunu tevsik eden belgelere dayanarak temlik almış olsa dahi, çek keşidecisi ve muhatap banka nezdinde istihbarat yapmaları gerekirken bunu yapmadan ve çekin çalıntı çek olduğunu bilerek çeki takibe koyduklarını, ... 3. İcra Müdürlüğü' nün 2020/... E. Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin müvekkil şirket yönünden öncelikle teminatsız olarak; Mahkeme aksi kanaatte olması halinde ise tarafımızca yatırılacak teminat mukabilinde ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasına ve hacizlerin kaldırılmasına; taleplerinin kabulü ile, müvekkili şirketin ... Bankası ... ... Şubesi’ ne ait 25.000 TL bedelli ... seri numaralı çek sebebiyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, haciz baskısı nedeniyle müvekkili şirket tarafından borcun ödenmesi halinde davanın istirdat davası olarak yürütülmesine, haksız ve kötü niyetle müvekkili hakkında girişilen takip nedeniyle davalıların alacağın %20 sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, ... Bankası ... ... Şubesi’ne ait 25.000 TL bedelli ... seri numaralı çekin davalı ... Helva Reçel Tarımsal Ürünler Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.' den istirdatı ile müvekkiline iadesine; yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... .... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile; davacı yan ödemeden men yasağına rağmen takip başlatıldığını iddia etmekle çekin hukuka aykırı olarak takibe konu edildiğini iddia ettiğini, ancak ödemeden men yasağı kambiyo evrakı vazfına haiz olan çekin ihtiyati haciz talebine konu edilmesine ve yine icra takibine konulmasına engel olmadığını, çek üzerindeki imzalara herhangi bir itiraz olmadığını, çek yasal unsurlarını taşımakta olup ciro silsilesi de tam olduğunu, müvekkili şirket çeki satmış olduğu mala karşılık aldığını, davacının cirosu ile müvekkili şirket arasında 2 adet ciro bulunduğunu, bu nedenle davacının kendisinden sonra cirosu olan kişi ile herhangi bir ilişkisi olmadığına dair ileri sürmüş olduğu bedelsizlik iddialarının iyiniyetli müvekkil açısından kabulü mümkün olmadığını, davacının iddialarını ispat etmesi gerektiğini, müvekkili açısından davacının haksız ve asılsız davasının ve tüm taleplerinin reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.Diğer davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.
İcra dosyası, soruşturma dosyası, değişik iş dosyası, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
... 3. İcra müdürlüğünün 2020/... E. Sayılı icrat kip dosyasına konu 25.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır. Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, davalılara ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde mahkememizce, davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi için ... ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak SMMM bilirkişiler tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Mahkememizce alınan 20/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davalı ... ... Ltd. Şti'nin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğunu, ticari defterleri ... ... Ltd. Şti'nin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğunu, ticari defterlerinin incelenmesinde davalı ... Süt ... Ltd. Şti. İle ticaretinin 13/02/2020 tarihinde başladığı, dava konusu olan 26/05/2020 keşide tarihli, ... nolu 25.000,00 TL tutarlı çek ile alakalı olarak taraflar arasında borç veya alacak olmadığı, davalı ... .... Ltd. Şti. ile ... Süt. ... Ltd. Şti.'nden 18.545,60 TL cari hesap alacaklı olduğu, davalılar arasında yapılmış bir sözleşmenin dosyaya sunulmuş olmamasına rağmen davalının ticari defter ve kayıtları incelendiğinde taraflar arasında mal alım satım konusunda bir ticari ilişkinin emvcut olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Talimat mahkemesince alınan 26/02/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacı tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğunu, davacı şirketin ticari defterlerinde davalı şirketlerle ilgili ticari ilişkinin bulunup bulunmadığına ilişkin yapılan incelmede, davalı ... Ltd. Şti. Ve diğer davalılar ... Süt. Ltd. Şti. Ve ...'in davaı şirket kayıtlarında, fatura, çek, senet, vb. İşlemlere ilişkin bir harekete, ticari ilişki emaresine rastlanmadığı, davacı şirketin davalılar ile ticari ilişkisinin bulunmadığı, davalı şirketlerin ticari merkezinin ... ilinde olması sebebiyle mahkemece görevlendireceği bilirkişi incelemesi sonucunda yapılacak tespit sonucunda davacının dava konusu çek ile ilgili istirdat talebine ilişkin taktirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir. Mahkememizce davalı ...'in ticari defterlerinin incelenmesi amacıyla ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına, dava konusu çekteki ciro silsilesi, davacı ile ... ile ... firması arasındaki ticari ilişkinin varlığı, çekin defterdeki durumu, tarafların iddia ve savunmalarını değerlendirir 1 SMMM bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir. Alınan 13/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı ...'e ait ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğu, dava dosyasında bilirkişiler tarafından tespit edilen hususlarda dava konusu çekte ciro sinsilesindeki son cironto olan davalı ... Ltd. Şti.’nin ticari defterleri üzerinde yapılan tespit ve bulgularda, davalı ... Süt Ltd.Şti. ile ticaretinin 13.02.2020 tarihinde başladığı, dava konusu olan 26.05.2020 keşide tarihli, ... Nolu 25.000,00 TL tutarlı Çek ile alakalı olarak taraflar arasında borç veya alacak olmadığı tespitine ulaşmış oldukları, davalılar arasında yapılmış ticari emtia alış veriş ile ilgili bir sözleşme,fatura,irsaliye, v.s belge ve bilgiye rastlanılmamış dosyaya sunulmamış davalı ... tarafına ait 2020-2021 Mali Yılları ticari defter ve kayıtları incelendiğinde taraflar arasında mal alım satım konusunda herhangi bir ticari ilişkinin mevcut olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
... CBS'nin 2024/ Soruşturma sayılı dosyasının beklenmesine ilişkin arar karardan rücu edilmesine karar verilmiştir. Davalılardan ..., gerek dava dosyasına bulunduğu yazılı beyan ve gerekse de yukarıda değinilen savcılık dosyasında, şüpheli olarak alınan ifadesinde dava konusu çek üzerindeki cironun kendisine ait olmadığını beyan etmiştir; buna göre çekteki ciro silsilesi kopuktur.Diğer yandan, davalı ...'in inkar ettiği cirosunu müteakip sıradaki ciranta olan davalılardan ... SÜT MAMÜLLERİ ... LTD. ŞTİ ile davalı ... arasında ticari ilişki olmadığı, davalı ...'in gerek dosyaya sunduğu yazılı beyanında ve savcılık dosyasındaki ifadesinde belirtildiği gibi sunduğu ticari defter kayıtlarında da buna ilişkin bir kayıt bulunmadığı tüm dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporu ile sabit görülmüştür.Ayrıca, ... SÜT MAMÜLLERİ ... LTD. ŞTİ ticari defterlerine ilişkin alınan raporda, dava konusu çekin, bu davalının ticari defter kayıtlarında, davalılardan - kendisinden sonra gelmek üzere, son ciranta hamil olan ... ... Ltd. Şti'ye verildikten sonra bedeli banka üzerinden ödenmek sureti ile çekin iade alındığının kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. 20/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda ise ; davalı ... ... Ltd. Şti'nin ticari kayıtlarının incelenmesinde, bu davalı şirketin, davalı ... Süt ... Ltd. Şti. İle ticaretinin 13/02/2020 tarihinde başladığı, dava konusu olan 26/05/2020 keşide tarihli, ... nolu 25.000,00 TL tutarlı çek ile alakalı olarak taraflar arasında borç veya alacak olmadığı belirtilmesi karşısında ; Davalı ...'in çekteki cirosunun kendisine ait olmadığı, ciro zincirinin kopuk olduğu, diğer yandan dava konusu çekin bedelinin davalı ... SÜT MAMÜLLERİ ... LTD. ŞTİ tarafından, diğer davalı ... ... Ltd. Şti'ne ödenmiş olduğu, dolayısıyla savcılık dosyası ve toplanan tüm delillere göre, kargoda çalınmak sureti dava konusu çekin davacının elinden rızası hilafına elinden çıktığı, kendisinden sonra gelen cirantanın imzasınıı kabul etmediği bu nedenle kopuk ciro zincirinden sonra hamil ciranta olup, çeki icra takibine koyan davalı ... ... Ltd nin aslında, diğer davalı -kendisinden önceki ciranta- dan bedelini tahsil ettiği bu nedenle iyi niyetli hamil sayılamayacağı, sonuç olarak davacının, davalılara çekten ötürü borçlu olmadığı, borçlu olmadığı çekle nedeni ile cebri icra baskısı ile ödemenin davalılardan - ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacının istirdat talebinde bulunabileceği anlaşılmakla, davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın DAVANIN KABULÜ ile davacının ... 3. İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyası ve bu dosyadan takibe konu edilen 26/05/2020 keşide tarihli keşide yeri ... olan ... ... ... Şubesine ait ... seri numaralı 25.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespiti ile yargılama sırasında ödenen 32.298,23 TL'nin ödeme tarihi 02/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan ... .... Ltd. Şti.'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 1.707,75 TL harçtan peşin alınan 426,94 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.280,81 TL harcın davalılardan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 3.951,00 TL yargılama gideri ile peşin alınan 426,94 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı yararına ölçümlenen 25.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair davacı ve davalı ... .... Ltd. Şti. vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK’nın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi’ne ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 27/02/2026