Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi - E. 2020/824 - K. 2026/234

Tazminat (Rücuen Tazminat)

Tazminat (Rücuen Tazminat)

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA: Asıl davada davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Davacının maliki olduğu ... plakalı aracın 15/04/2019 tarihinde ...'ün sevk ve idaresinde iken maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazadan sonra ... AŞ'nin davacının trafik poliçesi olmaması sebebiyle yapılan ödemeyi rücu ettiğini, davacı ve ... için Kayseri Genel İcra Dairesinin 2020/615 Esas sayılı dosyası üzerinden toplam 1.449,38 TL alacak için icra takibi başlattığını, davacının 2.245,00 TL ödediğini, davacının maliki bulunduğu ... aracın Halk Sigorta AŞ tarafından zorunlu trafik sigortası bulunduğunu, davacının icra tehdidi altında ödemiş olduğu bedelin davalı sigorta şirketinden rücu edilmesi gerektiğini davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu ancak sigorta şirketince cevap verilmediğini, davalı sigorta şirketinin ZMMS kapsamında üçüncü kişilerin zararından sorumlu olduğunu, üçüncü kişilerin zararını davacı tarafça ödenmiş olup ZMMS kapsamında sigorta şirketine rücu hakkı doğduğunu, davacının Sedef Rent A Car araç kiralama şirketinin sahibi olduğunu, şirket bünyesindeki araçların ticari amaç ile 3.kişilere kiraladığını, bu nedenlerle davacının ödemiş olduğu 2.245,00 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesi talebinde bulunmuş ve birleşen 2020/825 e. Sayılı dosyada Kayseri Genel İcra Dairesi 2020/627 e. Sayılı dosyasında dava dışı HDI sigorta tarafından davacının sigorta poliçesi olmadığı ileri sürülerek icra takibi başlatıldığını ve icra tehdidi altında ödeme yapıldığını davalı HDI sigorta şirketi tarafından 32.717,50 TL ödem yapıldığını belirterek maliki olduğu araca ait ZMMS sigorta şirketi olan davalıya rücu talebinde bulunduğu davanın kabulü ile 32.717,50 TL'in dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan rücuen tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle;Davacının maliki olan ... plakalı aracın 15/04/2019 tarihinde ...'ün sevk ve idaresinde iken maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazadan sonra ... AŞ'nin davacının trafik poliçesi olmaması sebebiyle yapılan ödemeyi rücu ettiğini, davacı ve ... için Kayseri Genel İcra Dairesinin 2020/627 Esas sayılı dosyası üzerinden toplam 24.561,50 TL asıl alacak, 1.423,22 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.984,72 TL için icra takibi başlattığını, davacının 32.717,50 TL ödediğini, davacının maliki bulunduğu ... aracın Halk Sigorta AŞ tarafından zorunlu trafik sigortası bulunduğunu, davacının icra tehdidi altında ödemiş olduğu bedelin davalı sigorta şirketinden rücu edilmesi zorunluluğunun hasıl olduğunu, sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu ancak sigorta şirketince cevap verilmediğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, davalı sigorta şirketinin ZMMS kapsamında üçüncü kişilerin zararından sorumlu olduğunu, üçüncü kişilerin zararını davacı tarafça ödenmiş olup ZMMS kapsamında sigorta şirketine rücu hakkı doğduğunu, davacının Sedef Rent A Car araç kiralama şirketinin sahibi olduğunu, şirket bünyesindeki araçların ticari amaç ile 3.kişilere kiraladığını, bu nedenlerle davacının ödemiş olduğu 32.717,50 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan rücuen tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davanın sebepsiz zenginleşme davası olduğunu ve görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, başvuru şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, sigorta şirketine gerekli belgelerin tamamının sigorta şirketine ibraz etmediğini ve belgelerdeki eksiklikleri gidermek yerine dava açtığını meydana gelen kazada aracın sürücüsünün %100 kusurlu bulunduğunu, olayın oluş şekli de göz önüne alındığında ağır kusurlu olduğunun açık olduğunu, davacı tarafça icra takibine itiraz edilmediğini, borcun ödendiğini ve sigorta şirketine usulüne uygun bildirimde bulunulmadığını, bu nedenlerle davanın reddini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle;davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davanın sebepsiz zenginleşme davası olduğunu ve görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, başvuru şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, sigorta şirketine gerekli belgelerin tamamının sigorta şirketine ibraz edilmesi ve kanunda öngörülen süre dolmasına rağmen ödeme yapılmamış olması gerektiğini, gerçekleşen kazada aracın sürücüsünün %100 kusurlu bulunduğunu, olayın oluş şekli de göz önüne alındığında ağır kusurlu olduğunun açık olduğunu, davacı tarafça icra takibine itiraz edilmediğini, borcun ödendiğini ve sigorta şirketine usulüne uygun bildirimde bulunulmadığını, bu nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Dava, sigorta sözleşmesinden kaynaklı Karayolları ZMMS poliçesi kapsamında aracın vermiş olduğu zararları teminat altına alan davalı sigortacıdan davacı sigortalının poliçe teminatı altında olduğu iddiasıyla 3.kişilere yapmış olduğu maddi tazminat ödemesinin rucu gereği tahsili talebine ilişkindir.

Dava konusu araçlara ilişkin aktif araç malik sorgu raporu UYAP sisteminden çıkarılarak dosya arasına alınmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden dava konusu araçlara ilişkin hasar dosyaları celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Kayseri Esnaf Odası Başkanlığına, HDI sigortaya yazılan müzekkerelere verilen cevaplar dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizin 02/12/2021 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararında; Dosyanın resen seçilecek bir trafik bilirkişi, bir sigorta uzmanı bilirkişiden oluşturulacak heyete tevdine, meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur oranın belirlenmesi, davacının olay nedeni ile hak sahibi kişilere ödediği miktarın kadri maruf olup olmadığı, sigortalının talep edebileceği hasar bedeli ve diğer maddi zararlara ilişkin rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Trafik bilirkişisi tarafından sunulan raporda özetle; Bahse konu trafik kazasında, ... plaka sayılı araç sürücüsü ..., 2918 sayılı K.T.K. m.62/1-b kural ihlati ve m.B4/g asli kural ihlalinin olduğu, 67 AAĞG 901 plaka sayılı araç sürücüsü ... ise, seyir davranışında atfı kabil kural ihlalinin olmadığı, Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelere göre 67 AAG 901 plaka sayılı aracın 15.04.2019 tarihli trafik kazası hasarı toplam tutarının 31.671,18 TL (KDV hariç) olabileceği, bildirilmiştir.
Sigorta bilirkişisi tarafından sunulan raporda özetle; Davalı Türkiye Sigorta A.Ş.'(Eski Halk Sigorta A.Ş') 'nin toplam 36.000,5 TL ödediği, ... plakalı aracın ZMMS göre araç başına maddi teminat tutarının 36.000 TL olduğu, 3. Kişiye verilen hasar ve ZMMS Genel Şartları A.5/a bendi uyarınca değer kaybının da ZMMS poliçesi kapsamına alındığı,bu durumda poliçe teminat tutarı kadar ödemenin yapıldığı, Türkiye Sigorta AŞ tarafından 18.02.2021 tarihinde dosyanıza verilen yanıtta ödemelerin 27.06.2019 tarihinde 11.438,50 TL, 26.03.2020 tarihinde 6.062,00 TL ve 14.11.2019 tarihinde asıl alacak 18.500 TL olarak ödendiği belirtilmiş olup takdiri mahkemeye ait olmak üzere eldeki dosya ve birleşen dosyanın dava tarihlerinin 02..12.2020 tarihi olduğu davalı sigorta şirketinin 18.02.2021 tarihli müzekkere yanıtına göre ise takdir mahkemeye ait olmak üzere ödemelerin dava tarihinden önce ödendiği, bildirilmiştir.
Mahkememizin 30/03/2023 tarihli duruşmasının 9 nolu ara kararında; dosyanın yeni seçilecek sigorta uzmanı bilirkişiye tevdii ile makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda yer alan tespit ve değerlendirmeler, dosya içerisine getirtilen ve getirtilecek olan delil ve belgeler, kısmen yahut tamamen yapılan ödemelere ilişkin kayıt ve belgeler değerlendirilmek suretiyle davalı sigorta şirketinin bu kaza nedeniyle davacının aracıda meydana gelen hasarlar ilişkin maddi zararların, dava tarihinden önce yahut dava sırasında tazmin edip etmediği, poliçe limitinin dolup dolmadığı, bakiye poliçe limiti kapsamında davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, varsa miktarı gibi hususlarda ayrıntılı, denetime elverişli bilirkişi raporu aldırılmasına, karar verilmiştir.
Bilirkişi tarafından sunulan raporda özetle; Yapılan piyasa rayiç araştırması ve aracın onarım yapılan kısımlarına ilişkin işlemler neticesinde 67 AAG 901 plakalı aracın 15.04.2019 tarihli kazasında 16500 TL (REEL) değer kaybına uğradığı tespit edildiği, 15.04.2019 riziko tarihindeki trafik sigortası araç başına teminat tutarı 36.000,00 TL ve daha önceki ödemeler dikkate alınarak bakiye hesaplama konusundaki değerlendirme ve takdirin Mahkemeye ait olduğunu,15.04.2019 Kaza Tarihinde Araç Başına KMAZMSS Teminatı: 36.000,00 TL Hasar kapsamında yapılan rücu ödemeleri (27.06.2019 tarihli) (-) 11.438,50 TL Hasar kapsamında yapılan rücu ödemeleri (26.03.2020 tarihli) (-): 6.062,00 TL 15.04.2019 Tarihli Kaza İçin Rücu Ödemeleri Dikkate Alındığında Kalan KMAZMSS Teminat Limiti (Değer Kaybı Ödemesi Hariç) 18.499,50 TL Dosya içerisinde dekontu bulunmayan fakat davalı taraf Türkiye Sigorta Tarafından değer kaybı için yapılan 14.11.2019 tarihli ödeme: 18.500,00 TL Davalı Türkiye Sigorta tarafın değer kaybı ödemesi dikkate alınırsa Kalan KMAZMSS Teminat Limiti (Değer Kaybı Ödemesi Hariç): 00,00 TL olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizin 14/03/2024 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararında; Davacının bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmesi ve yanıtlanması bakımından; Dosyanın resen seçilecek (önceki bilirkişilerden farklı olmak üzere) bir makine mühendisi, bir sigorta araç hasar eksperi, bir sigorta uzmanı bilirkişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdii ile dosya kapsamında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında tarafların kusur durumunun, davacının müterafik (birlikte) kusuru bulunup bulunmadığının belirlenmesi, davacının aracında meydana gelen araç değer kaybı şeklinde gerçekleşen zararın varlığı ve miktarı, bu zararın poliçe kapsamı ve limitleri dahilinde davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda bulunup bulunmadığı, poliçe kapsamında yapılan ödemelerin poliçe limitini aşıp aşmadığı gibi hususlarda bilirkişi raporu aldırılmasına, karar verilmiştir.
Bilirkişiler tarafından sunulan raporda özetle; Nihai değerlendirmesi ve takdiri Mahkemeye ait olmak üzere dosya içerisindeki dilekçe ile davacı vekili tarafından davalı Türkiye Sigorta'ya 28.02.2020 tarihinde ihbarda bulunma tarihinde poliçe kapsamında 6061,50 TL teminat bulunduğu, ihbarda bulunma tarihinden sonra 26.03.2020 tarihinde ise dava dışı HDI Sigorta'ya yapılan 6062,00 TL rücu ödemesi ile trafik sigortası araç başına teminat tutarının tükendiği tespit edildiği, bildirilmiştir.
Mahkememizin 26/09/2024 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararında; Dosyanın önceki bilirkişiye tevdi ile taraf vekillerinin bilirkişi raporlarına yönelik beyan ve itirazlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi ve yanıtlanması, davalı sigorta şirketinin yapılan ödemelere lişkin ve davacının da mutabık olduğu bu ödemelere ilişkin ödeme dekontlarının dikkate alınmasına suretiyle hesaplama yapılması bakımından ek bilirkişi raporu aldırılmasına, karar verilmiştir.
Bilirkişiler tarafından sunulan raporda özetle; Nihai değerlendirmesi ve takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere dosya içerisindeki dilekçe ile davacı vekili tarafından davalı Türkiye Sigorta'ya 26.02.2020 tarihinde ihbarda bulunma tarihinde poliçe kapsamında 6061,50 TL teminat bulunduğu, İhbarda bulunma tarihinden sonra 26.03.2020 tarihinde ise dava dışı HDI Sigorta'ya yapılan 6062,00 TL rücu ödemesi ile 26.03.2020 tarihinde ise trafik sigortası araç başına teminat tutarının tükendiği tespit edildiği, bildirilmiştir.
Somut olayda, 15.04.2019 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile dava dışı 67 AAG 901 plakalı araçların kazaya karıştığı; tarafçarca tanzim edilen kaza tespit tutanağında davalının kusurunu ikrar ettiği ve tam kusurlu olduğu, dava dışı sürücünün ise kusursuz olduğu tespit edilmiştir.
Davacı, kendisinin tam kusurlu olduğu kaza sonucunda, dava dışı kusursuz sürücü kaskosunun, sigorta şirketine başvurmak yerine davacıya başvurduğu ve icra takipleri marifetiyle tazminat tahsil ettiği iddiasıyla -esas ve birleşen dosyalarda- davalı sirgortacısından rücuen tahsil deilmesini talep etmiştir.
Esas ve birleşen dosyada davalı sigorta şirketi, dava dışı kusursuz sürücünün kaskosu HDI'nin davalı şirkete başvurduğunu ve dava dışı sürücü kaskosuna ödeme yapıldığını, bu surette poliçe limitinin tükendiğini beyan ederek sigorta poliçe limitini aşan kısım bakımından rücu talep edilemeyeceğini beyan etmiştir.
Dosya kapsamında alınan raporlar, icra dosyaları, hasar dosyaları ve ödeme belgeleri tetkik edildiğinde, dava dışı 67 AAG 901 plakalı aracın HDI sigortadan kasko poliçesi ile sigortalanmış olduğu; Türkiye Sigorta'nın HDI Sigorta'ya 11.438,50 TL + 6.062,00 TL + 17.500,50 TL ödeme yaptığı, bu şekilde 36.000,00 TL ödeme ile sigorta poliçesi teminat limitinin tüketildiği görülmüştür. Dolayısıyla esas ve birleşen dosyalarda davacının; dava dışı karşı aracın kaskosuna ödediği, icra takip masrafları ve hasar ödemesinin; davalı ZMMS sigortacısından rücuen tahsili talebi yerinde görülmemiştir. Alacak vakıası HMK 190 maddesi gereğince ispat edilemediğinden esas ve birleşen davaların reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1-Asıl davanın REDDİNE,
a)-Alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının, davacıdan peşin olarak alınan 54,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 677,60 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir irad kaydına,
b)-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
c)-Davalı tarafça yapılan 40,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 40,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
d)-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve taktir olunan 2.245,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

e)-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
f)-Taraflarca yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

2-Birleşen, mahkememizin 2020/825 esas 2021/678 karar sayılı dosyası bakımından;
-Davanın REDDİNE,
a)-Alınması gereken 732,00 TL maktu harçtan, 558,54 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 173,46 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
b)-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
c)-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesap ve taktir olunan 32.717,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

d)-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, asıl dosyanın miktar itibariyle KESİN, birleşen dosya bakımından ise gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.05/03/2026