Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi - E. 2021/432 - K. 2023/28

KARAR NO: 2023/28
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLLERİ: ... - ...
DAVALI: ... - ...
VEKİLLERİ: ... - ...

Alacak

KARAR YAZIM

1. Davacı vekili 11.06.2021 tarihli dilekçe ile davalı taraf aleyhine alacak istemli dava açmıştır. Dilekçeye göre; Adana Seyhan Kurtuluş Mahallesi ... ada ... parsel ... ve ... Kat ... No.lu bağımsız bölümün davacıya satışı konusunda taraflar arasında sözlü anlaşma yapılmıştır. Satış bedeli 550.000 TL olarak kararlaştırılmıştır. Davacı tarafından davalıya sözleşme kapsamında;
23.01.2019 tarihinde 90.000 TL (banka havalesi),
21.02.2019 tarihinde 50.000 TL (banka havalesi),
12.03.2019 tarihinde 25.000 TL (nakit),
Keşidecisi ... İnş. AŞ olan 15.03.2019 tarihli 180.000 TL tutarlı çek ciro edilerek,
... No.lu 75.000 TL tutarlı çekle 14.06.2019 tarihinde (takastan ödenmek suretiyle),
16.07.2019 tarihinde 10.000 TL (banka havalesi)
Olmak üzere toplam 430.000 TL ödeme yapılmıştır. Bakiye 120.000 TL borç kalmıştır.
Davacı taraf, davalı şirketin 3 inşaat projesinde yaptığı peyzaj, izolasyon, bohçalama işleri nedeniyle 391.040,42 TL tutarında alacaklıdır. Bu alacağın 266.680,42 TL kısmı davalı tarafından ödenmiş, 120.000 TL kısmı dava konusu taşınmaz satışına sayılmıştır.
Böylece davacı taraf taşınmaz satış bedelinin tamamını davalı tarafa ödemiştir. Davalı taraf ise satışa konu taşınmazın devri edimini yerine getirmemiştir. Bunun üzerine davacı şirket taşınmazı almaktan vazgeçmiştir. Adana 9. Noterliğinde düzenlenen 22.01.2021 tarih ... yevmiye sayılı ihtarname davalı tarafa gönderilerek ödenen bedelin 90.296,20 Euro olarak iadesi istenmiştir. Davalı tarafın kötü niyetli olarak bedel iadesini yapmadığı ileri sürülerek denkleştirici adalet ilkesi gereğince ödenen 550.000 TL’nin ifanın imkansız hale geldiği tarihteki ulaştığı değerinin tespit edilerek bu tutarın ticari temerrüt faizi ile birlikte, şayet bu talep kabul edilmez ise davalının kötü niyetli olması nedeniyle yapılan ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren uygulanacak ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

1. Davalı vekili 07.09.2021 tarihli cevap dilekçesi ile davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; davanın tüketici mahkemesinde görülmesi gerekmektedir. Taraflar arasındaki ticari ilişki 02.11.2016 tarihinde başlamıştır. Davalı şirketin bazı projelerinde davacı şirket izolasyon işlerini yapmış, bazı projelerde ise sadece malzeme alımı yapılmıştır. Bu süreç içerisinde davalı tarafça yapılan ... Konutları projesinde ... ve ... Katlardaki dubleks dairenin satımı konusunda taraflar arasında sözlü anlaşma yapılmıştır. Davacı taraf daire satışı nedeniyle 23.01.2019 ve 21.02.2019 tarihlerinde kısmi ödeme (toplam 150.000 TL) yapmıştır. Öte yandan davalı şirketin başka projelerinde yalıtım ve drenaj işi kapsamında davacı şirket tarafından 391.040,42 TL tutarında iş yapılmıştır. Bu iş bedelinin 120.000 TL kısmının daire satışına sayılması iddiası doğru değildir. Davalı taraf bu 120.000 TL’yi davalı tarafından yapılan işteki hatalar nedeniyle teminat olarak tutmaktadır. Davacı taraf 31.08.2020 tarihinde gönderdiği maille satış sözleşmesinden kendisi dönmüştür. Satış sözleşmesindeki edimini yerine getirmeyen davacı taraftır. Davacı taraf satış bedelini ödemediğinden tapu devri yapılmamıştır. Sözleşmeden dönen ve bedeli ödemeyen davacı taraf olduğundan denkleştirici adalet ilkesinin uygulanması istenemez. Davalının aldığı kısmi ödemeyi 4 taksitte iade borcunun henüz muaccel olmadığı belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir.

1. Tapu kaydına göre, Adana Seyhan Kurtuluş Mahallesi ... ada ... parsel .., ... Kat ... No.lu bağımsız bölüm ... Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan satış nedeniyle ... adına kayıtlıdır.
2.1 Muhatabı ... Adana Toros Şubesi olan ... Ltd. Şti. tarafından ... Yapı Gayr. Tic. Ltd. Şti. emrine düzenlenen ... No.lu çek 14.06.2019 tarihli 75.000 TL tutarlı çek karşılığı ibraz eden şirkete (... AŞ) ödenmiştir.
2.2 Muhatabı ... Eskişehir Şubesi olan ... İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 15.03.2019 tarihli ... No.lu 180.000 TL tutarlı çek ... Ltd. Şti.’nin cirosundan sonra ... Yapı Gayr. Tic. Ltd. Şti. tarafından ibraz edilerek tahsil edilmiştir.
2.3 ... antetli havale dekontu fotokopisine göre ... Ltd. Şti. tarafından ... Yapı Gayr. Tic. Ltd. Şti.’nin ... Bankası nezdindeki hesabına 23.01.2019 tarihinde 90.000 TL gönderilmiştir.
2.4 ... antetli havale dekontu fotokopisine göre ... Ltd. Şti. tarafından ... Yapı Gayr. Tic. Ltd. Şti.’nin ... Bankası nezdindeki hesabına 21.02.2019 tarihinde 50.000 TL gönderilmiştir.
2.5 ... antetli havale dekontu fotokopisine göre ... Ltd. Şti. tarafından ... Yapı Gayr. Tic. Ltd. Şti.’nin ... nezdindeki hesabına 16.07.2019 tarihinde 10.000 TL gönderilmiştir.

3. Adana 9. Noterliğinde düzenlenen 22.01.2021 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamenin incelenmesinden davacı şirketin davalı şirkete ihtarda bulunduğu anlaşılmıştır. İhtarnameye göre; ihtarda bulunan şirket ile karşı taraf arasında Adana Seyhan Kurtuluş Mahallesi ... ada ... parsel ... ve ... Kat ... No.lu bağımsız bölümün satışı konusunda anlaşma yapılmıştır. Taşınmaz devrinin yapılmaması nedeniyle ihtarda bulunan şirket tapu devrinden vazgeçmiştir. Taşınmaz satışı için davalı tarafa ödenen toplam 550.000 TL’nin karşılığı olan 90.296,20 €’nun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde iadesi talep edilmiştir.
İhtarname 26.01.2021 tarihinde muhataba tebliğ edilmiştir.

4. Bilirkişiler... ve ... tarafından 04.10.2022 tarihli rapor düzenlenmiştir. Rapora göre; her iki tarafın 2019 yılı defterleri incelenmiştir.

a- Davalı ... Gayrimenkul Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı ... Ltd. Şti.’ne gönderilen mailde dava konusu taşınmaz satışı için satıcı tarafından alıcıya 436.300 TL + KDV tutarında fatura düzenleneceği belirtilmiştir. Dava dilekçesindeki satış bedeli dikkate alındığında ... No.lu bağımsız bölümün satış bedelinin 550.000 TL olduğu anlaşılmaktadır.

b- Davalı defterlerinde davacı şirketle ile olan taşınmaz satışı nedeniyle alınan ödemeler ve davacı tarafın yaptığı iş karşılığında düzenlediği faturalar ... No.lu hesaba işlenmiştir. Davalı kayıtlarına göre taşınmaz satışı için davalıdan 405.000 TL tutarında ödeme alınmıştır. Davacının yaptığı muhtelif iş karşılığında düzenlediği toplam tutarı 395.300,22 TL olan 2 fatura davalının yevmiye defterine işlenmiştir. 31.12.2019 tarihli kapanış kaydına göre her iki ilişki nedeniyle davalı şirketin davacı şirkete toplam 567.671,36 TL borç kaydı gözükmektedir.

c- Davacının defter kayıtlarında davalı şirketle olan taşınmaz satışı ... No.lu hesapta, yapılan iş karşılığında düzenlenen faturalar ise ... No.lu hesapta takip edilmiştir.
Davacı defterlerindeki kayda göre taşınmaz alımı için davalı şirkete yapılan ödeme tutarı 405.000 TL’dir.
... No.lu hesap kaydına göre yapılan iş nedeniyle düzenlenen faturalar nedeniyle bakiye 164.904,50 TL alacak kaydı bulunmaktadır.
Davacı defterlerinde 120.000 TL (iş yapımından doğan alacak) fatura kaynaklı alacağın taşınmaz alımından borca mahsup edilmesi ile ilgili bir kayıt bulunmamaktadır.
Davacı tarafından davalıya gönderilen ihtarnamenin tebliğ tarihine göre davalı taraf 06.02.2021 tarihinde temerrüde düşmüştür.

1. Davalı taraf, görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğunu savunmuştur. Her iki taraf tacir olduğundan ve dava konusu ihtilaf her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olduğundan davayı yargılama görevi ticaret mahkemelerine aittir.
2. 6098 sayılı TBK 237. maddesi uyarınca taşınmaz satışı, taşınmaz satış vaadi sözleşmelerinin geçerli olabilmesi için sözleşmenin resmî şekilde düzenlenmesi şarttır. Geçersiz sözleşmeler taraflara hak sağlamaz ve borç yüklemez, herkes aldığını iade ile yükümlüdür (TBK m 77,79).
3.1 Somut olayda taraflar arasında Adana Seyhan Kurtuluş Mahallesi ... ada ... parsel ... ve ... Kat ... No.lu bağımsız bölümün 550.000 TL karşılığında satışı konusunda sözlü anlaşma yapılmıştır. Bu anlaşma şekil şartlarına uyulmadığı için geçersizdir. Tarafların anlaşma kapsamında aldıklarını sebepsiz iktisap kuralları çerçevesinde iade etmesi gerekmektedir.
Taşınmaz devri gerçekleşmediğinden davacının (alıcı) iade borcu yoktur.
3.2 Davacı taraf bedel iadesi isteminde bulunmuştur. Dava konusu parsel için ödeme yapıldığını ispat yükü davacı tarafa düşmektedir. Ödeme iddiasının satış tutarına göre yazılı belge ile ispatlanması gerekmektedir (HMK madde 200).
Davacı tarafın sunduğu çek, banka dekontlarına göre yaptığı ödeme tutarı 405.000 TL’dir. Bu tutar her iki tarafın ticari defter kayıtları ile de sabittir.
Taraflar arasında dava konusu taşınmaz satışı dışında da ticari ilişki bulunmaktadır. Bu kapsamda davacı şirket tarafından davalı şirketin bazı projelerinde eser sözleşmesi tipine giren iş yapmış ve bunun karşılığında toplam tutarı 395.300,22 TL olan 2 fatura düzenlemiştir. Bu faturalarda her iki tarafın defterlerinde kayıtlıdır. Her iki tarafın kayıtlarına göre bu faturalar nedeniyle ... Gayr. Tic. Ltd. Şti.’nin bakiye 164.904,50 TL borcu bulunmaktadır. Davacı taraf bu miktarın 120.000 TL kısmının dava konusu taşınmaz satımına sayıldığını iddia etmiş ise de davalı taraf bu tezi kabul etmemiştir. Davacı tarafın kendi defterindeki kayıtlara göre yapılan iş karşılığında talep edilebilecek bu alacak taşınmaz alımına mahsup edilmemiştir. Davacı defterlerindeki bu kayıt HMK 222 maddesi uyarınca kendi aleyhine delil oluşturmaktadır. Davalı defterlerinde de yapılan iş karşılığında ödenmesi gereken bu tutarın taşınmaz borcuna sayıldığına ilişkin bir kayıt bulunmamaktadır. Bu nedenlerle davacı tarafından yapılan karşılığında düzenlenen 2 faturadan doğan 120.000 TL alacağın taşınmaz satışından doğan borca mahsup edilmediği sonucuna varılmıştır (davacı tarafın bu faturalar nedeniyle davalı tarafa karşı ayrıca takip/dava hakkı bulunmaktadır).
Geçersiz sözleşmelerden doğan iade borcunun kapsamı TBK 79. Maddeye göre belirlenir. Her iki taraf tacirdir. Tacirlerin TTK 18. Maddesi uyarınca, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. Bu nedenle satış için ödenen tutarın başka bir veriye endekslenmesi söz konusu olamaz. Sonuç itibariyle geçersiz taşınmaz satışı nedeniyle davalı tarafından iadesi gereken tutar 405.000 TL’dir. Davacı tarafından davalıya gönderilen ihtarname ile verilen süre ve ihtarnamenin tebliğ tarihine göre davalı taraf 06.02.2021 tarihinde temerrüde düşmüştür. Bu nedenlerle bedel iadesi isteminin kısmen kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.

V- KANUN YOLLARI
6100 sayılı HMK 341. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle miktar veya değeri 17.830,00 TL'yi geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Somut olayda, mahkememizdeki dava konusu bu tutarın üzerinde olduğundan hükme karşı tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı bulunmaktadır.

İstinaf talebinin kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer asliye ticaret mahkemesine verilecek dilekçeyle yapılması gerekmektedir.

1-Davanın kısmen kabulüne, 405.000 TL’nin 06/02/2021 tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine. Fazlaya ilişkin istemin reddine.

2-Alınması gereken 27.665,55 TL ilam harcından, 9.392,63 TL peşin harcının mahsubu ile bakiye 18.272,92 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- 6325 sayılı Kanunun 18/A-13. maddesi uyarınca 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 59.700,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

5-Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 22.750,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 9.392,63 TL peşin harcı olmak üzere toplam 9.451,93 TL'nin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

7-Davacı tarafından harcaması yapılan 26 tebligat gideri 194,95 TL, 1 müzekkere gideri 13,50 TL, bilirkişiler ücreti 1.600,00 TL, Kep gideri 1,35 TL, İstinaf gideri 75,30 TL olmak üzere toplam 1.885,10 TL yargılama giderinden davanın kabulüne tekabül eden 1.388,11 TL'nin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

8- Davalı tarafından harcaması yapılan 5 tebligat gideri 37,15 TL, İstinaf posta gideri 32,30 TL olmak üzere toplam 69,45 TL yargılama giderinden davanın reddine tekabül eden 18,30 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.