Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi - E. 2021/356 - K. 2023/228

KARAR NO: 2023/228
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI: ...
VEKİLİ: ...
DAVALI: ...
VEKİLİ: ...
İLİŞKİLİ KİŞİ: ...

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

GEREKÇELİ KARARIN

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil şirket nezdinde ... numaralı klasik yangın sigorta poliçesiyle sigortalı olan ... Havacılık Savunma San. Tic. A.Ş.'e ait Gübre Takip Sistemi cihazı, davalıya ait depoda DNA dolumu yapıldığı sırada yanarak hasar gördüğü, GTS (Gübre Takip Sistemi), Tarım Ve Orman Bakanlığı tarafından DNA Barkod biyoteknolojisi ve karekod ile gübrenin izlenebilirliğini sağlayarak, sahtecilik, takliti önlemek, çiftçinin kaynağı belli, birebir izlenebilir gübreleri tedarik etmesini sağlamak amacıyla uygulamaya konulduğu, GTS; gübre fabrikalarına, gübre satışı yapan yerlere ve dağıtım yapan firmalara kurulduğu, bu cihaz ile ilgili olarak dava dışı sigortalının, Tarım ve Orman Bakanlığı ile sözleşme yaptığı, 14.03.2019 tarihinde saat 08.45 sıralarında GTS cihazının açıldığı ve DNA dolumunun yapıldığı diğer cihazların çalışmaya hazırlanması esnasında GTS cihazında alevli yangın meydana geldiği, Sigortalı firmanın imalatı olan ... seri nolu 2018 imal yılı GTS cihazı yanarak kullanılmaz hale geldiği, söz konusu cihaz dava dışı sigortalı tarafından, 04.03.2019 tarihinde GTS cihazı test ve devreye alma işlemleri yapılarak davalı firma tarafından kullanılmak üzere hazır hale getirildiği, dava dışı sigortalı firma tarafından gerekli topraklama ölçümleri yapılmıştır. Ancak davalı firma sigortalı firmanın onayını almadan cihazın yerini ve prizini değiştirdiği, bu değişimden sigortalı firmanın haberdar edilmediği, GTS cihazı, topraklama hattı olmaması sebebiyle kısa devre yaparak yanarak zayi olduğu anlaşılmıştır. Davalı her ne surette kendisine bırakılmış olsun (emanet olarak yada kiralama yöntemi ile) bırakılan cihazın muhafazası ve zarar görmemesi için azami tedbirleri almak zorundadır. Davalı bu durumda sözleşmeye aykırı olarak cihazın zarar görmesine sebebiyet verdiğinden cihazda meydana gelen zarardan sorumludur. Hasar neticesinde onarım mümkün olmadığından poliçe limiti dahilinde 20.12.2020 tarihinde 21.618,29 USD, 31.12.2019 tarihinde ise 18.381,17 USD sigortalısına ödeme yapılmıştır. Cihazın yerini değiştirip topraklama hattı olmayan prizden enerji alarak cihazı çalıştıran davalı firma kusurludur. Ayrıca bu değişiklikler hakkında sigortalı firmaya hiç bir şekilde bildirim yapılmamıştır. Bu sebeple sigortalıya ödenen tazminatın, davalı firmanın 96100 kusurlu olması sebebiyle rücuen tahsili gerekmektedir. Söz konusu olayın meydana gelmesinde davalının sorumlu olduğu, tutulan tutanaklar ve eksper raporuyla sabittir. Bu konuda davalının yaptığı itiraz yerinde değildir. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'ndan 5/A maddesi gereğince davalı ile yapılan arabuluculuk görüşmelerinden herhangi bir sonuç elde edilememiştir. Bu nedenle davalı firma aleyhine Adana 7. İcra Müdürlüğü 2020/... E. sayılı Sayılı dosyası ile ödenen tazminatın rücuen tahsili için takibe geçilmiştir. Davalı-borçlu başlattığımız takibe karşı borca itiraz etmiş ve takip durdurulmuştur. İş bu nedenle itirazın iptali davası açmak zarureti hasıl olmuştur.
Davalı ... Ürünleri Vekilinin Davacıya Cevap Dilekçesinde Özetle: Davaya husumet yönünden itiraz ettiklerini, davacı taraf müvekkile ait depoda yangın çıkması ve davacı şirkette ... numaralı klasik yangın sigorta poliçesiyle sigortalı olan dava dışı ... Havacılık Savunma San. Tic. AŞ.ye ait Gübre Takip Sistemi cihazının DNA dolumu yapıldığı sırada yanarak hasar görmesinde nedeniyle meydana gelen zararın müvekkilden talep edildiği, Hatay Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nca tutulan tutanakta olay yeri adresi olarak Yeşilköy Mah. ... Cad. ... Sok. Dörtyol/Hatay olarak bildirildiği, Ekspertiz raporunda ise Ekspertiz adresi olarak ... Gübre Fabrikası .../Dörtyol /Hatay denildiği, müvekkil şirketin Hatay Dörtyol'da olay yerinin bildirildiği adreste bir deposunun ve gübre fabrikası bulunmadığı, kaza yeri olan depoya ait tapu kayıtları getirildiği takdirde bu durum ispatlanacağı, yangın çıktığı söylenen deponun müvekkil şirkete ait olmadığı, dava dilekçesinde "Sigortalı tarafından, 04.03.2019 tarihinde GTS cihazı test ve devreye alma işlemleri yapılarak davalı firma tarafından kullanılmak üzere hazır hale getirilmiştir. Sigortalı firma tarafından gerekli topraklama ölçümleri yapılmıştır. Ancak davalı firma sigortalı firmanın onayını almadan cihazın yerini ve prizini değiştirmiştir. Bu değişimden sigortalı firma haberdar da edilmemiştir. GTS cihazı, topraklama hattı olmaması sebebiyle kısa devre yaparak yanmış, zayi olmuştur. ” denilmiştir. Dava dışı ... Havacılık Savunma San. A.Ş.'nin Kaza/Olay Bildirim formunda "tesisisin genelinde topraklama hattı olmadığından dolayı tesisin yerden giden kablolarında kaçak akım oluşmuş olduğundan dolayı GTS makinası yanmıştır " denildiği görülmüştür. Yangın Ekspertiz raporunda ise beyan kısmında makinanın sorumlusu ... 'nın “makinanın sabah saat 08: 45 sıralarında açılarak DNA dolumu yapıldığı, diğer makinaları çalışmaya hazır hale getirmek için makinanın yanından ayrıldım" şeklinde beyanı bulunduğu bu beyana göre makinanın sabah çalışmaya başladığı sabit olduğundan davacının iddialarının asılsız ve hukuka aykırı olduğu, dava dilekçesinde müvekkil firmanın cihazın yerini ve prizini değiştirdiğinin iddia edildiği ancak davacı tarafından bizzat sunulan belgelerin hiçbirinde buna dair bir bilginin olmadığı, davacı tarafın delil olarak gösterdiği itfaiye raporunda yangının sebebinin bilinmediğinin yazılı olduğu, ayrıca yangın çıkan depo ile müvekkil arasında bir illiyet bağının olmadığı, davacının ekspertiz raporuna dayanak yapıldığı ancak ekspertiz raporunda yangının meydana geldiği ... /Dörtyol /Hatay olarak bildirilmiş olup, söz konusu fabrikanın müvekkil firmaya ait olmadığı gibi topraklama olmadığı iddia edilen deponun da müvekkile ait olmadığı, davacı tarafın söz konusu depoda topraklama olmadığına dair bir tespitinin de dosyada mevcut olmadığı, cihaz kurulumu ve cihazın çalıştırılması, yerinin değiştirilmesi, cihazın açılması ve kapanması v.s, Bütün işlemlerin ... Havacılık Savunma ve Sanayi A.Ş. nin tasarrufu altında olmalıdır. ... Havacılık Savunma ve Sanayi A.Ş. cihazın çalıştırılması, yerinin değiştirilmesi, cihazın açılması ve kapanması v.s. her türlü işlemlerin yapılması ile ilgili olarak kurulum yaptıkları her firmada mutlaka bir eleman bulundurmaktadır. Makina ile ilgili her türlü sorumluluğu bu eleman üstlenmektedir. Bu elemanın dışında hiç kimse bu cihazla ilgili bir işlem yapamaz. Bu elemanın cihazın yerini değiştirirken gerekli kontrolleri yapması gereklidir. Burada sorumluluk ... Havacılık Savunma ve Sanayi A.Ş. İle makinayı çalıştırmakla görevli elemanındadır. Kaldı ki ilgili yangın müvekkilin malının bulunduğu depoda olmuş olup cihazda meydana gelen yangın ile müvekkilin hiçbir ilgisi bulunmamaktadır. Dava dilekçesinde davacı dava değerini 327.600,00 TL ASIL ALACAK (40.000,00x8.19(Güncel Dolar Kuru)-327.600,00 TL harca esas değer) olarak belirtmiştir. Halbuki ilgili icra dosyası incelendiğinde tarafımıza gönderilen icra emrinde alacak miktarı 40.000 TL olarak bildirilmektedir. Uyap üzerinde de ilgili icra emri görülecektir. Ayrıca ilgili icra Uyap dosya hesabında da takipte kesinleşen miktar 46.597,43 TL. Olarak belirtilmektedir. Davacı iş bu davayı açmakta kötü niyetlidir. Tarafımıza gönderilen icra emrinde bildirilen alacaktan çok daha fahiş miktarı üzerinden dava açılmıştır. Asılsız ve hukuka aykırı açılan bu davanın red edilmesi arz ve talep edilmiştir.

Ödeme Belgesi: Dosyaya ibraz edilmiş bulunan ... Bankası A.Ş. nin 20.12.2019 tarihli banka dekontuna göre; davacının sigortalısı olduğu anlaşılan dava dışı ... Havacılık savunma san.Tic.A.Ş.’ye 21.618,29 USD hasar bedelinin, ödenildiği tespit edilmiştir.
İcra Dosyası: Adana 7.İcra Müdürlüğünün 2020/... nolu dosyasının incelenmesi; 17.03.2020 tarihinde asıl alacak olarak 40.000 USD, 758,91 USD fiili ödeme tarihi itibari ile işlemiş faiz ile birlikte toplam 40.758,91 USD üzerinden ödeme emri düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davalı tanığı İhsan Köylü beyanında; "...Ben dava dışı ... Gübre Ziraai ilaç fide fidan tohum ltd şti'nin tek ortağı ve yetkilisiyim, ortağı olduğum şirket merkezi Adanadadır, antroposu ise dörtyol/Hataydadır, bizim dörtyoldaki antporomuz tarım bakanlığından onaylı olduğu için biz bu yeri buğday ve diger ziraai ürünler ve gübre için kiralamaktayız, dönem dönem farklı firmalara kiralıyoruz, 2019 yılı içerisinde biz antropoyu davalı ... AŞ'ye kiralamadık, davaya konu ... havacılık firmasına ait GTS cihazı benim bildiğim kadarı ile tarım bakanlığından tek yetkili firma olarak kullanılmaktadır, bizim antropolarımızda kimyevi gübre torbalama işi olduğu zaman ... havacılığa bakanlık tarafından verilen bilgi üzerine ... havacılık firması görevlilerince bu cihaz gübre paketlemesi yapılacak olan yere kuruluyor ve burada bu cihaz o dönemde etil alkol ile çalışıyor idi ve 50 kg şeklinde torbalanan her bir gübre paketine belirlenen oranda etil alkol püskürtüp, torbanın üzerine ise makine tarafından işleme dair barkod yapıştırılmaktadır bunun amacı torbalanan bu gübrenin son tüketiciye kadar takibinin yapılmasıdır, o dönemde bildiğimiz kadarı ile bizim antropomuzda ..., ..., ... firmalarına ait gübreler var idi, GTS cihazın belirli bir firmaya ait değildir piyasada bu işlemi yapan gübre firmaları sisteme tanımlanmaktadır, bildiğim kadarı ile davalı ... firmasının Mersinde kendi deposu vardır, o dönemde bize ait antropoda bulunmamakta idi dörtyolda başka bir antropoda bulundu ise bunu bilemem, GTS cihazı sadece işletme hakkı olan firma çalışanlarınca kurulur ve işletilir, gübre firmalarının işlerinin yaptığı dönemde de kendi firmasınca işletilir, cihazın görevlileri 24 saat esasına göre başında beklerler gübre firmalarının bu cihazı kendi başlarına kurmaları işletmeleri mümkün değildir, işletmesini bilseler dahi mevzuat gereği yapamazlar, bu GTS cihazları etil alkol ile çalışıyordu, benzer şekilde başka cihazlarında yanma olayları olmuştur, cihazın yanması etil alkolün ortaya çıkardığı ısıdan dolayıdır, hatta tarım bakanlığı bu cihazların etil alkol ile çalıştırılmasından vazgeçti ve saf suya döndü, dedi.
Davacı vekilinin talebi doğrultusuda sorulduğunda; yukarıda da belirttiğim gibi cihaz farklı şirketlere tahsis edilmekteydi, ... havacılık personeli ile birlikte tanımlı olan firmaların işlemlerini yapmakta idi, bizim antropomuzda da gübre firmaları kiracı olarak bulunduğu için ... havacılık gerekli hallerde bu cihazı getiriyordu..." şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporuna göre; davaya konu yangının çıkış sebebi ile alakalı olarak davalı şirkete bir kusur izafe edilemeyeceği, cihazın yanmasına cihaz içerisindeki kısa devrenin neden olduğu, binanın tesisatı ile ilgili olumsuz bir durumun bu yanma olayına etken olmadığı gibi, cihazın kullanımının da davacının sigortalısının teknik personellerince yapılması nedeni ile gübre firmalarının da cihazı kullanımdan kaynaklı teknik bir hatasının olmadığı sonucuna varılmıştır. Anlatılan nedenle somut olayda rücu koşullarının oluşmadığı düşünülmektedir.
Mahkememizce talimat yolu ile alınan bilirkişi heyet raporuna göre; Neticede, davacı ... Sigorta A.Ş., davalı ... Ürünleri firması elemanlarının, o sırada dava dışı sigortalı ... Havacılık Savunma firmasının üretim yaptığı üzerinde Gübre Takip Sistemi bulunan makinanın yerini değiştirerek topraklama hattı olmayan prize bağlanması ile makinada yangın ve onarılmayacak şekilde hasar meydana geldiği belirtilerek, ... Havacılık Savunma firmasına yapılan 40.000 USD karşılığı 327.600,00 TL. 'nin tahsil edilebilmesi için itirazın iptalini talep etmektedir. Ancak, rapor içinde verildiği şekliyle depo şeklindeki işletmede topraklama bir bütünlük teşkil eden koruyucu elektriksel sistem olup, Milli Güvenliği ilgilendiren bir sevkiyat yapılan depoda tali de olsa tüm elektrik panolarında ve prizlerde topraklama hattı bulunmalı, yılda bir defada Türkiye Elektrik Mühendisleri Odasının yetkilendirdiği bir şirket vasıtasıyla topraklama ölçümleri yapılmalıdır. Eksper raporuna göre deponun topraklama hattının bulunmadığı belirtilmiştir. Dosyada bulunan resmi evraklarda davalı ... Ürünleri firmasının Kimyevi Gübre Üretme (İthalatçı) Lisansına sahip olduğu anlaşılmaktadır. Ancak, bu lisans DNA Barkod biyoteknolojisi ve karekod ile gübrenin izlenebilirliğini sağlayacak sistemi kullandığı anlamına gelmemektedir. Bu tür bir makina ancak teknoloji üretme kabiliyetine sahip ... Havacılık Savunma firmasının ürettiği bir makine ile olabilir ve Tarım Bakanlığının denetiminde cihaz kurulumu yapılmaktadır. Eksper raporuna göre cihazda yangın başlaması topraklama hattı eksikliğine dayandığına göre, rapor içinde detaylı verildiği şekilde bu cihazın kurulumu yapılırken topraklama hattının olup olmadığına bakılmalı, yoksa bu cihaz için münferit topraklama hattı çekilmelidir. Eksper raporunda ... Havacılık Savunma firması yetkilisinin söz konusu cihaz hasarlanmadan önce gerekli topraklama ölçümlerini yaptığı ve sonrasında cihazın kurulumunu yaptığı, cihazın sorumluluğunun ... Havacılık Savunma firmasında olduğu belirtilmektedir. ... Havacılık Savunma firmasının yangına karşı sigortalandığı poliçe incelendiğinde anılan firmanın riziko adresi olan Dörtyol/Hatay'da Kimyasal Gübre ve Azot Bileşikleri İmalatı Faaliyet konusunda ... Havacılık Savunma firması tarafından üretimi yapılan Gübre Takip Sistemi (GTS), gübre fabrikaları ve gübre satışı yapan firmaların dağıtım yaptığı depolarına kurulduğu, 14.03.2019 günü saat 08: 45 de GTS'nin açıldığı ve DNA içeren solüsyon dolumunun yapıldığı sırada makinada yangın hasarı meydana geldiği, yapılan ekspertiz incelemesinde yangın nedeninin işletme genelinde topraklama tesisatı olmaması sebebiyle makinanın kullanılamaz şekilde hasarlandığı belirtilmiştir. İtfaiye raporunda hasarlanan makinanın bulunduğu işletme adresinin Yeşilköy Mah. ... Cad. ... Sok. Dörtyol Hatay olarak bildirilmiştir. Ekspertiz raporunda ise hasarın meydana geldiği adres ... Gübre Fabrikası ... /Dörtyol /Hatay olarak detaylı bir adres verilmemiştir. Davalı yetkilileri Mahkeme huzurunda verdikleri ifadelerinde söz konusu adreste depolarının olmadığını ve itfaiye raporunda belirtilen adreste bulunan cihazın IP no'su ile Tarım Bakanlığının anılan firmaya verdiği cihazın IP no'larının farklı olduğu, ayrıca ... Havacılık Savunma şirketinin olay sonrasında düzenlediği 18.03.2019 tarihli tutanakta hasarın meydana geldiği üretim yeri yangın kazası ve ... isimli firmanın yazılı olduğu, bu durumun hasarın meydana geldiği deponun olay sırasında davalı tarafından kullanıldığı yönünde ciddi bir çelişki oluşturduğu, dosya heyetimiz tarafından okunduğunda da davalı tarafın bu yönden haklı olduğu görülmüştür. Dosyada bulunan cihazın hasar fotoğraflarına bakıldığında dolum makinasının bir tarafına monte edilmiş DNA barkod cihazının alevlendiği görülmektedir. Dolum makinası ise henüz sağlam durmaktadır. Bu durumda yangın ilk olarak DNA barkod cihazında başlamıştır. İtfaiye olay yerinde tutanak tutmuş ve yangının başlama sebebi hakkında bir tespitte bulunamamıştır. Sistemin elektrik pano tarafında ise kabloların sağlam ve panoda herhangi bir yangın ve kısa devre emaresi olmadığı görülmektedir. Bu nedenle elektrik panosundan cihaza doğru herhangi bir kısa devre ya da aşırı akım gelmediği düşünülmektedir. Bu da gerilim dalgalanmasının olmadığını göstermektedir. Bu durumda yangının DNA barkod cihazında ani ve beklenmedik bir hata neticesinde başladığı, akım geçiren elektrik kablolarının yangının gelişmesine yardım ettiğinin düşünüldüğü, yangının hangi nedenden dolayı başladığını kesin olarak söylemenin dosyadaki bilgilerle mümkün olmadığı, ancak Sayın mahkeme eksper raporunu dikkate alırsa cihazın kurulumu sırasında topraklama sistemi olmadan cihazı çalıştıran ... Havacılık Savunma firmasının olayda kusurlu olduğu, davalı tarafla hasarlanan ve kullanılamayacak hale gelen DNA Barkod cihazı ile aralarında uygun illiyet bağı kurulamadığını, dosyaya sunulan heyet bilirkişi raporunda da davalı tarafa herhangi bir kusur verilecek hususun tespit edilemediği, bunun nedeninin davalı tarafa kusur verecek somut bir olayın delilleriyle mevcut olmadığı, bildirilmiştir.

KABUL VE GEREKÇE:
Tüm dosya kapsamına göre, borçluya karşı Adana 7.İcra Müdürlüğünün 2020/... nolu dosyasında 17.03.2020 tarihinde asıl alacak olarak 40.000 USD, 758,91 USD fiili ödeme tarihi itibari ile işlemiş faiz ile birlikte toplam 40.758,91 USD üzerinden icra takibi başlatıldığı, takibe itiraz üzerine takibin durduğu, dosyaya ibraz edilen belgeler ile bunlara dayanılarak alınan bilimsel ve hükme esas almaya elverişli bilirkişi raporlarına göre davaya konu yangının çıkış sebebi ile alakalı olarak davalı şirkete bir kusur izafe edilemeyeceği, cihazın yanmasına cihaz içerisindeki kısa devrenin neden olduğu, binanın tesisatı ile ilgili olumsuz bir durumun bu yanma olayına etken olmadığı gibi, cihazın kullanımının da davacının sigortalısının teknik personellerince yapılması nedeni ile gübre firmalarının da cihazı kullanımdan kaynaklı teknik bir hatasının olmadığı sonucuna varılmıştır. Anlatılan nedenle somut olayda rücu koşullarının oluşmadığının belirtilmesi karşısında dosya kapsamı ve hükme esas almaya elverişli bilirkişi raporları da dikkate alınarak davanın reddine, davacı tarafından alacağın bulunmadığı halde ve kötü niyetli olarak takibe giriştiğine dair dosyaya yansıyan delil bulunmadığından davalı yararına kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1-Davanın reddine,

2-Davalı vekilinin kötü niyet tazminatı talebinin reddine,

3-Alınması gereken 179,90 TL karar harcından, peşin alınan 4.294,38 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.114,48‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

4-Arabuluculuk asgari ücret tarifesi kapsamında taraf sayısına göre hesaplanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

5-Davalı vekili yararına AAÜT uyarınca hesap olunan 48.864,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

7-HMK'nin 333. ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise PTT aracılığıyla adreste ödemeli gönderilerek resen iadesine, kararın tebliğ giderinin iade edilecek avanstan karşılanmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize yada mahkememize verilmek üzere bir başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Adana Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça ve usulen okunup anlatıldı. 08/06/2023