Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi - E. 2021/379 - K. 2023/417

KARAR NO: 2023/417
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLİ: ... - ...
DAVALI: ... - ...
VEKİLLERİ: ... - ...
VEKİLİ: ... - ...

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

Davacı tarafından açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVANIN ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin narenciye ticareti ile uğraştığını, davalının da hem tüccar hem de narenciye alım satımı işi yaptığını, müvekkilinin şifahi anlaşma üzerine gelecek olan malların karşılığı olarak ( 500.000 kg limon) ... ... Şubesi (şube kodu ...), ... seri numaralı, 14.05.2021 Keşide Tarihli,365.000,00 TL bedelli çeki ciro ederek davalıya verdiğini, ancak davalının bu ödemeye rağmen müvekkiline bugüne kadar herhangi bir mal tesliminde bulunmadığını, müvekkilinin, malların teslimini talep etmişse de davalının ekonomik kriz ve diğer bir takım bahaneler öne sürerek bundan kaçındığını, davalının bu tutumu müvekkilinin işlerini bozduğunu ve mağduriyetine neden olduğunu, 07.05.2021 tarihinde davalı tarafın müvekkiline mal teslimi yapmamış olmasına rağmen fatura kestiğini, bu durumun aralarında bir ticari ilişki üzerine anlaşma olduğunu ispatladığını, müvekkilinin bu çeki aralarında mevcut ticari ilişkisi nedeniyle davalıya vermişse de davalı bu çek karşılığında bugüne kadar herhangi bir mal tesliminde bulunmayıp edimlerini ifa etmemiş olduğundan aralarındaki ticari ilişki nedeniyle borçlu duruma düştüğünü belirterek davalının, müvekkiline mal teslim etmesi yönündeki edimini yerine getirmediğinden kendisine müvekkili tarafından ciro edilerek verilen dava konusu çekin bedelsiz kalmış olup bedelsiz kaldığını ve çekin, bankaya ibraz edileceği ve akabinde müvekkili aleyhine haksız icra takibine girişileceği ihtimali karşısında müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, haksız ve kötü niyetli olarak açılan davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Dava, araflar arasındaki ticari satım nedeniyle davacının dava dışı keşideci ... Limited Şirketine ait ... Şubesine ait ... seri numaralı, 14.05.2021 keşide tarihli, 365.000,00 TL bedelli çekin bedelsiz kalıp kalmadığı, davacının, davalıya çek nedeniyle borcunun bulunup bulunmadığı yönündedir.
... Vergi Dairesine, ... Vergi Dairesine, ... Şubesi (şube kodu ...)'ne, Davacı vekiline, ... Bankası A.Ş, ... Bank A.Ş ve ... Limited Şirketine yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.
Mali Müşavir ...'a ait 07.11.2022 tarihli raporda;
a) Taraflar arasındaki sözleşme durumu;
Davu dosyası içerisinde taraflar arasında yapılmış yazılı bir sözleşmeye rastlanılmamıştır.
b) Dava konusu yapılan çek ile ilgili bilgiler;

Dava dosyasının tarafımdan incelenmesi sonucunda dava konusu menfi tespite sebep olarak gösterilen çekin detaylı dökümü aşağıda sunulmuştur.

LEHTAR
KEŞİDECİ
ÇEK TARİHİ
ÇEK TUTARI
Davalı yevmiye defter kayıt tarihi ve no
... Nak.Tur. Tic. Ve San. Ltd.Şti
.... Ltd.Şti
14.05.2021
365.000,00 TL
Kayıtlarda yok
İlgili çekin düzenleyicisinin ....Ltd.Şti. olduğu lehtarının ise ... Ltd. Şti. olduğu, lehtar ... Tic. ve Ltd.şti tarafından cirolanarak davacı ...'a verilmiş olduğu, ilgili çekin davacı tarafından cirolanarak davalıya verilmiş olduğu anlaşılmıştır. (Davalı vekilinin 18/05/2022 tarihli 2 celse nolu duruşmada çekin alındığına dair imzanın müvekkiline ait olduğu ile ilgili beyanda bulunulmuş olduğu anlaşılmıştır.
c) Davalının düzenlemiş olduğu faturular hk;
Davalı tarafından davacı adtha 2021 yılında 2 adet e-arşiv faluranın düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır. Bu faturalardari 06/05/2021 tarihli faturanın bilgileri aşağıda sunulmuştur.

SIRA NO

E-ARŞİV FATURA TARİHİ
MAL HİZMET
MİKTAR
BİRİM FİYAT
TOPLAM E-ARŞİV FT.TUTAR (KDV DAHİL)
DAVALI YEVMİYE DEFTER KAYIT TARİHİ VE NO

1
06.05.2021
...
LİMON
500.000 KG
0,67592593 TL
365.000,00 TL
KAYITLARDA YOK

Davalı tarafından davacı adına düzenlenen 06/05/2021 tarihli 365.000,00.-TL tutarındaki faturanın davacı tarafından kabul edilmeyerek Adama 10. Noterliğinin 12/05/2021 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile iade edilmiş olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından davalıya iade edilen faturanın davalı tarafın defter kayıtlarına işlenmemiş olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafından iade edilen faturadan sonra davalı tarafça 17/05/2021 tarih ve ... nolu faturanın davacı adına düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır. İlgili faturanın bilgileri aşağıda sunulmuştur.

SIRA NO

E-ARŞİV FATURA TARİHİ

E-ARŞİV FT NO
MAL HİZMET
MİKTAR
BİRİM FİYAT
TOPLAM E-ARŞİV FT TUTAR (KDV DAHİL)
DAVALI YEVMİYE DEFTER KAYITTARİHİ VE NO
1
17.05.2021
...
LİMON
500.000 KG
0,777778 TL
420.000,12 TL
17.05.2021-9

Yukarıdaki faturanın davalının ticari defterlerine 600- yurt içi satışlar ve 391- hesaplanan kdv alacalandırılmak ... - ... alıcılar hesabı borçlandırılmak suretiyle kayıt edilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davalı tarafından davacı adına düzenlenen 17/15/2021 tarihli 420.000,12.-11 tutarındaki faturanın davacı tarafından kabul edilmeyerek Adana 10.noterliğinin 25/05/2021 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile iade edilmiş olduğu anlaşılmıştır.
a) İlgili çekin ödenip ödenmediği hk;

Dava dosyasına dava dışı ... san.tic.İtd.şti vekili tarafından verilen cevap yazısında ; bahse konu çekin ... nak tur.san tic.İtd şii, emru havalesine düzenlendiğini ve ... isimli kişiye teslim edildiğini, çekin üçüncü kişi tarafından müvekkili şirkete müracaat edilmesi ile çek bedelinin ödendiğini ve elden teslim alınarak bankaya teslim edildiği belirtilmiştir.
...bank tarafından mahkemenize verilen 18/05/2022 tarih ve ... sayılı bilgi yazısında; söz konusu çekin ( ... el seri nolu iptal durumunda olup 25/05/2021 tarihinde ... Bankası ... şubesi tarafından ibraz edilerek muamelesiz iade işlemin yapıldığının ilgili çekin ... şubesine teslim edilerek çekin iptal edildiği belirtilmiştir.
e) Malın teslimi ile ilgili bilgiler;
Davacı tarafından düzenlenen ilgili 17/05/2021 tarihli 420.000,12.-TL bedelli e- arşiv faturasının münderecatında 500.000 kg limon yazılı olduğu görülmüştür. Dava dosyası içerisinde fatura münderecatında yazılı olan malın ( 500.000 kg limon) teslimi ile ilgili davalı lehine delil olabilecek mal teslim belgesine /belgelerine rastlanılmamıştır.
J) Davalının defter kayıtlarındaki alacak verecek durumua hk;
Davalırın 2021 yılı resmi ficari defterlerinden yevmiye defterinin 31/12/2021 tarih ... yevmiye madde nolu kapanış kaydında 120.01.00001 —... alıcılar hesabında davacıya düzenlenen faturadan dolayı davacıdan 420.000,12.-TL alacaklı olduğuna dair - kayıt gözükmektedir. (ilgili fatıra davacı tarafça iade edilmiş)
Davalının 2022 yılı resmi ticari defterlerinden yevmiye defterinin 01/01/2022 tarih ... yevmiye madde nolu açılış kaydında 120.01.00001 —... alıcılar hesabında davacıdan 420.000,12.-TL alacaklı olduğuna dair kayit gözükmektedir. (2021 yılından devir) yönünde rapor düzenlenmiştir.
Davacı narenciye ticareti ile uğraştığını, davalı ile yaptıkları şifahi anlaşma gereği davalıdan 500.000 kg limon alacağını, buna karşılık da davalıya ... Şubesi ... seri numaralı 14.05.2021 tarihli 365.000 TL bedelli çeki verdiğini, mal teslim edilmemesi nedeni ile çekin bedelsiz kaldığını, çekin iadesini, yargılama devam ederken de çek bedeli 3. Kişiye ödendiğinden çek bedelinin tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ise davaya cevap vermemiş, duruşmalardaki beyanında mal teslimine ilişkin isat yükünün davacı tarafta olduğunu ileri sürmüştür.
Dava, ... Şubesi ... seri numaralı 14.05.2021 tarihli 365.000 TL bedelli çek nedeniyle yapılan ödemenin faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkindir. Davacı, davaya konu çeklerin davalıdan alınacak mallara karşılık avans olarak verildiğini, ancak davalı tarafından malların teslim edilmediğini, bu sebeple çekin bedelsiz kaldığını ileri sürmüştür. Davalı ise, ispat yükünün davacıda bulunduğunu savunmuştur.
Çek, bir ödeme aracıdır. TBK.’nın 207. maddesinin ikinci fıkrasında da asıl olanın peşin satış olduğu düzenlenmiştir. Buna göre kural olarak davacının malları teslim aldığının kabulü gerekir. Dava konusu çekleri avans olarak verdiğini, çekler bedeli kadar malları teslim almadığını iddia eden davacının, bu iddialarını ispat etmesi gerekmektedir. Somut olayda ise 2021 yılı mayer limon hasatına ilişkin tarafların Mayıs ayında anlaştıkları, davacının 14.05.2021 tarihli dava konusu çeki davalıya verdiği, davalının ise 06.05.2021 tarihli 365.000,TL tutarında ilk faturayı düzenleyerek davacıya gönderdiği, davacının çek tarihinden de önce 12 Mayıs 2021 tarihinde mal teslimi yapılmadığından faturayı Adana 10. Noterliği'nin ... yev sırasına kayıtlı ihtarı ile iade ettiği, ihtarnamede ileri tarihli dava konusu çekten bahsedildiği, davalının bu kez 17.05.2021 tarihli 420.000,12.TL faturayı (365.000+kdv) düzenleyerek davacıya gönderdiği, davacının Adana 10. Noterliği'nin ... yevmiye sırasına kayıtlı ihtarı ile limon teslimi yapılmadığından 2. Faturayı da iade ederek çekin iadesi talep ettiği anlaşılmıştır. Davalının malın teslimine yönelik beyanı olmadığı, sadece ispat yükünün davacıda olduğuna dair savunmada bulunduğu, dava konusu çek her ne kadar davacı defterinde kayıtlı değil ise de çekin kambiyo senedi olduğu, illetten mücerret olduğu, taraflar arasında yapılan yazışmalardan özellikle de çek ödeme gününden önce yapılan yazışmadan çekin ileride teslim edilecek mala yönelik verildiği ve avans çeki olduğu, yine yapılan yazışmalardan mal tesliminin gerçekleşmediği, davacının ihtarnameler vasıtası ile teslimin gerçekleşmediğini ispatladığı, davalının da çeki alarak ciroladığı ve duruşmadaki beyanında çek üzerindeki imzanın da kabul edildiği ve bedelsiz kalan çekin tahsil edildiği kanaatine varılarak, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Davanın kabulü ile;

1-... Şubesine ait ... seri nolu, 14.05.2021 keşide tarihli, çek bedeli olan 365.000,00 TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-) Karar ve ilam harcı olarak hesaplanan 24.933,15 TL den peşin alınan 6.233,29 TL harcın mahsubu ile bakiye 18.699,86 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-) AAÜT gereğince hesaplanan 54.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-) Davacının yapmış olduğu 927,35 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-) Davacı tarafından yatırılan 6.233,29 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-) Fazla yatan avans var ise Adalet Bakanlığı HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, karar kesinleştikten sonra talep sahibine elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise ... aracılığı ile adreste ödemeli gönderilmesine, (gönderme masrafının avanstan karşılanmasına),
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe veya zabıt katibine yapılacak beyanla Adana İstinaf Mahkemesi’nin ilgili dairesine gönderilmek üzere Mahkememize yapılacak olan istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 07/07/2023