Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi - E. 2021/774 - K. 2023/335

KARAR NO: 2023/335
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLİ: ... - ...
DAVALI:
1- ... LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: ... - ...
DAVALILAR:
2- ... - ...
3- ... - ...
4- ... - ...
TASFİYE MEMURU: ... - ...

Tazminat (Rücuen Tazminat)

GEREKÇELİ KARARIN

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı alt işverenler nezdinde çalışan dava dışı işçi ... işçilik alacakları karşılığı 11/10/2019 tarihinde 20.948,74 TL ödeme yapıldığını, iş bu ödemenin 11.249,99 TL'sinin davalılar sorumluluğunda olduğunu, davalılar ile müvekkilleri arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri gereği dava dişı işçinin çalıştınldığını, imzalanan sözleşmeler gereği sorumluluğunun davalılarda olduğunu, İş bu davalılar sorumluluğuna düşen bedelin tahsil amacıyla arabuluculuk sürecinin işletildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği sorumluluk hususu davalılar da olduğundan 11.249,99 TL' nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ... LTD ŞTİ davaya cevapları özetle; 4857 sayılı İş kanunu 112 maddesi uyarınca kamu kurumlarında çalışan işçilerin kıdem tazminatlarından davacı kurumun tek başına sorumluluğu bulunduğunu, davacı kurum ile müvekkilleri arasında 4734 sayılı kanun uyarınca sözleşme akdedildiğini, asıl işveren olan davacının dava dışı işçiye ödeyeceği işçilik alacaklarını alt işveren rücu etmesine dair taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde açık hüküm bulunmadığını, müvekkilleri ile ilgili olarak sorumluluğa hükmedilecek olsa dahi ancak çalışma süresi ile sınırlı ve hesaplanacak tutarın yarısından sorumluluk hususun doğabileceğini, bu nedenlerle davanın reddini savunmuştur.

Bilirkişi Raporu: Dava dışı işçi ...' nın davacı kurum ve bağlı alt işverenler nezdinde çalışma süreleri karşılığı Kıdem Tazminatının 15.638,26 TL olduğu, iş bu tutarın 11.258,39 TL' sinin çalışma süreleri karşılığı oranlaması sonucunda davalı; Yüklenici ... ... ... AŞ LTD STİ' den 1.022,61 TL' nin, (Yüklenici/alt yüklenicinin müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğu) ... LTD ŞTİ' den 9.406,11 TL' nin, ... AŞ'den 829.67.TL'nin, rücuen tazmininin talep edilebileceği, bildirilmiştir.

Dava, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen alacakların davalı şirketlerden rücuen tazmini talebine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı işçi ...'ya ödenen işçilik alacaklarından hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir. (Yargıtay 23. HD. 07/07/2020 tarih ve 2019/1417 Esas 2020/2515 Karar ve 08/07/2020 tarih ve 2019/952 Esas 2020/2536 Karar sayılı kararları ile Adana BAM 6.HD, 27/10/2020 T, 2020/1137 E ve 2020/701 K sayılı ilamı)
Somut olayda; davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi düzenlendiği, dava dışı işçinin davacı nezdinde çalışması nedeniyle 11.249,99 TL işçilik alacağı ödendiği, bu suretle davacının ödediği miktarı davalı şirketlere rücu hakkının doğduğu, davalılar ile davacı arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmelerinde İş Kanunu'ndan doğan yükümlülüklerin ve işçi haklarından doğan sorumluluğun yükleniciye ait olduğu hususunda açık düzenlemelerin mevcut olduğu anlaşıldığından davalı şirketlere alacağın rücu edilebileceğinin kabulünün gerektiği, 6098 sayılı TBK’nin 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusunun, alacaklının ihtarı ile mütemerrit olacağı, dava konusu olayda ise her ne kadar davacı vekilince 11/10/2019 tarihinden itibaren avans faiz talep edilmişse de, davacı tarafından davalı şirketlere ödeme yapılmasından sonra rücuen tazmin amacıyla ihtarname gönderildiğine dair dosya arasında herhangi bir belge bulunmadığı göz önüne alınarak, dava tarihi itibariyle davalıların temerrüde düşürüldüğü tespiti ile bu haliyle davalı şirketler yönünden hükmedilen rücuen tazminat alacağına faiz yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

YARGILAMA GİDERİ BAKIMINDAN:

Yapılan oranlamaya göre sorumluluğun yüzdesel dağılımı davalı Mahkeme kararı ile Unvanı Terkin edilen ... ... A.Ş ve Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti % 9,08, davalı ....Ltd.Şti %83,55 ve davalı .... A.Ş %7,37'dir.
Ortak gider; davacıya yapılan 169,00 TL tebligat ücreti (5 adet), 600,00 TL bilirkişi ücreti, 59,30 TL başvurma harcı, 192,13 TL peşin harç ve 8,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.028,93 TL'dir.
Tarafların sarfına neden oldukları giderler (tebligat masrafı ve kep ücreti): 563,75 TL olup, Mahkeme kararı ile Unvanı Terkin edilen ... ... A.Ş (6 tebligat-207 TL) ve Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti (3 tebligat 108 TL, 2 KEP 1,75 TL) 9 tebligat ile 2 kep ücreti karşılığı 316,75 TL, ....Ltd.Şti 6 tebligat (5 e-tebligat) karşılığı 66,00 TL ve .... A.Ş 5 tebligat karşılığı 181,00 TL şeklindedir.

Bu itibarla Mahkeme kararı ile Unvanı Terkin edilen ... ... A.Ş ve Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti 316,75 TL ve ortak giderlerden payına düşen 93,43 TL olmak üzere toplam 410,18 TL'den sorumludur.
....Ltd.Şti 66,00 TL ve ortak giderlerden payına düşen 862,18 TL olmak üzere toplam 925,67 TL'den sorumludur.
.... A.Ş 181,00 TL ve ortak giderlerden payına düşen 75,83 TL olmak üzere toplam 256,83 TL'den sorumludur.
Yargılama giderleri, tarafların sarfına sebep oldukları giderler ile ortak giderlerden haklarında hükmolunan tazminatın yukarıda belirtilen yüzdesi üzerinden belirlenecek miktarın toplanması neticesinde bulanacak miktar ile tespit edilerek taraflara yüklenmiştir.

1-Davanın kabulü ile,
a)1.021,85 TL nin davalılar Mahkeme kararı ile Unvanı Terkin edilen ... ... A.Ş ve Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti'den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
b)9.399,09 TL nin davalı ....Ltd.Şti'den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
c)829,05 TL nin davalı .... A.Ş'den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,

2-Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi kapsamında Adana Arabuluculuk Bürosu tarafından düzenlenen arabulucu ücret kararı uyarınca 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin; 123,48 TL'nin davalı Mahkeme kararı ile Unvanı Terkin edilen ... ... A.Ş ile Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti'den, 1.136,14 TL'nin davalı ....Ltd.Şti'den ve 100,38 TL'nin davalı ...'tan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan, 1.021,85 TL'nin davalılar Mahkeme kararı ile Unvanı Terkin edilen ... ... A.Ş ve Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti'den, 9.200,00 TL'nin davalı ....Ltd.Şti'den ve 829,05 TL'nin davalı .... A.Ş'den ayrı ayrı alınarak davacıya verilmesine,

4-Alınması gerekli 768,44 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 192,13 TL harcın mahsubu ile bakiye 576,31 TL harcın; 52,33 TL'sinin davalılar Mahkeme kararı ile Unvanı Terkin edilen ... ... A.Ş ile Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti'den, 481,51 TL'sinin davalı ....Ltd.Şti'den ve 42,47 TL'sinin davalı .... A.Ş'den ayrı ayrı alınarak ayrı ayrı alınarak hazineye irat kaydına,

5-Davacı tarafından yapılan 600,00 TL bilirkişi ücreti, 732,75 TL tebligat gideri, 59,30 TL başvurma harcı, 192,13 peşin harç ve 8,50 vekalet harcı olmak üzere toplam 1.592,68 TL yargılama giderinin; 410,18 TL'sinin davalılar Mahkeme kararı ile Unvanı Terkin edilen ... ... A.Ş ve Tasfiye Halinde ... Ltd. Şti'den, 925,67 TL'sinin davalı ....Ltd.Şti'den ve 256,83 TL'sinin davalı .... A.Ş'den ayrı ayrı alınarak davacıya verilmesine,

6-HMK'nin 333. ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise ... aracılığıyla adreste ödemeli gönderilerek resen iadesine, kararın tebliğ giderinin iade edilecek avanstan karşılanmasına,
Dair, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, KESİN olmak üzere verilen karar açıkça ve usulen okunup anlatıldı.13/07/2023