Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi - E. 2021/159 - K. 2023/351

"

"

KARAR NO: 2023/351
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLLERİ: ... - ...
DAVALI:
1- ... ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ: ... - ...
DAVALI:
2- ... TİC.LTD.ŞTİ. - ...
VEKİLİ: ... - ...
DAVALI:
3- ... A.Ş. -
VEKİLİ: ... - ...
DAVALI:
4- ... A.Ş - ...
VEKİLLERİ: ... - ...
DAVALILAR:
5- ... - ...
6- ... - ....
7- ... - ...
8- ... - ...
9- ... - ...

Tazminat (Rücuen Tazminat)

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için kuruma başvuru yapıldığını, anlaşma neticesinde ihbar ve kıdem tazminatı ödemesi gerçekleştirildiğini, dava dışı işçi ... için 21/02/2019 - tarihinde 130.691,44 TL tazminat ödendiğini, davalıların sorumluluklarına düşen miktarın 130.691,44 TL olarak belirlendiğini, davalılardan talep edilmesine rağmen geri ödemenin gerçekleşmediğini, davacı kurumun davalılardan ihale yöntemi yardımcı işlerde ile hizmet alım işini yaptığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri doğrultusunda davalı şirket elemanı olarak çalışan işçilere yapılan ödemelerden bu firmaların sorumlu tutulacağının karar altına atındığını, davalıların alt işveren sıfatıyla hizmet yürüttüğünü, taraflar arasında asıl alt işveren ilişkisinin kurulduğunu, çalıştırılan işçiye karşı asıl ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğunu, ancak ödeme yapıldıktan sonra taraflar arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine bakılması gerektiğini, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen İşçinin yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine İşçinin ücret ve sosyal haklarınını dahil olması, asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu tutulması gerektiği yönünde sözleşmede hüküm bulunmaması hususları değerlendirildiğinde müvekkilinin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden yapılan ödeme nispetinde rücu hakkının bulunması gerektiğini, sözleşme ücretlerinin tüm işçilik alacaklarını kapsadığını belirterek, 130.691,44 TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı .... ve A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, kabul anlamına gelmemek kaydıyla takas ve mahsup defi itirazımızın kabulü ile birlikte davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. İle .... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın reddine, Yargılama gideri ve vekalet ücreti alacağının karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalıya dava dilekçesi ve tensip zaptı usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, taraf dosyaya cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalara da katılmamıştır.

Dava, rücu’en tazminat talebine ilişkin olup, dava konusu alacağın davalıların davacının belirli süreler dahilinde alt işverini olması sebebiyle davacı tarafından dava dışı işçi ... 'ün davalı şirketler nezindeki çalışmalarından dolayı yapılan düzenlemeler gereği üst işveren sıfatıyla iş akdi sona ermesi nedeni ile kıdem tazminatı ödemesi yapılmış olduğu, ödenen bu 130.691,44 TL tazminatın davalılar ile yapılmış olan sözleşme gereğince davalılardan ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili talebinden kaynaklanmış olduğu anlaşılmıştır.
Adana 7. İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı takip dosyası ve Adana 5. İş Mahkemesinin 2015/... Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiş, İş Mahkemesi hükmünün kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da davacı ile davalılar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise İş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.
Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir. İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.
Dosya dava dilekçesi ekindeki hizmet alım sözleşmeleriyle birlikte bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya ibraz edilen işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişinin 31/10/2022 tarihli raporunda; Dava dosyası ve ekleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde, Adana 7.İcra müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı dosyasına 21,02.2019 tarihinde yapılan 130.691,44 TI. lık ödemeye ilişkin olarak ... İnş... 21.016,88 TL tam nispette, 10.507,44 TL yarı nispette olduğu, ..../1 25.493,76 TL tam nispette, 12.746,88 TL yarı nispette olduğu, ..../2 16.611,98 TL tam nispette, .... 6.736,92 TL tam nispette olduğu, ... Beld... 4.419,30 TL tam nispette olduğu, .... 2.922,21 TL tam nispette olduğu, .... 2.876,82 TL tam nispette olduğu, ... Tur... 8.206,80 TL tam nispette olduğu, 4.103,40 TL yarı nispette olduğu, .... 42.406,77 TL tam nispette olduğunu toplamda 130.691,44 TL olduğunu belirtmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için kuruma başvuru yapıldığı, anlaşma neticesinde ihbar ve kıdem tazminatı ödemesi gerçekleştirildiği, davacı ile davalı şirketler arasında asıl alt işveren ilişkisinin kurulduğu, çalıştırılan işçiye karşı asıl ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğu, ödeme yapıldıktan sonra taraflar arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen İşçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine İşçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu tutulması gerektiği yönünde sözleşmede hüküm bulunmaması hususları değerlendirildiğinde davacının işçiyi çalıştıran yüklenicilerden yapılan ödeme nispetinde rücu hakkının bulunması gerektiği, sözleşme ücretlerinin tüm işçilik alacaklarını kapsadığı, dosya içerisinde davacı kurum ile davalılar arasında imza edilen sözleşmeler ve idari şartnamelerin bulunduğu, yapılan hizmet sözleşmesi ve şartnamelerinin incelenmesinde yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluğunun mevcut olup, davacı kurumun ödemiş olduğu işçilik alacaklarının tamamını iş bu yüklenicilere rücu edebileceği sözleşme hükümlerinden anlaşılmıştır. Kaldı ki; yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre taraflar arasında yapılan sözleşmede sorumluluğun yarı yarıya olacağına ilişkin açık bir sözleşme hükmü bulunmuyorsa, bu durumda da tam sorumluluk hususunun geçerli olacağı mahkememizce kabul edilmiş; (Yargıtay 15.HD'nin 2021/933 Esas, 2021/2926 Karar sayılı ilamı, Adana BAM 9.H.D'nin 2020/327 Esas, 2022/583 Karar sayılı ilamı vb.) dosyaya ibraz edilen ve hükme esas almaya elverişli bilirkişi raporunda, davacının dava dosyası ve ekleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde, Adana 7.İcra müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı dosyasına 21,02.2019 tarihinde yapılan 130.691,44 TI. lık ödemeye ilişkin olarak ... İnş... 21.016,88 TL tam nispette, 10.507,44 TL yarı nispette olduğu, ..../1 25.493,76 TL tam nispette, 12.746,88 TL yarı nispette olduğu, ..../2 16.611,98 TL tam nispette, .... 6.736,92 TL tam nispette olduğu, ... Beld... 4.419,30 TL tam nispette olduğu, .... 2.922,21 TL tam nispette olduğu, .... 2.876,82 TL tam nispette olduğu, ... Tur... 8.206,80 TL tam nispette olduğu, 4.103,40 TL yarı nispette olduğu, .... 42.406,77 TL tam nispette olduğunu toplamda 130.691,44 TL davacı idarenin davalılardan alacağının olduğu kanaatine varılmış, buna göre açılan davanın kabulü ile, 21.016,88 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Ltd.Şti 'den alınarak davacıya verilmesine, 42.105,74 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Ltd.Şti 'den alınarak davacıya verilmesine, 6.736,92 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Ltd.Şti 'den alınarak davacıya verilmesine, 4.419,30 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... A.Ş. 'den alınarak davacıya verilmesine, 2.912,21 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Ltd.Şti 'den alınarak davacıya verilmesine, 10,00 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Müt.. Ltd.Şti 'den alınarak davacıya verilmesine, 2.876,82 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... A.Ş. 'den alınarak davacıya verilmesine, 42.406,77 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... A.Ş. Ltd.Şti 'den alınarak davacıya verilmesine, 8.206,80 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Turizm.. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1-Açılan davanın KABULÜ İle;
a) 21.016,88 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Ltd.Şti 'den alınarak davacıya verilmesine,
b) 42.105,74 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Ltd.Şti 'den alınarak davacıya verilmesine,
c) 6.736,92 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Ltd.Şti 'den alınarak davacıya verilmesine,
d) 4.419,30 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... A.Ş. 'den alınarak davacıya verilmesine,
e) 2.912,21 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Ltd.Şti 'den alınarak davacıya verilmesine,
f) 10,00 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Ltd.Şti 'den alınarak davacıya verilmesine,
g) 2.876,82 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... A.Ş. 'den alınarak davacıya verilmesine,
h) 42.406,77 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... A.Ş. Ltd.Şti 'den alınarak davacıya verilmesine,
ı) 8.206,80 TL'nin 21/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,

2-Alınması gereken 8.927,53 TL karar harcından, peşin alınan 2.231,89 TL harcın mahsubu ile, bakiye 6.695,64 TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, (davalılardan davalı ... Ltd.Şti 'nin sorumluluğunun 1.435,68 TL ile sınırlı, davalı ... Ltd.Şti'nin sorumluluğunun 2.873,25 TL ile sınırlı, davalı ... Ltd.Şti 'nin sorumluluğunun 460,20 TL ile sınırlı, davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğunun 301,89 TL ile sınırlı, davalı ... Ltd.Şti'nin sorumluluğunun 198,94 TL ile sınırlı, davalı ... Ltd.Şti'nin sorumluluğunun 0,6 TL ile sınırlı, davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğunun 196,52 TL ile sınırlı, davalı ... A.Ş. Ltd.Şti'nin sorumluluğunun 664,93 TL ile sınırlı, davalı .... A.Ş'nin sorumluluğunun 560,60 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla)
3-6325 sayılı Kanunun 18/A-13. maddesi uyarınca 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 20.603,72 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, (davalılardan davalı ... Ltd.Şti 'nin sorumluluğunun 3.313,08 TL ile sınırlı, davalı ... Ltd.Şti'nin sorumluluğunun 6.636,45 TL ile sınırlı, davalı ... Ltd.Şti 'nin sorumluluğunun 1.061,09 TL ile sınırlı, davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğunun 696,40 TL ile sınırlı, davalı ... Ltd.Şti'nin sorumluluğunun 457,40 TL ile sınırlı, davalı ... Müt.. Ltd.Şti'nin sorumluluğunun 10,30 TL ile sınırlı, davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğunun 453,29 TL ile sınırlı, davalı ... A.Ş. Ltd.Şti'nin sorumluluğunun 6.683,85 TL ile sınırlı, davalı ... Turizm.. A.Ş'nin sorumluluğunun 1.291,86 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla)

5-Davacı tarafından yapılan 2.231,89 TL peşin harcın tamamının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvuru harcı, 700,00 TL bilirkişi ücreti, 1202,00 TL davetiye gideri ve 1,20 TL müzekkere gideri ve 28.242,36 TL Basın ilan gideri olmak üzere toplam 30.205,46 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, (davalılardan davalı ... Ltd.Şti 'nin sorumluluğunun 4.857,03 TL ile sınırlı, davalı ... Ltd.Şti'nin sorumluluğunun 9.729,18 TL ile sınırlı, davalı ... Ltd.Şti 'nin sorumluluğunun 1.555,59 TL ile sınırlı, davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğunun 1.020,94 TL ile sınırlı, davalı ... Ltd.Şti'nin sorumluluğunun 670,56 TL ile sınırlı, davalı ... Müt.. Ltd.Şti'nin sorumluluğunun 15,10 TL ile sınırlı, davalı ... A.Ş.'nin sorumluluğunun 664,52 TL ile sınırlı, davalı ... A.Ş. Ltd.Şti'nin sorumluluğunun 9.798,65 TL ile sınırlı, davalı ... Turizm.. A.Ş'nin sorumluluğunun 1.893,89 TL ile sınırlı tutulması kaydıyla)

7-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize verilmek üzere bir başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Adana Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi.18/07/2023