BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacak (Cezai Şart)
Alacak (Cezai Şart)
Mahkememizde görülmekte olan alacak davası ile birleşen dosyada alacak davasının birlikte yapılan açık yargılamaları sonunda;
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile ..... Yapı A.Ş. ..... Girişimi arasında noter onaylı, 01/02/2018 tarih ve 5401 ve 5403 sayılı Ön Ödeme Konut Satış Vaadi Sözleşmeleri imzalandığını, bu sözleşmeler ile birlikte bilgilendirme formları da düzenlendiğini, bu sözleşme ile davacının C Blok 17. Kat 103 numaralı daire ile E Blok 18.kat 115 nolu daireyi ön ödemeli olarak satın aldığını, satış bedelinin 1.268.800,00 TL ve 1.427.200,00 TL olmak üzere toplam 2.696.000,00 TL olarak belirlendiğini, sözleşme gereğince 08.01.2008 tarihinde 5.999,- TL kaparo ödendiğini, davacının 16/01/2018 tarihinde peşinat olarak 424.700,00 TL ve 266.300,00 TL ödediğini, sözleşme gereği ödemelerin ...... A.Ş. hesabına yapıldığını, konutların teslim tarihinin Aralık 2018 olarak belirlendiğini, satış vaadi sözleşmesinin 8.1. maddesi uyarınca “Satıcı, Taşınmazı, mücbir sebepler hariç olmak üzere en geç 31/12/2018 olarak zilyetliğini veya tapuda devir ve ferağını alıcıya teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiğinin kabul edildiğini, mücbir sebeplere dayalı gecikme başlıklı 9. Madde uyarınca, Olağanüstü hal gibi satıcıdan kaynaklanmayan nedenlerin söz konusu olması halinde bu süre zarfında konutların tesliminden sorumlu olmayacağı, ayrıca İstanbul için kabul edilen inşaat işlerinde çalışılmayan günlerin de ayrıca teslim süresine ekleneceği, bunların dışında meydana gelen ilk 180 günlük gecikme nedeni ile ceza ödenmeyeceği, ancak 180 günden sonra satıcı tarafından “taşınmazın rayiç kira bedeli üzerinden tazminat” ödenmesinin kararlaştırıldığını, dairelerin teslimini geciktirecek objektif mücbir sebep bulunmadığını, pandemi dönemi de dahil şantiyelerde aktif olarak çalışma yapıldığını, sözleşmenin Ocak ayı içinde yapıldığını ve kış şartları da göz ödüne alınarak davacıya dairelerin çok kısa bir sürede teslim edileceğinin vaat edildiğini, sözleşme üzerinden 3 yıl geçmesine rağmen dairelerin henüz teslim edilmediğini, dairelerin her halükarda 30/06/2019 tarihinde teslim edilmesi gerekirken henüz teslim edilmediğini, davalıların teslimatta gecikme nedeniyle sözleşmenin 8. maddesi uyarınca 30/06/2019 tarihinden itibaren her ay için rayiç kira bedeli üzerinden cezai şart gereği tazminat ödemeleri gerektiğini, bu nedenle önce Bakırköy ..... ATM nin ...... E ve ..... Karar sayılı kararı ile 28/11/2019 tarihine kadar olan gecikmeden kaynaklı ifaya bağlı cezai şart alacağın hükmedildiğini, ilgili kararda her taşınmaz için aylık 4.500,00 TL olmak üzere toplamda 35.400 TL tazminat belirlendiğini, Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin verdiği kararda daireler için 2019 yılı kirasının 4.500,00 TL olarak belirlenmiş ise de bu kararın sadece teslim ve dava tarihini kapsadığını, devam eden aylara ait herhangi bir tespit yapılmadığı gibi, herhangi bir faiz veya başka bir şart da kararlaştırılmadığı için yeni ecrimisil değerinin taraflarınca hesaplanabilmesinin mümkün olmadığını, ayrıca konut kredilerinin 0,49 a düşmesi ve pandemi nedeni ile konut kiralarının hemen hemen iki misli artış gösterdiğini, müvekkiline teslim edilmesi gereken dairelerin özellikleri de dikkate alındığında artışın daha fazla olacağını, bu nedenle Bakırköy ...... ATM'nin kararındaki kira miktarında önemli artış olduğunu, bu nedenle uzman bilirkişiler marifeti ile satışa konu dairelerin büyüklüğü, konumu da dikkate alınarak rayiç kira bedelinin yeniden tespitinin gerektiğini, Bakırköy ...... ATM dosyasında tazminatın 28/11/2019 tarihine kadar belirlendiğinden işbu davada 28/11/2019 tarihinden itibaren işleyen cezai şartın talep edildiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını beyan ederek davacı ve davalılar arasında akdedilen sözleşmeden kaynaklanan cezai şart tazminatının fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 1.000,00 TL nin ticari faizi ile birlikte 28/11/2019 tarihinden itibaren davalılardan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini istemiş ve dava etmiştir.
Davalılar Vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi ...... E. sayılı dosyada belirlenen rayiç kira bedeli olan 4.500 TL'nin piyasa koşullarının altında olduğunu bu sebeple rayiç kira bedelinin yeniden belirlenmesi gerektiğini iddia ettiğini, Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi ..... E. sayılı dosyada alınan bilirkişi kök raporunda 2019 yılı için rayiç kira bedeli 4.500,00 TL olarak belirlendiğini, hükmün bu bilirkişi raporuna dayanarak kurulduğunu, bu dosyada gecikilen süre ise sözleşme gereği hesaplanan teslim tarihinin 31/07/2019 ile dava tarihi olan 28/11/2019 arasında geçen 3 ay 28 gün olarak belirlendiğini, bu halde davacının davasını kabul etmemekle birlikte, başkaca gecikilen süre tespit edilmesi halinde ilk 8 ay için 2019 yılı kirası olan 4.500,00 TL uygulanmalı, gecikilen sürenin 8 ayı aşması halinde ise 4.500,00 TL tüfe oranları doğrultusunda arttırılması gerektiğini, SPK lisanslarına sahip bağımsız bir gayrimenkul değerleme firması tarafından hazırlanan raporda davaya konu taşınmazların rayiç kira bedelinin 3.200,00 TL olduğunun belirtildiğini, sözleşme süresine İstanbul için rüzgar etkisi sebebiyle çalışılamayan günlerin eklenmesi, salgın hastalık sebebiyle aynı ilçede müvekkil şirketin ..... projesinde arsa maliki ...... 'ın da kabul ettiği üzere çalışılamayan 180 günün eklenmesi, ekonomik kriz sebebiyle oluşan gecikmelerin eklenmesi gerekmekte olup bu haliyle müvekkil şirketin taşınmazı teslimde temerrüdünün bulunmadığı vaki gecikmenin davalı şirket kusurundan kaynaklanmadığı ortaya çıkacağını, davacının haksız davasının reddi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde özetle; davacı ile ..... A.Ş. - ..... Yapı A.Ş. ...... Girişimi arasında Büyükçekmece ..... Noterliğinde 01.02.2018 tarih ve ...... ile aynı noterde ve aynı tarihte 5403 sayılı Ön Ödemeli Konut Satış Vaadi Sözleşmeleri akdedildiğini, bu sözleşme ile müvekkili C Blok 17. Kat 103 nolu daire ile E Blok 18. kat 115 nolu daireyi ön ödemeli olarak satın aldığını, satış bedeli olarak toplam 2.686.000,00 TL ödendiğini, sözleşme uyarınca 08/01/2018 tarihinde 5.000,00 TL kapora ödendiğini, sözleşmenin ocak ayı içerisinde yapıldığını ve kış şartları da göz önüne bulundurularak, müvekkiline dairelerin çok kısa sürede teslim edileceği vaat edildiğini ancak teslim tarihi 31/12/2018 olarak belirlenmesine rağmen bu sürenin aşıldığını, ardından cezasız ilk 180 günlük uzatma yapıldığını bu sürenin sonunda yani en geç 30/06/2019 tarihinde teslim yapılması zorunlu iken davalıların 01/07/2022 tarihinden sonra teslim yaptıklarını, davalıların 28/11/2019 tarihine kadar olan gecikmeye ilişkin ceza şart nedeniyle açılan yukarıda belirtilen davadan sonra da teslimat yapmadığından bu sefer 28/11/2019 tarihinden 30/07/2021 tarihine kadar geçen süreye ilişkin Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi ....... E. sayılı dosyada ikinci davanın açıldığını, Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin,..... E. sayılı dosyasında açılan ikinci davada da bilirkişilerin belirlediği rayiç bedele ilişkin tartışmaların devam ettiğini, ülkemizde konut kredisi faizlerinin 0,49'a düşmesi pandemi gibi nedenlerle konut satış ve konut kira bedellerinde yer yer 4 kata varan ciddi bir artış meydana geldiğini, müvekkiline teslim edilmesi gereken evlerin site içerisinde yer alması, plaza niteliğinde olması, birçok kompleksi barındıracağı vaadi içermesi, teraslı olması, manzarasının kapanmayacak olması gibi nedenlerle konutun kira değeri çevresindeki emsal kiralara göre çok daha yüksek olacağını, müvekkili ile davalılar arasında akdedilen ön ödemeli Konut Satış Vaadi Sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart tazminatı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 30/07/2021 tarihinden itibaren 01/07/2022 tarihine kadar geçen süreye ilişkin şimdilik 1.000,00 TL'nin ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini istemiş ve dava etmiştir.
Birleşen Bakırköy ....... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesine karşı sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı, dava konusuna ilişkin taşınmazları 02/07/2022 tarihinde teslim aldığını, taraflar arasında teslim esnasında "Teslim Tutanağı ve Taahhütname" başlıklı ekte yer alan evrakın imzalandığını, bu evrakın 4. paragrafında yer alan " ..... Yapı AŞ'den hiçbir alacağım kalmamıştır. Satın almış olduğum bu daire sebebi ile gayri kabili rücu ibra ederim." beyanıyla davacının, müvekkili şirketleri ibra ettiğini, bir an için davacının müvekkili davalıları ibra etmediği düşünülse dahi davacı tarafın kira kaybı tazminatı talep etmesinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacı tarafın ancak taraflar arasında akdedilen sözleşme şartlarına uygun koşulların oluşması halinde kira kaybı tazminatı talep edebileceğini, davacının taleplerinin ancak mücbir sebep halleri sebebiyle vaki gecikmelerden sonra ve cezasız sürenin (180 gün) eklenmesinden sonra yargılamaya konu edilebileceğini, oysa davacının şartları oluşmadığı halde rayiç kira bedeli talep ettiğini, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı verilerine göre İstanbul için hava şartları sebebiyle çalışılamayan günlere ilaveten rüzgar etkisi ile çalışılamayan günlerin de ayrıca teslim süresine ilave edilmesinin gerektiğini, ülkemizde kovit-19 salgını ile ilgili olarak kısıtlayıcı önlemlerin hayata geçirildiğini, salgın ile mücadele kapsamında alınan önlemlerin üretim, lojistik ve uluslararası tedarik zincirlerinde aksaklıklara neden olabilmekte olduğunu, bu hususların da sözleşmenin ifasına etkisinin açık olduğunu, ticari hayatı durma noktasına getiren önlemler nedeniyle inşai faaliyetlerde yavaşlama meydana gelmiş olduğunu, müvekkili şirket tarafından aynı ilçede inşa edilmekte olan ...... projesinde arsa maliki olan ...... 'tan mücbir sebep nedeniyle teslim süresine eklenmesi için süre talep edildiğini ve .... tarafından 180 gün ek süre verildiğini, aynı ilçede bulunan huzurdaki davaya konu taşınmazın bulunduğu ...... projesinde de mücbir sebep nedeniyle inşai faaliyette yavaşlama meydana geleceğinin açık olduğunu, işbu nedenle 180 gün ek sürenin davaya konu taşınmazların teslim süresine de eklenmesi gerektiğini, ülkemizde yoğun etkisi görülen global finansal kriz olarak bilinen ekonomik ve finansal gelişmelerin inşaat işlemlerinin yapılması amaçlı projelerin finansman teminini önemli ölçüde olumsuz olarak etkilediğini, krizin başlangıç noktasının gayrimenkul olması da bu sektörde daha olumsuz etkiler doğurduğunu, gerek inşaat firmaları gerekse inşaat işlerine yardımcı iş kollarındaki firmaların krizden etkilendiklerini, davacı rayiç kira bedelinin bilirkişi tarafından belirlenmesi gerektiğini iddia etmişse de daha önce açtığı Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... E. sayılı dosyasında rayiç kira bedelinin belirlendiğini, davacının rayiç bedelin yeniden belirlenmesi talebinin haksız olduğunu, müvekkili şirketin taşınmazı teslimde temerrüdünün bulunmadığını, vaki gecikmenin müvekkili şirketin kusurundan kaynaklanmadığını savunarak haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davacı birleşen dosya davacısı vekilinin 14/05/2024 tarihli ıslah dilekçesinde; asıl davada 1.000,00 TL olan dava değerini 200.696,00 TL arttırmak suretiyle toplam 201.696,00 TL'nin davalılardan ticari faizi ile birlikte tahsiline, birleşen davada 1.000,00 TL olan dava değerini 131.236,00 TL arttırmak suretiyle toplam 132.316,00 TL'nin davalılardan ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Yapılan açık yargılamada taraf teşkili sağlanmış, Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyası UYAP aracılığıyla dosya arasına getirtilmiş, Meteoroloji Genel Müdürlüğünden dava konusu mahalde 01/02/2018 ila 30/06/2019 tarihleri arasında yüksek katlı bina inşaatlarında çalışmayı etkileyecek düzeyde meteorolojik olaylara ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmiş, asıl ve birleşen dava yönünden bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama süreci ve değerlendirmede; asıl ve birleşen davalar, ön ödeme konut satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan iki adet konutun süresinde teslim edilmemesine dayalı rayiç kira bedeli alacağı istemine ilişkindir.
Tarafların anlaşamadıkları konular; davalı tarafın taşınmazları teslimde gecikmeye düşüp düşmediği, temerrüt söz konusuysa buna bağlı olarak geç teslim nedeniyle sözleşme hükümleri doğrultusunda davacının cezai şart alacağının olup olmadığı, varsa tutarı noktalarında toplanmaktadır.
Davacı birleşen dosya davacısı asıl dava ile 29/11/2019 - 30/07/2021 tarihleri arasına ilişkin, birleşen dava ile 31/07/2021- 01/07/2022 tarihleri arasına ilişkin süresinde teslim edilmeyen bağımsız bölümlere ilişkin sözleşme hükümleri doğrultusunda rayiç kira bedeli alacağını istemektedir.
Eldeki uyuşmazlıkta sözleşmeye konu bağımsız bölümlerin davacı birleşen dosya davacısına teslim edilmedikleri noktasında taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında sözleşme konusu bağımsız bölümlerin tesliminde gecikme yaşandığı dosya kapsamıyla sabittir. Aynı sözleşme nedeniyle geç teslimden dolayı rayiç kira bedeli istemine ilişkin taraflar arasında yargılaması yapılan Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... Esas sayılı dosyasıyla 30/06/2019 - 28/11/2019 tarihleri arasına ilişkin rayiç kira bedeline hükmedilmiş, davalılar birleşen dosya davalılarının eldeki uyuşmazlıkta ileri sürdüğü savunmaları anılı dosyada değerlendirilmiş, karar istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.
Bilirkişi kurulunun ek raporuyla tarafından 29/11/2019 - 30/07/2021 tarihleri arasına ilişkin rayiç kira bedelinin (100.803,00 TL + 100.803,00 TL) 201.606,00 TL olduğu, 31/07/2021 - 01/07/2022 tarihleri arasına ilişkin rayiç kira bedelinin (66.158,00 TL + 66.158,00 TL) 132.316,00 TL olduğu belirlenmiştir. Belirlenen tutar istinaf incelemesinden geçerek kesinleşen Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... Esas sayılı dosyasıyla belirlenen tutarla uyumlu olduğundan yerinde bulunmuştur.
Davalılar birleşen dosya davalıları sözleşmeye konu projenin yüksek katlı binalara sahip bir proje olması sebebiyle rüzgar etkisi ile çalışamayan günlerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığından sorulması, ayrıca yaşanan küresel ekonomik kriz nedeniyle projenin yapı ruhsatının alındığı tarihten dava tarihine kadar iflas ve konkordato isteyen şirketlerin sayısının ve bu yıllardaki yabancı para kurlarının araştırılması, bu tespitlerin de bilirkişi kurulunca dikkate alınması ile rapor düzenlenmesi isteminde bulunmuşsa da, sözleşme konusu bağımsız bölümlerin bulunduğu binaların kaç katlı olacağının projede ve yapı ruhsatında belli olduğu, bina yüksekliği ve rüzgarın etkisi nedeniyle çalışılamayacak günlerin bu aşamada inşaat şirketi olan davalılar birleşen dosya davalılarınca öngörülemeyecek, projenin ve ruhsatın alınmasından sonra ortaya çıkmış mücbir sebep ya da olağanüstü bir hal olmadığı, dolayısıyla bu şekilde bir sürenin proje yapılırken basiretli tacir olan davalı birleşen dosya davalılarınca teslim süresine eklenmesi gerektiği, davalı birleşen dosya davalıları şirketler hakkında dava tarihi itibariyle verilmiş iflas veya konkordato kararının bulunmadığı, yaşanan ekonomik süreç nedeniyle yürütme organınca ülke çapında herhangi bir kısıtlama kararının alınmadığı, dolayısıyla bu durumun da bir mücbir sebep veya olağanüstü hal olarak kabulünün olanaklı olmadığı değerlendirmesiyle davalılar birleşen dosya davalılarının savunmalarına itibar edilmemiştir.
Yine davalılar birleşen dosya davalılarınca 01/07/2022 tarihinde sözleşmeye konu bağımsız bölümler teslim edilirken davacı birleşen dosya davacısı ile ibralaştıkları savunulmuşsa da, söz konusu teslim tutanağında ibraya ilişkin bir kaydın yer almadığı, sözleşmeye konu bağımsız bölümlerin süresinde teslim edilmemeleri nedeniyle sözleşme hükümleri doğrultusunda ceza koşulu alacağının istenebilir duruma geldiği, muaccel duruma gelen rayiç kira bedeline ilişkin ceza koşulunun ibra kapsamına alınmamasının cezayı ödeme borcunu ortadan kaldırmayacağı kanaatiyle davalılar birleşen dosya davalılarının bu savunmasına da itibar edilmemiştir.
Bu kapsamda, sonuç olarak sözleşme doğrultusunda geç teslim nedeniyle davacı birleşen dosya davacısının davalılar birleşen dosya davalılarından toplam (201.606,00 TL + 132.316,00 TL) 333.922,00 TL rayiç kira bedeli alacağı anlaşılmış olup, ıslah dilekçesi, ek bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre asıl dava yönünden davanın kısmen kabulüne, birleşen dava yönünden davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-) Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile; 201.606,00 TL'nin 1.000,00 TL'sinin 30/07/2021 dava tarihinden itibaren işleyecek, 200.606,00 TL'sinin 13/05/2024 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan ortaklaşa ve zincirleme olarak alınarak Davacı'ya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-) Birleşen Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... Esas ...... Karar sayılı dosyası ile açılan davanın KABULÜ ile; 132.316,00 TL'nin 1.000,00 TL'sinin 22/11/2022 dava tarihinden itibaren işleyecek, 131.316,00 TL'sinin 13/05/2024 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan ortaklaşa ve zincirleme olarak alınarak Davacı'ya verilmesine,
3-) Alınması gereken toplam 22.810,21 TL karar harcından peşin alınan toplam 140,00 TL harç ile 5.670,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 5.810,00 TL harcın indirilmesi ile geriye kalan 17.000,21 TL eksik harcın davalılar birleşen dosya davalılarından alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-) Davacı birleşen dosya Davacısı tarafından yatırılan toplam 5.810,00 TL peşin harç ile ıslah harcının davalılar birleşen dosya davalılarından alınarak Davacı birleşen dosya Davacısı'na verilmesine,
5-) Davacı birleşen dosya Davacısı tarafından yapılan toplam 140,00 TL başvurma harcı, 138,00 TL posta ve davetiye gideri ile 6.900,00 TL bilirkişi ücreti, 10,00 TL dosya sarf gideri olmak üzere toplam 7.188,00 TL yargılama giderinden kabul ret oranına göre 7.185,64 TL'nin davalılar birleşen dosya davalılarından alınarak Davacı birleşen dosya Davacısı'na verilmesine, geriye kalan tutarın Davacı birleşen dosya Davacısı üzerinde bırakılmasına,
6-) Davacı birleşen dosya Davacısı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca toplam kabul edilen tutarlar üzerinden hesaplanan 53.411,46 TL vekalet ücretinin davalılar birleşen dosya davalılarından ortaklaşa ve zincirleme alınarak Davacı birleşen dosya Davacısı'na verilmesine,
7-) Davalılar birleşen dosya davalıları yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca reddedilen tutar üzerinden hesaplanan 90,00 TL vekalet ücretinin Davacı birleşen dosya Davacısı'ndan alınarak davalılar birleşen dosya davalılarına verilmesine,
8-) Asıl dava arabuluculuk aşamasında sarf kararı bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
9-) Birleşen dava arabuluculuk ücreti 1.600,00 TL'nin davalılar birleşen dosya davalılarından ortaklaşa ve zincirleme olarak alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
10-) Kullanılmayan avansın kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa geri verilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere Davacı birleşen dosya Davacısı Vekili'nin ve davalılar birleşen dosya davalıları vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/07/2024