İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Sözleşmenin İptali
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Finansal Kiralama Sözleşmelerinin her ne kadar isim olarak kira sözleşmesi gibi anlaşılsa da gerek uygulama alanı gerekse özel bir kanun ile düzenlenmiş olması nedeniyle ticari işlerden olup bu sözleşmeyle ilgili açılacak davaların da ticari dava niteliğinde olduğunu, finansal kiralama sözleşme fesih davalarının arabuluculuk şartına tabi olmadığını, müvekkili ile davalı arasında ... sözleşme numaralı 30.09.2019 tarihli sözleşmenin ... (GTİP: ...) Kazıcı - Yükleyici İş Makinası'na dair Finansal Kiralama Sözleşmesi tanzim ve imza edildiğini, ancak davalının sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmeyip finansal kiralama bedellerini ödemediğini, bu nedenle müvekkili tarafından davalıya kira bedellerinin 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmeni feshedileceğine dair Gebze ... Noterliği ... yevmiye numaralı 02.01.2020 tarihinde keşide edilen ihtarname gönderildiğini, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan kira bedellerinden hiçbirinin bugüne kadar ödenmediğini,3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununun 31-33. Maddeleri uyarınca kiracının temerrüdü halinde kiralayanın sözleşmeye bağlı kalınmasının kendisinden beklenemeyeceği, akdin feshi ve kiralananın iadesini isteyebileceği, ayrıca kira bedellerinin tamamının muaccel hale geleceğinin hükme bağlandığını, mülkiyeti davacı bankaya ait olup finansal kiralama yoluyla davalı şirkete kiralanan malın ihtiyati tedbir zımnında taraflarına teslimini, müvekkili bankanın içerisinde bulunduğu risk de göz önüne alındığında teminatsız olarak verilmesi gerektiğini bildirerek taraflar arasındaki ... sözleşme numaralı 30.09.2019 tarihli sözleşmenin ... (GTİP: ...) Kazıcı - Yükleyici İş Makinası'na dair finansal kiralama sözleşmesinin feshinin tespitine ve kiralanan makinelerin müvekkiline teslimine, kiraya konu makinelerin dava süresince tedbiren dava neticesinde de kesin olarak müvekkili bankaya teslimine ya da mal teslimi mümkün olmaz ise bedellerin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa gönderilen tebligatın bila tebliği nedeniyle Ticaret Sicil adresine TK 35. Maddeye göre dava dilekçesi, tensip tutanağı tebliğ edilmiş davaya cevap verilmemiştir.
Mahkememizin 09.03.2023 tarihli ara kararı ile davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile ...(GTİP: ...) Kazıcı-Yükleyici İş Makinasının davalıdan tedbiren alınıp davacıya teslimine karar verilmiştir.
Davaya dayanak Finansal Kiralama Sözleşmesinde kiralayanın ... Bankası, kiracının ... Gıda Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu,sözleşmenin konusunun sözleşmenin EK-2 de belirtilen kiralananın kiracıya finansal kiralamasına ilişkin olduğu,davacı vekilinin ek -2 de belirtilenin proforma faturadaki makine olduğunu bildirdiği, 24.09.2019 tarihli proforma faturada belirtilen, makinanın ... Kazıcı-Yükleyici İş Makinası olduğu, sözleşmede kiralama bedelinin 726.061,39 TL olarak belirtildiği, kiralananın davalı tarafa teslimine ilişkin teslim ve tesellüm belgesi düzenlendiği; Sözleşmenin 10/1-2 Maddesinde "Kiracının kiralayana karşı herhangi bir yükümlülüğünün ve borcunun hangi sebeple olursa olsun kısmen dahi olsun vadesinde/süresinde hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi, kısmen yerine getirilmemesi, kısmen ihlal edilmesi gibi tüm durumlar muacceliyet ve temerrüt sebebidir"; 10/4-1 Maddesinde;“Muaccel olan borçların ödenmemesi halinde ayrıca bir ihtar, ihbar
veya sair işleme gerek olmaksızın kiracı temerrüde düşmüş olacak ve Kanun ve
Sözleşmedeki temerrüdün sonuçlarına ilişkin tüm hükümler uygulanabilecektir.”, 10/4-2 Maddesinde “…taraflar arasında oran konusunda yazılı bir mutabakat yoksa
hesaplamanın yapıldığı tarihte kiralayanın uygulandığı en yüksek cari kar payı oranının
%50 fazlasına kadar bir oran esas alınır…”, Sözleşmenin Feshi başlıklı 25. Maddesinde “…Akdin başladığı günden itibaren geçecek
her bir yıllık süreler içerisinde aylık kira bedellerinden herhangi 3’ünün veya üst üste
2’sinin zamanında ödenmemesi, Kiralayana sözleşmeyi tek taraflı fesih hakkı verir.”
, Kiralananın İadesi Yükümü başlıklı 27. Maddesinde “ Sözleşe ne sebeple sona ermiş
bulunursa bulunsun kiracı veya halefleri Kiralayana…uygun görülen yerde Kiralayanın
teslim ihbarından itibaren menkul ise en geç 5 gün içerisinde iade… ve teslim eder.” düzenlemelerinin bulunduğu belirlenmiştir.
Gebze ... Noterliğinin 02.01.2020 tarih ... Y.nolu ihtarname ile davacı tarafından davalı tarafa Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan borcun tam ferileriyle 60 gün içinde ödenmemesi halinde finansal kiralama sözleşmesinin kendiliğinden feshedilmiş sayılacağı hususunun belirtildiği, ihtarnamenin bila tebliğ iade edildiği belirlenmiştir.
Davaya tarafa davaya dayanak 30.09.2019 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi, kira ödeme planı, kiralanın kiracı tarafından tesellümü makbuzu, proforma fatura örnekleri yönünden davalı tarafa 2 haftalık kesin süre içinde beyanda bulunulması aksi halde belge içerik ve imzalarını kabul etmiş sayılacakları hususunda tebligat yapılmış, davalı tarafta beyanda bulunulmamıştır.
Tarafların defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesine karar verilmiş, davalı tarafa defter ibrazı hususunda ihtaratlı tebligat yapılmış, davalı tarafça beyanda bulunulmadığı; davacı tarafın defter ve kayıtlarının incelenmesi yönünde yazılan talimatın davacı tarafça ticari defterlerin ibraz edilmemesi ve bulunduğu yerin bildirilmemesi nedeniyle iadesine karar verildiği, talimat evrakının incelenmesinde ticari defter ve kayıtların ibrazı ve bulunduğu yerin bildirilmesi hususunda davacı bankaya tebligatın yapıldığı, davacı vekiline tebligatın yapılmadığı belirlenmiştir.
Davacı vekili 04/07/2024 tarihli duruşmada defter ibrazı tebligatının vekil olarak taraflarına yapılmadığını, dosyanın müvekkili bankanın Kemeraltı Şubesi dosyası olduğunu, ... Şubesi'nde yerinde inceleme yapılarak temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesini, İstanbul'a talimat yazılmasına gerek olmadığını bildirmiş, talimat Mahkemesince davacı taraf vekiline defter ibrazı hususunda tebligat yapılmadığından bilirkişiye davacı bankanın ... Şubesi'ndeki kayıtların yerinde inceleme yetkisi verilerek bilirkişi raporu alınmış, dosyaya verilen 30/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda; 30.09.2019 tarih ve ... sayılı “Finansal Kiralama Sözleşmesi” kapsamında kira bedellerinin 02.12.201 vadeli 2. taksitin bakiye 11.877,37 TL'lik kısmı ile 02.01.2020 ve izleyen vadeli taksitlerin ödenmemiş olmasının davacı bankaya sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetme hakkı verdiğinin değerlendirildiği, davacı banka tarafından Gebze .... Noterliğinden 02.01.2020 tarih ve ... yevmiye ile keşide edilen ihtarname ile fesih hakkının kullanılmış olduğu, anılan ihtarname ile, Finansal Kira Sözleşmesinden kaynaklanan geciken kira borçların tüm ferileri ile birlikte 60 gün içinde ödenmemesi halinde ayrıca ihtara gerek kalmaksızın kendiliğinden feshedilmiş sayılacağı ihtar edilmiş olduğundan ve davalı firma adresine 06.01.2020 tarihinde ulaştığı anlaşıldığından muaccel borçlar yönünden 08.01.2020 tarihi ihtarname temerrüt koşullarının oluştuğu değerlendirildiğinden, bu tarihi takip eden 60 günlük sürenin dolduğu 09.03.2020 tarihi itibariyle sözleşmenin feshedilmiş olduğuna karar verilmesinin Mahkemenin taktirinde olduğu, 30.09.2019 tarih ve ... sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesinin 09.03.2020 tarihi itibariyle feshedilmiş olduğunun kabulü halinde “... Kazıcı Yükleyici İş Makinasını davacıya iadesine karar verilmesinin Mahkeme taktirinde olduğu, kiralama Sözleşmesine konu menkulün davacıya iadesinin mümkün olmaması halinde 01.12.2021 dava tarihi itibariyle 499.335,74 TL asıl alacak + (604,65 TL + 192.875,69 TL) 193.480,34 TL gecikme cezası olmak üzere toplam 692.816,08 TL talep edilebileceği, asıl alacağa dava tarihinden itibaren yıllık bazda %22,308 gecikme cezası talep edilebileceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dosyaya sunulan alınan bilirkişi raporu ve tam dosya kapsamından taraflar arasında 30.09.2019 tarihli ... (GTİP: ...) Kazıcı - Yükleyici İş Makinasına ilişkin dair toplam 726.061,39 TL kiralama bedelli olarak Finansal Kiralama Sözleşmesi yapıldığı, kira bedelinin 02.12.2019 tarihli 2. taksidinin ödenmediğinden davacı tarafından davalı tarafa Gebze .... Noterliğinden 02.01.2020 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiği, davalı şirketin sözleşmede belirtilen Konak İzmir adresine gönderilen tebligatın adres bırakmadan taşınmış olduğu bildirilerek iade edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 31. Maddesinde kiracının tebligat yapılabilmesi için sözleşmede yazılan adresinin tebligat adresi sayılacağı, adres değişikliklerinin kiralayana bildirileceği, aksi halde kiralayana bildirilmiş adreslerinin tebligat adresleri olarak geçerli olmaya devam edileceğinin gönderilen tebligatın muhataba ulaşmasa dahi muhataba yapılmış sayılacağının kabul edildiği nazara alındığında davalı tarafın sözleşme hükümlerine göre temerrüde düştüğü, sözleşmenin 25 ve 27. Madde kapsamında sözleşmenin fesh edildiğinin tespiti ve sözleşme konusu makinanın davalıya iadesine yönelik koşullarının oluştuğu sonucuna ulaşılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kabulü ile taraflar arasındaki ... Sözleşme numaralı 30/09/2019 tarihli Sözleşmenin ... (Gtip: ...) Kazıcı-yükleyici İş Makinasına dair Finansal Kiralama Sözleşmesinin fesh edildiğinin tespitine,
Sözleşmeye konu ... (Gtip: ...) Kazıcı-yükleyici İş Makinasının davalıdan alınarak davacıya teslimine,
2-Alınması gerekli 49.597,25 TL harçtan peşin olarak yatırılan 85,39 TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 12.313,92 TL olmak üzere toplam 12.399,31 TL'nin mahsubu ile bakiye 37.197,94 TL'nin davalı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça peşin harç olarak yatırılan 85,39 TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 12.313,92 TL olmak üzere toplam 12.399,31 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen 112.909,15 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan ilk dava gideri 67,80 TL, 9 normal tebligat gideri 510,00 TL, 6 e-tebligat gideri 54,50 TL, bilirkişi ücreti 2.500,00 TL, talimat giderleri 240,00 TL olmak üzere 3.372,30 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/02/2025