Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi - E. 2021/148 - K. 2025/199

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

...

İtirazın İptali / Eser Sözleşmesinden Kaynaklı

KARAR Y.TARİHİ: 10/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan "İtirazın İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yaklaşık 10 yıldır davalı şirketin altyükleniciliğini yaptığını, davalı şirket yetkilisinin imzasını havi muavin defter kayıtlarına göre müvekkiline 2.504.418,91.-TL borcunun olduğunu, şifahen defalarca talep edilmesine rağmen bu borcun ödenmediğini, bunun üzerine ... Dairesinin ... sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını ancak davalı yanın haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğunu beyanla; davalının itirazının iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine % 20 oranından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

2. Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında bir cari hesap ilişkisi olmadığını, taraflar arasındaki hesap ilişkisinin açık hesap ilişkisi niteliğinde olduğunu, taraflar arasında akdedilen 26.2.2018 tarihli usta inşaat lamine parke yapılması işi sözleşmesinde özellikle inşaat işlerinde ticari örf ve adetlere göre taşeron ödemelerinde sıklıkla kullanıldığı şekilde barter sistemi uygulanmasının kararlaştırıldığını, bu kapsamda davacının alacaklarına karşılık iskontolu toplam bedeli 5.330.000,00 TL. değerinde olan 6 adet dairenin barter olarak verilmesinin kararlaştırıldığını, barter ödemesi kapsamında 6 ayda dairenin davacının gösterdiği üçüncü kişilere yine davacı şirketin üçüncü kişilerle belirledikleri bedeller üzerinden tapuda devir işlemlerinin yapıldığını ve faturaları da tapu devri yapılan üçüncü kişiler adına düzenlendiğini, bu şekilde 6 adet dairenin tapusunun barter ödemesi kapsamında ve kapsamlı şirketinin gösterdiği üçüncü kişilere devredildiğini, müvekkili şirket hesaplarında yapılan ödemelerin ise aynı gün ya da birkaç gün içerisinde davacı şirketin banka hesaplarına aktarıldığını, davacı şirketten daire satılan üçüncü kişilerin bakiye kalan ödemelerinin ise doğrudan beka yapsan şirketine yaptıklarını, bartır ödeme kapsamında devri yapılan... 1.071 3 + 1 (1.100 TL) yerine ... Numaralı bağımsız bölümlerin ve davacı şirketinin talebi üzerine alacaklarına karşılık barter ödemesi kapsamında üçüncü kişilere devredildiğini, barter ödemesi kapsamında 6 adet dairenin üçüncü kişilere devriyle birlikte bu daireler için satış yapılan üçüncü kişilere toplam 3.400.000 TL. tutarında fatura düzenlendiğini, sözleşme kapsamında söz konusu barter ödemesi için 6 adet dairenin satış bedeli 5.330.000 TL. kararlaştırılmış olduğundan aradaki fark tutarı kadar 1.930.000 TL tutarında fiyat farkı faturasının da davacı şirket adına düzenlendiğini, ancak davacı tarafından söz konusu fiyat farkı faturasının tamamen kötü niyetli ve haksız olarak kabul edilmeyerek iade edildiğini, ayrıca davacı şirketin eksik ve hatalı imalatlarının giderilme çalışmalarının ise halen devam ettiğini, bu kapsamda bir kısım eksik ve hatalı imalatları ilişkin yazı tutanak ve resimlerin cevap dilekçesi ekinde sunulduğunu, davacı şirketin alacaklı olduğunu ya da zarar ettiğini iddia ettiği hususları ispat etmek yerine ticari örf ve adetlere aykırı olarak henüz muavin defteri kayıtlarına intikal etmemiş olan barter ödemelerini de dikkate almadan, devam eden açık hesap ilişkisine rağmen icra takibi yoluna başvurmasının haksız ve kötü niyetli olduğunu, faturanın faturaya itiraz edilmemesinin malın teslimi ile ilgili işin ya da hizmetin yapıldığını kabul anlamı taşımadığını beyanla; davanın reddine davacı tarafın takip tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR

A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar

3. Taraflar arasında, açık hesap ilişkisi bulunduğu konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları

açık hesap ilişkisi kapsamında davacının davalıdan bakiye alacağı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
5. .... sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklının .... olduğu, 2.504.418,91 TL asıl alacağın tahsili amacıyla 11/01/2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliği üzerine, davalının takibe itirazı sonucu takibin durdurulduğu ve işbu davanın İİK m. 67 uyarınca yasal süresinde ve itirazın iptali istemi ile açıldığı anlaşılmıştır.

6. Taraflar arasında akdedilen 26/02/2018 tarihli "... başlıklı sözleşmenin incelenmesinde; sözleşmenin konusunun lamine parkı yapılması işi olduğu, dairelerin iskontolu toplam bedelinin 5.330.000,00 TL olduğu, barter listesi belirtilen dairelerin ... olduğu, barter sonrası evrak ödeme vadelerinin 8. Ay sonu başlayacağı (2018), 4. Ay sonu biteceği (2019), işin tahmini bedelinin 1.800.000 Euro + KDV olduğu hususlarında düzenleme yapılmıştır.

7. Davacı yanca keşide edilen....yevmiyeli ihtarnamesinin incelenmesinde; davalı yanın düzenlediği 30/11/2020 tarihli ...nolu e- faturaya itiraz edildiğinin bildirildiği, faturanın incelenmesinde; 3 ayrı kalemde fiyat farkı karşılığında (KDV dahil) 1.930.000,00 TL. tutarlı olduğu görülmüştür.
8. ....14/12/2021 tarihli yazısı ekinde ....nolu bağımsız bölüme ilişkin tapu kayıtlarının gönderilmiş olduğu, yapılan incelemede, davacı adına tescil edilmiş bir gayrimenkul kaydına rastlanılmadığı görülmüştür.

9. Barter konusu taşınmaz satışlarının incelenmesinde;
a) 10/05/2019 tarihinde .... gününe denk geldiği, 13/05/2019 tarihinde davacı şirket hesabına 250.000,00 TL. ödeme yapıldığının her iki taraf defterinde de kayıtlı olduğu;
b)02/08/2019 tarihinde .... No'lu dairenin .... tarafından satın alındığı, aynı gün 500.000,00 TL'nin davacı hesabına aktarıldığının her iki taraf defterlerinde de kayıtlı olduğu;
c)21/06/2019 tarihinde ... nolu bağımsız bölümün .... tarafından satın alındığı, aynı gün davacı hesabına 500.000,00 TL. Havale yapıldığının her iki taraf defterinde de kayıtlı olduğu;
d)Sözleşmede yer alan .... No'lu taşınmazın 17.10.2018 tarihinde ...devredildiği, 16.10.2018 tarihinde davacı hesabına 100.000,00 TL. havale edildiği;
e)Sözleşmede yer alan ....dairenin 05/09/2017 tarihinde miras yoluyla dava dışı kişilere intikal ettiği, 07/10/2019 tarihinde ...'a satış yoluyla devredildiği ancak bu tarihlerde davalı yanca davacıya yapılmış bir ödemeye rastlanılmadığı;
f) ....nolu dairenin 12/06/2018 tarihinde davalı yanca kar karşılığı temlik işlemiyle devralındığı, 20.12.2019 tarihinde ...'a satış işlemiyle devredildiği ancak bu tarihte davacı hesabına yapılan bir ödemeye rastlanılmadığı görülmüştür.

10. Mahkememizce bir inşaat mühendisi, bir mali müşavir ve bir nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiden oluşan heyetten rapor ve ek raporlar tanzim edilmiştir. Alınan raporların sonuç kısmında özetle; davanın, eser sözleşmesine dayalı olarak imalat bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davası olduğu, taraf şirketlerin ticari defterlerinin HMK ve TTK ya göre usulüne uygun tasdik ettirildiği ve işlendiği, taraf şirketlerin ticari defterlerinin birbirini teyit etmediği, davacının ticari defterlerinde, dava tarihi itibariyle, davalı şirketten 2.504.418,91 TL alacağı kayıtlı iken, davalının ticari defterlerinde, dava tarihi itibariyle, davacı şirkete 320.518,94 TL borcu kayıtlı olduğu, aradaki farkın davalının ticari defterlerinde kayıtlı iken davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmayan (90.500 TL ... ödemesi, 163.400 TL ... ödemesi ve 30.11.2019 tarihli faturasından kaynaklandığı ancak, “.... kapsamında davacıya üçüncü kişilere taahhüt edilen devir işlemlerinden, ... ... nolu dairelerin devrinden sonra davacı hesabına yapılmış bir ödemenin olmadığı, dolayısıyla davalı tarafından kesilen ve “daire bedeli farkından kaynaklandığı” belirtilen 1.930.000,00 TL. tutarlı fiyat farkı faturasının ve dava dışı .... yapılan ve davacı defterlerinde kaydı bulunmayan toplam 253.900,00 TL. ödemenin taraflar arasındaki borç alacak durumunun tespitinde hesaba katılmaması gerektiği, davalı tarafça sunulan cevap dilekçesinde, “davacı yanca lamine parke yapılması işinin teslim edildiği”nin kabul edildiği, teslim edilen imalatın “ayıplı olduğu” ifade edilse de ayıp ihbarına dosya kapsamında rastlanılmadığı, davacı yanca sunulan 04/02/2020 tarihli Mutabakat sonrasında tarafların ticari defterlerinde, taraflar arasında cari ilişkinin söz konusu olmadığı, bu nedenle; dosya kapsamındaki belgeler ışığında, davacının 04/02/2020 tarihli Mutabakat çerçevesinde, takip tarihi itibariyle davalıdan 2.504.418,91 TL. Alacaklı olduğu bildirilmiştir.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

11. Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

12. Taraflar arasında akdedilen 26/02/2018 tarihli "....başlıklı sözleşmenin incelenmesinde; sözleşmenin konusunun lamine parke yapılması işi olduğu, dairelerin iskontolu toplam bedelinin 5.330.000,00.-TL olduğu, barter listesi belirtilen dairelerin... olduğu, barter sonrası evrak ödeme vadelerinin 8. ay sonu başlayacağı (2018), 4. ay sonu biteceği (2019), işin tahmini bedelinin 1.800.000.-Euro + KDV olduğu hususlarında düzenleme yapılmıştır.

13. Davacı yan ile davalı arasında 26/02/2018 tarihli .... başlıklı bir akit yapılmış olup bu sözleşmenin konusunun, lamine parke yapılması işi olduğu, bu anlamda davanın yanları arasındaki sözleşmenin hukuki niteliğinin “eser sözleşmesi” olduğu değerlendirilmiştir.

14. Yine taraflar işin bedeli hususunda, tarafların, işin tahmini bedelini 1.800.000,00.-Euro + KDV olarak kararlaştırdıkları ancak işin bedeli olarak 5.330.000,00.-TL tutarında 6 adet dairenin devri ya da bedelinin davacıya ödenmesi karşılığında ayni ifa ile ödemenin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

15. Bu kapsamda eldeki uyuşmazlığın esasının incelenmesine geçilmesinden önce eser sözleşmesine ilişkin kısaca bir açıklama yapmakta yarar bulunmaktadır.

16. Öncelikle eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 470). Eser sözleşmesinde yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde benzer alandaki işleri yüklenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranış esas alınır.

17. Yüklenici kararlaştırılan eseri aksine bir düzenleme yoksa kendisi veya kendi yönetimi altında başka bir kişiye yaptırabilir (TBK m. 473). Yüklenici, sözleşmede kararlaştırılan sürede işe başlamak ve bitirmek zorundadır. Ayıp, yasa ya da sözleşme hükümleri gereğince, bir eser veya malda bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır. Yüklenici, eserdeki açık ve gizli ayıplardan dolayı iş sahibine karşı sorumludur (TBK m. 474). Açık ayıp, eserin iş sahibine teslim anında kolaylıkla görülebilen ve fark edilebilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıp, eserin tesliminden sonra ve kullanım sırasında ortaya çıkan ayıplardır.
18. İş sahibi, eseri teslim alır almaz işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmesi ve varsa ayıpları yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. Eserin ayıplı olması, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara rağmen iş sahibinin verdiği talimattan kaynaklanmış bulunursa veya her hangi bir sebeple iş sahibine yüklenebilecek bir nedenden dolayı meydana gelmiş olursa, iş sahibi eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamaz (TBK m.476) Buna göre ayıp iş sahibinin verdiği talimattan kaynaklanıyor ise iş sahibi eser ayıplı olmasına rağmen kanundan kaynaklanan, sözleşmeden dönme, bedelde indirim veya eserin ücretsiz onarılmasına ilişkin seçimlik haklarını kullanamaz ayrıca genel hükümlere göre tazminat da talep edemez (TBK m. 475). Ayrıca malzeme yüklenici tarafından sağlanmışsa yüklenici, bu malzemenin ayıplı olması yüzünden iş sahibine karşı satıcı gibi sorumludur (TBK m. 472/1).

19. Yine eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur; ancak, onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek olan ayıplar için sorumluluğu devam eder. Bunun dışında iş sahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır. Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa iş sahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunda olup, bildirmemesi halinde eseri kabul etmiş sayılır (TBK m. 477).

20. Somut olayda, davacı yan, müvekkilinin yaklaşık 10 yıldır davalı şirletin altyükleniciliğini yaptığını, davalı şirket yetkilisinin imzasını havi muavin defter kayıtlarına göre müvekkilinin 2.504.418,91.-TL. borcunun olduğunu, şifahen defalarca talep edilmesine rağmen bu borcun ödenmediğini, bunun üzerine icra takibi başlatıldığını ancak davalı yanın haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğunu beyanla; davalının itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmektedir.

21. Davalı yan ise; taraflar arasında akdedilen 26.2.2018 tarihli lamine parke yapılması işi sözleşmesinde barter sistemi uygulanmasının kararlaştırıldığını, bu kapsamda davacının alacaklarına karşılık iskontolu toplam bedeli 5.330.000,00.-TL. değerinde olan 6 adet dairenin barter olarak verilmesinin kararlaştırıldığını, barter ödemesi kapsamında davacının gösterdiği üncü kişilere yine davacı şirketin üçüncü kişilerle belirledikleri bedeller üzerinden tapuda devir işlemlerinin yapıldığını ve faturalarının da tapu devri yapılan üçüncü kişiler adına düzenlendiğini, müvekkili şirket hesaplarında yapılan ödemelerin ise aynı gün ya da birkaç gün içerisinde davacı şirketin banka hesaplarına aktarıldığını, davacı şirketten daire satılan üçüncü kişilerin bakiye kalan ödemelerinin ise doğrudan Bekapsan şirketine yaptıklarını, bartır ödeme kapsamında devri yapılan .... No'lu Bağımsız Bölümler İle ... Numaralı bağımsız bölümlerin ve davacı şirketinin talebi üzerine alacaklarına karşılık barter ödemesi kapsamında üçüncü kişilere devredildiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmektedir.

22. Uyuşmazlık, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan talep edilebilir alacağı olup olmadığı ve varsa miktarının tespiti konularında toplanmaktadır.

23. Dosya kapsamında, davalı yanca davacının işi ifa etmediği yönünde bir savunma yapılmadığı, işin teslim edildiğinin kabul edildiği, teslim edilen imalatın “ayıplı olduğu” iddia edilmiş ise de, dosyada mevcut bilgi belgelerin incelenmesinde, davalı yanın ayıp ihbarında bulunduğuna ilişkin herhangi bir ispat vasıtasına rastlanılmamış olup davalı tarafın ayıp ihbarı beyanlarına itibar edilmemiş, davacı yanca işin ifa edildiğinin kabulü gerektiği değerlendirilmiştir.

24. Bu durumda davalı yanca ödemenin kararlaştırılan biçimde yapılıp yapılmadığının ispatı gerekmektedir. Tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede; davacı defterlerinde Şubat 2020 tarihinden sonra bir kaydın bulunmadığı, davalı defterlerinde ise, 1.930.000,00.-TL tutarlı fatura kaydı ile toplamda 253.900,00.-TL yapılan ödeme kaydı bulunduğu tespit edilmiştir.

25. Davacı tarafça dosyaya sunulan 04/02/2020 tarihli cari hesap ekstresinin “mutabakat” şerhiyle davalı şirketçe imzalandığı, bu tarihten sonra davalı ticari defterinde bulunan; 01/11/2020 tarihli “... ödemesi” açıklamasıyla davacı şirket alacağından mahsup edilen 90.500,00.-TL ile 01/11/2020 tarihli “... ödemesi” açıklamasıyla davacı şirket alacağından mahsup edilen 163.400,00 TL'nın davacı alacağından mahsup edilmesinin nedeninin anlaşılamadığı, 30/11/2020 tarihli 1.930.000,00.-TL tutarlı “fiyat farkı” faturasının, “daire devirlerinden kaynaklanan fazla ödeme”den kaynaklandığı iddia edilmiş ise de, bahse konu fiyat farkı faturasının davacı tarafça kabul edilmeyip iade edildiği görülmüştür.

26. Taraflar arasında imzalanan sözleşmede yer alan .... Nolu dairenin 05/09/2017 tarihinde miras yoluyla dava dışı kişilere intikal ettiği, 07/10/2019 tarihinde ...'a satış yoluyla devredildiği ancak bu tarihlerde davalı yanca davacıya yapılmış bir ödemeye rastlanılmadığı,... nolu dairenin 12/06/2018 tarihinde davalı yanca kar karşılığı temlik işlemiyle devralındığı, 20/12/2019 tarihinde ...'a satış işlemiyle devredildiği ancak bu tarihte davacı hesabına yapılan bir ödemeye rastlanılmadığı gözetildiğinde; 1.930.000,00 TL. tutarındaki “fiyat farkı faturası”nın, taraflar arasındaki borç alacak miktarının tespitinde hesaba dahil edilmemesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

27. Mahkememizce davacı alacağının tespiti amacıyla bilirkişi heyetinden alınan ek raporda yapılan hesaplamanın dosya kapsamına, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine ve yargısal uygulamalara uygun olduğu anlaşılmış olmakla, ödeme konusunda ispat yükü davalı yan üzerinde olması karşısında 04/02/2020 tarihli mutabakat hem de yapılan ödemeler neticesinde bakiye alacağın belirlenmesi sonucu davacının davalıdan 2.504.418,91.-TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca sözkonusu alacağın likid olması nedeni ile haksız olan itiraz nedeni ile icra inkar tazminatına da hükmedilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

28. Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Mahkememizce ve bilirkişi raporunda yapılan hesaplamanın dosya kapsamına, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine ve yargısal uygulamalara uygun olduğu anlaşılmış olup, davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

1-Davanın KABULÜNE,
2-....takip sayılı dosyasına davalı ....’nin vaki itirazlarının iptali ile takipteki koşullarda devamına

3-Hüküm altına alınan alacak tutarları toplamı 2.504.418,91.-TL’nin % 20 oranında hesaplanan 500.883,78.-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine

Karar ve İlam Harcı
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 171.076,80.-TL harçtan peşin alınan 30.247,13.-TL harcın mahsubu ile bakiye 140.829,73.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı

5-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 442,20.-TL, bilirkişi ücreti olarak 11.000,00.-TL yapılan toplam 11.442,20.-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

6-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç ve vekalet harcı toplam 30.314,93.-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

7-Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

8-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
Vekalet Ücreti

9-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 335.486,08.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ...yasa yolu açık olmak üzere 13/03/2025 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/03/2025
...