ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/800 Esas - 2025/234
Adına
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
...
İtirazın İptali / Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklı
...
KARAR Y.TARİHİ: 20/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan "İtirazın İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.
I-İDDİALAR
1. Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 15/5/2021 tarih ve ... numaralı ...işi konusunda bir gemi kiralama sözleşmesi kurulmuş olduğunu, bu sözleşme kapsamında gemi kiralanarak davalı şirkete tahsis edilmiş olduğunu, bu kapsamda davalı şirketin yükleme talimatı üzerine, 22.05.2021 tarihinde tam çarter sözleşmesi kapsamında “..." gemisinin rezerve edilerek komple gemi yüklemesi için hazır olması talimatı verilmiş olduğunu, gemi yükleme talimatına istinaden 20.05.2021 de yüklemenin ara nakliye işlemleri için organize edilen 18 araç Ambarlı... sahasına getirilerek beklemeye başlamış olduğunu, geminin 22.05.2021 saat 21: 30 da ... vermiş olduğunu ve yüklemenin başlaması için davalı şirketten beklenen gemi yükleme ve taşıma talimatının 25.05.2021 tarihinde müvekkile verilmiş olduğunu, 26.05.2021 - 28.05.2021 tarihlerinde gemiye yüklemeleri tamamlanmış olduğunu, 25.05.2021 tarih ve ... nolu ihracat gümrük beyannamesi düzenlenerek gümrükleme işlemleri tamamlanarak, geminin yola çıkış aşamasına gelmiş olduğunu, gemi yüklemeleri tamamlanıp taşımaya başlanmasına rağmen, muhatap kurumun sözlü ve yazılı talimatı ile ihracattan ve taşımadan vazgeçildiği bildirilmiş olduğunu, alınan talimat gereği tüm malzemelerin gemiden tekrar liman sahasına tahliyesi ve ... geri sevkiyatının yine müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilmiş olduğunu,... sözleşmesi kapsamında, ödenmesi gereken ... ve diğer ek giderlerin ayrıntılı dökümü ve ödenmesi amacıyla, müvekkili tarafından 30.06.2021 tarihinde davalı şirkete yazı gönderilmiş olduğunu, müvekkili tarafından, davalı şirket adına düzenlenen 8.9.2021 tarih ve ... nolu ... faturasının davalı şirkete gönderilmiş olduğunu, fatura ve diğer ek giderlerin ödenmesi talebinin reddedilerek faturanın iade edilmiş olduğunu, müvekkili tarafından davalı şirket aleyhine 16/9/2021 tarih ve ... nolu noter ihtarnamesi ile alacakların ödenmesinin ihtar edilmiş olduğunu, ihtarnameye rağmen ödeme yapılmaması üzerine, ... sayılı dosyası ile takip başlatılmış olduğunu, davalı şirketin takibin 398.047,00 TL'sini kabul edip bakiyesine itiraz etmiş olduğunu beyanla; itirazın iptaline, davalının %20 icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin, deniz nakliyesi işi yapan tanınmış ve köklü bir şirket olduğunu, müvekkilinin taraflar arasında imzalanan 15/5/2021 tarihli ve ... Taşıma işini üstlendiğini, davalı ile müvekkili şirketi arasında gemi kiralama sözlesmesi yapıldığını ve bu sözleşme kapsamında gemi kiralanarak davalıya tahsis edildiğini ve gemiye yüklemeleri tamamlandığını, 25.05.2021 tarih ve ... nolu ihracat gümrük beyannamesi düzenlenerek gümrükleme işlemleri tamamlanarak gemi yolu çıkış aşamasında geldiğini, geminin yüklemeleri tamamlanıp taşımaya başlanmasına rağmen, muhatap kurumun sözlü ve yazılı talimatı ile ihracattan ve taşımadan vazgeçildiğinin bildirildiğini, alınan talimat gereği, tüm malzemelerin gemiden tekrar liman sahasına tahliyesi ve ... Müdürlüğü sahasına geri sevkıyatı da yine müvekkili şirket tarafından gerçekleştirildiğini, 15/05/2021 tarihli sözleşme gereği, davalı şirkete teminat olarak nakden 150.000,00 TL havale etmiş olup sözleşmenin davalı tarafından haksız ve gerekçesiz olarak iptal edilmesine rağmen iade edilmediğini, teminatın iadesi amacıyla davalı aleyhine ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın haklı nedenlere dayanmadığını belirterek davalı tarafından yapılan kısmi itirazın iptaline, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
3. Asıl ve birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili arasında 18.05.2021 tarihinde bir sözleşme kurulmuş olduğunu, gümrük işlemlerinin müvekkili tarafından başlatıldığını, iş kapsamında koordineli olarak yükleniciye verilen talimat ile iki adet treyler mobil elektrik santrali ekipmanlarının yüklenici firma tarafından, santrallerin işletme sahasından araç üstüne alınarak ambarlı gümrük sahasına taşınması, gümrükleme işlemleri sonrası deniz naklini gerçekleştirecek ... gemisine nakli ve yüklenmesi işlemlerinin tamamlanmış olduğunu, bu sevkiyatın fiilen başlamadan önce, bedelsiz ihracat işleminin iptal edilmesi üzerine beyannamenin iptal edilmesi, gümrüklü sahada bulunan malzemelerin deport edilerek saha dışına alınması ve müvekkili şirkete iade edilmesinin istenmiş olduğunu, bunun üzerine Yüklenici firma iki adet treyler mobil santralini Gümrüklü sahadan alarak mobil santral sahasına geri naklini gerçekleştirmiş olduğunu, İşletme Müdürlüğünün nakliye sürecine ilişkin 14.06.2021 tarihli bir durum tespit tutanağı tutulmuş olduğunu, yüklenici firmanın, 30.06.2021 tarihli ve ... sayılı yazısı ile taşıma işine ait organizasyonu ve tüm yasal sorumluluklarını yerine getirdiğini ifade ederek ... Müdürlüğüne faturalama işlemi için başvurmuş olduğunu, davacı tarafından, yurt içi nakliye sürecinin tamamlandığı ancak deniz sevkiyatı ile... içi nakliye süreçlerinin tamamlanamadığını, davacıya tamamladığı işlere karşılık olarak KDV'den müstesna toplam 398,047,48 TL ödeme yapılmış olduğunu, bu süreç zarfında yüklenicinin ödeme yapılabilecek bedelden daha yüksek tutardaki, 21.06.2021 tarihli ... ve 08,09.202 1 tarihli ... nolu iki adet faturasının iade edilmiş olduğunu, davacının noter aracılığı ile ihtaren ödeme talebinde bulunmuş olduğunu, yüklenicinin sözleşmenin feshedildiği ve fesihle birlikte sözleşme bedelini tam olarak almaya hak kazandığını iddiasına karşın sözleşmenin feshedilmemiş olması hasebiyle ihtarnameye itiraz edilmiş olduğunu, yüklenicinin ödeme emri, işbu yazı muhteviyatı konudan ayrı ancak ilişkili olarak sözleşmeye ait kesin teminatın Yükleniciye iadesi konulu olup söz konusu talebin; dosya kapsamında ... Müdürlüğüne bildirim yapılmış olduğu, ilgili mevzuat gereği teminat iadesi için ... Kurumundan alınan İlişiksizlik Belgesinin İdareye sunulması gerektiğini, yüklenicinin bu yükümlülüğünü yerine getirmediği sebepleri ile uygun görülmemiş olduğunu, yüklenicinin ödeme emirlerinde mesnet olarak sunduğu sözleşmenin feshedildiği ve fesihle birlikte sözleşme bedelini tam olarak almaya hak kazandığı iddiası karşı sözleşmenin feshedilmemiş olduğunu, yüklenici firmanın, ödeme talebi yazısı ekinde yaptığı masraf dökümü muhteviyatında sürastarya bedellerinin yer almadığını ancak müteakiben gönderdiği ödeme emirlerinde bu bedelleri talep ettiğini, sürastarya bedellerinin, malzemenin yüklenmesi için kararlaştırılan/'müsaade edilen yükleme süresinden fazla beklemek zorunda kalınan süreleri tabir etmekte olduğunu, liman işletmecisinin ve/veya armatörün Yükleniciye aksettirmiş olabileceği masraflar için konu olabileceğini, taraflar arasındaki sözleşmenin, ... Sözleşmesi formatından ziyade hizmet alım formatında hazırlanmış olduğunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 3-(8) maddesi dayanaklı, Mal ve Hizmet Alımları Hakkında Yönetmeliğe göre düzenlenmiş olduğunu, bu hususta Yüklenicinin ne ihale aşaması, ne sözleşme akdi, ne de sözleşme yürütümü esnasında bir itirazı olmadığını, 4734 sayılı Kamu ihale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu çerçevesinde akdedilen sözleşme, akdedildikten sonra tamamen özel hukuk hükümlerinin egemenliğinde bir mahiyete sahip olsa da taraflarca müştereken imza edilen sözleşmenin ilgili 29. maddesinin iş eksilişi hükümlerinin açıkça bağıtlandığı ve uyuşmazlık konusu işlemlerinin bu hükme göre yapılmış olduğunun göz önüne alınmasının önem arz etmekte olduğunu, ayrıca, deniz nakliyatı (...) bedeli olarak düzenlenen faturaların ve bu faturalar kapsamında talep edilen meblağların toplam işin götürü bedeli olarak 2.500.000,00 TL olarak belirlendiği de göz önüne alındığında sözleşme bedelinin üzerine çıktığını, icra dosyasına müvekkili tarafından ödenmiş olan 398.047,48 TL dışında, müvekkilinin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını beyanla; asıl ve birleşen davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR
A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar
4. Taraflar arasında; 18.05.2021 tarih ve ... numaralı "..." sözleşmesi akdedildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.
B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları
5. Asıl ve birleşen davadaki uyuşmazlığın, taraflar arasında akdedilen 18.05.2021 tarihli sözleşmenin niteliği, sözleşme kapsamında davacının yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve tam ücrete hak kazanıp kazanmadığı, davalının yükü boşaltma talimatının sözleşmenin feshi niteliğinde olup olmadığı, teminatın iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı, asıl ve birleşen davalar yönünden var ise bakiye alacak tutarının ne olduğu konularında toplanmaktadır.
IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
..., borçlunun ... olduğu, 356.710,66 USD alacağın tahsili amacıyla 22/10/2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 27/10/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalının, dosyaya yatırmış oldukları 398.047,48 TL bedel dışında kalan tutarlar için borca, faiz oranına, işlemiş faize ve tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu, işbu davanın İİK m. 67 uyarınca yasal süresinde ve itirazın iptali istemi ile açıldığı görülmüştür.
..., borçlunun ... olduğu, 150.000,00 TL tutarlı teminat bedeli + 11.220,21 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 161.220,21 TL alacağın tahsili amacıyla 09/11/2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 15/11/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalının, takibe, borca, ödeme emrine, faiz oranına, işlemiş faize ve tüm fer’ilerine itirazı üzerine takibin durduğu, işbu davanın İİK m. 67 uyarınca yasal süresinde ve itirazın iptali istemi ile açıldığı görülmüştür.
8. Taraflar arasında imzalanan 18.05.2021 tarih, ... İhale Kayıt Numaralı Mobil Elektrik Santralleri Taşıma İşine Ait Sözleşme'nin incelenmesinde; "Sözleşmenin Tarafları" başlıklı 1. Maddesinde, idarenin ... Müdürlüğü, yüklenicinin ... A.Ş olduğu; "İş Tanımı" başlıklı 5. Maddesinde; sözleşme konusu işin, 2 Adet .... ait Ekipmanların Nakliyesi ve Teslimi olduğu; "Sözleşmenin Türü ve Bedeli" başlıklı 6. Maddesinde; sözleşmenin birim fiyat sözleşmesi olduğu, sözleşme bedelinin 2.500.000,00 TL olduğu; "İşin Süresi" başlıklı 9. Maddesinde; işin süresinin, yükleniciye verilecek talimata istinaden 10 takvim günü olduğu; "Teminata İlişkin Hükümler" başlıklı 11. Maddesinde; yüklenicinin bu işe ilişkin olarak 150.000,00 TL nakit kesin teminat yatırdığı, taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, ... alınan ilişiksiz belgesinin idareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamının, yükleniciye iade edileceği; "Sözleşme Kapsamında Yaptırılabilecek İlave İşler, İş Eksilişi ve İşin Tasfiyesi" başlıklı 29. Maddesinde; öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin; sözleşmeye konu hizmet içinde kalması, idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla, sözleşme bedelinin %20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave işin aynı yükleniciye yaptırılabileceği, işin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği, bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesinin zorunlu olduğu, bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24'üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabileceği, ihale konusu işin sözleşme bedelinin %80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin %80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5'inin ödeneceği şeklinde düzenlemeler yapıldığı görülmüştür.
9. Mahkememizce dosya üzerinde bir deniz taşımacılığı konusunda uzman ve bir mali müşavir bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup; alınan bilirkişi raporu ve ek raporunun sonuç kısmında özetle; davalı tarafın, ... sözleşmesini feshetmesinin sonuçlarının TTK m. 1158 hükmü uyarınca belirlenmesi gerektiği, davalının, TTK m. 1158 hükmü kapsamında, fesih tazminatı olarak sözleşmenin feshedilmesinden dolayı yoksun kaldığı kazancı ve o zamana kadar doğmuş olan alacaklarını isteyebileceği, ... ücretinden davacının eşyanın taşınması için yapacağı masraflar indirilerek yoksun kaldığı kazanç tespit edilmesi gerektiği; tereddüt hâlinde, kararlaştırılan toplam navlunun yüzde otuzu, yoksun kalınan kazanç sayılacağı, ayrıca feshedilen sözleşmenin ifası için gereken süre içinde, taşıyanın, yeni ... sözleşmeleri yapmak suretiyle kazanç elde etmesi halinde, bu kazanç tazminat tutarından indirileceği, bunun dışında, davalının, fesih anına kadar doğmuş olan borçları ödemesi gerektiği, dosya içeriğinden boşaltmanın davacı taşıyan tarafından gerçekleştirildiği anlaşıldığından davalı taşıtanın, boşaltmadan kaynaklanan masrafları dahil olmak üzere davacıya boşaltma işlemi için bir ücret ödemesi gerektiği, ayıca davacının, boşaltma nedeniyle beklemek zorunda kaldığı süre için uğradığı zararlarını talep etmesinin mümkün olduğu, davacı tarafın 2021 yılına ait ticari defterlerinin tasdik işlemlerinin yasal süresi içerisinde yapıldığı, tasdik açısından ticari defterlerin sahibi lehine delil kabiliyetlerinin bulunduğu, davalı tarafın 2021 yılına ait ticari defterlerinin tasdik işlemlerinin yasal süresinden sonra yapıldığı, toplamda 2.500.000,00 TL olan sözleşme bedelinden, tahliye limanında yapılacak masraflar düşülüp, işin iptali ile yükleme limanından davalı kurumun deposuna nakledilmesi için yapılan masrafların eklenmesi ile aşağıdaki hesaplama yapılarak yüklenici firmanın bakiye alacağının 2.299.285,75 TL olarak tespit edildiği, davalının davacıya 398.047,00 TL ödeme yaptığı, bu ödemenin davacı tarafın bakiye alacağından düşüldükten sonra, davacının 1.901.238,74 TL alacaklı olacağı bildirilmiştir.
V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
10. Asıl ve birleşen dosyalarda dava; taşıma sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
11. Taraflar arasında imzalanan 18.05.2021 tarih, ... A.Ş arasında akdedildiği, sözleşme konusu işin, ...; sözleşmenin birim fiyat sözleşmesi olduğu, sözleşme bedelinin 2.500.000,00.-TL olduğu görülmüştür.
12. Taşıma sözleşmesi tam iki tarafa borç yükleyen rızai bir sözleşmedir. Taşıma sözleşmesinin bir tarafında yük sahibi (taşıtan) ya da yolcu, diğer tarafında da taşıyan bulunmaktadır. Bir başka deyişle taşıma sözleşmesi, bir yandan yük sahibi ile diğer yandan taşıyan arasında akdedilmiş bir sözleşmedir. Taşıma sözleşmesi tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir; taşıtan, taşıma için belli bir ücret ödemektedir, taşıyan ise yükü bir yerden başka bir yere nakletmeyi taahhüt etmektedir.
13. Taşıma sözleşmesinin hukuki niteliği, doktrinde tartışmalıdır. Genel olarak taşıma sözleşmesinin iş görme sözleşmeleri içerisinde yer aldığı kabul görse de TBK'da sayılan sözleşme tiplerinden hangisine uyduğu konusunda ittifak bulunmamaktadır. Bir görüşe göre, taşıma sözleşmesi vekâlet sözleşmesinin vasıflarını taşımakta iken; bir diğer görüşe göre eser sözleşmesi niteliğindedir. Mehaz konumunda bulunan Alman Hukukunda taşıma sözleşmesinin bir eser sözleşmesi olduğu kabul edilirken İsviçre Hukukunda vekâlet sözleşmesi olduğu değerlendirilmektedir. Doktrinde mehaz Alman Hukukunu öne çıkaranlardan bir kısmı, TBK'nın 470 inci maddesine atfen taşıma sözleşmesinin eser sözleşmesi olarak kabul edilmesi gerektiğini dile getirmişlerdir. Burada maddi olmayan varlıkların yapımı “eser” olarak kabul edildiğinden, ücret mukabili belli bir sonucu taahhüt borcu altına giren taşıyanın hukuki durumu ile analoji kurulmuştur.
14. Davacı yan ile davalı arasında 18.05.2021 tarihli ... İşine Ait bir akit yapılmış olup bu sözleşmenin konusunun, 2 adet ... mobil elektrik santraline ait ekipmanların nakliyesi ve teslimi işi olduğu, bu anlamda davanın yanları arasındaki sözleşmenin hukuki niteliği, gerek doktrindeki hâkim görüş gerekse de mehaz Alman Hukuku gerekse de kanaatimiz sebebiyle “eser sözleşmesi” olduğu değerlendirilmiştir.
15. Somut olayda, davacı yan, taraflar arasında akdedilen 18.05.2021 tarihli ... İşi konusunda sözleşme akdedilmiş olduğunu, bu sözleşme kapsamında gemi kiralanarak davalı şirkete tahsis edilmiş olduğunu, ... sözleşmesi kapsamında, ödenmesi gereken ... ve diğer ek giderlerin ayrıntılı dökümü ve ödenmesi amacıyla, 08.09.2021 tarih ve ... nolu ... faturasının davalı şirkete gönderilmiş olduğunu, fatura ve diğer ek giderlerin ödenmesi talebinin reddedilerek faturanın iade edilmiş olduğunu, ihtarnameye rağmen ödeme yapılmaması üzerine icra takibi başlatıldığını, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
16. Davalı yan ise; taraflar arasında 18.05.2021 tarihinde bir sözleşme kurulmuş olduğunu, davacı tarafından gönderilen ihtarnameye, sözleşmenin feshedilmemiş olması hasebiyle ihtarnameye itiraz edilmiş olduğunu, teminat iadesi için ... alınan ilişiksizlik Belgesinin İdareye sunulması gerektiğini, yüklenicinin bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini, yüklenici firmanın, ödeme talebi yazısı ekinde yaptığı masraf dökümü muhteviyatında sürastarya bedellerinin yer almadığını ancak müteakiben gönderdiği ödeme emirlerinde bu bedelleri talep ettiğini, taraflarca müştereken imza edilen sözleşmenin ilgili 29. maddesinin iş eksilişi hükümlerinin açıkça bağıtlandığı ve uyuşmazlık konusu işlemlerinin bu hükme göre yapılmış olduğunun göz önüne alınması gerektiğini, ayrıca, deniz nakliyatı (...) bedeli olarak düzenlenen faturaların ve bu faturalar kapsamında talep edilen meblağların toplam işin götürü bedeli olarak 2.500.000,00 TL olarak belirlendiği de göz önüne alındığında sözleşme bedelinin üzerine çıktığını, icra dosyasına müvekkili tarafından ödenmiş olan 398.047,48 TL dışında, müvekkilinin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını beyanla; asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
17. Uyuşmazlık, sözleşme kapsamında davacının yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve tam ücrete hak kazanıp kazanmadığı, davalının yükü boşaltma talimatının sözleşmenin feshi niteliğinde olup olmadığı, teminatın iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı, asıl ve birleşen davalar yönünden var ise bakiye alacak tutarının ne olduğu konularında toplanmaktadır.
18. Dava konusu uyuşmazlıkta, davalı tarafın, dava dışı ... arasında imzalanan protokole bağlı olarak kendilerinin yapmış olduğu ihracat işleminin iptal edilmesi üzerine, yolculuk başlamadan önce davacı taraftan gemiye yüklenmiş eşyaların boşaltılması talimatı verdiği, bu nedenle, davalı tarafın, ... sözleşmesini yolculuk başlamadan önce feshettiği tespit edilmiştir.
19. Davacı taraf, davalının haklı sebep olmaksızın ... sözleşmesini feshettiğini dolayısıyla feshin hukuki sonuçları bakımından da TTK m. 1158 hükmünün uygulanması gerektiğini ileri sürmektedir. Buna karşılık, davalı taraf ise, ... sözleşmesini feshetmekte haklı sebeplerinin olduğunu; bu nedenle, feshin hukuki sonuçları bakımından TTK m. 1218 vd. hükümlerinin uygulama alanı bulacağını iddia etmektedir.
20. ... sözleşmesi, sürekli edimli bir borç ilişkisi doğurur. Bu nedenle, ... sözleşmesi bakımından dönmeden değil fesihten söz edilir. Bu doğrultuda, TTK m. 1218 vd. hükümlerinde, kanunda öngörülen haklı sebeplere dayanılarak taşıtan veya taşıyanın ... sözleşmesini feshetmesi düzenlenmiştir. Bu hükümlerde, “çekilmezlik”, “katlanılamazlık” esaslarına dayalı olarak belirli haklı sebepler öngörülmüştür. Bu sebepler, TTK m. 1218/1 hükmünde, “Gemiye ambargo veya devlet hizmeti için el konulması, varma yeri ülkesi ile ticaretin yasaklanması, yükleme veya varma İimanlarının abluka altına alınması, sözleşme gereğince taşınacak olan eşyanın tamamının yükleme limanından ihracının veya varma İimanına ithalinin yahut transit geçişinin yasaklanması gibi bir kamu tasarrufu " olarak ifade edilmiştir.
21. Buna göre, TTK m. 1218/1 hükmünde örnek kabilinden sayılan kamu tasarrufları ve nitelik olarak bunlara benzeyen kamu tasarrufları yüzünden ... sözleşmesinin ifasının engellenmiş olması, her iki tarafa herhangi bir tazminat vermekle yükümlü olmaksızın sözleşmeyi feshedebilme hakkı verir (TTK m. 1218/1 c. 1). Ancak hemen belirtilmelidir ki, yolculuk başlamadan önce fesih hakkının kullanılabilmesi için sözleşmenin ifasını engelleyen durumun mevcut ihtimallere göre kısa zamanda ortadan kalkmayacağının da anlaşılmış olması gerekmektedir (TTK m. 1218/2 c. 1).
22. Dava konusu uyuşmazlıkta, davalı şirket ile ... arasında kamu hukukunu ilgilendiren bir ihracat sözleşmesi bulunmaktadır. Davalı şirket, bu sözleşmeden doğan borcunu ifa etmek amacıyla davacı şirket ile tam yolculuk çarteri sözleşmesi akdetmiştir.
23. Dava dosyası içeriğinden anlaşıldığı üzere, dava dışı ... tek taraflı tasarrufu ile bu ihracat sözleşmesi askıya alınmış ve taraflar arasındaki ... sözleşmesine konu eşyaların ihracat ilişkisi içerisinde teslimi ihtimali ortadan kalktığı için eşyanın taşınması söz konusu olmamıştır. Bu bakımdan ... sözleşmesinin tarafları dışında ortaya çıkan bir hal nedeniyle ... sözleşmesinin ifasının engellendiğini söylemek mümkündür. Ancak bu durum, davalının ... sözleşmesini feshetmesine dayanak olan sebebin, TTK m. 1218/1 hükmü kapsamında haklı sebep olduğu anlamına gelmez. ... sözleşmesine konu eşyanın, sözleşme kapsamında taşınamaması dava dışı taraflar arasındaki anlaşmanın sona ermesi ya da bu anlaşmada bazı sorunların ortaya çıkmasından kaynaklanmıştır. Dolayısıyla dava konusu uyuşmazlıkta, ... sözleşmesine konu malın taşınmasını engelleyen bir kamu tasarrufunun söz konusu olmadığını söylemek gerekir. Kamu tasarrufundan anlaşılması gereken, devlet gücünün genel bir surette veya söz konusu gemiye yönelik olarak herhangi bir şekilde engelleyici müdahalesidir.
24. Ambargo, gemiye devlet hizmeti için el konulması, varma yeri ülkesiyle ticaretin yasaklanması, yükleme ve/veya varma limanının abluka altına alınması, eşyanın ihracının yasaklanması, belirli tabiyetteki gemiler için limana giriş - çıkış yasağı konması gibi haller bu kapsamdadır.
25. Dava konusu olay bakımından, fesih sebebinin kamu tasarrufundan kaynaklandığından söz etmek mümkün değildir. Zira ihraç konusu eşya, eşyayı ithal eden ... hükümetinin davalı ile arasındaki sözleşmeyi feshetmesinden kaynaklanmıştır. Bu halde, somut olayın yukarıda belirtilen nitelikte bir kamu tasarruf olmadığı kanaatine ulaşılmaktadır.
26. TTK m. 1218 hükmünde, taraflar dışında herkes bakımından ... sözleşmesinin ifasını engelleyen kamu tasarruflarının taraflara ... sözleşmesini feshetmek bakımından haklı sebep verdiği esası düzenlenmiştir. Dava konusu uyuşmazlıkta, dava dışı... arasındaki bir uyuşmazlık nedeniyle davalı sözleşmeyi feshetme yoluna gitmiştir. Her iki kamu kurumu arasındaki uyuşmazlık, münferiden davanın tarafları arasındaki ... sözleşmesini etkilemektedir. Dolayısıyla dava dışı kamu kurumları arasındaki uyuşmazlık, taraflar dışındaki diğer kişileri etkileyen bir hal değildir. Farklı bir anlatımla, dava konusu olay dışında ... limanlarına eşya taşınmasını engelleyen genel- engelleyici- bir sebep söz konusu değildir.
27. Bu nedenle, TTK m. 1158 hükmünün uygulama alanı bulacağını kabul etmek gereklidir. TTK m. 1158 hükmünde, taşıtanın, ... sözleşmesinin ifasını engelleyen bir hal olmamasına rağmen sözleşmeyi feshetmesi ihtimali düzenlenmiştir. TTK m. 1158/1 hükmünde, taşıtanın yolculuk çarteri sözleşmesini, gemi o sözleşme uyarınca yüklemesini tamamlayıp yolculuğa çıkıncaya kadar feshedebileceği ifade edilmiştir. Dava konusu uyuşmazlıkta da davalı şirket, TTK m. 1158/1 hükmü kapsamında fesih hakkını kullanmıştır. ... sözleşmesini feshetmenin taşıtan için haklı sebebe dayanıyor olması (eşyanın taşınmasına dayanak teşkil eden ihalenin iptali) davacı taşıyana karşı yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Esasen TTK 1158 hükmünün kanunda yer almasının sebeplerinden biri taşıtanın taraf olduğu malı teslim almaktan veya teslim etmekten kaçınması halinde taşıtanın ... sözleşmesinden doğan edimlerinden kurtulması olarak gösterilmektedir (Bkz. Çağa/ Kender, Deniz Ticareti Hukuku Il- ... Sözleşmeleri, 273, dn. 1090).
28. Yolculuk carteri sözleşmesinin yolculuk başlamadan önce, taşıtan tarafından haklı sebep olmaksızın feshedilmesi halinde, taşıyan, fesih tazminatı olarak sözleşmenin feshedilmesinden dolayı yoksun kaldığı kazanç ve o zamana kadar doğmuş olan alacaklarını isteyebilir. Tereddüt hâlinde, kararlaştırılan toplam navlunun yüzde otuzu, yoksun kalınan kazanç sayılır. Feshedilen sözleşmenin ifası için gereken süre içinde, taşıyanın, yeni ... sözleşmeleri yapmak suretiyle elde ettiği kazanç, tazminat tutarından indirilir (TTK m. 1158/2). Ayrıca fesih hakkının, gemiye eşya alındıktan sonra kullanılması hâlinde, taşıyan, eşyanın boşaltılması için gereken süreyi beklemek zorundadır. Bu süre, yükleme veya sürastarya süresinden sayılmaz. Ancak taşıyan, taşıtanın eşyanın gemiden çıkarılması nedeniyle sebep olduğu bütün giderleri ve zararları talep edebilir. Her hâlde bu zarar, kaybedilen süre karşılığı sürastarya ücretinden az olamaz (TTK m. 1158/3).
29. Dava konusu olayda, ... sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle davalı, yoksun kaldığı kazancı davacıdan isteyebilir. Ancak bu durum, davacının tam navluna hak kazanacağı anlamına gelmez. ... ücretinden davacının eşyanın taşınması için yapacağı masraflar indirilerek yoksun kaldığı kazanç tespit edilmelidir. Tereddüt hâlinde, kararlaştırılan toplam navlunun yüzde otuzu, yoksun kalınan kazanç sayılır. Ayrıca feshedilen sözleşmenin ifası için gereken süre içinde, taşıyanın, yeni ... sözleşmeleri yapmak suretiyle kazanç elde etmesi halinde, bu kazanç tazminat tutarından indirilir Bunun dışında, davalının, fesih anına kadar doğmuş olan borçları ödemesi gerekir. Ayrıca dosya içeriğinden boşaltmanın davacı taşıyan tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Bu sebeple, davalı taşıtanın, boşaltmadan kaynaklanan masrafları dahil olmak üzere davacıya boşaltma işlemi için bir ücret ödemesi gerekir. Ayrıca davacının, boşaltma nedeniyle beklemek zorunda kaldığı süre için uğradığı zararlarını talep etmesi mümkündür.
30. Asıl davada davacı yan takip talebinde, 21.179,04.-USD ara taşıma bedeli, 203.000,00.-USD ... iptal öncesi yapılan giderler, 23.442,62.-USD ... 84.534,72.-USD demuraj ücreti, 1.500,00.-USD survey ücreti, 5.500,00.-USD lashing ve securing gideri, 1.070,18.-USD vinç kiralama ücreti gemi yükleme için, 1.548,07.-USD liman ardiye, 455,26.-USD liman hizmetleri, 6.349,73.-USD 13 gün araç bekleme ücreti, 1.070,18.-USD vinç kiralama bedeli boşaltma için, 2.511,21.-USD liman ardiye bedeli ve 3.793,85.-USD liman hizmetleri ile 755,80.-USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 356.710,16.-USD alacağın tahsilini talep etmiştir.
31. Hükme esas alınan 04.12.2023 tarihli bilirkişi raporu ile yine aynı bilirkişi heyetince düzenlenen ek raporda yapılan değerlendirmelerde nazara alınarak dosya kapsamından da anlaşıldığı üzere davacı malları teslim almış, kara nakliyesi ve yüklemesi, gemiye yükleme ve tahliye limanı organizasyonunu yapmış, ancak iş sahibinin talimatı ile iş tamamlanamamıştır. Gemi hazırlık mektubu verdikten sonra sözleşmeden doğan yükümlüğünü yerine getirerek sözleşme sebebi ile doğan eser tamamlanmıştır. İş sahibinin verdiği talimat ile gemiye yüklenen mallar gemiden iş sahibinin deposuna nakil edilerek ikinci bir eser meydana gelmiştir.
32. Davacı tahliye limanına kadar tüm işlemleri gerçekleştirdiği ve yapılan işi bir eser olarak değerlendirdiğimiz için tahliye limanı için iptal edilebilecek masrafları hariç olmak üzere sözleşmeden doğan ücret alacağına hak kazandığının kabulü gerekmektedir.
33. Dosya kapsamında yer alan fatura ve ödeme belgelerinin incelenmesi sonucunda 334,659,68.-TL tahliye limanında yapılacak olan masraflar iptal edildiği, 133.945,42.-TL ise işin iptali ile gemiye yüklenen malların davalı kurumun deposuna nakledilmesi için harcama yapıldığı tespit edilmiştir.
34. Bu durumda sözleşme bedelinden tahliye limanında yapılacak masraflar düşülüp, işin iptali ile yükleme limanından davalı kurumun deposuna nakledilmesi için yapılan masrafların eklenmesi ile aşağıdaki yüklenici firmanın bakiye alacağı 2.299.285,75.-TL olarak tespit edilmiştir.
35. Ancak davacı taraf bekleme sebebiyle 773.153,96.-TL ve ...firmasına ara taşıma bedeli olarak 127.000,00.-TL ödendiğini beyan etmiş ise de, bu ücretleri ne davacı belgeleyebilmiş ne de davalı taraf açıkça kabul etmiştir. Taraflar arasındaki mail yazışmalarında davalı iş sahibinin talimatları sözlü olarak verdiği görülse de işbu ücretlerin kabul edildiğine yani taraflar arasında oluşan ikinci eser sözleşmesi için bir fiyat anlaşmasına varıldığı mevcut dosyadan anlaşılamamaktadır. Toplamda 900.153,96.-TL olan harcama ile ilgili dava dosyasında herhangi bir fatura ödeme belgesi bulunamadığından hesaplamaya dahil edilmemiştir.
36. Buraya kadar yapılan açıklamalarda taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinin davalı yanca feshedilmesi nedeni ile davacı yanın TTK taşıma hükümleri gereğince talep edebileceği alacağın kapsamı açıklanmıştır.
37. Yukarıda da yer verildiği üzere taraflar arasında akdedilen sözleşmede taşıma işinin bedeli 2.500.000,00.-TL olarak kararlaştırılmış olup sözleşme yabancı para birimi üzerinden değil "TL" olarak kararlaştırılmıştır.
38. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 99. maddesinin birinci fıkrasına göre kural olarak "Konusu para olan bir borç Ülke parasıyla ödenir". Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ise; bu kuralın aksinin kararlaştırılması yani Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması konusunda anlaşma bulunması hâlinde "sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla ödenebilir". Maddenin üçüncü fıkrasında ise borcun ödeme gününde ödenmemesi hâlinde alacaklının "aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini" isteyebileceği hükme bağlanmıştır.
39. Sözkonusu hükümden de anlaşılacağı üzere taraflar arasında akdedilen sözleşmede sözleşme bedelinin yabancı para birimi ile ödeneceği kararlaştırılabilecektir. Bu halde ise alacaklı sözleşme bedelini de yabancı para birimi üzerinden talep etme hakkına sahiptir. Ancak taraflar yabancı para birimi üzerinden bir ödeme kararlaştırmamış ise TBK'nın 99. maddesinin birinci fıkrasında özellikle vurgulandığı üzere borç ülke para birimi olan "TL" olarak talep edilebilecektir.
40. Buna karşın somut uyuşmazlıkta takip talebi ve ödeme emrinde gösterilen alacak kalemleri incelendiğinde esasen taraflar arasında "TL" olarak kararlaştırılan sözleşme gereğince (ifa kapsamında) davacının üçüncü kişilerden yabancı para birimi üzerinden sözleşmenin ifasına yönelik yapmış olduğu giderler ..., iptal öncesi ara taşıma bedeli ve bu gibi giderlerin yabancı para birimi "USD" olarak talep edildiği görülmektedir.
41. Yine talep talebinde sözleşmenin feshi nedeni ile yapmış olduğu gider kalemlerinin de yer aldığı görülmektedir. Dosya kapsamında davacı yanca delil olarak sunulan bu giderler için düzenlenen fatura ve ödeme belgeleri incelendiğinde bir kısım masrafların "USD" para birimi üzerinden fatura edildiği ve ödemesinin de yine "USD" para birimi üzerinden yapıldığı da anlaşılmaktadır.
42. Bu anlamda davacı esasen sözleşme ile üstlendiği edim karşılığı taşıma bedelini sözleşmede kararlaştırılan "TL" para birimi üzerinden talep edebilecektir. Yine sözleşmenin feshi nedeni ile yukarıda yer verilen TTK m. 1158/3 hükmü uyarınca yapmak zorunda kaldığı masrafları ise hangi para birimi üzerinden yapmış ise o para birimi üzerinden talep edebilecektir.
43. Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; asıl davada davacı yan takip talebinde; hem sözleşmenin ifası kapsamında taşıma işini yerine getirmek için yaptığı masraf kalemlerini, taşıma sözleşmesi tüm bu kalemleri kapsayacak şekilde 2.500.000,00.-TL olarak kararlaştırılmasına karşın, "USD" para birimi üzerinden talep etmiş, hem de fesih nedeni ile yapmış olduğu masrafları, USD para birimi ile yapılmış olup olmadığı gözetilmeksizin "USD" para birimi üzerinden takip konusu yapmıştır.
44. Ancak yukarıda da belirtildiği üzere davacı ancak sözleşmenin feshi nedeni ile "USD" para birimi olarak yapmış olduğu ve bu para birimi üzerinden ödemek durumunda kaldığı masraf kalemlerini "USD" para birimi üzerinden takip ve alacak konusu yapabileceğinden, takip talebi ve ödeme emri incelendiğinde ... Gözetim tarafından kesilmiş olan 4.770,00.-USD ve ... Gözetim Tarafından kesilmiş olan 600,00.-USD tutarlı taleplerin bu kapsamda kabul edilebileceği ve yine yukarıda yapılan açıklamalara göre davacının bu alacak kalemlerini talep etme hakkının da bulunduğu dikkate alınarak sözkonusu alacak kalemlerinin kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
45. Takip talebi ve ödeme emrinde yer verilen diğer alacak kalemlerinden bir kısmının taşımı sözleşmenin ifası kapsamında davacı yanca yapılması gereken giderler (maliyet) olduğu anlaşılmaktadır. Davacı yan bu giderleri "USD" üzerinden yaptığını ileri sürmesine karşın taraflar arasındaki sözleşme "TL" para birimi üzerinden akdedilmiştir. Yine davacı yan sözleşmenin feshi nedeni ile TTK m. 1158 hükmü uyarınca yoksun kaldığı kazanç ve o zamana kadar doğmuş olan alacaklarını isteyebilecek olup bu kapsamda yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere sözleşmede kararlaştırılan 2.500.000,00.-TL'yi talep hakkının varlığı kabul edilmelidir.
46. Bu anlamda davacı yanca, menfi bir zarar değil yoksun kalınan kar talebi sözkonusu olduğundan sözleşmenin feshi nedeni ile sözleşmenin ifa edileceği inancı ile yapmış olduğu masrafları değil TTK m. 1158 hükmü uyarınca yoksun kaldığı kar olan sözleşme bedelini talep edebileceği ve bu kapsamda sözleşmenin de "TL" para birimi üzerinden akdedildiği nazara alınarak takip talebindeki taşıma işinin ifası için (fesih nedeni ile olmayan) yapılan masrafların "USD" para birimi üzerinden talep edilemeyeceği, TBK m. 99/son maddesine aykırı şekilde yabancı para alacağı üzerinden takibin yapıldığı, bu anlamda yasaya uygun takip yapılmadığı değerlendirilmekle, sözkonusu istemler yönünden davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
47. Yine davacı yanca sözleşmenin feshi nedeni ile yapılmış olan ve yukarıda yer verilen paragrafta açıklanan masraflar dışındaki diğer giderlerin "TL" para birimi üzerinden yapılmasına karşın "USD" para birimi üzerinden talep konusu yapıldığı gözetildiğinde aynı gerekçe ile bu masraflar yönünden de usulden istemin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
48. Birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede;
49. Davacı yan takip talebinde, sözleşmeden kaynaklanan 150.000,00.-TL tutarlı teminat bedelinin tahsili için icra takibi başlatmıştır.
50. Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin "Teminata İlişkin Hükümler" başlıklı 11. maddesinde; yüklenicinin bu işe ilişkin olarak 150.000,00.-TL nakit kesin teminat yatırdığı, taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, ... alınan ilişiksiz belgesinin idareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamının, yükleniciye iade edileceği hususunda düzenleme yapıldığı görülmüştür.
51. Davalı şirket ticari defterlerinde yapılan incelemede, davacı şirketin, taraflara arasında kurulana sözleşmenin 11. maddesi uyarınca vermiş olduğu kesin teminata ilişkin olarak, davalı tarafın ticari defterlerinde yapılan tespite göre 150.000,00.-TL kesin teminatın davalı tarafa verilmiş olduğu, kesin teminatın davalı şirket tarafından tutulduğu görülmüştür.
52. Davalı tarafın, dava dışı ... arasında imzalanan protokole bağlı olarak kendilerinin yapmış olduğu ihracat işleminin iptal edilmesi üzerine, yolculuk başlamadan önce davacı taraftan gemiye yüklenmiş eşyaların boşaltılması talimatı verdiği, bu nedenle, davalı tarafın, ... sözleşmesini yolculuk başlamadan önce feshettiği, bu kapsamda yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildiğinden, teminatın iadesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
53. Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Mahkememizce ve bilirkişi raporunda yapılan hesaplamanın dosya kapsamına, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine ve yargısal uygulamalara uygun olduğu anlaşılmış olup, davacının davasının asıl dava yönünden kısmen kabulüne, birleşen dava yönünden kabulüne, sözkonusu alacağın likid olmaması nedeni ile icra inkar tazminatı taleplerinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-... takip sayılı dosyasına davalının vaki itirazlarının İPTALİ ile,
3-Takibin 5.370,00.-USD (1.500,00.-USD Survey, 5.500,00.-USD ...) asıl alacak ve takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunu 4/a hükmü uyarınca Devlet Bankalarınca USD/Amerikan Doları üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanacak en yüksek işleyecek faizi üzerinden devamına
4-Fazlaya dair istemlerin HMK m. 114/2 ve 115/2 hükmü uyarınca dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
5-İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
Karar ve İlam Harcı
6-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.761,38.-TL harçtan peşin alınan 35.246,96.-TL harcın düşümü ile fazla alınan 30.485,58 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Vekalet Ücreti
7-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
8-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden; reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 371.895,67.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendini vekille temsil ettiren davalıya ödenmesine,
II-BİRLEŞEN DAVA
9-Davanın KABULÜNE,
10-... takip sayılı dosyasına davalının vaki itirazlarının İPTALİ ile,
11-Takibin 150.000,00.-TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden devamına,
12-Fazlaya dair istemlerin REDDİNE,
13-İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
Karar ve İlam Harcı
14-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 10.246,50.-TL harçtan peşin alınan 1.947,14.-TL harcın mahsubu ile eksik alınan 8.299,36 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Vekalet Ücreti
15-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
16-Asıl ve Birleşen dosyada; Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 1.243,00.-TL, bilirkişi ücreti olarak 5.000,00.-TL yapılan toplam 5.743,00.-TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan 411,21 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
17-Asıl ve Birleşen Dosyada; Davalı tarafından yapılan 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 470,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 5.470,00 TL'den kabul ve red oranına göre hesaplanan 5.078,33 TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
18-Asıl davada davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, alınması gerekli harç ve vekalet harcı toplam 4.829,18.-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
19Birleşen davada davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç ve vekalet harcı toplam 2.014,94.-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
20-Asıl ve Birleşen Dosya yönünden; Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
21-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
Dair davacı vekillerinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ...ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer ... verilecek dilekçe ile ... istinaf yasa yolu açık olmak üzere 20/03/2025 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/03/2025