İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile, davalı şirket arasında düzenlenen 26.06.2020 tarihli sözleşmeye göre, davalının sözleşme koşullarına uygun olarak, sözleşmede belirtilen imalat ve montajların, sözleşme hükümlerine uygun olarak ve elektrik sistemlerinin uygunluğunu denetleyen kamu kurumlarının kabul edeceği standarda uygun biçimde, imalat ve montajını davalı şirket yüklenici sıfatıyla yüklendiğini, müvekkili sözleşme gereğince, davalıya yapılması gereken tüm ödemeleri zamanında yapılmış olmasına rağmen, yüklenicinin imalatlarında eksik imalatlar ve sözleşmeye aykırı imalatlar ve hiç imal edilmediği halde imalat yapılmış gibi belgeler düzenlenerek, bedellerinin yüklenici tarafından davacıdan tahsil edildiğini, buna rağmen, davalı müvekkiline gönderdiği Karşıyaka ... Noterliğinin 08.02.2021 tarih ve...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıdan yapmış olduğu ödemelere ilave olarak 80.000,00 TL'nin 2 gün içinde ödenmesini ihtar ettiğini, bunun üzerine müvekkili, davalının sözleşmeye uygun olarak imalatları yerine getirmediğini bu nedenle 80.000,00 TL ek borcunun bulunmadığını ancak davalı aleyhinde açılacak dava hakkı saklı kalmak kaydı ile davalının talep ettiği 80.000,00 TL'yi ihtirazi kayıt notu ile... Edremit Şubesinin TR... Iban numaralı hesabından davalıya ait TR... Iban numaralı hesabına 15.02.2021 tarih ve ...işlem referans numaralı dekontu ile 80.000,00 TL ödeme yaptığını, ayrıca Edremit... Noterliğinin 15.02.2021 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalının talebi üzerine 80.000,00 TL'nin davalıya gönderildiği ancak eksik kalan imalatların 7 gün içinde davalı tarafından sözleşmeye uygun olarak yerine getirilmesi aksi taktirde dava açılacağı ihtar edildiğini, ihtarname 23.02.2021 tarihinde davalının iş yerinde daimi çalışanına teslim edilmiş olduğu halde ihtarnamede verilen 7 günlük süre içinde eksik imalatlar süresi içinde yerine getirilmediğini, davalı taraf davacının gönderdiği ihtarnameye karşılık gönderdiği İzmir... Noterliğinin 02.03.2021 tarih ve... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesinde ise kendilerinin herhangi bir eksik imalatının bulunmadığını beyan ederek eksik imalatlarını yapmayacaklarını bildirdiklerini, bunun üzerine davacı tarafından Edremit... Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.03.2021 tarih ve ...D.İş Esas... D.İş karar sayılı tespit dosyasıyla davalının taraflar arasındaki sözleşmeye göre eksik bıraktığı ve sözleşmeye uygun montajını yapmadığı hususların bilirkişi tarafından tespiti talep edildiğini, 02.04.2021 tarihinde makine mühendisi, elektrik mühendisi ve mali müşavir bilirkişiler tarafından davalının davacıya ait fabrikada yapmış olduğu imalatların incelenmesinden sonra 16.07.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre toplam 205.,352,12 TL KDV zarar ve ziyan bulunduğu makine mühendisi ve elektrik mühendisi bilirkişiler tarafından hesaplandığını, mali müşavir bilirkişi ise mühendis bilirkişilerin yaptığı hesaplamalara %18 KDV'yi ekleyerek 205.352,12 4* 36.963,38 — 242.315,50 TL KDV dahil davacının zararının olduğu tespit edildiğini belirterek fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak şartı ile 242.315,50 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri, arabuluculuk giderleri ve vekalet ücretinin de davalıya yüklenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya delil olarak sunulan edremit ... D.İş sayılı dosyasına sunulan itirazlarını tekrar ettiklerini, söz konusu tespit dosyasına sadece sözleşme keşif zaptı tutanağı sunulduğunu oysaki davacı tarafın talebi ile keşif yer alan malzemeleri de davacının talebi ve onayı ile projede bir takım değişikler yapıldığını ve bu doğrultuda keşif tutanağıda değiştiğini, taraflar arasında 26.06.2020 tarihli sözleşme akdedildiğini, işbu sözleşme ile müvekkili şirket Edremit yerleşkesi elektrik teklifi (... Sistemli) ve 1600Kva trafo teklifi (... Sistemli) ve keşfine uygun olarak anahtar teslim yapmayı üstelendiğini, davacı yanın artan maliyetleri kabul etmesine rağmen, yaşanan süreçte müvekkili şirket her zaman iyi niyetli davranmış ve davacı yanı mağdur etmemek adına sözleşmeye uygun olarak tüm malzeme alınmış ve ödemeleri yapılmış ve montajları gerçekleştirildiğini, davacı şirketin ile 09.12.2020 tarihinde yapılan kontroller neticesinde iş kabul edildiğini, ... tarafından elektriği bağlanmış ve resmi makamlarca da iş kabul edildiğini, kaldı ki davacı tarafça iş çevrelerine müvekkili tarafından yapılan işin ne kadar iyi olduğunu anlatarak müvekkiline referans olunduğunu, bu gecikmeye rağmen müvekkili şirket süresi içerisinde sözleşme konusu binaya enerji verilmiş ve tesis kullanıma hazır hale getirildiğini, davacının işletme mühendisi ...tarafından işin kabulü yapıldığını, davacı tarafça yapılan kabule istinaden hakediş hesapları yapıldığını ve davacıdan faturalar düzenlendiğini ve tebliğ edildiğini, davacı tarafça söz konusu faturalar kabul edilmiş ve ticari defter ve kayıtlarına işlendiğini, müvekkili şirket, davacı şirketin kusurundan dolayı sözleşme konusu malzemeleri geç tarihte almış olmasına rağmen Haziran ayı fiyatlarını uygulamadığını, geç teslim nedeniyle sürekli olarak mazleme fiyatları artmış olup müvekkili şirkete söz konusu yansıtmayı en düşük oranda tuttuğunu, müvekkili şirketin bu kadar iyi niyetine rağmen ve taraflarca anlaşılan ödeme planına uyulmamış olmasına rağmen müvekkili şirket her zaman iyi niyetli, davrandığını belirterek davacı tarafça ikame edilen haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA KONUSU:
Açılan dava, taraflar arasında eser sözleşmesi bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise sözleşme kapsamında tarafların edimlerinin neler olduğu, hangi edimlerin yerine getirilip hangi edimlerin yerine getirilmediği, sözleşme kapsamında davacının herhangi bir zararının bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise bu zarardan davalı tarafın sorumlu olup olmadığı, bulunuyor ise zararın miktarı ve bu kapsamda 242.315,50 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsili taleplerine ilişkindir.
Mahkememiz dosyası 09/06/2022 tarihli duruşma ara kararı gereği davalı defter ve belgelerinin incelenmesi için SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş ve rapor düzenlenmesi talep edilmiştir. Bilirkişi... tarafından sunulan 31/08/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; İşbu dosya kapsamında davacı firmanın, davalı firma ile aralarında yapmış oldukları sözleşmeden kaynaklı yapılmayan bir takım hizmetlerin sözleşme şartlarına uymadığı gerekçesiyle sözleşmeden kaynaklanan tazminat davası açtığı görüldüğü, davalı tarafın, iddia edilen sözleşmenin davacı tarafın onayıyla bazı değişikliklere gidildiği yönündeki iddialarını destekleyecek ‘ek protokol’ veya ‘ek sözleşme’ veya ‘yeni sözleşme’ şeklinde hukuki geçerliliği olan bir sözleşmenin dava dosyasında yer almadığı görüldüğü, davacı tarafın, iddiaları kapsamında ...D.İş esas dosyasında belirttiği ve mühendis bilirkişi raporlarında yer alan KDV dahil toplamda 242.315,50 TL’lik zararın sözleşme imzalandığı tarih ile bilirkişi raporunun yazıldığı tarih arasındaki enflasyon farklarını da yansıttığı görüldüğü, bu da ortaya çıkan zararın sözleşme bedeli olan 590.000,00 TL + KDV = 696.200,00 TL’ye oranla önemli bir yükün oluşturduğu kanısı uyandırdığı, davacı ve davalı tarafın, proje uygulama sürecinde proje değişikliklerinin ek protokol ile kayıt altına almaması ayrıca tespit edildiği, dava dosyasında yer alan ve davacı tarafın iddia ettiği zararın hesaplanmasında eflasyon farklarının da dikkate alınması gerektiği, hem davalı hem de davacının dava dosyası kapsamında iddialarının ek sözleşme ile kayıt altına almadıkları hususlarında görüş bildirilmiştir.
Mahkememiz dosyası 09/06/2022 tarihli duruşma ara kararı gereğince davacı defter ve belgelerinin incelenmesi için SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş ve aynı zamanda davacı defter ve belgelerinin incelenmesi için ise Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak SMMM bilirkişi tarafından rapor düzenlenmesi talep edilmiştir. Bilirkişi ... tarafından sunulan 22/09/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Taraf talepleri, dosya kapsamı, davacı ticari defterleri, sözleşme, belge ve kayıtlar incelenmesi sonucu yapılan tespitlerde;
davacı...Sanayi Limited Şirketi’nin 2020 ve 2021 yıllarına ait
defterlerin tüm açılış ve kapanış beratlarının verildiği, TTK hükümlerine göre usulüne uygun olarak tutulan kayıtların birbirini doğruladığı ve sahibinin lehine delil olma özelliği taşıdığı,
davacı ve davalı şirketin sözleşeme konusu işler dışında da alış ve satışlarının bulunduğu ve
bu ticari ilişkiden dolayı; davacı...Sanayi Limited Şirketi’nin,
davalı... Sanayi Ve Ticaret
Limited Şirketi’nden toplam 804.736,85 TL tutarında alışının bulunduğu, bu alışlara karşılık
toplam 808.158,08 TL tutarında ödeme, satış faturası ve iade faturası bulunduğu ve toplam
3.421,23 TL tutarında alacaklı bulunduğu,
davalı ...Sanayi Ve Ticaret
Limited Şirketi tarafından sözleşme konusu işler için toplam 741.920,62 TL tutarında fatura
düzenlenmiş, davacı... Sanayi Limited Şirketi tarafından
düzenlenen bu faturalara karşılık olarak toplam 746.100,00 TL ödeme yaptığı
hususlarında görüş bildirilmiştir.
Mahkememiz dosyası 03/11/2022 tarihli duruşma ara kararı gereğince dosyanın taraf vekillerinin itirazları dikkate alınarak yeniden değerlendirilme yapılması amacıyla dosyanın bilirkişilere tevdine karar verildiği, yeniden Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak SMMM bilirkişi tarafından ek rapor düzenlenmesi talep edilmiştir. Bilirkişi... tarafından sunulan 12/01/2023 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Kök raporunda davalı... tarafından sözleşme konusu işler için 741.920,62 TL tutarında fatura düzenlendiği ve davacı...Limited Şirketi tarafından
düzenlenen bu faturalara karşılık olarak Toplam 746.100,00 TL ödeme yapılara tüm edmilerini yerine
getirdiğini ayrıntılı olarak rapor edildiği, ayrıca bu ek raporda;
davacı şirketi tarafından 15/02/2021 tarihinde gönderilen 80.000,00 TL tutarındaki havalenin, yasal hakları saklı kalmak kaydı ile itiraz olarak gönderildiği,
davacı şirketin; tüm edimlerini yerine getirmiş olduğu ve Edremit .... Asliye Hukuk
Mahkemesinin...D. İş Tespit dosyası ile Makine Mühendisi ile Elektrik Mühendisi
bilirkişiler tarafından müştereken düzenlenen 16/07/2021 raporda belirtilen davalının
yapmadığı işler ile nefaset farkı olan işlerden dolayı KDV dahil 242.315,50 TL zararın
bulunduğu hususlarında görüş bildirilmiştir.
Mahkememiz dosyası 03/11/2022 tarihli duruşma ara kararı gereği ek rapor düzenlenmesi talep edilmiştir. Bilirkişi... tarafından sunulan 27/01/2023 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; 31.08.2022 tarihli bilirkişi raporuna yapılan itirazların değerlendirilmesi yapılmış olup mali incelemeye ilişkin tarafların itirazlarının bulunmadığı hususlarında görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce davacı vekilinin bildirmiş olduğu tanıklar ...ın bilgi ve görgüsünün yemini yaptırılıp ifade alınması amacıyla Edremit Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış, talimat mahkemesi tarafından 28/09/2023 tarihine duruşma günü verilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tanğı ... beyanında; " Davacı...adlı şirketin çalışanıyım, davacı şirket ile davalı şirket aralarında anlaşarak davacı şirketin fabrikadaki yeni üretim alanlardaki tüm elektrik tesisatları, aydınlatma, makine elektrik tesisatların ve benzeri tesisatların yapımı hususunda anlaştıklarını biliyorum, bu iş için davacı şirketin davalı şirkete beş yüz bin TL civarında ödeme koşuluyla bu işi verdiğini biliyorum, davalı şirket işlemlere başladı ama işi tamamlayamadı, bırakıp gitti, şirket sahibi de kalan işleri kendi personelimizle kendi imkanlarımız ile yapmamız hususunda bize talimatta bulundu, bizde kalan işleri tamamladık, eksik işlerin ne kadar bedel ile tamamlandığına ilişkin bir bilgim yoktur, davalı şirketin yapmış olduğu işler ile üretim yapmak mümkün değildi, ancak biz tamamladıktan sonra üretim yapmaya başladık, davacı şirket ile davalı şirketin anlaşması anahtar teslim üzerinedir, bu işlem bittikten sonra çalıştığım şirketin üretim yapması gerekirdi ancak davalı şirket işini tam yapmadığından üretim yapılamamıştır, davacı şirket ile davalı şirket arasındaki ödemeye ilişkin bir bilgim yoktur, benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir, tanıklık ücreti talebim yoktur dedi" şeklinde beyan ettiği anlaşılmıştır.
Davacı tanğı ... beyanında;" Ben davacı şirketin çalışanıyım, benim bildiğim kadarıyla çalıştığım şirket olan...abrikada yeni üretim alanı belirlemişti, bu üretim alanınında elektrik tesisatına ihtiyacı vardı bu ihtiyaç içinde davalı ... şirketi ile anahtar teslim olarak anlaştığını biliyorum, davalı şirket tam anlamıyla bu yeni üretim alanının elektrik tesisatını tamamlayamadı, çalıştığım şirket bu nedenle üretim yapamadı, daha sonra şirket sahibinin talimatı ile şirket çalışanları olarak davalı şirketin eksik bıraktığı işleri tamamladık, şu an üretim yapılmaktadır, eksik işlerin ne kadar bedelle tamamlandığına ilişkin bir bilgim yoktur, davacı şirket ile davalı şirket kendi aralarındaki ödemeleri ilişkin bir bilgim yoktur, benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir, tanıklık ücreti talebim yoktur dedi," şeklinde beyan ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davalı vekilinin bildirmiş olduğu tanık...e bilgi ve görgüsünün yemini yaptırılıp ifade alınması amacıyla meşruhatlı davetiyenin tebliğ edilmiş olduğu, davalı tanığı ... mahkememizde alınan ifadesinde; " Ben davalı şirkette 2012 yılından beri ustabaşı olarak çalışmaktayım, davacı şirketi ise davalı şirket ile iş yaptığı için tanırım, davacı şirket ile 2019 yılının sonunda 2020 yılının başında hatırladığım kadarıyla iş yapmaya başladılar, söz konusu anlaşmaya göre davalı davacı şirkete ait fabrikada elektrik tesisatı işi yapacaktı, işe başladıktan sonra proje değişikliği yapıldığı, trafonun yeri değişti bundan dolayı da ek işler çıktı, mesela kabloların mesafesi uzadı, maliyetimiz de proje değişikliğinden dolayı arttı, aslında 2019 yılında işe başlamamız gerekirken fabrikanın geç hazırlanmasından dolayı 2019 yılının sonundan beş altı ay sonra işe başladık, sözleşme konusu işlerin tamamı bitirildi, hatırladığım kadarıyla 2020 yılında bitirildi, ayrıca tesisteki işimizden memnun kaldığı için başka arkadaşlarını çağırarak tesisi gezdirdi, aksine davacının bizim işimiz için gerekli olan makinelerin temiminde gecikmiştir, ayrıca bildiğim kadarıyla davacı şirket söz konusu iş bedelini davalıya gecikmeli ödemiştir bunu da davalı şirket yetkilisinin söyleminden biliyorum,
Davalı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu; proje değişikliği, trafonun yerinin değiştirilmesine karar verildiği için geniş kapsamlıydı. tanıklık ücreti talebim yoktur," şeklinde beyan ettiği anlaşılmıştır.
Davalı tanığı ...'in mahkememizde alınan ifadesinde; "Ben davalı ... isimli şirkette iki sene önce 2021 ve 2022 yıllarında elektrik mühendisi olarak görev yapmaktaydım, ben davacı... firmasının Edremitteki fabrikasının keşfini yaptım, taraflar arasında davacıya ait yerdeki elektrik işinin yapılması hususunda sözleşme kurulmuştur, ilk keşifte tarafıma gösterilen trafo ara sokaktaydı, daha sonra işveren tarafından trafo ana caddeye alınmıştı, bundan dolayı da mesafe ve kabloların uzunlukları ve boyutları değişti, davacı tarafından sözleşmenin yapıldığı ilk sıradaki proje değişikliğe uğramıştır, iş anahtar teslimi olarak kararlaştırılmıştı, bundan dolayı işverenin talimatıyla hareket ettik, sözleşmede taahhüt ettiğimiz işlerin tamamını yerine getirdik, benim bildiğim kadarıyla davalı şirkete davalı şirkete herhangi bir ayıp bildiriminde bulunulmadı, ne zaman davacı taraf çağırsa davalı taraf çalışanları iş yerine gitti, sözleşmenin tamamlanmasının uzaması davacının isteklerinden dolayı olmuştur, makinelerin bir kısmı yeni makineler değildi, benim olaya ilişkin görgü ve bilgim bundan ibarettir, tanıklık ücreti talebim yoktur,dedi."şeklinde beyan ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 17/07/2024 tarihli ara kararı ile; davalı vekilinin keşif talebinin, dava konusu sözleşmeye konu işlerin tamamlandığının davacı vekili tarafından beyanı ile anlaşıldığı, bu aşamada sözleşme konusu yerde eksik iş bulunup bulunmadığı hususunda tespit yapılamayacağından keşif yapılması talebinin usul ekonomisine aykırı olduğu, uyuşmazlık konusunun sözleşme konusu işlerin sözleşmede kararlaştırılan şartlarda ve sürede davalı şirket tarafından yerine getirilip getirilmediğinin tespiti olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin keşif talebinin reddine karar verildiği yine aynı ara kararın 2 nolu maddesi ile dosyanın mahkememizce resen tespit edilecek bir makine mühendisi ve elektrik mühendisinden oluşacak heyete tevdi ile, dava dilekçesi, taraflar arasındaki sözleşme, Edremit... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası (dosya içerisindeki bilirkişi raporu) cevap dilekçesi ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak taraflar arasındaki sözleşme uyarınca tarafların üzerine düşen edimlerini yerine getirip getirmediği, eksik iş var ise ne kadar olduğu ve bu eksik iş nedeniyle oluşan zarar taraflar arasındaki sözleşme sonrasında sözleşme kapsamında değişilik yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ek ücret kararlaştırılıp kararlaştırılmadığı, davacının davalıdan dava dilekçesinde talep ettiği alacaktan davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususlarının belirlenmesi yönünde mahkememiz, Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay denetimine uygun ve elverişli, gerekçeli olarak hazırlanacak rapor düzenlenmesi amacıyla Makine Mühendisi bilirkişi...le Elektrik Mühendisi bilirkişi ...e tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 23/09/2024 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;
"Taraflar arasında, yeni üretim alanın da elektrik tesisi kurulmasına ilişkin sözleşme imzalanması ve enerji temin edilmesine yönelik görevli enerji dağıtım şirketi ... tarafından elektrik tesis kabulünün yapılmasına kadar dosya kapsamında aşağıda görülen tarihlerde değişik işlemlerin yapıldığı anlaşılmaktadır.
26 /06 /2020
Taraflar arasında sözleşme imzalanması
20 /07 /2020
Şantiye sahasında yüklenici firmaya yer teslimi
30 /07 /2020
Trafo merkezi ekipmanlarının sahaya getirilmesi
03 /10 /2020
Yeni üretim alanında bina inşaatının bitirilmesi
09 /12 /2020
İşin kabulü ve ... Elektrik bağlantı işlemleri
Taraflar arasında 26/06/2020 tarihinde düzenlenen dava konusuna ilişkin sözleşme de davalı şirketin sözleşmede ek-A ve ek-B'de belirtilen işleri anahtar teslimi yapmayı üstlendiği (3.madde), imalatın sabit birim fiyatı sözleşmeye ekli "keşif özeti"nde bulunan imalat ve montaj kalemlerinin tümü için belirlendiği, işverenin isteği ile malzeme ve işçilik bedelinde artış olduğu takdirde işin sonunda yapılacak hesap ile belirlenecek olup sahada kullanılan malzeme miktarları ve birim fiyatlarının çarpımı sonucu toplam bedelin kesinleşeceği. İşveren sözleşme bedelini yükleniciye madde 18 de belirtilen şekilde ödemekle yükümlü olduğu (4.madde), yüklenicinin trafo kurulumunu 30/07/2020 tarihine kadar teslim edeceği ve busbar, aydınlatma ve makine enerji tesisatı için inşaa edilecek yapının kendisine teslim edilmesinden itibaren üç haftada tesisi teslim edeceği (5.madde), yapım tekniğine uymayan işler ve malzemelerin kullanılmasından doğacak her türlü sorumluğun yükleniciye ait olduğu (9.madde), yüklenici sözleşme ve eklerine uygun imalat yapmazsa işverenin sözleşmeyi fesih hakkının yanı sıra işveren tarafının avans ve hakediş ödemelerini zamanında yapmadığı takdirde yüklenicinin sözleşmeyi fesih hakları olduğu (11.madde), işverenin yükümlüklerini öngörülen süreler içinde yerine getirememesi ve yüklenicin bu engeli kaldırmaya gücünün yetmemesi kaydıyla durum işveren tarafından işin niteliğine göre işin süresi uzatılabileceği (12.madde) kayıt altına alındığı görülmüştür.
Taraflar arasında düzenlenen sözleşmeden sonra davacı işveren şirketinin onayı ile dağıtım trafo merkezinin yer değiştirilmesi, makinelerin yerleşimi ilgili sözleşme eki keşiflerde bir takım değişikler olduğu, davacı şirketin proje sözleşmesin de belirttiği tarihten üç ay sonra yer gösterimi yapılan binada yapılan işlerin davacı şirket mühendisinin kontrolünde yapıldığı, binaya enerji bağlanmasına yönelik görevli dağıtım şirketi ...n abone olmaya ilişkin mevzuata uygun tüm taleplerinin (proje onayı ve diğer evraklar) yerine getirildiği,buna dayalı olarak davalı yüklenici şirket tarafından bina ve tesise elektrik bağlantısının gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.
Enerji bağlantı sürecine kadar davacı şirketin, davalı tarafından kesilen fatura kesimine dayalı ödemeleri hiç bir kayıt olmaksızın yaptığı, işverenin gözetim ve denetimi altında yapılan işlerde iddia edilen kusur ve eksikliklerin kayıt altına alan herhangi bir belgenin olmadığı, sadece son ödemeye ilişkin bir itirazın olduğu görülmektedir.
Davalı şirket tarafından 08/02/2021 tarihli Karşıyaka ... Noterliğinden son ödemeye ilişkin çekilen ihtarnameye, davacı şirket tarafından 15/02/2021 tarihinde Edremit...Noterliğinden cevap olarak çekilen ihtarnamede, talep edilen ödemenin ihtirazi kayıtla ödendiği ve tebliğinden itibaren 7 gün içinde yapılmayan imalatların tamamlanması gerektiği, davalı vekili tarafından ise 02/03/2021 tarihinde İzmir ... Noterliğinden cevap niteliğinde çekilen ihtarnamede, elektrik malzeme bedeli davacı şirket tarafından karşılanırsa bedelsiz işçilikle işlemin tamamlanacağının ifade edildiği görülmüştür.
Davacı şirket vekili tarafından delil tespitine yönelik Edremit ...Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan ve ... D.iş nolu dava dosyasına ilişkin 02/04/2021 tarihinde yerinde mahkemece yapılan keşife dayalı olarak belediye ve...tan mahkeme kanalı ile temin edilen proje ve diğer evrakın 07/07/2021 tarihinde bilirkişilere teslim edilmesinin ardından, 16/07/2021 tarihi itibari ile bilirkişi raporunun mahkemeye sunulduğu dava dosyasında görülmüştür.
... D.iş dosyasına ilişkin düzenlenen bilirkişi raporunun yaptığı tespitler, raporumuzun dosya incelemesi yaptığımız 2. Bölümde ayrıntılı bir şekilde, çizelgelerle açıklanmıştır.
Görevlendirilen "bilirkişi heyeti"nden tüm dosya kapsamı dikkate alınarak taraflar arasındaki sözleşme uyarınca tarafların üzerine düşen edimlerini yerine getirip getirmediği, eksik iş var ise ne kadar olduğu ve bu eksik iş nedeniyle oluşan zarar taraflar arasındaki sözleşme sonrasında sözleşme kapsamında değişiklik yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise ek ücret kararlaştırılıp kararlaştırılmadığı, davacının davalıdan dava dilekçesinde talep ettiği alacaktan davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususlarının belirlenmesi yönünde görüş ve kanaati sorulmaktadır.
Edremit ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında Makine ve Elektrik Mühendisi bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda; davalının sözleşmeye göre eksik bıraktığı ve sözleşmeye uygun montajların yapılmadığı hususunda, 205.352,12 TL + KDV olmak üzere toplam 242.315,50 TL zarar tespiti yapılmıştır. Çizelge-1' de özet şeklinde düzenlenen ve ayrıntıları raporda bulunan 8 ayrı bölüm incelendiğinde bazı bölümlerin hatalı olduğu değerlendirilmektedir.
1- Sözleşme eki-A ve ek- B olarak ifade edilen keşif listelerinde olan davacı işveren şirketinin onayı ile trafo merkezi yapımının yer değiştirilmesi, makine yerleşimine ilişkin sözleşme eki keşiflerde bir takım elektrik malzeme değişikleri olduğu bilinmektedir. Davacı şirket mali kayıtlarındaki davalı tarafından kesilen ve dava dosyasında bulunan hangi elektrik malzemelerin kullanıldığı net bir şekilde belli olan e-fatura örnekleri göz önünde bulundurmadan çizelge-1 1.satırda ifade edilen kullanılmayan elektrik malzemesi bedel tespitine ilişkin verilerin değiştiği bilinen keşiften alınmasının hatalı olduğu, diğer yandan davacı tarafından elektrik tesisatı yapılan 19 adet makineye ilişkin bedelin, 1. satırda yapılan işlemin niteliği değerlendirilmeden ayrıca hesaplanması, toplama dahil edilmesinin hatalı olduğu ve 5. satırda ifade edilen tespit edilen bedel, piyasa fiyatlarından uzak, indirimsiz bir şekilde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2021 yılı birim fiyatlarını temel aldığı görülmektedir.
2- Çizelgenin 3. satırında devreye alınan (çalışmayan) malzeme olarak belirtilen ana panoda bulunan toroidal kaçak akım rölesinin devreye alınmamış olduğu ve bu durumun iş sağlığı ve güvenliği açısından önemli olduğu raporda ifade edilmektedir. Söz konusu cihaz, dağıtım şirketi tarafından enerji bağlanmasına ilişkin olarak yapılan tesis kabul ve kontrollerinde çalışması ve uygun olduğu belirtilen evraklarının denetlediği ekipmanlardan biridir. Topraklama ve koruma ilgili sistemleri düzgün olmayan tesise dağıtım şirketince elektrik bağlantısı uygun görülmez. Davacıya ait yeni üretim alanında makinaların elektrik bağlantıları tespit sırasında da sürdürüldüğü için koruma ayarları hassas olan cihazın sık sık devre dışı kalmasını önlemek için tesis yetkililerin devre dışı bıraktıkları değerlendirilmektedir.
3- Montajı yapılmış ancak yıpranmış elektrik malzemesi olarak ayrıntıları bilirkişi raporunda ve çizelge-1 4.satırda ifade edilen kablolara ilişkin bilirkişi tarafından gözle yapılan kontrolde bunların eski olduğu kanaati bildirilerek nefaset kesilmesi tespiti yapılmıştır. Davalı şirket tarafından davacı şirket yetkili mühendisinin kontrolünde montajın yapıldığı, o dönemde yapılan işleme ve buna ilişkin düzenlenen faturaya davacının ihtirazi bir kaydının bulunmadığı dile getirilmiştir. İşletme sahası dışında güneş, yağmur benzeri atmosferik koşullarda kalan elektrik malzemelerinde bu tür eski görüntüler olabilir, bu tür iddiaların laboratuvar kayıtları ile desteklenmesi gerektiği için uygun olmadığı değerlendirilmektedir.
4- Arızalanan işveren tarafından değiştirilen elektrik malzemesi olarak ayrıntıları bilirkişi raporunda ve çizelge-1 6.satırda ifade edilen kompanzasyon sistemine ilişkin kontakları yapışan kontaktörlerin, 8. satırda ise reaktif güç rölesi değiştirildiği tespiti yapılmıştır. Kompanzasyon sistemi tesise enerji bağlantı sırasında ... tesis kabul heyeti tarafından onaylı projesine uygun olarak yapıldığı denetlenen buna dayalı enerji bağlantısına izin verilen elektrik ekipmanlarından biridir. Kompanzasyon sistemi,firma elektrik maliyetini etkileyen ve teknik bir yetkilisi tarafından kurulan tesisin sıklıkla kontrol edilmesi gerektiren ekipmanın davacı şirket teknik yetkilisi tarafından izlenmediği yada başka bir teknik hata nedeniyle gerek reaktif güç rölesi gerekse kontaktöre ilişkin kontakların yapışması sonucu işleme zamanında müdahale edilmediği için kontakların bozulabileceği değerlendirilmektedir.
5- Yapılan işlerin verilmeyen uygunluk rapor ve projeleri olarak ayrıntıları bilirkişi raporunda ve çizelge-1 7.satırda ifade edilen işlemler, tesise enerji bağlantı sırasında ... tesis kabul heyeti tarafından yapılan tesis kontrolünde, proje ve teknik mevzuata ilişkin düzenlenen topraklama ve tesis uygunluk belgeleri işlem için zaten davalı yüklenici tarafından sunulan evraklardır. Bu tür evrakları bulunmayan tesise enerji verilemez. Abone olunan yerle ilgili olarak her zaman proje ve benzeri evraklar dağıtım şirketinden istenebilir. İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin evraklar ise, tehlikeli işler sınıfında olan tesislerin belli aralıklarla yerine getirmesi daha ayrıntılı ve farklı işlemleri gerektiren İSG mevzuatına göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlığına kayıtlı kişi ve kuruluşlardan tesis projesi dışında uygunluk alınması gerektiren zorunlu evraklar olduğu ve dava dosyası ile ilgisinin bulunmadığı değerlendirilmektedir.
6- ...D.iş nolu dava dosyasına ilişkin 02/04/2021 tarihinde yerinde mahkemece yapılan keşife dayalı olarak belediye ve...'tan mahkeme kanalı ile temin edilen proje ve diğer evrakın 07/07/2021 tarihinde bilirkişilere teslim edilmesine karşın bilirkişilerin gelen projeler konusunda ruhsat alınan enerji bağlantısı gerçekleştirilen tesise ilişkin düzenlediği raporda hiç atıfta bulunmaması, ilgi kurmaması anlaşılamamıştır. Bilirkişilerin tesiste yüklenici tarafından yapılanlar hakkında net olarak bilgi vermeden yalnızca yapılmayanlar, değiştiği belirgin olan keşife göre eksik olanların yanısıra kusurların tespitine ilişkin tercihte bulunmaları, yapılmayanlar konusunda sözleşmeye dayalı bedel hesaplamasının hiç bir ihtirazi kayıtla karşılaşmayan yüklenici tarafından kesilen faturalar ve dosya kapsamındaki evrakların ile incelenmesi ile yapılabileceği değerlendirilmektedir.
Yukarıda açıklananların ışığında 11/12/2020 tarihli fatura incelendiğinde bariz bir şekilde Paratoner ve buna ilişkin topraklama tesisatı malzemeleri toplam olarak 5.336,52 TL fatura da yazılı olduğu halde yapılmadığı,... D.iş nolu dava dosya bilirkişileri de raporda, 12/01/2021 tarihli fatura incelemesi ile elektrik malzemesinin kullanılmadığı 4.317,30 TL bedel tespit edildiği, iki fatura inceleme toplamının 9.653,82 TL kesilen faturalarda yapılmadan alınan bedel olduğu değerlendirilmektedir.
7- 2021/32 D.iş nolu dava dosyasına ilişkin düzenlen raporda ve çizelge-1 5. satırda ifade edilen yapılmayan elektrik malzemesi bedeli olarak 63.199,22 TL( 60.749,22+2.450) tespit edilen miktar hakkında görüşümüz ;
... D.iş nolu dava dosyasına ilişkin 02/04/2021tarihinde yerinde mahkemece yapılan keşife dayalı olarak bilirkişi heyetinin 26.06.2021 tarihli tespit raporunda, tespit tarihi itibariyle tesiste eski üretim alanından yeni üretim alanına taşınacak 19 makinenin bulunduğu (çizelge-2), 20. Makine olarak kabul edilen ekipmanın orada mevcut olduğunun görüldüğü, bunlarla ilgili eksik elektrik besleme hatları ve eksik malzeme bulunduğu,bunların bedelinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2021 yılı birim fiyatları temel alınarak 60.749,22 TL bedel tespiti yapıldığı, 2.450 TL bedelin ise 10 adet acil yönlendirme armatürüne ait olduğu anlaşılmıştır. Yüklenici tarafından kesilen faturalarda, çizelge-1 5.satırda ifade edilen 63.199,TL bedel ile ilgili malzemeler görülmediğinden uygun olmadığı değerlendirilmektedir.
Davacı şirketin yeni üretim alanı olarak tesis edilen yerde, yapımı gerçekleştirilen inşaatının uzaması ve bitişinin ardından, eski üretim alanından yeni alana getirilmesi planlanan makinelerin bir kısmının getirilmesinin gecikmesi ile ilişkili olarak değişik tarihlerde taraflar arasında yapılan ihtarnamelerden yüklenici açısından sabit fiyatlı sözleşmenin sürdürülmesin de sorunlar yaşandığının ifade edildiği, dosya içeriğinde bulunan yazışmalarda görülmektedir.
Taraflar arasında imzalanan 26/06/2020 tarihli sözleşme eki keşiflerde dağıtım trafo merkezinin yer değiştirilmesi, makinelerin yerleşimi ile ilgili bir takım değişikler söz konusu olmasına karşı sözleşme kapsamında değişiklik yapılmadığı, ek ücret kararlaştırılmadığı dava dosyasında görülmektedir.
...D.iş nolu dava dosyasına ilişkin düzenlenen" Bilirkişi Raporu"nun netice bölümünde, dosya da sözleşme fiyatların tamamı ve tam metrajlı ve sözleşme keşif icmali ile taraflar arasında yapılan hakedişlerin detaylı verileri bulunmadığı, ancak dosya da bulunan belgelere göre bilirkişiler tarafından hesaplama yapıldığının ifade ettiği görülmüştür.
Dosya kapsamında davacı şirketin, davalı şirket ile aralarında yapmış oldukları sözleşmeden kaynaklı yapılmayan bir takım işlerin sözleşme şartlarına uymadığı gerekçesiyle sözleşmeden kaynaklanan tazminat davası açıldığı tespit edildiği, Edremit ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 24/03/2021 tarih ve... D.İş karar sayılı dosyasında Makine ve Elektrik Mühendisi bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda; davalının sözleşmeye göre eksik bıraktığı ve sözleşmeye uygun montajların yapılmadığı hususunda, 205.352,12 TL + KDV olmak üzere toplam 242.315,50 TL zarar tespiti yapıldığı, mali müşavir bilirkişi tarafından 27/07/2021 tarihinde düzenlenen 27/07/2021 tarihli raporda yapılan işler için 746.100,00 TL ödeme yapıldığı tespit edildiği, bilirkişi heyeti olarak dosyada mevcut taraf vekillerinin iddia ve savunmaları, sözleşme ve sunulan belgelerden yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucunda nihai karar yüce mahkemenin olmak üzere, raporda açıklanan nedenlerle davacı tarafın tazminat olarak talep ettiği 205.352,12+36.963,38 (KDV)=242.315,50 TL bedelin uygun olmadığı, 9.653,82 TL +1.737,69 TL(KDV) =11.391,51 TL bedelin uygun olduğu hususlarında görüş bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporları, tanık beyanları ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında düzenlenen 26.06.2020 tarihli sözleşme uyarınca davalının üzerine düşen yükümlülükleri sözleşme hükümleri uyarınca yerine getirmediği iddiası ile davacının uğramış olduğu zarar karşılığı 242.315,50 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesi talepli olarak eldeki davanın açıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olduğu, eser sözleşmeleri iki tarafa karşılıklı borç yükleyen bir tür iş görme sözleşmesi olup, bu sözleşmelerde yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yaparak ve zamanında tamamlayarak iş sahibine teslim etmekle; iş sahibi de bu çalışma karşılığında ivaz ödemekle yükümlü olduğu, somut olayda sözleşme bedelinin yüklenici davalıya ödendiği hususunda uyuşmazlık bulunmayıp yüklenici tarafından sözleşmedeki işlerin yerine getirilmediği hususunda uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmakla mahkememizce dinlenen tanık beyanları ve toplanan tüm deliller ile birlikte dosyanın tarafların dava konusu sözleşme uyarınca yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri hususunda rapor düzenlenmesi için alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından sunulan 23/09/2024 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda davacı tarafından bedeli ödenmesine rağmen sözleşmede davalı tarafından yapılması kararlaştırılan fakat eksik olan iş bedellerinin 11.391,51 TL olduğu fazlaya ilişkin iddianın ispatlanamadığı kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davanın kısmen kabulü ile,
1-11.391,51 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 778,15 TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak alınan 4.138,15 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 3.360,00-TL harcın talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan 94,50 TL elektronik tebligat, 276,00 TL tebligat, 1,80 TL posta (KEP) masrafı, 734,50 TL posta masrafı ve 6.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.606,80 TL yargılama giderinin davanın kabul oranı dikkate alınarak 357,51 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan 4.138,15 TL peşin harç, 59,30 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 4.197,45-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 11.391,51 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 36.947,84 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davanın kabul oranı dikkate alınarak, 1.257,96-TL'sinin davacıdan tahsili, 62,04 TL'sinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
8-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nun 343 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/04/2025