İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İcra dosyasında Asıl alacaklı olarak görünen dava dışı ..., açık fatura alacağı nedeniyle davalı borçlu ... Hakkında İzmir ... İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyası ile 7 Örnek İlamsız İcra takibi başlatıttığını, düzenlenen ödeme emri 22.04.2021 tarihinde borçlu şirkete tebliğ edildiğini, borçlunun vekili aracılığıyla icra dosyasına sunduğu ...04.2021 tarihli dilekçesinde, borcu inkar ettiğini ve tüm fer'ileri ile birlikte borca itiraz ettiğini, İcra Müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiğini, dosya alacaklısı ...'nin İcra dosyasında mevcut alacağını, Bornova ... Noterliğinin... yevmiye numaralı ve 04.05.2021 tarihli Alcağın Devri evrakıyla müvekkiline devrettiğini, müvekkilinin ...'nin halefi olarak İcra dosyasına Alcağın Devri Sözleşmesini sunduğunu, dosyaya Alacaklı taraf olarak eklendiğini ve ... Sözleşmesini borçlu şirkete İcra dosyasından tebliğ ettirdiğini, talep edilen toplam alacak tutarının, borçlu firmanın dava dışı ...'ye ait ..., aralarındaki anlaşmaya uygun olarak rutin şekilde peyder pey kullanması sonucu doğduğunu, borçlunun ...'ye olan borcunu aralarındaki anlaşmaya uygun şekilde ödemediğinden, dava dışı ... tarafından 8 adet açık fatura düzenlendiğini, Ticari defterlerine kaydının yapıldığını ve anılan faturaların borçlu şirkete gönderildiğini, açıkladığı sebeplerle; itirazının iptali ile takibin devamını, borca itiraz eden davalının, müvekkiline %20'den aşağı olmamak kaydıyla İcra İnkar Tazminatı ödemesine hükmedilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesi ve ekleri olan faturaların kendilerine tebliğ edilmiş olup, süresi içerisinde beyanda bulunduklarını, davacının tüm iddialarının asılsız ve dayanaksız olduğunu, Dava dışı...-... ile davalı arasında var olan ticaret nedeni ile çeşitli tarihlerde faturalar düzenlenmiş ve bu faturalar nedeni ile de ödemeler yapılmış olduğunu, davalının bazı durumlarda dava dışı ... ile ortak iş yaptığı için kendisine yapılan işin devam edebilmesi adına borç para verdiği gibi, davalı adına kayıtlı olan ... plakalı aracı da yapılan iş ile sınırlı olmak kaydı ile ...'ye tahsis etmiş olduğunu, ancak taraflar arasındaki ticari ilişki sonlandığı halde dava dışı ...’nin aracı dahi teslim etmemiş, kendisi hakkında savcılık şikayetinde bulunulmuş olduğunu, gerekli görülmesi halinde dosya numarası da bildirileceğini, Davacı tarafından davaya konu yapılan faturaların Haziran ve Ağustos aylarına ilişkin olup fatura bedelinin yaklaşık 400.000,00 TL tutarında olduğunu, Bu tarihten sonra davalı tarafından ...'ye çek keşide edilerek...ait 02/10/2020 tarihli 300.000,00 TL bedelli çek ile borcun ödenmiş olduğunu, aynı zamanda işbu çek ödendikten sonra da davalı tarafından 07/10/2021 tarihinde 4.000,00 TL 16/10/2021 tarihinde de 5.400,00 TL ...'nin hesabına havale yapıldığını, davacı tarafından dava dilekçesi ile sunulan 30/06/2020 tarihli 88.500,00 TL bedelli 10 nolu faturanın davalıya tebliğ edilmemiş olduğunu, davalının dava dilekçesi ile ibraz edildiğinde bu faturadan haberdar olmuş olduğunu, bu nedenle belirtilen fatura içeriğini kabul etmediklerini, bu nedenle 30/06/2020 tarihli 88.500,00 TL bedelli ... nolu fatura kabul edilmemekte olduğu belirtilmiştir. Taraflar arasındaki ticari ilişki nedeni ile de davalının dava dışı ...'ye borç vermiş olduğunu, bu nedenle taraflar arasında 22/12/2020 tarihli düzenlenen evrak ile...-...'nin 30/11/2020 tarihi ile davalı 43.500,00 TL borcu olduğunu beyan ederek imzalamış olduğunu, alacaklı olan bir kişinin borçlu olduğunu beyan ettiği bir senedi düzenlemesinin mümkün bulunmadığını, eğer davada ticari defterler üzerinde yapılacak inceleme ile kabul anlamına gelmemek kaydı ile davalının dava dışı ...'ye borcu çıkması durumunda işbu senede dayanarak takas mahsup defi ileri sürdüklerini, takas mahsup talepleri bulunduğunu beyan etmişlerdir. Davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile birlikte hak kaybına uğramamak adına bilirkişi incelemesi sonucunda davanın davalı lehine sonuçlanması durumunda işbu alacağın tahsili için yasal yollara müracaat hakkını saklı tuttuklarını, İşbu nedenlerle huzurdaki davanın reddinin gerekmekte olduğu, açıkladığı sebeplerle; davanın reddini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi ... tarafından 23/08/2023 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Davacı ... için ... veren ... ‘ye ait 2020-2021 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, ticari defterlerin açılış onaylarının ve yılsonu kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı tespit edilmiş olduğundan ticari defterlerin delil niteliğinin mevcut olduğu, ...'ye ait 2020-2021 yılları ticari defter kayıtlarında davalı ile ilgili hesapların ... ana hesabı altında ... alt hesap kodunda...Şti. hesabında kaydedilerek izlendiği tespit edilmiştir. Taraflar arasında ticari ilişkinin 13.01.2020 tarihinden itibaren başladığı muavin hesap kayıtlarından anlaşıldığı, ... ‘ye ait ticari defter kayıtlarında ... kodlu davalı...Şti. için açılmış 2020 yılı muavin hesap kayıtları rapor ekinde (...) sunulmuş olup tetkik edildiğinde, davalıdan alacaklı olduğunu iddia eden ... tarafından 12 ay boyunca toplam 22 adet faturalar ile 623.589,88 TL tutarında davalı şirketi borçlandırdığı, yıl içerisinde davalı şirket tarafından yapılan herhangi bir ödeme hesap kayıtlarında bulunmadığı, 31.12.2020 tarihli ... nolu fiş kaydında ise tüm bakiyenin ...kodlu Ortaklardan Alacaklar hesabına (31/12 ... açıklaması ile) hesabına ... YAPILARAK bakiyenin sıfırlandığı, 31.12.2020 tarihli yevmiye kapanış fiş kaydında davalı ... kodlu davalı...Şti. ile ilgili olarak herhangi bir işlem kaydı bulunmadığı, 31.12.2021 tarihli yevmiye kapanış fiş kaydında davalı ... kodlu davalı...Şti. ile ilgili olarak herhangi bir işlem kaydı bulunmadığı, Davalı ...‘nin 2020-2021 yıllarında e-defter uygulamasına tabi olduğu ve defter kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu tespit edildiğinden, davalı şirketin 2020-2021 yıllarına ait ticari defterlerin delil niteliğine haiz olduğu, Davalı şirketin 2020-2021 yılları muhasebe kayıtlarında, davacı tarafa ait muavin hesap kayıtları rapor ekinde sunulan dokümanlarından görüleceği üzere, 320 SATICILAR ana hesabı altında 320.01.426 hesabında rapor ekinde (EK-7B) ve 320.242 hesabında ... –... alt hesabında rapor ekinde (EK-8B) kaydedilerek izlendiği tespit edilmiştir. Taraflar arasında ticari ilişkinin 2020 yılı öncesinden devrederek gelmekte olduğu, Davacı tarafından davalı şirkete düzenlenen 02/07/2020 Tarihli, ... nolu 88.500,00 TL tutarındaki e-arşiv faturası rapor ekinde (...) sunulmuş olduğu, bu faturanın davalı şirketin yevmiye defter kayıtlarında 02.07.2020 tarihli ... nolu yevmiye kaydına dâhil edildiği rapor ekinde sunulan (...) defter kayıt suretinden anlaşıldığı, 2020 yılından devreden 137.899,12 TL davacının alacak tutarının yine davacı tarafından düzenlenen 01/02/2021 tarihli 82.600,00 TL tutarındaki fatura neticesinde icra takip tarihi itibariyle alacak bakiyesinin 220.499,12 ye ulaştığı görülmekte olup, rapor tarihi itibariyle davacı şirketin alacak bakiyesinin 120.499,12 TL olarak tespit edildiği, bakiyenin 2022 yılına yevmiye kapanış fişi ile devrettirildiği, İcra takip tarihi 12/04/2021 itibariyle davacı ... –... şahıs işletmesinin hesaplarda 220.499,12 TL tutarında alacaklı olarak göründüğü, rapor tarihi itibariyle davacı şirketin alacak bakiyesinin 120.499,12 TL olarak tespit edildiği, bakiyenin 2022 yılına yevmiye kapanış fişi ile devrettirildiği, tarafların hesap bakiyelerinde mutabık olmadıkları görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Ek Raporu: Bilirkişi ... tarafından 07/09/2023 tarihinde düzenlenen raporda özetle; kök raporda şirketin alacak bakiyesinin 120.499,12 tl olarak tespit edildiği, bu tutarın sehven yazıldığı, 220.499,12 tl olarak düzeltilmesi gerektiği görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Ek Raporu: Bilirkişi ... tarafından 18/12/2023 tarihinde düzenlenen raporda özetle; davacının takibe koyduğu faturalar yönünden davalının davacıya borcu bulunmadığı, dolayısıyla takas mahsup gerektiren bir borç hesaplanmadığı görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Ek Raporu: Bilirkişi ... tarafından 23/06/2025 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Davalı şirketin icra takibi konusu faturalardan dolayı davacıya herhangi bir borç bakiyesinin bulunmadığı görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi...tarafından 11/11/2024 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Taraflar arasında itirazın iptali talebiyle görülmekte olan dava kapsamında tarafıma tevdi edilen dosya ve ekleri üzerindeki incelemeler sonrasında yapılan tespitler aşağıda bölümler halinde belirtilmiştir. Davalı Şirkete Ait Muhasebe Kayıtları Üzerinden Yapılan Tespitler Raporun ... Bölümünde ayrıntılı olarak be iği üzere; «Dava Dışı ... Firması tarafından Davalı Şirket adına 706.189.384 TL tutarında satış faturası düzenlendiği, düzenlenen faturaların tamamının Davalı Şirket tarafından muhasebe kayıtlarına intikal ettirildiği, Düzenlenen faturalar karşılığında 485.499.12 TL tutarında ödeme yapıldığı, Davalı Şirkete ait muhasebe kayıtlarına göre, Davalı Şirketin Dava Dışı ... Firmasına 09.11.2020 dava tarihi itibariyle 220.499.12 TL tutarında borcunun bulunduğu, davalı Şirket Vekilince dosyaya sunulan yazılı beyanda; Yaklaşık 400.000.00 TL tutarındaki fatura karşılığında... Şubesine ait 02.10.2020 vadeli çek ile 300.000.00 TL tutarında ödeme yapıldığı, Davalı Şirket tarafından daha sonra ... adına İş Bankası aracılığı ile 07.10.2021 tarihinde 4.000.00 TL, 16.10.2021 tarihinde de 5.400.00 TL ödeme yapıldığı, kalan bedelin de elden ödenerek borcun kapatıldığı hususlarına yer verildiği, ancak; kalan borcun elden ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir muhasebe kaydının bulunmadığı, ispat kabiliyetine haiz herhangi bir belgenin dosyaya ibraz edilmediği, dosyaya sunulan yazılı beyanların muhasebe kayıtları ile uyumlu bulunmadığı, Dava Dışı Firmaya Ait Muhasebe Kayıtları Üzerinden Yapılan Tespitler Raporun ... Bölümünde ayrıntılı olarak belirtildiği üzere; dava Dışı ... Firması tarafından Davalı Şirket adına 706.189.88 TL tutarında satış faturası düzenlendiği, düzenlenen faturaların tamamının muhasebe kayıtlarına intikal ettirildiği, Düzenlenen faturalar karşılığında tahsil edilen 485.499.12 TL tutarındaki paranın muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmediği, Muhasebe kayıtlarına göre Dava Dışı ... Firmasının Davalı Şirketten 31.12.2020 tarihli cari hesap alacağının mahsuben sıfırlandığı, dolayısı ile herhangi ödeme belgesine (çek, dekont, makbuz vb) dayalı olmadan fiktif olarak kayıt yapıldığı, Dava Dışı ... Firmasına ait ticari defter ve belgelerinin ispat kabiliyetinin bulunmadığı, Yapılan bu tespit ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; Davalı Şirkete ait muhasebe kayıtlarının denetime elverişli olduğu yapılan muhasebe kayıtlarının ...'na yer alan belgelere (satış faturası, çek, dekont, makbuz vb) dayalı olarak düzenlendiği, ticari defterler ile muhasebe kayıtlarının ispat kabiliyetinin bulunduğu, Dava Dışı ... Firmasının 09.11.2020 tarihi itibariyle Davalı Şirketten 220.499.12 TL tutarında alacağının bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği, Dava Dışı Firmaya ait muhasebe kayıtlarına göre de;...'nin 09.11.2020 dava tarihi itibariyle Davalı Şirketten 82.600.00 TL tutarında alacaklı bulunduğu görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava,... sayılı İİK'nun ... maddesi uyarınca itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.
İtirazın iptali davaları, icra takibine sıkı sıkıya bağlı dava türlerindendir.
İcra dosyasında Asıl alacaklı olarak görünen dava dışı ..., açık fatura alacağı nedeniyle davalı borçlu ... Hakkında İzmir ... İcra Müdürlüğünün... E sayılı dosyası ile ... Örnek İlamsız İcra takibi başlatmıştır. Dosyadan düzenlenen ödeme emri 22.04.2021 tarihinde borçlu şirkete tebliğ edilmiştir. Borçlu şirket, vekili aracılığıyla icra dosyasına sunduğu ...04.2021 tarihli dilekçesinde, borcu inkar etmiş ve tüm fer'ileri ile birlikte borca itiraz etmiştir. Bunun üzerine İcra Müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verilmiştir. Daha sonra dosya alacaklısı ..., İcra dosyasında mevcut alacağını, Bornova ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve 04.05.2021 tarihli Alcağın Devri evrakıyla ... olarak İcra dosyasına Alcağın Devri Sözleşmesini sunulmuş, dosyaya Alacaklı taraf olarak eklenmiş ve Temlik Sözleşmesini borçlu şirkete İcra dosyasından tebliğ ettirmiştir.
Dosyadan talep edilen Toplam Alacak tutarı, borçlu firmanın dava dışı ...'ye ait ..., aralarındaki anlaşmaya uygun olarak rutin şekilde peyder pey kullanması sonucu doğmuştur. Ancak borçlu şirket, ...'YE olan borcunu aralarındaki anlaşmaya uygun şekilde ödemediğinden, dava dışı ... tarafından... adet açık fatura düzenlenerek, borçlu şirkete gönderilmiştir.
Davalı borçlu vekili tarafından süresinde borca ve ferilerine itiraz edildiği ve eldeki davanın ... yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmaktadır.
Eldeki dava ticari dava niteliğinde bulunduğundan, ticari defterlerin, iş bu davada delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK m...., f.1).
... Sayılı HMK nın...Maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz (HMK m...., f.3).
Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK m...., f.4).
Tüm bu açıklamalardan sonra, İşbu dava İtirazın iptali davası olup takibe sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan açılan itirazın iptali davasında ancak takibe konu 8 adet fatura ile bağlı kalınarak varsa davacı alacağının hesaplanması gerekmektedir. Bu nedenle takibe konu 8 adet fatura dışında takip ve davaya konu edilmeyen taraflar arasındaki tüm cari hesabın incelenerek sonuca gidilmesi mümkün değildir. Davaya konu yapılan faturalar Haziran ve Ağustos aylarına ilişkin olup fatura bedeli yaklaşık 400.000,00 TL'dir. Bu tarihten sonra davalı şirket tarafından ...'ye çek keşide edilerek...ait 02/10/2020 tarihli 300.000,00 TL bedelli çek ile ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Faturaların düzenlenmesinden sonra yapılan bu ödemenin takibe konu faturalara ilişkin yapıldığı karine teşkil etmektedir. Bununla birlikte, tarafların incelenen ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olup, sahibi lehine delil vasfını haiz oldukları, Davacı tarafından İcra takibine konu edilen faturaların e-fatura olarak düzenlendiği, tamamının Açık fatura halinde kaşe ve imzalandığı,
“... ‘ye ait ticari defter kayıtlarında ... kodlu davalı...
Şti. için açılmış 2020 yılı muavin hesap kayıtları rapor ekinde (...) sunulmuş olup tetkik
edildiğinde, davalıdan alacaklı olduğunu iddia eden ... tarafından 12 ay boyunca
toplam 22 adet faturalar ile 623.589,88 TL tutarında davalı şirketi borçlandırdığı, yıl
içerisinde davalı şirket tarafından yapılan herhangi bir ödeme hesap kayıtlarında bulunmadığı,
31.12.2020 tarihli ... nolu fiş kaydında ise tüm bakiyenin ... kodlu Ortaklardan Alacaklar
hesabına (... açıklaması ile) hesabına ... bakiyenin sıfırlandığı davacının kendi defterinde dahi alacağını ispatlayamadığı anlaşılmaktadır. Dosyada bilirkişi ... tarafından takip konusu faturalar baz alınarak yapılan defter incelemesi sonucu alınan ek raporlar hükme esas alınmıştır.
İlaveten Davacıya ait 30/06/2020 düzenleme tarihli, ... no’lu 88.500,00 TL tutarındaki faturanın tarafların ikisinin de şirkete ait ticari defter kayıtlarında kaydedilmediği, Davalı tarafa ait muhasebe kayıtlarında banka ödemelerinin davacıya cari hesaptan kaynaklanan ödeme olarak tamamının kaydedilmiş olduğu anlaşılmaktadır.
Öncelikle davacının ticari defterinde davalının borcunun bulunmadığı bakiyenin sıfırlandığının anlaşıldığı öte yandan Taraf defterinde kayıtlı olmayan 88.500 Tl lik faturanın takiple talep edilen fatura toplamından düşüldükten sonra davacının talep edebileceği bakiye fatura alacağının 311.520,00 TL kaldığı, davalı tarafından banka aracılığı ile yapılan ödemelerin cari hesap alacağı olarak ödendiği faturalara ilişkin ödeme yapılmadığı ödeme kayıtlarından anlaşılsa dahi davalı tarafından çek ile yapılan 300.000,00 TL bedelli ödemenin Faturaların düzenlenmesinden sonra yapılması bu ödemenin takibe konu faturalara ilişkin yapıldığına karine teşkil edeceğinden bu halde dahi davalının davcacıya borcunun kalmadığı ortadadaır, İlaveten davacı tarafından 300.000,00 TL bedelli 02/10/2020 tarihli çekle yapılan ödemenin taraflar arasındaki araç satışı nedeniyle yapıldığı iddia edilmiş ise de, araç satışının 26/10/2020 tarihinde yapıldığı ve 20.000,00 TL bedelin peşin olarak satışın gerçekleştiğinin satış evraklarından anlaşıldığından davacının iddialarına itibar edilmemiştir.
Tarafların Ticari defter kayıtları ve dayanak belgeleri ve tüm dosya kapsamından davacının takibe konu alacağını öncelikle kendi kayıtlarında dahi ispatlayamadığı, alacağının varlığını ispatlasaydı dahi davalı tarafından çek ile yapılan ödeme sonucunda bile davalının davacıya borcunun bulunmadığı anlaşıldığından, ispat olunamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
1-Davacı tarafından açılan davanın REDDİNE,
2-Peşin alınan 5.977,49 TL harçtan, Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken maktu ret harç tutarı olan 615,40 TL’nin mahsubu ile fazladan alınan 5.362,09 TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa verilmesine,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davalı yararına takdir olunan 69.900,31 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve ...sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL'nin davada haksız çıkan davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,
5-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafın yapmış olduğu 3.000,00 TL bilirkişi ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
7-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren ...hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.
03/11/2025