İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 40. HUKUK DAİRESİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 05/06/2017 tarihinde, davalılardan ... AŞ'ye ... poliçesiyle sigortalı, ... ve ...'nin maliki, ...'ın sürücüsü olduğu... plakalı ... otobüsünün müvekkillerinin yakını (..., ...'ın kardeşi) ...'a çarpması sonucu ...ın vefat ettiğini, savcılık sorgu tutanağında davalı ...'ın seyir halinde iken uyuduğunu itiraf ettiğini ve asli kusurlu tarafın davalı ... olduğunu, kazaya karışan ... iki şoför çalışması gerekirken davalı ...'ın kendisine iki şoför ücreti verilmesi halinde kendisinin tek şoför olarak çalışmasının araç sahiplerinden ... tarafından kabul edildiğini, davalı ...'ın ise ... plakalı aracını yayaların geçiş güzergahına park ettiği için destek ...'ın ölümüyle neticelenen trafik kazasında tali kusurlu olduğunu, şoförlerin çalışma saatlerine riayet edip etmediklerinin tespitinin yapılmadığını ve ... ... bu konudaki kontrol ve denetim görevini yerine getirmediği için kazanın meydana gelmesinde tali kusurlu taraflardan biri olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı baba ...için 5.000 TL, davacı ... için 5.000 TL, davacı ... için 5.000 TL olmak üzere toplam 15.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte sigorta şirketi açısından poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı baba ...için 70.000 TL, davacı ... için 70.000 TL, davacı ... için 70.000 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 03/03/2020 havale tarihli bedel belirleme dilekçesiyle davacı ...için maddi tazminat talebini 71.489,32 TL, davacı ... için maddi tazminat talebini 90.220,14 TL olarak belirlemiştir.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmaya ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek davanın usulden reddini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın ... ilinde meydana geldiğini, yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın ... ilinde meydana geldiğini, yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yerin ... ili olduğunu, zarar görenin yani davacıların yerleşim yerinin de dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere İstanbul olmadığını, yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine, aksi kanaatte müvekkili yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince;
"A)Davalılar ... ve ...hakkında açılan davanın reddine,
B)Davacı ... yönünden açılan maddi tazminat talebinin reddine,
C)Davacılar ... ve ...yönünden açılan maddi tazminat davasının ..., ..., ... yönünden kabulüne,
... için 90.220,14 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ..., ..., ... ve ... ...i yönünden kaza tarihi olan 05/06/2017 tarihinden, davalı ... yönünden dava tarihi olan 24/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,
...için 71,489,37 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ..., ..., ... ve ... ...yönünden kaza tarihi olan 05/06/2017 tarihinden, davalı ... yönünden dava tarihi olan 24/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,
D)Açılan manevi tazminat davasının kabulüne,
Davacı ... için 70.000 TL manevi tazminatın ...için 70.000 TL manevi tazminatın, ... için 70.000 TL manevi tazminatın toplamda 210.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline,
E)Davalı ... ...yönünden açılan manevi tazminat davasının reddine" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalılar... ve ... vekili ile davalı ... ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İlk derece mahkemesince 18/10/2021 tarihli istinaf talebinden vazgeçilmiş sayıldığına dair kararla; gönderilen muhtıraya rağmen yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurma harcı, nispi istinaf karar harcı ve gider avansının yatırılmaması nedeniyle HMK'nin 344/1. maddesi gereğince davalılar... ve ... vekilinin istinaf kanun yoluna başvurma talebinden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş; adı geçen davalılar vekilinin 24/10/2021 günü tebliğ edilen istinaf talebinden vazgeçmiş sayılmasına ilişkin karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmadıkları anlaşılmıştır. Davalı ... ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yerin ... ili olduğunu, zarar görenin yani davacıların yerleşim yerinin de dava dilekçesinde ve kararda yazılı olduğu üzere İstanbul olmadığını, mahkemece yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi cevap dilekçesinde belirtilmesine rağmen yetki itirazı dikkate alınmadan verilen kararın kaldırılması gerektiğini, 2918 sayılı KTK uyarınca meydana gelen olayda müvekkili idarenin sorumluluğunun bulunmadığını, dava dilekçesinde belirtildiği üzere müteveffanın ölümüne sebep olan kazada ... şoförü davalının seyir halindeyken uyuyor olmasından yani varsa, otobüs şoförünün kendi eyleminden kaynaklı bir kusurunun söz konusu olduğunu, müvekkili idarenin kusuru olduğundan bahisle sorumlu tutulabilmesi için işleten sıfatını haiz olması gerektiğini, oysa müvekkili idarenin işleten sıfatını haiz olmadığını, nitekim ... İli ... 08/05/2017 tarihli kararıyla kabulüne karar verilen Toplu Taşıma Yönetmeliğinin “İşleticinin Sorumluluğu” başlıklı 20/f maddesinde “İşleticiler, şoförler ve taşımacılık için istihdam ettiği diğer personellerin özlük haklarından, araçtan veya görevin yapılmasından kaynaklanan nedenlerle üçüncü kişilere vereceği her türlü zarardan bizzat sorumludur. Bu konularda ... herhangi bir kanuni ve hukuki sorumluluğu yoktur.” hükmünün yer aldığını, somut olayda müvekkili idarenin herhangi bir sorumluluğunun söz konusu olmadığını, ayrıca ..., ... Meclisinin 12/10/2015 tarih ve 904 sayılı kararı gereği, müvekkili ... ile ... .... AŞ arasında “...” imzalandığını ve bahsi geçen protokol gereği 01/05/2016 tarihinden itibaren .... otobüslerinin tüm sevk, idare ve kontrollerinin ilgili şirket tarafından yapıldığını, ...plakalı ... otobüsünün maliki olan diğer davalılar ... ve... ile müvekkili idare arasında akdedilen ... .... Toplu Taşıma Uygulama Sözleşmesinin 9. ve 10. maddeleri; taraflar arasında akdedilen sözleşme tarihinde yürürlükte olan ... ... Çalışma Yönetmeliğinin 10. ve 13/b maddeleri; kazanın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan ... ... ... Toplu Taşıma Yönetmeliğinin 20/d-f, 22/2-7-21 ve 28/2-c maddeleri; ... ...AŞ ile otobüs işleticileri adına ..... arasında imzalanan Yolcu Taşımacılığı Hizmet Sözleşmesinin ilgili maddeleri incelendiğinde görüleceği üzere trafikteki sorumluluğun tamamı işleten sıfatını haiz olan araç maliki diğer davalılara ait olduğunu, bu nedenlerle kusur tespiti yapılırken işleten sıfatının davalı idarede bulunmayışı nedeniyle davanın müvekkil idare yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken maddi tazminat yönünden kabulüne karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.HMK'nin 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava; genel yetki hükümlerince davalının yerleşim yeri mahkemesinde (HMK m. 6), davalı sayısı birden fazla ise bunlardan birisinin ikametgahı mahkemesinde (HMK m. 7/I), haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut zararın meydana gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde de (HMK m.16) açılabilir.2918 sayılı KTK'nin 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7. maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukukî sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer.Somut uyuşmazlıkta davaya konu trafik kazası ... İli, ... İlçesinde meydana gelmiştir. Davacıların yerleşim yeri .../..., davalı ...AŞ'nin (eski ... AŞ) ..., davalılar...'ün ....,..., ...'ın ..., ..., ... ve ... yerleşim yerleri ise .../...olup eldeki davanın HMK’nın 7/1. maddesi gereğince davalı ... AŞ'nin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olan yetkili İstanbul Mahkemelerinde açılmış olması nedeniyle davalı ... ... ... ... yetkiye yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesince düzenlenen 16/01/2019 tarihli raporda davalı sürücü ...'ın %70 oranında kusurlu olduğu, müteveffa yaya ...'ın kusursuz olduğu, davalı sürücü ...'ın yeterince dinlenmeden araç kullanmasına imkan veren sorumlu kişi, kişiler, kurum veya kuruluşun %30 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller üçüncü kişilere karşı ileri süremez. Ancak, sözleşme hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya miktarının azaltılmasını sağlayabileceği oranda sözleşme taraflarına rücu edebilir. Davaya konu olayda davalı ... ... denetleyen sıfatı ile oluşan zarardan sorumlu olup düzenlenen toplu taşıma sözleşmesindeki ve ... ... Çalışma Yönetmeliğindeki sorumsuzluğa dair maddeler zarar gören üçüncü kişi konumundaki davacılara karşı ileri sürülemeyeceğinden davalı ... ... vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
1-Davalı .... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 11.046,37 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 2.766,72 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.279,65 TL istinaf karar ve ilam harcının davalı ... ... tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı .... istinaf başvurusu nedeniyle sarf ettiği yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-İstinaf yargılama giderleri için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nin 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde, dairemize ya da bulunulan yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçeyle Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.25/11/2025