İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 40. HUKUK DAİRESİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sözleşme ile dava dışı....AŞ tarafından belirlenen ticari emtianın aynı şirketin belirlediği tüm sevk noktalarıyla müvekkili şirkete bildireceği tüm depo ve satış noktaları arasında süresinde, hasarsız ve eksiksiz olarak nakli işini üstlendiğini, yine müvekkili şirketin yurt içi taşıma ve dağıtım hizmetleri sözleşmesiyle ...Şti. ile anlaştığını, ..... şirketinin ise dava konusu zararın meydana geldiği taşıma işini ... ... ... Şti'ye tevdii ettiğini, .../12/2015 tarihinde, davalı ......Şti.'ne ait, davalı... Şirketine kasko sigortalı, davalı ...ın idaresindeki ... plakalı çekici (ve ...plakalı römorkun) ile müvekkili şirket müşterisine ait yükü taşıyan ... plakalı aracın karıştığı kaza sonucu ... plakalı aracın sürücüsünün hayatını kaybettiğini, ...plakalı aracın sürücüsünün yaralandığını, her iki aracın üzerindeki yüklerin zayi olduğunu, kazada davalı sürücünün asli kusurlu olduğunu, ... plakalı çekicinin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı (ZMSS) olan ... AŞ tarafından poliçe limiti olan 29.000 TL'nin müvekkili şirkete ödendiğini, kaza sonucu oluşan zarar sebebiyle ...Tic. AŞ tarafından, müvekkili şirkete 720.924,50 TL tutarlı fatura tahakkuk ettirildiğini, müvekkilinin navlun alacaklarından mahsup edilmeye başlandığını, bunun üzerine, müvekkili şirket ile ... AŞ arasında düzenlenen 06/05/2016 tarihli protokol gereğince, taraflar arasındaki sözleşmenin sona ermesine kadar yapılan mahsuplardan sonra bakiye 419.874,61 TL'nin 11/08/2016 tarihinde ödendiğini, müvekkili şirkete yansıtılan 720.924,50 TL zarardan 29.000 TL'nin mahsup edilmesinden sonra kalan 691.954,50 TL'nin hasar tarihi olan 18/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.Davalı..... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin taşıt kullanma belgelerinin tümüne sahip olduğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ....... Şti. vekili cevap dilekçesinde davanın reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince; "Açılan davanın kısmen kabulü ile 662.924,50 TL'nin davalı... Şirketi için temerrüt tarihi olan 23/08/2016 tarihinden itibaren, diğer davalılardan yönünden kaza tarihi olan 18/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilde tekerrür oluşturmayacak şekilde davalılardan alınarak davacı şirkete verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine" karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili, davalı... Şirketi vekili ve davalı ..... Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan dava dışı ... tarafından ödenmesi gereken 29.000 TL mahsup edilmek suretiyle davalı sigortacının 662.924,50 TL tazminat ödemesi gerekeceği şeklindeki açıklama ile davalı sigortacının sorumluluğunun tespit edildiğini, bilirkişi heyetinin davalı sigortacının sorumluluğunu belirlediğini ancak ... tarafından ödenmemiş olan 29.000 TL'den diğer davalıların sorumlu olacağına dair bir yorum yapmadığını, itiraz üzerine alınan ek raporda da herhangi bir açıklama yapılmadığını, bu hususun Mahkeme tarafından değerlendirilebilecek nitelikte olduğunu, Mahkemece müvekkili şirket zararının 691.924,50 TL olduğu da kabul edilmiş iken...sigortacısı tarafından eksik ödeme yapılmış olduğu gerekçesi ile kısmi kabul kararı verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, ZMSS poliçesini tanzim etmiş olan sigorta şirketi tarafından eksik ödeme yapılmış olmasının davalı .....Şti. ve davalı ...ın müvekkili şirkete karşı olan sorumluluğunu etkilemediğini, davanın müteselsil sorumluluk esasına göre açılmış olması sebebiyle bütün davalıların mükerrer tahsile sebebiyet vermemek kaydı ile kabul edilen zararın tamamından sorumlu olduklarını ayrıca ... tarafından ödenmesi gerektiği gerekçesiyle zarar tutarından mahsup edilen 29.000 TL'nin aracı tamamen yanmış olan dava dışı fiili taşıyıcı ... Şti.'ye ödenmesi gerektiğinin de dikkate alınmadığını, ...poliçe limiti olan 58.000 TL kaza başına limit olup aynı kazada zarar görenler arasında paylaştırılması gerektiğini, ....Şti.'nin de aynı kazada zarar gören ikinci taraf olup poliçe limiti olan 58.000 TL'nin ikiye bölünerek ödeme yapılmış olmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı... Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın müvekkili açısından kısmen reddedilmesine karşın karşı vekalet ücretine hükmedilmediğini, yargılama giderlerinin de hatalı hesaplandığını, dava konusu talebin teminat kapsamında olmadığını, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 92/e maddesi gereği araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararların teminat kapsamı dışında bırakıldığını, emtiaya ilişkin nakliyat sigortası olup olmadığı, bu sigortadan tahsilat yapılıp yapılmadığı araştırılmaksızın eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, kusur incelemesi yapılmadan tüm kusurun sigortalı araç sürücüsüne yüklendiğini, kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere olay yerindeki yolun yapısının kazanın meydana gelmesinde etken olarak rol oynadığını, bu açıdan kusurun irdelenmesinin gerektiğini, zararın ortaya çıkmasında ve artmasında davacı yanın kusurunun değerlendirilmesinin gerektiğini, dava konusu zararın araçların çarpışmasını takiben ortaya çıkan yangın ile doğduğunu, bu çerçevede alkol taşıyan davacının taşıdığı emtianın niteliğine bağlı olarak yanmayı engelleyici koruyucu tedbirler alarak taşıma yapması gerektiğini, davacının bu açıdan da müterafik kusurunun olduğunu, davacı tarafın ... AŞ'ye yapmış olduğu toplam 720.924,50 TL ödemeye esas alınan faturalarda görüleceği üzere ... AŞ söz konusu emtiayı KDV'li olarak faturalandırdığını, dolayısıyla söz konusu KDV'yi iade alma imkanı bulunduğunu, bu halde davacı şirketin de...AŞ'ye ödeme yaparken .... AŞ'nin KDV iadesi alacağını nazara alarak KDV hariç olarak ödeme yapması gerektiğini, bunun da toplam 610.952,97 TL'ye karşılık geldiğini, 58.000 TL trafik poliçesi teminatının mahsubuyla bakiye 552.952,97 TL kaldığını, araçta taşınan emtiaya ilişkin davacı tarafından somut bir delil sunulmadığını, söz konusu emtianın araca yüklendiğine ilişkin sevk irsaliyesi bulunmadığını, bilirkişi heyeti tarafından emtianın değerinin incelenmediğini, talep edilen tutarın içerisinde şirketin kâr kaybının da olduğunu, dolaylı zarar niteliğinde olan kâr kaybının poliçe teminatında olmadığını, hükmedilen avans faizinin yerinde olmadığını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ..... Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davaya konu hasar miktarının artmasına etken unsurların talep ve itirazlarına rağmen mahkemece yeterince incelenmediğini, davaya konu olayda kazaya karışan davacıya ait aracın tehlikeli yanıcı madde taşıdığını, bu nedenle Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik uyarınca öncelikle, davacı şirketin yükünü taşıyan araç sürücüsü müteveffa ...’ün idaresinde bulunan ... plakalı aracı kullanmaya yeterli belge ve sertifikasının olup olmadığı, yanıcı ve patlayıcı (alkol) yüklü ... plakalı aracın muayenesinin tam olup olmadığı, davaya konu patlayıcı/yanıcı yükü taşıyan ... plakalı aracın yönetmelik uyarınca ADR Uygunluk Belgesi/Taşıt Uygunluk Belgesi olup olmadığı, istiap hadlerine uygun yükleme yapılıp yapılmadığı, davaya konu yanıcı/patlayıcı tehlikeli malların yönetmelikte ve ADR de belirtilen tabloda hangi mallardan olduğunun, bunların istiflenmesi, taşınması, muhafaza ve ambalajlanmasına ilişkin kurallara uygun olup olmadığı, yükleyici, taşıyıcı ve malın sahibinin yönetmelik uyarınca yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin tespiti gerektiği halde davaya konu olayda bunların kazaya, kusura ve malın zayi olmasına olan etkisinin araştırılmadığını, bu nedenle karara esas alınan kusur ve hasar tespitinin yerinde olmadığını, kasko sigortacısı olan davalı ... AŞ'ye müvekkili tarafından 21/12/2015 tarihinde hasar ihbarının yapıldığını, hasar ihbar tarihinden itibaren sigorta şirketinin sorumluluk başlangıç tarihinin hesaplanması gerekirken davalı ... AŞ'nin faiz yönünden dava tarihinden itibaren sorumluluğuna hükmedilmesinin yerinde olmadığını, davanın kısmen kabulüne karar verildiği halde reddedilen kısım için karşı yan vekalet ücretine ve buna isabet eden yargılama giderlerine hükmedilmediğini, diğer yandan araçta taşınan ve tazminata konu edilen emtiaya ilişkin somut bir delil, sevk irsaliyesi vb. belgelerin sunulmadığını, kazaya karışan ve alkolü içecek taşıdığı beyan edilen ...... plakalı aracın tehlikeli/zarar verici ve yanıcı madde taşımaya elverişli olup olmadığı, buna ilişkin yönetmelikte belirtilen biçimde aracın ve müteveffa sürücünün gerekli belge ve donanımlara sahip olup olmadığının tespit edilmediğini, bunlar dikkate alınmadan düzenlenen raporun karara esas alınmasının yerinde olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. HMK'nin 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, taşıma sözleşmesi kapsamında meydana gelen hasar sebebiyle dava dışı zarar görene yapılan ödemenin karşı aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı, işleteni ve sürücüsünden rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Davacı, 18/12/2015 tarihinde, davalılardan ..... Şti.'ne ait, ...Şirketi nezdinde birleşik kasko sigorta poliçesi/genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalı, ...ın idaresindeki ... plakalı çekici ile dava dışı .... AŞ'ye ait alkollü içecek emtiasını taşıyan, dava dışı ... .. Şti adına kayıtlı ... plakalı kamyonun karıştığı trafik kazası sonucu ... plakalı araçta taşınan emtianın yanarak zayi olması nedeniyle (davacı şirket ile dava dışı ... AŞ arasında imzalanan ve .. şirketi tarafından belirlenen ticari emtianın süresinde, hasarsız ve eksiksiz olarak nakline ilişkin sözleşme uyarınca) davacı tarafından dava dışı ..... AŞ'ye yapılan ödemenin davalılardan rücuen tazminini talep etmektedir.Öncelikli Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 3. maddesinin (e) bendinde; "Poliçede gösterilen aracın ve bu araç ile taşınan malların...veya çekilen şeylerin bozulması, zarar ve ziyaa uğraması yüzünden ileri sürülen taleplerin" sigorta teminatı dışında kalacağının belirtilmiş olmasına göre davalı ...Nakliyat şirketine ait çekicinin İMSS (ihtiyari mali sorumluluk sigortası) şirketi olan davalı ...Şirketi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. İlk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda; davalılardan ... Şti.'nin maliki olduğu ve ... AŞ'ye trafik sigortalı ... plakalı çekici sürücüsü davalı ...ın meskun mahalde hız kuralına, doğrultu değiştirme kuralına ve şeride tecavüz etmeme kuralını ihlal etmesi, dalgın, dikkatsiz ve tedbirsiz davranması nedeniyle %100 oranında kusurlu olduğu, davacı tarafa ait emtiayı taşıyan ... plakalı alkol yüklü kamyon sürücüsü ...'ün meskun mahaldeki tek yönlü yolda, yolu, yoldaki araç trafiğini ve yükünün alkollü içecek olmasını dikkate alıp kurallara uygun olarak seyrettiği sırada karşı yönden gelen ve refüjü aşarak aniden şeridine girip yolunu kapatan sürücünün aracıyla çarpışması olayında alabileceği bir tedbir olmadığından kusursuz olduğu, aracın orta refüjü aşarak karşı şeride geçmesi ve karşı yönünden gelen araçla çarpışması dikkate alındığında yolda bulunan yağmur mazgallarının yol seviyesinden yaklaşık 6 cm aşağıda olmasının, ağır taşıt olan tırların teker büyüklükleri dikkate alındığında kazaya neden olabilecek bir derinlik olmadığı tespit edilmiştir. Olayın meydana gelmesine neden olan kusur oranlarının, yasal dayanaklarıyla birlikte ve eylemler ile sonuç arasındaki nedensellik bağını ortaya koyacak biçimde, oluşa uygun olarak saptandığı anlaşılmakla kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda; davalı... Şirketinin, davalı sigortalısı .... Şti. adına ... plakalı çekici için artan mali sorumluluk/kombine tek limit = sınırsız olmak üzere birleşik kasko sigorta poliçesi/genişletilmiş kasko adı altında düzenlenen paket poliçe teminat himayesi sağladığını, teminata konu ...plakalı dorse aracın davalı sürücünün idaresinde iken meydana gelen trafik kazası sonucu ... plakalı karşı araçta bulunan ve bayilere dağıtılmak üzere taşınan (alkollü içecek emtiası) yükte tam ziya hasar meydana geldiğini, araçtaki yük hasarıyla ilgili olarak dosyada mevcut ilgili belgelerden (sevk irsaliyelerine uygun: KDV'ler dahil, 18/12/2015 T.- ...No.lu Fatura: 293.700.10 TL, 18/12/2015...... No.lu Fatura: 426.794.29 TL, 19/12/2015 T. Fat. 430.11 TL kayıtlar, hasar protokolü, taşıma belgelerinden) görüleceği üzere davacının dava dışı yükün sahibi zarar gören ..... AŞ'ye (30/12/2015 tarihli yansıtma fatura bedeli olan) 720.924,50 TL emtia hasar tazminatı ödediği ve bu zarar tutarının 29.000 TL'sinin ... plakalı aracın...sigortacısı olan dava dışı ... AŞ tarafından ödendiği, davacının 691.924,50 TL bakiye zararı için bu davayı açtığı, davacı, zarar görenin yük ilgilisi karşısında akdi taşıyıcı, hasarın meydana gelmesinde araç işleteni olarak ...... Şti.'nin fiili taşıyıcı sıfatında olduğunu, davalı sigortacının sigorta himayesi sağladığı poliçede teminat limitinin sınırsız olmasına göre ortaya çıkan zararda, sigortalısı diğer davalı fiili taşıyıcı adına davacıya poliçe kapsamında rücuen tazminat olarak 691.954,50 TL ödenmesi gerekeceği anlaşılmakta ise de dava dışı ZMSS sigortacısı olan ... AŞ tarafından poliçe kapsamında davacıya yapılan 29.000 TL ödemenin yerinde olmadığını, olayın meydana geldiği tarihteki ZMSS teminat limitinin (kaza başına 58.000 TL) davacıya ödenmesi gerektiğini, bu durumda davalı sigortacının ... sigortası teminatı kapsamında yükün taşınması işinde akdi taşıyıcı sıfatında olan ve hasardan zarar gören yük ilgilisine tediyede bulunan davacıya (691.924,50 TL - 29.000 TL ZMSS sigortacısının eksik ödediği) 662.924,50 TL tazminat ödemesi gerekeceğini tespit etmiştir. Dosyada bulunan ... plakalı araç kasasında taşınan emtiaya ilişkin olarak 17/05/2016 tarihli eksper raporunda 610.952,97 TL hasar ve 109.971,53 TL KDV olmak üzere toplam 720.924,50 TL zarar tespit edildiği, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere dava dışı .... AŞ tarafından davacı adına zarar tazmin bedeli adı altında 30/12/2015 tarihli 720.924,50 TL tutarlı fatura düzenlendiği, davacının dava dışı zarar gören şirkete 720.924,50 TL emtia hasar bedelini ödediği, ... plakalı çekicinin...sigortacısı olan dava dışı ... AŞ tarafından da 29.000 TL hasar tazminatı ödendiği dikkate alındığında davacının (720.924,50 TL-29.000 TL) 691.924,50 TL zararı bulunmaktadır.Buna göre ilk derece mahkemesince davalılar ....... Şti. ve ... yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle davalı .....Şti. vekilinin istinaf başvurusu nun HMK'nin 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine, davacı vekilinin ve davalı... Şirketi vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1-b/2. maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına karar verilmiştir.
A-Davalı .... Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine,
B-Davacı vekilinin ve davalı... Şirketi vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile,
Yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına,
Buna göre:
1-Davalı... Şirketine yönelik davanın reddine,
2-Davanın kabulü ile 691.924,50 TL tazminatın davalılar... Limited Şirketi ile ...dan kaza tarihi olan 18/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 47.265,36 TL karar ve ilam harcından peşin yatırılan 11.816,86 TL'nin mahsubu ile bakiye 35.448,50 TL karar ve ilam harcının davalılar... Limited Şirketi ile ...dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından peşin yatırılan 11.816,86 TL peşin harç ve 29,20 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 11.846,06 TL harcın davalılar... Limited Şirketi ile ...dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 257,84 TL ilk masraf, 117,30 TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.200 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.575,14 TL yargılama giderinin davalılar... Limited Şirketi ile ...dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı... Şirketi tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalılar... Limited Şirketi ile ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
8-Dairemizin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 109.788,68 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı... Şirketine verilmesine,
9-Dairemizin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 109.788,68 TL vekalet ücretinin davalılar... Limited Şirketi ile ...dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
10-Taraflarca dava dosyasına yatırılan gider avansından artan kısmın HMK'nin 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,
C-İstinaf İncelemesi Bakımından:
1-Davacı ve davalı... Şirketi tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde ilk derece mahkemesi tarafından iadesine,
2-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan 82,50 TL posta ve tebligat gideri ile 162,10 TL istinaf başvuru harcının davalılar... Limited Şirketi ile ...dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-İstinaf aşamasında davalı... Şirketi tarafından yapılan 41,50 TL posta ve tebligat gideri ile 162,10 TL istinaf başvuru harcının davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
4-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 45.284,37 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 11.321,09 TL harcın mahsubu ile bakiye 33.963,28 TL istinaf karar ve ilam harcının davalı... Limited Şirketinden tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
5-Davalı... Limited Şirketinin istinaf başvurusu nedeniyle sarf ettiği yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nin 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde, dairemize ya da bulunulan yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçeyle Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.25/11/2025