İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı Dava dışı ... Otomotiv İnş Turz San ve Tic Ltd Şti'nin davalı bankanın kredi müşterisi olduğunu, müvekkilinin ise bu şirketin bankaya olan borçlarının teminatı olarak maliği olduğunu ve borçlarının teminatı olarak maliği olduğu tapunun ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada 2 parselinde kayıtlı olan 20 nolu bağımsız bölümü ipotek ettiğini, dava dışı şirketin borcu ödememeleri üzerine davalı bankanın müvekkiline karşı .... İcra Müdürlüğü'nün 2012/.... sayılı dosyası ile icra takibine geçtiğini ve ipotekli taşınmazı sattırdığını, 8 yıl sonra, .... İcra Müdürlüğü'nün 2012/.... Sayılı dosyası ile davacının edindiği vasıtaya ve miras yoluyla intikal eden tüm taşınmazlara haciz konulduğunu, davalı yanın şikayeti üzerine mal varlığında artışı bildirmeme suçlamasıyla ... ... Ceza Mahkemesi'nin 2021/... sayılı dosyası ile de dava açıldığını, müvekkilinin taşınmazının satılmasının üzerinden 8 sene geçtikten sonra hakkında bir icra takibi daha olduğunu öğrendiğini, .... İcra Müdürlüğü'nün 2012/.... Sayılı dosyasında takibe dayanak olan genel kredi sözleşmesinde müvekkilinin imzası olmadığı halde takip talebinde taraf olarak gösterildiğini, davacının tapuda ipotek sözleşmesi yapılırken ipotek limiti kadar müşterek ve müteselsil kefil yapıldığını, müvekkilinin ev hanımı olduğunu, okur yazarlığının az olduğunu, bir krediye sadece ipotek teminatı veren kişiye tapu sicil müdürlüğünde düzenlenen ipotek senedi içine bir cümle kefalet kaydı eklenerek onun banka kredisine kefil yapılmak istenmesinin ipoteğin tesisi amacına aykırı olduğunu ve dilekçesinde ileri sürdüğü diğer nedenlerle müvekkilinin .... İcra Müdürlüğü'nün 2012/... Esas Sayılı dosyasında talep edilen alacaktan dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, takip ile zamanaşımını kesildiğini, müvekkili ile davacı arasında sözleşme gereği kefalet sözleşmesinin imzalandığını, hukuk ilişkisinin varlığı hususunda bir eksiklik olmadığını, davacının kefalet sözleşmelerinin geriye doğru yürütülmesi amacı ile açtığı bu davada özgür iradesi ile borç altığına girdiğini, davacanın müvekkili alacağının ödenmesini geciktirme amacının olduğunu, ....İcra Müdürlüğü'nün 2012/... Esas sayılı icra dosyasından takip başlatılmadan önce müvekkili banka tarafından kredi hesaplarının kapatıldığı ve borcun ödenmesi gerektiği hususlarını içeren ihtar .... Noterliği'nin 04/10/2012 tarihinde ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borçlu davacıya tebliğe çıkarıldığını ve tebliğe rağmen ödeme olmadığını, davacının yasal takibe itiraz etmediğini ve bu nedele takibin kesinleştiğini, ... 1.İcra Müdürlüğü'nün 2012/... Esas sayılı dosyasında 09/11/2012 tarihinde hacze gidildiğini, komşusundan borçlunun orada oturduğu tespit edilerek kapıya not bırakıldığını, davacının bu borçtan haberinin olduğunu, ipotekli taşınmaz malikine ihtarname gönderildiğini ve ipotek limiti kadar sorumlu olduğu ibaresi takip talebinde açıkça yer aldığını, davacıya ihtar çekildiğini, ilgili icra takibi kesinleştikten sonra menkul haczine gidildiğini, banka hesaplarına 89/1 haciz ihbarnamesi gönderildiğini ve haciz işletildiğini, tüm bu durumlardan haberi olmadığını ve 8 sene geçtikten sonra dava açıldığında takipten bilgi sahibi olduğunu belirtmesinin davacı tarafın dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığını ve dilekçesinde bildirdiği diğer nedenleri ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın; davacının kefil olduğu iddiası ile davalı tarafından kredi borcu nedeniyle başlatılan icra takibi nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Dosya içerisinde bulunan .... İcra Müdürlüğü'nün 2012/... Esas Sayılı takip dosyasının incelenmesinden; alacaklının ... Bankası A.Ş, borçlularının ... ve ... Otomotiv İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti olduğu, nakit ve gayrinakit toplam 481.531,87 TL alacak üzerinden genel kredi sözleşmeleri ve hesap özetine dayalı olarak ilamsız takip yapıldığı anlaşılmıştır.
Genel kredi ve teminat sözleşmesi örneği ile hesap kat ihtarı ve banka hesap özetinin dosya içerisinde olduğu görülmüştür.
Uyuşmazlığın niteliği itibari ile çözümü uzmanlık gerektirdiğinden, dava dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespiti için bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş; bu yönden dosya Bankacı bilirkişi ...'e tevdi edilmiş; bilirkişi ... tarafından düzenlenen 12/09/2022 tarihli bilirkişi raporunun dosya arasında olduğu görülmüştür.
Aldırılan 12/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "..Davalı Banka’nın T.C. ....İcra Müdürlüğü’nün 2012/... Esas sayılı dosyası kapsamında dava dışı asıl borçlu ... Otomotiv İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.
lehine kullandırılan ve tahsil edilemeyen ticari kredi hesaplarından doğan 17.10.2012 takip tarihi itibariyle 478.781,59 TL nakit ve 1.000,00 TL gayrinakit olmak üzere toplam 479.781,59 TL tutarında alacağı olduğu,
davacı ipotek borçlusu 250.000,00 TL tutarlı ipotek limiti göz önünde bulundurularak, 17.10.2012 takip tarihi itibariyle nakit ve gayrinakit toplamı 479.781,59 TL tutarındaki kredi borcunun ipotek limiti olan 250.000,00 TL’lik kısmından sorumlu bulunduğu, takibe konu davacıya ait ipotekli taşınmazın 01.04.2013 tarihinde 128.100,00 TL bedelle satıldığı, satış sonucu dosyada davacı yandan 106.410,48 TL tutarında tahsilat sağlandığı, davacıya ait ipotekli taşınmazdan sağlanan 106.410,48 TL mahsup edildiğinde,143.589,52 TL tutarında anapara borç/ipotek açığı oluşacağı, ancak davacının sorumluluğunun ipotekli taşınmaz ile sınırlı olup olmadığına, ipoteğin satılması sonucunda sorumluluğunun kalıp kalmadığına, kalan borçtan şahsen sorumlu olup olmadığına, Uyapta ekli icra dosyası içinde takip talebi&ödeme emri
görülemeyen T.C. ....İcra Müdürlüğü’nün 2012/... Esas sayılı dosyasının haksız olup olmadığına, iptaline ilişkin kararların mahkeme takdirinde olduğu..." yönünde görüş bildirilmiştir.
Daha önce atanan bankacı bilirkişi ...'in yanına mahkememizce Akademisyen Prof. Dr. ...'ın eklendiği ve tüm dosya kapsamı ile getirtilen bilgi ve belgeler de değerlendirilmek suretiyle bilirkişi kurulundan ek rapor alınmasına karar verildiği; bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 08/11/2024 tarihli ek raporun ve 16/09/2025 tarihli ek raporun dosya arasında olduğu görülmüştür.
Aldırılan 08/11/2024 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle; "...dava dışı asıl borçlu şirket lehine kullandırılan ödenmemiş ticari nakdi kredi hesaplarından doğan ve Banka’nın ticari defterlerinde kayıtlı bulunan anaparaya ilaveten işleyen faiz, faizin gider vergisi vs. oluşan 10.09.2012 hesap kat tarihi itibariyle toplam 446.043,65 TL tutarında nakdi kredi borcu bulunduğu, davalı tarafından keşide edilen 04.10.2012 tarihli hesap kat ihtarnamesinin davacı ipotek borçlusuna 05.10.2012 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarnamede bildirilen 24 saatlik ödeme ve depo edilme süresinin ilavesi ile tatil günleri dikkate alınmak suretiyle davacı ipotek borçlusunun 08.10.2012 tarihinde temerrüde düştüğü, davalı Banka faize esas nakit alacak bakiyesine 10.09.2012 hesap kat tarihinden, davacının temerrüde düştüğü 08.10.2012 tarihine kadar taraflar arasında akdedilen Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi tahtında serbestçe belirlendiği şekilde yıllık %63,00 oranında akdi faiz ve faizin gider vergisi, temerrüt tarihinden takip tarihine kadar yıllık %94,50 oranında temerrüt faizi ve faizin gider vergisi işletilmesi, gayrinakitten nakde dönen tutarın ilavesi, kısmi tahsilat olup olmadığı kontrol edilmek suretiyle yapılan hesaplama neticesinde davalı bankanın dava dışı asıl borçlu şirket lehine kullandırılan ve tahsil edilemeyen ticari kredi hesaplarından doğan 17.10.2012 takip tarihi itibariyle 478.781,59 TL nakit ve 1.000,00 TL gayrinakit olmak üzere toplam 479.781,59 TL tutarında alacağı olduğu, davalı banka lehine tesis edilen 250.000,00 TLbedelli ipoteğin akit tablosunun incelenmesi neticesinde davacının vermiş olduğu ipoteğin bir üst sınır (maxsimal) ipoteği olduğu, ipotek akit tablosunda hangi alacak kalemleri belirtilmiş olursa olsun bunlardan doğacak toplam sorumluluk ipotek belgesinde ve ipotek akit tablosunda belirtilen meblağı geçemeyeceğinden, ipotek tutarını aşacak şekilde anapara, faiz, masraf talep edilmesi mümkün olmayacağından ipotek limitine ilaveten temerrüt faizi ve faizin gider vergisi vs. hesaplaması yapılamayacağı, davacı ipotek borçlusunun 250.000,00 TL tutarlı ipotek limiti göz önünde bulundurularak, 17.10.2012 takip tarihi itibariyle nakit ve gayrinakit toplamı 479.781,59 TL tutarındaki kredi borcunun ipotek limiti olan 250.000,00 TL’lik kısmından sorumlu bulunduğu, davacının sorumlu olduğu 250.000,00 TL ipotek limiti/borç miktarından, ipotekli taşınmazdan sağlanan 106.410,48 TL mahsup edildiğinde, 143.589,52 TL tutarında anapara borç/ipotek açığı oluşacağı, ancak sorumluluğu ipotekli taşınmaz ile sınırlı olan davacının, ipoteğin satılması sonucunda sorumluluğunun kalmayacağı, ipotek teminatına ilaveten davacı tarafından verilmiş bir kefalet teminatının bulunmaması sebebiyle davacının kalan borç miktarından kefaletende sorumlu olmadığı, mahkeme tarafından davacının sorumluluğunun ipotekli taşınmaz ile sınırlı olmadığına, ipoteğin satılması sonucunda sorumluluğunun devam ettiğine, kalan borçtan şahsen sorumlu olduğuna karar verildiği takdirde; davacı aleyhine başlatılan T.C. ....İcra Müdürlüğü’nün 2012/... Esas sayılı (Yeni Esas: ... İcra Md. 2023/...) sayılı dosyası kapsamında 08.10.2021 dava tarihi itibariyle kapak hesabına göre 4.359.672,39 TL tutarında borcu bulunduğu, davacı vekilinin incelenmediğini ve tahsilatların dikkate alınmadığı celbedilen işbu dosya ile sadece dava dışı asıl borçlu şirket aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün 2012/... esas sayılı dosyasında (Yeni Esas: ... İcra Md. 2023/...) icra dosyasına ilişkin varsa ödeme bilgilerini sunması durumunda hesaplamanın tekrarlanabileceği..."yönünde görüş bildirilmiştir.
Aldırılan 16/09/2025 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle; "...dava dışı asıl borçlu ... Otomotiv İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. lehine kullandırılan ve tahsil edilemeyen ticari kredi hesaplarından doğan 17.10.2012 takip tarihi itibariyle 478.781,59 TL nakit ve 1.000,00 TL gayrinakit olmak üzere toplam 479.781,59 TL tutarında alacağı olduğu, davacı ipotek borçlusunun 250.000,00 TL tutarlı ipotek limiti göz önünde bulundurularak, 17.10.2012 takip tarihi itibariyle nakit ve gayrinakit toplamı 479.781,59 TL tutarındaki kredi borcunun ipotek limiti olan 250.000,00 TL’lik kısmından sorumlu bulunduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi ... ada 2 parsel sayılı 4.kat 20b bölüm nolu taşınmaz ... /... 5.İcra Müd. ...tal. dosyasından 01/04/2013 tarihindeki satış neticesinde 128.100,00 TL bedel ile 3.şahısa ihale edilip ihalenin kesinleştiği, .... İcra Müdürlüğü'nün 2012/... Esas sayılı dosyasına 106.410,48 TL net ödeme geldiği, 01.04.2013 tarihli, 106.410,48 TL’lik kısmi ödeme tutarının Türk Borçlar Kanunu 100.Maddesi uyarınca öncelikli olarak işlemiş faiz ve vergiden mahsup edilmesi ile; davalı bankanın davacıdan 01.04.2013 tahsilat tarihi itibariyle tahsilat sonrası kalan toplam 257.284,83 TL tutarında alacağı olacağı, davalı bankanın davacıdan 08.10.2021 dava tarihi itibariyle toplam 2.401.647,33 TL tutarında alacağı olacağı..." yönünde görüş bildirilmiştir.
Alınan bilirkişi rapor ve ek raporları gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine uygun nitelikte ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görülmüş, mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, incelenen takip dosyaları, alınan ve benimsenen bilirkişi rapor ve ek raporları ile toplanıp değerlendirilen delillere göre; davaya konu takip kredi sözleşmesine dayalı olarak yapılmıştır. Davacı bu takipten dolayı fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 30.000 TL dava değeri ücretinden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiş, 11/02/2025 tarihli dilekçesinde dava değerini toplam 4.359.672,39 TL olarak beyan etmiştir.
Taraflar arasında imzalanmış genel kredi ve teminat sözleşmesi örneği, kullanılan krediye ilişkin banka hesap özeti örneği ve hesap kat ihtarı örneği ile aldırılan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; 08/11/2024 tarihli raporda davacının dava tarihi itibariyle kapak hesabına göre 4.359.672,39 TL borçlu olduğu rapor edilmiş, aldırılan raporun dosya kapsamı ile uyumlu ve denetime açık olduğu anlaşılmış, ipotekli taşınmazın satışından dolayı alacaklıya net olarak ödenen 106.410,84 TL dışında bir ödeme yapıldığının davacı tarafından kanıtlanamadığı, menfi tespit davasında borç durumunun dava tarihine göre belirlenmesi gerektiği hususları göz önüne alınarak davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 512,33 TL ve tamamlama harcı olarak yatırılan 75.500,00 TL'den düşümü ile kalan 75.396,93 TL' nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 590.263,96 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı.11/12/2025