İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın İptali
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı ...A.Ş.'nin alacaklarının .... Noterliği'nin 01.10.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı temlik sözleşmesi ile müvekkili şirkete devredildiğini, finansal kiralama sözleşmesine ek olarak ifa uğruna verilen toplam 1.235.102,00 Euro bedelli altı adet senede dayalı olarak takip başlatıldığını, senetlerde mücerretlik ilkesi gereği temel borç ilişkisinden bağımsız ve soyut bir kambiyo taahhüdü bulunduğunu, davalıların itirazının haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkillerinin finansal kiralama sözleşmesinde kefil sıfatıyla yer aldığını, taraflar arasındaki kök borç ilişkisinin .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı takip dosyasına dayandığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında verilen ve kesinleşen kararla alacak miktarının 836.334,00 Euro olarak tespit edildiğini, takibe konu senetlerin teminat amacıyla verildiğini ve asıl borçtan bağımsız yeni bir alacak hakkı doğurmadığını, davacının mükerrer ve kötü niyetli takip yaptığını savunarak davanın reddine ve %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davacı Taraf Delilleri;
.... Noterliği'nin 01.10.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Alacak Devir ve Temlik Sözleşmesi,
30.09.2019 tarihli Alacak Satış Sözleşmesi,
.... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı takip dosyası,
Takibe konu altı adet bono:
05.02.2015 tanzim tarihli, 05.08.2015 vadeli, 277.713,00 Euro bedelli senet
05.02.2015 tanzim tarihli, 05.08.2016 vadeli, 277.713,00 Euro bedelli senet
07.01.2013 tanzim tarihli, 10.06.2013 vadeli, 169.919,00 Euro bedelli senet
07.01.2013 tanzim tarihli, 10.06.2014 vadeli, 169.919,00 Euro bedelli senet
07.01.2013 tanzim tarihli, 10.06.2015 vadeli, 169.919,00 Euro bedelli senet
07.01.2013 tanzim tarihli, 10.06.2016 vadeli, 169.919,00 Euro bedelli senet
Ticari defterler.
Davalı Taraf Delilleri;
.... Noterliği'nin 07.01.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi,
.... Noterliği'nin 06.02.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi,
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı kesinleşmiş kararı,
.... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı takip dosyası,
.... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı takip dosyası,
.... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı takip dosyası,
.... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı takip dosyası,
Ticari defterler.
Bilirkişi Raporları;
1. Bilirkişi Kök Raporunda (07.06.2023 tarihli - Mali Müşavir ...ve Prof. Dr. ...) özetle;
Davacı tarafın ticari defterlerinin Ankara'da bulunması nedeniyle inceleme yapamadığını, davalı şirketin ise takip konusu senetlerde müteselsil kefil sıfatıyla yer alması ve senetlerin şirket kayıtlarında bulunmaması nedeniyle davalı defterlerinde de inceleme yapılamadığını, temlik sözleşmesi ekindeki bilgilerin yeterince açıklayıcı olmadığı belirtilerek, sağlıklı bir hesaplama yapılabilmesi için dava dışı ...A.Ş.'nin ticari defterlerinin incelenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
2. Bilirkişi Ek Raporunda (20.11.2024 tarihli) özetle;
Dava dışı ...A.Ş.'nin 2013-2016 yıllarına ait ticari defterlerinin TTK'nın ilgili hükümlerine uygun tutulduğu ve lehe delil niteliği taşıdığı, yapılan hesap incelemesinde, davalı şirketin dava dışı ...A.Ş.'ye 05.01.2017 tarihi itibariyle yalnızca 41.225,57 TL borçlu olduğu, ancak takip konusu borcun temlik kapsamında olup olmadığı ve mükerrerlik iddialarının aydınlatılamadığı ifade edilmiştir.
3. İkinci Bilirkişi Heyeti Raporunda (06.10.2025 tarihli - Mali Müşavir ... ve Prof. Dr. ...) özetle;
Dava dışı ...A.Ş. ile davalı ... A.Ş. arasında iki ayrı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiği, .... Noterliği'nin 07.01.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı sözleşmesi ile 06.02.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı sözleşmelerde davalı ...'in müteselsil kefil olarak yer aldığı, dava dışı ...A.Ş.'nin 2013-2014 yıllarına ait yevmiye ve defteri kebir kayıtlarının noter tasdikli olarak, 2015-2016 yıllarına ait kayıtların ise elektronik ortamda tutularak beratlarının süresinde alındığı, ticari defterlerin TTK'nın 64. maddesi ile VUK'un 224-225. maddelerine uygun şekilde tutulduğu ve dava dışı şirket lehine kesin delil niteliği taşıdığı, ... numaralı sözleşme kapsamında 48 aylık kira ödeme planı düzenlendiği, 10.01.2013 tarihli 350.000 Euro peşinat ödemesinden sonra aylık 14.159,89 Euro kira bedeli belirlendiği, davalı kiracının ilk 43 kira bedelini ödediği ancak son 5 taksiti (toplam 70.799,45 Euro) ödeyemediği, ... numaralı sözleşme kapsamında ise 48 aylık kira ödeme planı düzenlendiği, 20.02.2015 tarihli 445.000 Euro peşinat ödemesinden sonra aylık 23.142,71 Euro kira bedeli belirlendiği, davalı kiracının ilk 17 kira bedelini ödediği ancak sonraki 8 taksitin (150.492,51 Euro) ve muaccel hale gelen 24 taksitin anaparalarının (526.168,89 Euro) ödenmediği, finansal kiralama şirketi tarafından her iki sözleşme kapsamında kira borçlarının teminatı olarak ... numaralı sözleşme için 2013,2014,2015 ve 2016 yıllarının her biri için 169.919 Euro tutarında (yıllık 12 kira taksiti toplamı olan 14.159,89 Euro x 12) dört adet senet, ... numaralı sözleşme için 2015 ve 2016 yılları için 277.713 Euro tutarında (yıllık 12 kira taksiti toplamı olan 23.142,71 Euro x 12) iki adet senet alındığı, senet tutarlarının kira ödeme planlarındaki yıllık taksit toplamlarıyla birebir örtüşmesi, senetlerin ifa uğruna değil teminat amacıyla verildiğini ortaya koyduğu, kira ödemelerindeki aksaklıklar üzerine finansal kiralama şirketi tarafından .... Noterliği aracılığıyla 23.12.2016 tarihinde her iki sözleşme için ayrı ayrı ihtarname keşide edildiği, ihtarnamelerde 60 günlük süre verilerek ödeme yapılmaması halinde sözleşmelerin feshedileceğinin ihtar edildiği, ihtarnamelerin 27.12.2016 tarihinde kiracı ve kefillere tebliğ edildiği, verilen süre içinde ödeme yapılmadığından 28.02.2017 tarihi itibariyle her iki sözleşmenin de 6361 sayılı Kanun'un 31/1. maddesi kapsamında feshedildiği, 28.02.2017 fesih tarihi itibariyle ... numaralı sözleşmeden 70.799,45 Euro asıl alacak ve 10.687,81 Euro işlemiş temerrüt faizi olmak üzere 81.487,26 Euro; ... numaralı sözleşmeden 676.661,40 Euro asıl alacak ve 19.196,99 Euro işlemiş temerrüt faizi olmak üzere 695.858,39 Euro alacak hesaplandığı, iki sözleşmenin toplamında 747.460,85 Euro asıl alacak ve 29.884,48 Euro işlemiş temerrüt faizi olmak üzere toplam 777.345,33 Euro alacak hesaplandığı, aynı alacağa ilişkin olarak ...A.Ş. tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyasıyla 30.03.2017 tarihinde takip başlatıldığı, bu takibe yapılan itiraz üzerine açılan davada .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı ve 13.02.2020 tarihli kararıyla itirazın iptaline karar verildiği, 30.03.2017 takip tarihi itibariyle toplam alacağın 777.217,00 Euro asıl alacak ve 59.117,17 Euro işlemiş faiz olmak üzere 836.334,17 Euro olarak tespit edildiği ve bu kararın kesinleştiği, takibe konu senetlerin finansal kiralama sözleşmesi kapsamında teminat olarak alındığı, mücerretlik ilkesi kapsamında asıl borç ilişkisinden bağımsız yeni bir borç doğumuna neden olmayacağı, asıl borç miktarının kesinleşmiş mahkeme kararıyla 836.334,17 Euro olarak belirlendiği, davacı ... A.Ş.'nin bu miktar dışında teminat senetlerine dayanarak davalı borçlulardan başkaca talepte bulunamayacağı hususlarının tespit ve mütalaa edildiği görülmüştür.
Dava, davacı ... A.Ş.'nin temlik yoluyla devraldığı finansal kiralama sözleşmesine dayalı olarak düzenlenen bonolara istinaden davalılar aleyhine başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dosya kapsamına göre; dava dışı ...A.Ş. ile davalı ... A.Ş. arasında .... Noterliği'nin 07.01.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile 06.02.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı finansal kiralama sözleşmesinin akdedildiği, diğer davalı ...'in her iki sözleşmede müteselsil kefil sıfatıyla yer aldığı, bu hususların taraflar arasında çekişmesiz olduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda çekişme; takibe konu senetlerin ifa uğruna mı yoksa teminat amacıyla mı verildiği, mücerretlik ilkesi kapsamında asıl borç ilişkisinden bağımsız müstakil bir alacak hakkı doğurup doğurmadığı, kesinleşmiş mahkeme kararıyla belirlenen alacak miktarı dışında ayrıca talepte bulunulup bulunulamayacağı noktalarında toplanmaktadır.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, hükme elverişli bulunan bilirkişi heyeti kök ve ek raporu ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre, yukarıda değinilen hukuksal durum ve somut olayın birlikte değerlendirilmesi sonucunda;
Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle senedin teminat senedi mi yoksa ifa uğruna verilen senet mi olduğunun belirlenmesi gerekmektedir. Kambiyo senetlerinde mücerretlik ilkesi geçerli olmakla birlikte, bu ilke mutlak değildir. Senedin teminat amacıyla verilip verilmediği, senet üzerindeki kayıtların yanı sıra taraflar arasındaki temel ilişki, senedin verilme amacı ve ekonomik işlevi birlikte değerlendirilerek tespit edilebilir. Bilirkişi heyetince yapılan incelemede; ... numaralı sözleşme kapsamında 2013,2014,2015 ve 2016 yıllarının her biri için 169.919,00 Euro tutarında (yıllık kira taksitleri toplamı olan 14.159,89 Euro x 12), ... numaralı sözleşme kapsamında ise 2015 ve 2016 yılları için 277.713,00 Euro tutarında (yıllık kira taksitleri toplamı olan 23.142,71 Euro x 12) senet alındığı tespit edilmiştir. Takibe konu senetlerin tutarlarının kira ödeme planlarındaki yıllık taksit toplamlarıyla birebir örtüşmesi, senetlerin finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan kira borçlarının teminatı olarak alındığı, bu itibarla, takibe konu senetlerin ifa uğruna değil teminat amacıyla verildiği, mücerretlik ilkesi kapsamında asıl borç ilişkisinden bağımsız yeni bir alacak doğurmadığı sonucuna varılmıştır.
Dosya kapsamından; aynı finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla ...A.Ş. tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığı, bu takibe yapılan itiraz üzerine açılan davada .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı ve 13.02.2020 tarihli kararıyla 30.03.2017 takip tarihi itibariyle toplam alacağın 777.217,00 Euro asıl alacak ve 59.117,17 Euro işlemiş faiz olmak üzere 836.334,17 Euro olarak tespit edildiği ve bu kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır. Kesinleşmiş bu karar, taraflar arasındaki finansal kiralama ilişkisinden kaynaklanan toplam borç miktarını HMK'nın 303. maddesi anlamında kesin hükümle belirlemiş olup, takibe konu senetlerin teminat senedi niteliğinde olduğu, asıl borç miktarının kesinleşmiş mahkeme kararıyla 836.334,17 Euro olarak belirlendiği, davacının bu miktar dışında teminat senetlerine dayanarak ayrıca talepte bulunamayacağı, davacının teminat niteliğindeki senetlere dayanarak bu miktarın üzerinde talepte bulunmasının hukuken mümkün olmadığı, teminat senetlerinin, teminat altına aldıkları asıl borcun varlığı ve miktarıyla sınırlı olarak hüküm ifade edeceği, aksinin kabulü halinde alacaklının aynı alacak için birden fazla takip yapması halinde, tahsilde tekerrür yasağı ilkesi gereğince mükerrer tahsilata yol açılacağı anlaşılmakla davanın reddine, İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gerektiği halde takip başlatmış olması aranmakta olup, somut olayda davacının, takipte kötü niyetli olduğu kanıtlanamadığından davalı yanın kötü niyet tazminatı talebinin de koşulları oluşmadığından reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
1-)Davanın REDDİNE,
Davalı yanın kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 615,40 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı yanca yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-)Davalılarca sarf edilen 70,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.067.706,33 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
6-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/vekiline iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/12/2025