BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminat (Rücuen Tazminat)
Davacı tarafından mahkememize açılan dava dosyasının incelenmesi sonunda;
İSTEM:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ...(...) tarafından müvekkili ve davalı aleyhine, Bakırköy ... İş Mahkemesinin ... E. dosyasında iş akdinin sona ermesi nedeni ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, dini - milli bayramlar, yıllık izin alacağı, genel tatil alacakları, ücret alacağı, AGİ alacaklarının tahsili amacıyla dava açıldığnı, ilgili İş Mahkemesi dosyada davanın kısmen kabulüne karar vererek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı, ücret alacağı, AGİ alacağı, bayram v genel tatil alacağı ile fazla mesai alacağının kabulüne karar verdiğini, ilgili karar gereğince davacıya ödeme yapılması yönünde Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ... E. Dosyasından ödeme emri gönderildiğinden müvekkil şirket tarafından ilgili icra dosyasına 24/11/2020 tarihinde 68.837,24 TL ödeme yapıldığını, icra müdürlüğü sehven yapmış olduğu hata nedeni ile müvekkili şirketine 7.143,78 TL iade yapmış neticede müvekkili şirketi tarafından Bakırköy ....İcra Müdürlüğü dosyasına 61.693,46 TL ödeme yaptığını, davalı ile yapılan ödemeye ilişkin rücu ile ilgili arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alınamadığını beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, Bakırköy .... İş Mahkemesi'nin ... E. .. K. Sayılı kararına istinaden Bakırköy ... İcra Müdürlüğü, ... E.Sayılı dosyasına 24/11/2020 tarihinde ödenen 61.693,46 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiz ile birlikte davalıdan rücuen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
YANIT:
Davalı tarafa dava dilekçesi, ekleri ve tensip tutanağı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi ibraz edilmediği görülmüştür.
KANITLAR VE GEREKÇE:
-Dava, dava dışı işçi davacı şirketten tahsil edildiği belirtilen Mahkeme ilamına dayanan işçilik alacaklarından davalının sorumlu olduğu iddiası ile rücuen tahsili istemine ilişkindir.
-Mahkememizce ödeme belgeleri, SGK kayıtları, dava dışı işçiye ait iş yeri dosyaları, Bakırköy .... İş Mahkemesinin 08/10/2020 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı celp edilerek dosya arasına alınmış, taraf delilleri toplanmıştır.
-Bakırköy ... İş Mahkemesinin 08/10/2020 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamının incelenmesinde; dava dışı işçi ... tarafından iş bu dosyası olan işverenlerine karşı işçilik alacaklarından doğan alacak davasını ikame ettiği, ilk derece mahkemesi tarafından davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulduğu, verilen kararın kesin nitelikte olduğu ve 25/12/2024 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
-İşbu İş Mahkemesi dosyası Mahkememiz dosyasındaki rücuen tazminat talebinin dayanağını oluşturduğundan Mahkememizce dosyanın bekletici mesele yapılmasına karar verilmiş ve bu doğrultuda yargılamaya devam olunmuştur.
-4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.
-Dava konusu olayda da, anılan madde hükmü uyarınca davacı ile davalılar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle müteselsilen sorumludurlar. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar.
-İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. Nitekim, TBK'nın 167. maddesinde “Aksi karşılaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.” hükmüne yer verilmiştir. Yani, müteselsil sorumlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.
-Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. Yargıtay 13. HD'nin 28.01.2014 tarih ve 2013/22286 E., 2014/2147 K; 25.02.2014 tarih ve 2013/23685 E., 2014/5067 K., sayılı ilamları ile Dairemizin 23.06.2014 tarih ve 3992 E., 4794 K.; 13.11.2014 tarih ve 9000 E., 7235 K; 30.10.2014 tarih ve 1137 E., 677 K; 26.10.2015 tarih ve 5859 E., 6854 K. sayılı ilamları da bu yöndedir.
-Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ile sözleşmenin eki niteliğinde bulunan idari ve teknik şartnamede, çalışan işçilerin hak ve alacaklarından hangi tarafın sorumlu olacağının açıkça düzenlenmiş olması halinde tarafların serbest iradeleri ile imzalamış oldukları sözleşme ve şartname hükümleri, tacir sıfatına haiz her iki tarafı da bağlayacaktır.
-Hizmet sözleşmelerinde, ihale evraklarında teknik ve idari şartnamelerde ve taraflar arasında karşılıklı düzenlenen diğer belgelerde yüklenici şirketin sorumluluğuna ilişkin açık hüküm olan hallerde, her bir alt işveren kendi dönemi ile sınırlı olacak şekilde hesaplanacak olan bedelden tam olarak sorumludur. Eğer sözleşmede ve şartnamelerde bir hüküm yer almıyorsa bu durumda her bir alt işverenin sorumlu olduğu hesaplanan bedelden, davacı alt işverenlerle birlikte yarı oranında sorumludur.
-Mahkememiz dosyası taraflar arasında imzalanan 03/01/2017 tarihli ".... Projesi İnşaat İşlerine Ait Yüklenici Sözleşmesi" uyarınca çalıştırılan dava dışı işçi ...'a davacı tarafından asıl işveren sıfatıyla Bakırköy .... İş Mahkemesinin 08/10/2020 tarih ve ... Esas ...Karar sayılı ilamına istinaden Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası kapsamında ödenen bedelin sözleşme uyarınca alt işverenden rücuen tahsili istemine ilişkin açılan işbu davada davacının, davalıdan sözleşme hükümleri uyarınca ödemiş olduğu bedeli talep edip edemeyeceği, talep edebilecekse miktarı, davalının bir sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, sorumluluğu bulunmakta ise davacıya ödemesi gereken miktarın ne olduğu hususlarında rapor düzenlenmek üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 02/08/2022 tarihli raporda özetle; asıl işveren- alt işveren olarak dava dışı işçinin işçilik alacaklarından müştereken sorumlu sayılan ... İnşaat ve ... İnşaat'ın birlikte sorumlu olduğu tutarların 5.498,85 TL kıdem tazminatı, 3.503,79 TL ihbar tazminatı, 20.259,86 TL ücret, 2.051,91 TL AGİ, 23.719,66 TL fazla çalışma ücreti (takdiri indirimle 15.813,10 TL), 1.201,47 TL UBGT ücreti, (takdiri indirimle 800,98 TL), 1.400,00 TL yıllık izin ücreti olduğu, Bakırköy ...lcra Müdürlüğünün 2020/11311 E. sayılı dosyası incelendiğinde, ... İnşaat tarafından ödeme yapıldığı, kapak hesabının ilk olarak yanlış yapıldığı, bu nedenle bu şirketçe 68.B37,24 TL yatırıldığı ancak daha sonra 7.143,78 TL’nin iade edildiği, yani ... İnşaat tarafından icra dosyasına 61.693,46 TL ödeme yapıldığı, birinci eçenekte davacı ... İnşaat ve davalı ... inşaat arasındaki yüklenici sözleşmesinin ....maddesindeki 2 ve 13. fıkrasına itibar edilirse, asıl işveren olan ... İnşaatın alt işveren ve yüklenici olan ... İnşaata ödeme tutarında rücu edebileceği; tutarın 61.693,46 TL olduğu, ikinci seçenekte TBK 167 Uyarınca yapılan ödemeden yarı yarıya sorumlu olduğu kabul edilirse, asıl işveren olan ... İnşaatın alt işveren ve Yüklenici olan ... İnşaata ödeme tutarının yarısı oranında rücu edebileceği, Mahkemece hükmedilecek tutarlara, içtihatlar gereği ödeme tarihinden faiz işletilebileceği, ödeme tarihinin 24.11.2020 olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Dosyanın daha önce rapor veren bilirkişiye tevdi edilerek güncel kesinleşen iş mahkemesi kararı ve icra dosyasındaki ödemeler dikkate alınarak ek rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş, düzenlenen 08/10/2025 tarihli ek raporda özetle; BAM kararı öncesinde-Bakırköy .. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası incelendiğinde, ... İnşaat tarafından ödeme yapıldığı, kapak hesabının ilk olarak yanlış yapıldığı, bu nedenle bu şirketçe 68.837,24 TL yatırıldığı ancak daha sonra 7.143,78 TL'nin iade edildiği, yani ... İnşaat tarafından icra dosyasına 24.11.2020 tarihinde, 61.693,46 TL ödeme yapıldığı, BAM kararı sonrası Sayın Mahkeme tarafından Bakırköy ....İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılmış ve dairece cevaben “Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyasına, ... İnş.Tur. San.Tic.A.Ş. tarafından 26.02.2025 tarihinde 28.385,92 TL, 28.02.2025 tarihinde 1.070,00 TL ödeme yapıldığı, bu tahsilatların reddiyatının alacaklı işçi vekiline yapıldığı” hususlarının bildirildiği, ... İnş.San.Tic.A.Ş. tarafından, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına; BAM kaldırma kararı öncesinde 30.11.2020 tarihinde, 61.693,46 TL, BAM kaldırma kararı sonrasında 26.02.2025 tarihinde 28.385,92 TL, 28.02.2025 tarihinde 1.070,00 TL ödeme yapıldığının görüldüğü, sorumluluk miktarı açısından kesinleşen İş Mahkemesi kararı incelendiğinde, dava dışı işçinin ... İnşaat Ltd.Şti şirketinde 23.09.2016-05.02.2018 tarihleri arasında sigortalı olarak gösterildiği, ... Ltd.Şti'nin 03.01.2017 tarihinde, ... İnşaat A.Ş. ile yüklenici sıfatıyla hizmet alım sözleşmesi imzaladığı, bu nedenle iş mahkemesinde 23.09.2016-30.03.2018 arasında 1 yıl 6 ay 8 günlük hizmet süresi için ... Ltd Şti'nin sorumlu olduğu, 03.01.2017-30.03.2018 arası için ... ve ...'un müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar verildiği, 23.09.2016-03.01.2017 arası için sadece ... Ltd.Şti sorumlu, 03.01.2017 ve fesih tarihi olan 03.03.2018 arası için ... ve ... birlikte sorumlu olduğu, bu kapsamda, dava dışı işçiye Bakırköy 12.İcra Müdürlüğü dosyası kanalıyla, ... İnş.A.Ş. tarafından, 30.11.2020 tarihinde, 61.693,46 TL, 26.02.2025 tarihinde 28.385,92 TL, 28.02.2025 tarihinde 1.070,00 TL ödeme yapıldığı, buna göre birince seçenekte davacı ... İnşaat ve davalı ... inşaat arasındaki yüklenici sözleşmesinin 17.maddesindeki 2 ve 13.fıkrasına itibar edilirse, asıl işveren olan ... İnşaatın alt işveren ve yüklenici olan ... İnşaata ödeme tutarında rücu edebileceği tutarın 30.11.2020 tarihinde, 61.693,46 TL, 26.02.2025 tarihinde 28.385,92 TL, 28.02.2025 tarihinde 1.070,00 TL olmak üzere toplam: 91.149,38 TL olduğu, ikinci seçenekte ise; davacı ... İnşaat ve davalı ... İnşaatın TBK. 167 uyarınca yapılan ödemeden yarı yarıya sorumlu olduğu kabul edilirse, asıl işveren olan ... İnşaatın alt işveren ve yüklenici olan ... İnşaata ödeme tutarının yarısı oranında rücu edebileceği, 30.11.2020 tarihinde, 61.693,46 TL, 26.02.2025 tarihinde 28.385,92 TL, 28.02.2025 tarihinde 1.070,00 TL olmak üzere toplam: 91.149,38 TL’den ...'un sorumluluğu; 91.149,38 TL/2 = 45.574,69 TL olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Dosyada mevcut davacı ile davalı arasındaki “.... Projesi İnşaat İşlerine Ait Yüklenici Sözleşmesi” başlıklı ve 03/01/2017 tarihli sözleşmenin incelenemesinde; İşverenin ... Yapı A.Ş. ve ... A.Ş adi ortaklığı, yüklenicinin ise ... İnş.Proje Turz.San.Tic.Ltd.Şti olduğu, sözleşmenin 17.maddesinin 2 fıkrasında yüklenici firmanın işçilerin tazminat ve ücretlerini ödemekle yükümlü olduğunun, 13.fıkrasında “ Kanunen tutmakla yükümlü olunan defterler ve belgeler ilgili kurumlarca talep edildiğinde talep edilen süre içinde ibraz edilecektir.Tamamen veya kısmen ibraz edilmemiş olması ya da süresinde ibraz edilmiş olmasına rağmen kayıtlarda hata bulunması durumunda ilgili kurumlarca tahakkuk ettirilecek her türlü ceza yüklenici tarafından ödenecek ve ödeme belgelerinin birer örneği işverene verilecektir. Eğer işveren herhangi bir nedenle ödeme yapmak zorunda kalırsa ticari faizle birlikte yükleniciye rücu edebilecektir” hususlarına yer verildiği görülmektedir.
-Bu haliyle ilgi teknik şartnamede yüklenici şirketin sorumluluğuna ilişkin açık hüküm mevcut olduğundan, davalı her bir alt işveren kendi dönemi ile sınırlı olarak sorumludur.
-Mahkememizce celp edilen Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde davacı şirket tarafından kesinleşmiş Mahkeme ilamına göre 30/11/2020 tarihinde 61.693,46 TL ödemenin yapıldığı, işbu ödemenin mahkeme ilamına uygun olduğu, ilk derece Mahkemesinin kaldırılarak Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yeniden hüküm kurulması akabinde davacı tarafından icra dosyasına bir kısım ödemelerin yapıldığı ancak işbu ödemeler dava tarihinden sonra yapıldığından işbu davaya konu edilemeyeceği görülmektedir.
-Bu haliyle davacı tarafın dava dışı işçi ...'a işçilik alacaklarından doğan ödemelerin Mahkeme ilamına dayanılarak yapıldığı, kesinleşmiş ilamda da belirtildiği üzere, davacı ile davalı şirketin bu alacaklardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, ancak taraflar arasındaki sözleşme gereğince iç ilişkide davacı tarafın davalı yükleniciye rücu hakkının mevcut olduğu, bu nedenle davacı tarafın dava tarihi itibariyle ödediği 61.693,46 TL bedel yönünden rücu talebinin yerinde olduğu Mahkememizce kabul edilmiş, davanın işbu talep yönünden kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-Taleple bağlı kalınarak sabit olan 61.693,46 TL rücuen tazminat alacağının 30/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.214,28 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.053,58 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.160,70 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.053,58 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama sırasında sarf edilen 59,30 TL başvurma harcı, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 556,00 TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere 4.615,30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun ... numaralı arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Bakiye gider/delil avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa derhal iadesine, (Bilirkişi ...'e takdir edilen 3.000,00 TL bilirkişi ek ücreti sistem hatası nedeniyle ödenemediğinden, ilgili bilirkişiye ödeme yapıldıktan sonra bakiye kalan miktarın iadesi kaydıyla)
Dair; tebliğden itibaren İKİ HAFTA içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin e-duruşma ortamında yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/12/2025