ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
BİRLEŞEN ANTALYA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasında ... tarihinde imzalanan sözleşmede davacının yüklenici konumunda olduğunu, davacının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, davalınır ... tarihli SGK İl müdürlüğüne hitaben yazılan dilekçe ile, davacı tarafından inşaatın tam ve eksiksiz olarak teslim edildiğini kabul ettiğini, sözleşmenin 13 maddesinin 13.5 maddesi gereğince davacı hak edişinin %50 sini nakit, %50'sini de 14. madde belirtilen şekilde daire olarak alacağını, devir edilecek dairelerin ..., ..., ..., ... blokta muhtelif katlarda ... daire olması halinde daire başına ... TL üzerinden, ..., ..., ..., ... blokta muhtelif katlarda ... daire olması halinde daire başına ... TL üzerinden değer biçilerek anlaşma sağlandığını, dairelerin davacı adına satılacağını, bu dairelerin iskan alınmasından itibaren 3 ay içerisinde satılamaması halinde davalı tarafından vüzde 30'luk fiyat farkı ile geri alınması kabul ve taahhüt edildiğini, gerek davacı tarafından inşaatın tesliminden itibaren gerekse iskanın alımından itibaren davacı bakiye hak edişine karşılık gelen daire devirlerinin davalı tarafından yapılmadığını, davalının sözleşmeden kaynaklanan borcunu yerine getirmemesinde davacının kusuru bulunmadığını, sözleşmenin taraflarından vekil eden sözleşmeye uygun koşullarda işi davalıya teslim ettiğini, davalı kendisine karşı edimini yerine getirdiğinde de edimi karşılığı yükleniciye bırakılan bağımsız bölümlerin tapusunu ona devretmekle yükümlü olduğunu, ancak davalı tarafından bu yükümlülük yerine getirilmediğini, yapılan araştırmalar neticesinde davalının, davacının hak edişi karşılığı olan taşınmazları devir etmesi de mümkün bulunmadığını, zira taşınmazların satışı 3. Kişilere yapıldığı gibi sözleşmede de somut olarak hangi blokun hangi dairesi olduğu belirlenmediğini, bu nedenle sözleşmenin 14. maddesi gereğince öncelikle yargılama İle davacının hakedişi tespit edilerek bu hak edişe sözleşme tarihinde denk gelen dairelerin sayısı bulunan dairelerin dava tarihindeki baz alınıp, ... tarihli sözleşmenin 14.maddesinin ikinci paragrafı gereğince %30'luk fiyat farkı uygulanarak davacının alacağının hesaplanması gerektiği her İki tarafın tacir olması nedeni ile Sayın Mahkemece tespit edilecek alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi talep edildiğini iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
YANIT:
Davalı vekilince cevap dilekçesinde özetle; Sözleşmenin 4.maddesinde düzenlenen 200 günlük iş bitim süresi ... tarihinde sona ermiş olması rağmen; davacının, müvekkili şirket yetkilisinin iyiniyetli tüm uyarılarını dikkate almadığını ve işi süresinde bitirmeyerek müvekkili şirketin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, davacı şirketin, müvekkilinin iş sağlığı ve güvenliği şartlarına uymadığın, çalışanların maaşlarını ödemediğini, sigorta prim ücretlerini yatırmadığını ve hatalı imalatlar yaparak müvekkilini zarara uğrattığını beyanla müvekkil şirketin uğramış olduğu zarar nedeniyle maddi manevi tazminat ve alacak davası ayrıca açılacak olsa da, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkilin şirketin alacak miktarının hesaplanarak takas mahsup edilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin ... ili, ... İlçesi, ... ... Mah. ... ada ... parselde kayıtlı ... m² yüzölçümlü arasa üzerine yapılan ... bloklu inşaatın müteahhidi olduğunu, davalı şirketin ise müvekkili müteahhitliğini yaptığı projenin alt yüklenicisi olduğunu, ve şirket ile ... tarihinde yüklenici sözleşmesi imzalandığını, Sözleşmenin 4.maddesinde düzenlenen 200 günlük iş bitim süresinin ... tarihinde sona ermiş olmasına rağmen; davalı şirketin, müvekkili şirket yetkilisinin iyiniyetli tüm uyarılarını dikkate almadığını ve işi süresinde bitirmeyerek müvekkili şirketin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini. Hatta davalı şirketin, müvekkil şirketin iş sağlığı ve güvenliği şartlarına uymayıp, çalışanların maaşlarını ödemediğini, sigorta prim ücretlerini yatırmadığını ve hatalı imalatlar yaparak müvekkili şirketi zarara uğrattığını, iş bu davanın ... tarihli sözleşme gereğince müvekkili şirketin ödemek zorunda kaldığı sigorta prim borçları, prim gecikme tazminatı, ... ... sigortası bedeli, malzeme bedelleri, ayıplı imalat bedelleri, iş güvenliği ücreti, ... Belediyesine davalının kusurlu davranışı nedeniyle ödenen idari para cezası, sözleşmeden kaynaklı gecikme tazminatı ve müvekkil şirketin uğramış olduğu zararların tazminini, öncelikle iş bu davanın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE:
Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, tarafların ticari defterleri incelenmiş, bildirilen tanıklar dinlenmiş, alanında uzman bilirkişilerden rapor ve ek raporlar aldırılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre asıl dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası birleşen dava eser sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart ve maddi tazminat davasıdır.
Davacı davalının alt taşeronu olduğunu, ... tarihli sözleşme uyarınca kalıp demir beton işçiliği yaptığını, ... itibariyle işi tamamlamasına rağmen bakiye taşınmaz karşılığı alacağının ödenmediğini savunmuştur. Davalı ise işin geç teslimi nedeniyle cezai şart alacağının doğduğunu, yine davacı birleşen davalının kusurlu davranışları nedeniyle maddi zararları bulunduğunu beyanla tazminat talep etmiş, bu alacaklar nedeniyle asıl davaya konu taleplere karşı takas/mahsup defi ileri sürmüştür.
Asıl davada yüklenicinin bakiye alacağı yönünden yapılan değerlendirmede; taraflar arasındaki ... tarihli sözleşme incelendiğinde; işin konusunun ... ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazda, işsahibi tarafından yapılacak olan konut inşaatının projesine uygun olarak, kalıp demir, beton işçiliğinin sarf malzemesi dahil projesine ve yönetmeliklere ve kabule uygun şeklinde yapılması işi olduğu, sözleşmenin birim fiyatlı eser sözleşmesi olduğu, yüklenicinin yapmış olduğu her hakedişin yarısını nakit, kalan yarısını ise daire olarak alacağı, ...,...,...,... Blokta muhtelif katlarda 2+1 daire ... TL, ...,...,...,... Blokta muhtelif katlarda bulunan 3+1 daire bedeli ... TL olmak üzere, yüklenicinin bu fiyatlardan almayı kabul ettiği, işsahibinin daireleri iş süresince yüklenici adına satacağı, iskandan sonra 3 aylık süreçte dairelerin satılmamış olması durumunda %30'luk fiyat farkı ile geri almayı kabul ve taahhüt ettiği, ... tarihli raporda isabetli olarak taraflar arası sözleşmenin birim fiyatlı olarak kararlaştırıldığı, dosyada bulunan son metraj üzerinden yapılan hesaplamada (... m2) sözleşme bedelinin KDV dahil ... TL olduğu, ancak taşınmazlar kararlaştırılan sürede satılıp bedeli davacıya ödenmediğinden davalının davacıya taşınmazlar için kararlaştırılan bedelin %30 fazlası ile borçlu olduğu, dosyaya kazandırılan tapu kayıtları ve protokol hükümleri birlikte değerlendirildiğinde ... blok ...-... no.lu bağımsız bölümlerin yükleniciye devredildiği, sözleşme bedelinin yarısının taşınmaz olarak ödeneceği, buna göre ... TL lik taşınmaz devri yapılması gerektiği; devredilen taşınmazların ... TL üzerinden bu tutardan mahsubu gerektiği, bu halde ... TL bakiye bedelli taşınmaz devir borcu bulunduğu, iskan tarihi ... tarihinden itibaren geçen 3 aylık sürede devir yapılmadığından artık bu tutarın %30 fazlası ile ödenmesi gerektiği, ... TL malen ödenmesi gereken borç ile ... TL nakit ödenmesi gereken borç olmakla davacının sözleşme bedelinden bakiye alacağının ... TL olduğu; ... tarihli raporda mali müşavir bilirkişice isabetli olarak defterlerde yer alan, yine davacının defterinde yer almasa da davalının tevsik edici belge sunduğu nakdi ödemeler birlikte değerlendirilmekle davalı yanca toplam ... TL ödendiği, bu tutar yukarıda belirlenen bakiye alacaktan mahsup edildiğinde geriye ... TL ödenmemiş hak ediş alacağı kaldığı kabul edilmiştir.
Ne var ki eser sözleşmesinde zamanaşımı süresi 5 yıl olup ıslah tarihi itibariyle iş teslim tarihinin (iskan tarihi ...) üzerinden 5 yıl geçmekle ıslahla artırılan tutar zamanaşımına uğramıştır. Dava ile istenen ve zamanaşımına uğramayan ... TL alacak ise takas defi nazara aşağıda ayrıntısı ile anlatılan davalıya ödenmesi gereken borçtan düşülmüş, böylelikle davacı alacağının takas nedeniyle konusuz kaldığı anlaşılmakla karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Birleşen davada davalı- birleşen davacının cezai şart alacağına ilişkin yapılan değerlendirmede, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca yer tesliminin tutanakla yapılacağı, işin süresinin yer tesliminden itibaren 200 gün olduğu, eserin süresinde teslim edilmemesi halinde geciken günler için günlük ... TL ceza kesileceği, gecikmenin 15 takvim gününü geçmesi durumunda sözleşmenin ihtardan başka bir işleme gerek kalmaksızın tek taraflı feshedilip işsahibi ya da belirleyeceği bir firma tarafından tamamlanacağı, kararlaştırılmıştır.
Yapı ruhsatı ... tarihinde, iskan ruhsatı ise ... tarihinde alınmıştır. Taraflar arasında imzalanan ... tarihli protokolde yer tesliminin ... tarihinde başladığı belirtilmiş olup her iki taraf da basiretli tacir olduğundan, artık fiilen yer tesliminin hangi tarihte yapıldığının araştırılmasına gerek bulunmamaktadır. Zira protokol ile hali hazırda yer teslimi yapılıp iş devam ettiği sırada, taraflar bu tarih üzerinde uzlaşmıştır. Artık davacı yer teslim tarihini kabul ederek, 200 günlük sürenin buradan başlatılacağını bilmekte, işin ... tarihinde teslim etmesi gerektiğini kabul etmektedir. Ancak tarafların çalışanlarınca yapılan yazışmalar da nazara alındığında, " çalışmaların bugün itibariyle devam ettiği"nin belirtildiği ... tarihli ... ... imzalı yazı, "şantiyede bulunan tüm ekipman ve malzemelerin alınarak şantiye sahasının sözleşmeye uygun bir şekilde teslim edileceği, bu nedenle iş teslim ve sonlandırma protokolünün hazırlanmasının istendiği" ... tarihli yazı ve son olarak yine davalı işsahibinin şantiye şefi tarafından davacı yükleniciye gönderilen ... tarihli e-postaya yanıt olarak yazılan ... tarihli “... Bey, göndermiş olduğunuz hakedişe son yapılan imalatları da ekledim son metraj ekteki şekildedir” şeklindeki e-posta nazara alınarak, ve bu metraj tutarından sonra herhangi bir imalat da yapılmadığı kabulü ile, işin en son ... tarihinde işsahibine teslim edildiği kanaatine varılmıştır. Anlatılanlara göre iş ...' da teslim edilmiş olup 206 günlük gecikme söz konusudur. ... ve ... tarihli raporlarda belirlenen ve davacıdan kaynaklanmayan ... blok gecikme süresi (57 gün) ve inşaatın idari işleyişteki aksama nedeniyle durdurulduğu dönem (38 gün) gecikme süresinden mücbir sebep kapsamında düşülmelidir. Buna göre gecikme 111 gün kabul edilmiş, bu süre günlük cezai şart tutarı ile çarpılarak, davalı birleşen davacının ... TL cezai şart alacağı bulunduğu kabul edilmiştir. Davacının cezai şart tutarının 15 gün ile sınırlı tutulması gerektiğine ilişkin savunması ise yerleşik yargı içtihatlarına göre yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 15 HD 2017/353 E. 2018/1820K.).
Ne var ki eser sözleşmesinde zamanaşımı süresi 5 yıl olup ıslah tarihi itibariyle iş teslim tarihinin üzerinden 5 yıl geçmekle ıslahla artırılan tutar zamanaşımına uğramıştır. Dava ile istenen ve zamanaşımına uğramayan ... TL cezai şart ise takas defi nazara alınarak asıl davadaki borçtan düşülmüş, davalı-birleşen davacının ... TL cezai şart talebinin takas nedeniyle konusuz kaldığı anlaşılmakla karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Maddi tazminat talebi yönünden bilirkişi raporu ile sabit olan davalı birleşen davacı alacaklarının, bir kısmı asıl davada borçtan ödeme olarak mahsup edilmiştir. Mahsup edilmeyen kalemlerden ödenen idari para cezası nedeniyle davacı-birleşen davalıya atfedilecek kusur bulunmamaktadır. Zira mühür bozma eylemi bizzat davalının inisiyatifi ile yapılmıştır. Kaldı ki tarafların yapmış olduğu ... tarihli protokol uyarınca bu alacakların dava edilme hakkı bulunmamaktadır. Zira bu alacaklara mahsuben davalı birleşen davacının uhdesinde tuttuğu ... Blok ... nolu bağımsız bölüm de bulunmaktadır. Bu nedenle talebin reddi gerekmiştir.
Anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl ve Birleşen davada;
Davacı-birleşen davalının ... TL lik alacağı yönünden dava takas nedeniyle konusuz kalmakla karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddine,
Davalı-birleşen davacının ... TL cezai şart talebinin takas nedeniyle konusuz kaldığı anlaşılmakla karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddine,
Davalı-birleşen davacının maddi tazminat talebinin reddine,
Asıl davada:
2-Alınması gerekli ... TL harcın, peşin alınan ... TL harçtan mahsubu ile artan ... TL nin talep halinde davacı-birleşen davalıya verilmesine,
3-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacı-birleşen davalıdan alınarak davalı-birleşen davacıya verilmesine,
4-Davacı birleşen davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacı-birleşen davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
Birleşen davada:
6-Alınması gerekli ... TL harcın, peşin alınan .. TL harçtan mahsubu ile artan ... TL nin talep halinde davalı-birleşen davacıya verilmesine,
7-Davalı-birleşen davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalı-birleşen davacıdan alınarak davacı-birleşen davalıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalı-birleşen davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 09/04/2026