İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket, karşı taraf firma ile aşağıda yer alan 16.08.2022 ve 23.08.2022 tarihli teklif formunda yer alan Ürünlerin üretimi konusunda karşı tarafla mutabık kaldığı, Davacı şirket söz konusu teklif formlarında sözleşildiği, üzerine düşen fiyat teklifine konu ödeme borcunu yerine getirdiğini, Davalı firma teklif formlarına konu makina parçalarının birçok kısmını üretmediği, ürettiği birkaç parça da ayıplı olduğu, Davacı taraf, ödemesini yaptığı ve sözleşmeye konu makina parçalarının üretimini beklerken ve de yapılan ayıplı ürünlerinin değişimi görüşmeleri yapılırken, Davalı Karşı taraf kendisine ödenmiş işin bedeli için --- İcra Müdürlüğü ---dosyası ile davacı aleyhine icra takibi başlatıldığı ve davacının --- adresine yapılan tebligatla dosya alacağı kesinleştirilerek, davacı şirketin fabrika adresine gelip haciz baskısı ile mükerrer tahsilat yapıldığı, Davacı şirkete haksız ve hukuka aykırı olarak icra baskısı altında ödemek zorunda kaldığı, Tüm bu nedenlerle, davalı tarafça, davacı aleyhine başlatılan--- İcra Müdürlüğü ---- dosyaya konu borcunun olmadığının tespiti ile söz konusu dosyaya ödemek zorunda kaldığı bedelin istirdadı ve davalının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkumiyeti için işbu davayı açma zarureti hasıl olduğu, arz ve izah edilen nedenlerle; davalı tarafça, davacı aleyhine başlatılan --- İcra Müdürlüğü---- dosyaya konu borcunun olmadığının tespiti ile söz konusu dosyaya ödemek zorunda kaldığı bedelin istirdadı ve davalının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkumiyetine, yargılama masraflarının ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi özetle: Davacı bedelini ödediği ürünlerin bir kısmının teslim edilmediğini iddia ettiği, ancak davalı ile davacı taraf arasında 9.000-EUR *KDV bedelinde --- Revizyonu ve 37.500-EUR KDV bedelinde --- ve Revizyonunun üretim ve teslimi hususunda olduğu, 08.02.2023 ve 02.03.2023 tarihlerinde ürünler davacıya teslim edildiği, TTK md. 21/2 gereği faturayı ve ürünleri teslim aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde itiraz etmeyen davacı şirket fatura içeriğini kabul etmiş sayıldığı, 08.02.2023 ve 02.03.2023 tarihinde kesilen ve e-fatura olarak davacıya sistemden gönderilen fatura, davacı tarafça kayıtlara alındığı, Bu faturaya itiraz süresi içinde de sonrasında da herhangi bir itirazda bulunulmadığı, Faturaların TL karşılığı toplam 1.1 13.609,66 TL olup, buna rağmen davacı taraf dosyaya sunduğu dekontlar ile sabit olduğu üzere 550.000 TL ve 90.000 TL olmak üzere toplam 640.000 TL ödeme yapmış, bunun üzerine bakiye kalan 473.609,66 TL yönünden cari hesap alacağına ilişkin ---. İcra Müdürlüğü-----. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılmış ve dosya davacı tarafından yapılan ödeme ile kapatıldığı, açıklanan nedenlerle, davacı taraf faturaları ticari defterlerine işleyip, süresi içinde herhangi bir itirazda bulunmadığından müvekkil fatura içeriğini ve faturaya konu ürünleri teslim et yat ettiği, Taraflar BAJBS formları ile iş bu faturaları Vergi Dairesine bildirmiş olup, bu yönden de fatura içeriği ürünlerin teslim edildiği, Bu sebeplerle ürünlerin teslim edilmediğine ilişkin gerçeğe aykırı iddiaların hukuken dinlenilmesi mümkün olmayıp, bu yöndeki taleplerin reddine karar verilmesini, davacı teslim aldığı ürünlere ilişkin bugüne kadar hiçbir ayıp bildiriminde bulunmamış olduğu, ürünleri kabul etmiş sayıldığı, davacının kanun gereği ayıba karşı tekeffül hükümlerinden yararlanabilmesi hukuken mümkün olmadığı, Davacı, teslim edilen ürünlerin ayıplı olduğunu ve bu nedenle ödenen bedelin istirdatı gerektiğini iddia ettiği, Ancak davacı tarafça dava dilekçesinde "ürünlerin ne yönden ve neden ayıplı olduğu dahi açıklanmamış" olup, gerçeğe aykırı iddialar ile huzurdaki dava ikame edildiği, davaya konu ürünlerin teslim tarihleri 08.02.2023 ve 02.03.2023 olup, davacı tarafça ayıp iddiası ise iş bu dava ile birlikte 15.11.2023 tarihinde aradan 8-9 ay geçtikten sonra ilk kez ileri sürüldüğü, davacı ileri sürdüğü ayıp iddiasını müvekkile usulüne uygun olarak bildirdiğini ve ayıbın giderilmesi için uygun süre vermiş olduğunu da ispat edememiş olduğu, açıklanan ve resen gözetilecek nedenlerle; Ürünlerin tesliminin ispat edildiği, ürünlerin ayıplı olmadığı, aksi halde dahi TTK ve TBK hükümleri gereği ayıba ilişkin süresinde ve usulüne uygun bir bildirimin yapılmamış olduğu gözetilerek iş bu haksız davanın esastan reddine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesi talepli cevap dilekçesi sunmuştur.
Dava ---. İcra Müdürlüğünün ---- esas sayılı icra dosyasındaki takibe konu alacaktan borçlu olunmadığının tespiti ve ödenen bedelin istirdatı talebine ilişkin olduğu görüldü.
İcra Dosyası: Davalı tarafından ----.İcra Müdürlüğünün -----sayılıdosyası ile davacı adına 10.10.2023 tarihinde 473.609,66 TL cari hesap alacağı olarak takip başlatıldığı, ilgili icra müdürlüğünce yapılan 26.10.2023 tarihli kapak hesabına göre dosya borcunun asıl alacak+ ferileriyle birlikte 651.802,80 TL olarak hesaplandığı, davacı tarafından ilgili icra müdürlüğüne 26.10.2023 tarihinde 651.802,80 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Davanın konusunun davalı tarafından ----.İcra Müdürlüğünün ----- esas esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe dayanak olarak gösterilen açık hesaptan dolayı davacının borçlu bulunmadığı gerekçesiyle açmış olduğu istirdat davasına ilişkindir. Davada taraf teşkili sağlanmıştır. Dava konusu makineler üzerinde keşif icra edilmiştir.
Tanıklar dinlenilmiştir.
Tanık-----:’’…Ben Davacı firmada yaklaşık 3 yıldır teknik müdür olarak görev
yapıyorum, davacı firma takviye gıda üretimi yapar ve bunun üretiminde bir kısım makina ve ekipman kullanırız, davalı firmaya kullandığımız ekipmanlardan 2 tanesi için makinaların tamiri, bakımı ve kalıplarının imali için anlaşma yaparak teslim ettik, karşı taraf 45 gün içerisinde işlemleri yapıp teslim edeceğini söyledi, ben bu hususu firma sahibi ----- beyle birebir karşılıklı görüştüm, 45 gün içerisinde teslim yapılamadı, 6 ay sonra makinalar teslim edildi, makinaları teslim aldıktan sonra makinalar görünüşte kontrol edildiğinde tamdı ancak kullanımı aşamasında imalat için kullanıldığında davalı firmanın yapmış olduğu kalıpların ihtiyacımızı karşılamadığı, uygun olmadığı ortaya çıktı, ben firma sahibi ----- beyletelefon görüşmesi yaparak bu durumu bildirdim, kendisi davacı firmaya geldi, tespitlerini yaptı, ilgili eksiklikleri söyledik, ancak neticeye varamadık…’’ beyanını verdiği,
Tanık ----:’’…Ben 3 yıldır davacı firmada teknik birimde ----- yardımcısı olarak görev yaparım, 2 adet davacı şirkete ait makine davalı firmaya teslim edildi, teslim öncesi taraf şirket yetkililerinin görüştüğünü biliyorum, makinalar revize edilip ek parçalar ve üzerine kalıp yapılacaktı, bildiğim kadarıyla 1.5 ay içerisinde makinalar teslim edilecekti, teslimi 6 ayı geçti, makinalar geldiğinde kontrolünü teknik olarak ----- bey ve ben yaptım, makina için operatörü getirdik, şirkette çalıştırdık ancak randıman alınmadı, davalı şirketin yaptığı parçalar uymadığı için. Bu makinaların uygun çalışması için başka firmalarda yaptırdık…’’ beyanını verdiği,
Tanık -----:’’… Ben 10 yıldır davalı şirkette polisaj makine tesfiye parlatma ustası olarak çalışırım. 2 adet ---- makinesi davacı şirketten bize revizyon için geldi. Biz işlemleri yaptık, makinenin çalışıp çalışmadığını kontrol ettik, geldiğinde çalışmıyordu biz makineyi çalışır hale getirdik ve teslim ettik. Bize herhangi bir şikâyet geldiğini bilmiyorum. Gelseydi bize gelirdi haberim olurdu…’’ beyanını verdiği,
Tanık -----:’’…Ben davalı şirkette 11 yıldır kaynakçı olarak çalışmaktayım. Dava konusu makinenin kaynak işlerini ben yaptım, makine bize geldiğinde çalışır vaziyetteydi sadece eksiklikleri vardır onları tamamladım. Ben kaynak işlerini yaptım. İşlemler bittiğinde makineyi kontrol ettik çalışır vaziyette davacıya teslim ettik, teslim edilirken bende vardım. Şirket kamyonuna yükledik ve götürdük. Bizim iş yerimize makineyi teslim etmeden önce davacı şirket yetkililerinden isimlerini hatırlamadığım 3 kişi geldiler, makineyi çalıştırdılar onay aldılar, ancak makineyi o gün mü aldılar sonra mı aldılar hatırlamıyorum. Makinenin arızası konusunda bize geri dönüş olmadı bildiğim kadarıyla bir arızası yoktu onarılmıştı. Davacı şirket yetkilileri makinenin onarımı sırasında çoğu zaman geldiler süreci takip ettiler.
Davacı vekili söz alarak: Makineye yapılan kalıpların uyumsuzluğu konusunda bir problem yaşandı mı?Davalı tanık: problem yaşanmadı hatta davacı firma bir bant getirmişti, makineye takıp çalıştırdık…’’ Beyanını verdiği,
Bilirkişi raporu;
Teknik Değerlendirme:
13.12.2024 tarihinde Mahkeme Heyeti ile------ Makina ve kalıpları ve Revizyon işlemleri üzerinde yapılan incelemelerde:
Davalı tarafın vermiş olduğu Makinede kullanılan tablet besleme fırçalarının, yüzeyinin sert ve ayrık halde bulunduğu, davacının kullandığı makine üzerindeki besleme fırçanın yüzeyinin yumuşak ve sık dokulu olduğu, davalının sunmuş olduğu besleme fırçasının ve sıyırıcı aparatın makine üzerindeki fırça ve aparat ileuyumsuz olduğu, tutucu-ayırıcı tertibatına bağlı makas ekipmanının davalı firma tarafından yapılmamış olduğu, davacı tarafından sonradan kendisinin temin ettiği
Makine tablet akışını sağlayan Huninin davalı tarafından yapılmış olanında ağız ve çaplarının 58,79 mm, davacıya ait makine üzerinde bulunan huninin 83,75 mm olarak ölçüldüğü, makineye besleme yapacak huninin davalı tarafından yapılmış olanında gereken genişliğin bulunmadığı, ürünün akışını engellediği, birbirine sıkışmasına neden olduğu, yapıştırma topunun teknik durumu gereği yaklaşık 150 derece de çalışmasının gerektiği, üzerinin elmas desenli işlenmiş özel bir tertibat olduğu, davalı tarafın vermiş olduğu yapıştırma topunun çalışma sistemine uyumsuz olduğu, blisterler üzerinde yapışma-delinme-yanma gibi olumsuz etkenlerin gerçekleştiği, davalı tarafı sunmuş olduğu Kesme makasının kesme işlevini yerine getiremediği, çapak oluşturduğu
16.08.2022 tarihli Fiyat teklifi formunda belirtilmiş; Form kalıp seti 7000 serisi alüminyum, yapıştırma kalıp seti tırtıl yüzeyli, kesmekalıp seti (2379 severker sert sulu mlz, ----- yataklama yollukları (7000 serisialm.), blister klavuzlama ve çekme apartları, makina komple bakım revizyon (form açma ist,), yapıştırma kalıp ist.ksme kalıp istasyonu, komple revizyonurulman-keçe-çanak yaylar, trger kasnakları bakım.kay1ş kontrolleri, ana yatakplate parçaları temizlik, form kalıp seti 7000 serisi alüminyum, yapıştırma kalıp seti tırtıl yüzeyli, kesmekalıp seti (2379 severker sert sulu mlz, ---- yataklama yollukları (7000 serisialm.), ---- klavuzlama ve çekme apartları, makina komple bakım revizyon (form açma ist,), yapıştırma kalıp ist.ksme kalıp istasyonu, komple revizyonurulman-keçe-çanak yaylar, trger kasnakları bakım.kay1ş kontrolleri, ana yatakplate parçaları temizlik,bütün merdanelerin temizlik rulman değişimleri 23.08.2022 tarihli Fiyat teklifi formunda belirtilmiş; Yapıştırma topu özel tırtıllı yenisi ve hareket mekanizmaları tamirat İşlemlerine dair ilgili mahalde bulunan ----- Makina ve kalıpları ve Revizyon işlemlerine dair davalı tarafından yapılmış teknik işlerin eksik-hatalı olması nedenleri ile makine ve aksamlarının çalışma vaziyetlerinin gerçekleşemeyeceği, kullanıcının makinelerden beklediği faydayı elde edememesi nedenleri ile yapılmış iş/lerin ayıplı olduğu tespitleri yapılmıştır.
Mali İnceleme- Değerlendirme;
Davacının ticari defterleri usul yönünden incelenmiş olup; 2022-2023 dönemi Envanter defterinin açılış tasdikinin Vergi Usul Kanunu’nun “Tasdik Zamanı” başlıklı 221. maddesine göre; süresinde alınmış olduğu, davacının 2022-2023 döneminde e-defter mükellefi olduğu, 2022 yılı Ocak ayı açılış GİB onaylı Yevmiye ve Büyük defter beratları ile Aralık ayı kapanış GİB onaylı Yevmiye ve Büyük defter beratlarının süresinde alındığı, davacının incelenen 2022-2023 dönemi ticari defterlerinin V.U.K’nu ve TTK’nuna uygun tutulduğu, kayıtlarının birbirini doğruladığı görülmüştür
Davalının ticari defterleri usul yönünden incelenmiş olup; 2022-2023 dönemiYevmiye, Defteri Kebir ve Envanter defterinin açılış tasdikinin Vergi Usul Kanunu’nun “Tasdik Zamanı” başlıklı 221. maddesine göre; süresinde alınmış olduğu, davalının 2022 Yevmiye defterinin kapanış tasdikinin TTK’nun 64/3 maddesine uygun süresinde alındığı, davalının 2023 döneminde e-defter mükellefi olduğu, 2023 yılı Ocak ayı açılış GİB onaylı Yevmiye ve Büyük defter beratları ile Aralık ayı kapanış GİB onaylı Yevmiye ve Büyük defter beratlarının süresinde alındığı, davalının incelenen 2022-2023 dönemi ticari defterlerinin V.U.K’nu ve TTK’nuna uygun tutulduğu, kayıtlarının birbirini doğruladığı görülmüştür.Davacının incelenen 2022-2023 dönemi ticari defterlerinin e-defter olarak tutulduğu,
Davalı tarafa 01.09.2022 tarihinde 550.000,00 TL, 22.09.2022 tarihinde 90.000,00 TL toplamda 640.000,00 TL avans ödemesinin ----- nolu hesapta davalı adına borç kaydedildiği,
Davalı tarafından 08.02.2023 tarihinde ----- seri numarası ile 896.027,10 TL, 02.03.2023 tarihinde ------ seri numarası ile 217.582,56 TL toplamda 1.113.609,66 TL tutarlı faturaların davalı lehine alacak olarak kayıtlı olduğu, bu tutardan avans olarak verilen 640.000,00 TL ödemenin mahsubuyla birlikte 02.03.2023 tarihi itibariyle kendi kayıtlarına göre davalı tarafa-473.609,66 TL borçlu gözüktüğü,
Davalı tarafından ----İcra Müdürlüğünün ----- sayılı dosyası ile davacı adına 10.10.2023 tarihinde 473.609,66 TL cari hesap alacağı olarak takip başlatıldığı, davacınınkendi kayıtlarına göre de takip tarihi itibariyle davalıya 473.609,66 TL borçlu gözüktüğü, Davacı tarafından ---.İcra Müdürlüğünün ----sayılı dosyasındaki takip borcuna istinaden (asıl alacak + ferileri) toplamda 651.802,80 TL olarak ödeme yapıldığı, ilgili ödemenin 26.10.2023 tarihinde davalı aleyhine borç yazıldığı bu kayıt ile birlikte davalıdan (651.802,80-473.609,66) = 178.193,14 TL alacaklı hale geldiği bu tutarın ilgili icra müdürlüğüne ödenen faiz ve feriler toplamı olduğu tespit edilmiştir
Davalı tarafından --.İcra Müdürlüğünün ------ sayılı dosyası ile davacı adına başlatılan takibe dayanak açık hesap bakiyesini oluşturan08.02.2023 tarihinde ----- seri numarası ile 896.027,10 TL, 02.03.2023 tarihinde ------ numarası ile 217.582,56 TL toplamda 1.113.609,66 TL tutarlı faturaların davacı aleyhine borç olarak kaydedildiği,
Davacı tarafından ----İcra Müdürlüğünün ----- sayılı dosyasındaki takip borcuna istinaden (asıl alacak + ferileri) toplamda 651.802,80 TL olarak ödeme yapıldığı, davalı kayıtlarında 478.610,00 TL olarak davacı lehine alacak kaydedildiği,
Davalı tarafından 09.11.2023 tarihinde ------- seri numarası ile 258.542,92 TL tutarlı fatura düzenlendiği ve davacı aleyhine borç olarak kaydedildiği, ilgili faturanın davacı kayıtlarında yer almadığı,Davalının kendi ticari defter kayıtlarına göre 31.12.2023 tarihi itibariyle davacıdan 1.533.542,58 TL alacaklı gözüktüğü tespit edilmiş olup, davalının yukarıda yapmış olduğu kayıtlarla davacı tarafından yapılan 640.000,00 TL ile kendi düzenlediği 1.372.152,58 TL tutarlı faturaları davacı aleyhine (640.000+1.372.152,58)= 2.012.152,58 TL olarak borç kaydettiği, davacı tarafından takip dosyasına yapılan ödeme olarak davacı lehine 478.610,00 TL alacak olarak kaydettiği, davalı tarafından yapılan bu kayıtlar neticesinde (2.012.152,58-478.610,00)= 1.533.542,58 TL alacaklı gözüktüğü,
Yukarıda yapılan incelemeler neticesinde davacı tarafından yapılan 640.000 TL tutarlı avans ödemesinin davalıda hatalı kayıt yapılmak suretiyle davalı adına alacak yazılması gerekirken borç olarak kaydedildiği, bu hatalı kaydın düzeltilmesi durumunda ise davacı adına başlattığı takip tarihi itibariyle davacıdan (1.113.609.66-640.000,00) = 473.609,66 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.
Davacı tarafın ticari defterleri raporun 4.a. bölümünde usul yönünden incelendiğinde; 2022-2023 yılı ticari defterlerinin T.T.K’ nu ve V.U.K’ nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,
Davalı tarafın ticari defterleri raporun 4.a. bölümünde usul yönünden incelendiğinde; 2022-2023 yılı ticari defterlerinin T.T.K’ nu ve V.U.K’ nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,
Tarafların ticari defter kayıtlarına göre; davacı tarafından davalı tarafa 01.09.2022 tarihinde 550.000,00 TL, 22.09.2022 tarihinde 90.000,00 TL toplamda 640.000,00 TL avans ödemesi yapıldığı, davalı tarafından 08.02.2023 tarihinde ----- seri numarası ile 896.027,10 TL, 02.03.2023 tarihinde --- seri numarası ile 217.582,56 TL toplamda 1.113.609,66 TL tutarlı faturalar düzenlendiği, davalı tarafın----.İcra Müdürlüğünün ----- sayılı dosyası ile davacı adına 10.10.2023 tarihinde 473.609,66 TL cari hesap alacağı olarak takip başlatıldığı,
Davacının kendi ticari defter kayıtlarına göre de davalının başlattığı takip tarihi (10.10.2023) itibariyle davalıya 473.609,66 TL borçlu gözüktüğü, ----.İcra Müdürlüğünün ------ sayılı dosyası için yapmış olduğu 26.10.2023 tarihli kapak hesabında dosya borcunun asıl alacak+ ferileriyle birlikte 651.802,80 TL olarak hesaplandığı, Davacı tarafından banka kanalıyla ilgili icra müdürlüğüne 26.10.2023 tarihinde 651.802,80 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
Davalı tarafça takip öncesi işlemiş faiz olarak 45.213,51 TL talep edilmiştir. Dosyaya ibraz edilen
16.08.2022 ve 23.08.2022 tarihli teklif formlarında ödemenin %50 peşin; kalanının 30 gün sonra yapılacağı belirtilmiştir. Davalı tarafça, son fatura tarihi olan 02.03.2023 ile takip tarihi 10.10.2023 tarihleri arası ticari reeskont avans faizi talep edilmiştir.
TBK’nın Bedelin Muacceliyeti başlıkıl 479.maddesi:
MADDE 479- İşsahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur. Davalı tarafın faiz başlangıç tarihi olarak gösterdiği tarih irsaliyeli fatura tarihi olup; aynı zamanda bu tarih,teklif formlarındaki 30 günden sonrasına tekabül etmektedir. Sayın mahkemece bu taleplerin kabul edilecek olması halinde, takip öncesi işlemiş faiz;
Faiz İşletilen Süre: 7 ay 8 gün
Faiz İşletilen Tutar: 473.609,66 TL
Faiz Oranı: %9,5465753424658
Faiz Tutarı: 45.213,51 TL
Bilgi: 02.03.2023 ile 23.06.2023 (bu tarih dahil) arasındaki 114 gün için yıllık %10,75 faiz oranı üzerinden %3,3575342465753
24.06.2023 ile 31.08.2023 (bu tarih dahil) arasındaki 69 gün için yıllık %16,75 faiz oranı üzerinden %3,1664383561644
01.09.2023 ile 27.09.2023 (bu tarih dahil) arasındaki 27 gün için yıllık %26,75 faiz oranı üzerinden %1,9787671232877
28.09.2023 ile 10.10.2023 (bu tarih hariç) arasındaki 12 gün için yıllık %31,75 faiz oranı üzerinden %1,0438356164384 olmak üzere toplam %9,5465753424658 faiz uygulanmıştır.
Sözleşme- Ayıp İhbarları Yönünden İnceleme:
Taraflarca davaya konu işe ilişkin olarak herhangi bir sözleşme ibraz edilmemiş; yalnızca teklif formları ibraz edilmiştir. Davalı vekili, davacının ayıp ihbarında bulunmadığını ileri sürmüştür. Raporun teknik inceleme bölümünde ürünlerin ayıplı olduğu tespit edilmiştir.
TBK’nın Eser Sözleşmesi- Ayıp Nedeniyle Sorumluluk- Ayıbın Belirlenmesi başlıklı 474.maddesi;İşsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır.
Taraflardan her biri, giderini karşılayarak, eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun bir raporla belirlenmesini isteyebilir.
TBK’nın Eserin Kabulü başlıklı 477.maddesi; Eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur; ancak, onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek olan ayıplar için sorumluluğu devam eder.İşsahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır.Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa işsahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorundadır; bildirmezse eseri kabul etmiş sayılır.İşbu kanuni düzenlemeler çerçevesinde somut olayın incelenmesinde; davacı tarafça her ne kadar eserin ayıplı olduğu ileri sürülmüş ve teknik inceleme ile de eserin ayıplı olduğu tespit edilmiş ise de; dosya içerisinde davacı tarafça davalıya yapılan ayıp ihbarını gösterir bir delil mevcut değildir.
Davaya konu eserin, 08.02.2023 ve 02.03.2023 tarihlerinde teslimine ilişkin sevk irsaliyesi ve irsaliyeli faturalar mevcuttur. Dava tarihi 15.11.2023 olup; aradan geçen yaklaşık 8,5 aylık sürecin, kanundabelirtilen, eseri gözden geçirme süresi sınırını aşıp aşmadığı hususunda takdir sayın mahkemenizdedir. Bu haliyle davacı tarafça işin, mevcut haliyle kabul edilmiş sayılıp sayılmayacağı hususunda da nihai takdir sayın mahkemenizdedir.
Raporun mali inceleme bölümünde belirtildiği üzere, davacının defterlerinde de takibe konu faturalar kayıtlı olup; davacının kendi defterlerine göre de davalıya 473.609,66 TL borçlu olduğu tespit edilmiş olup; buna ilişkin olarak davacı tarafça herhangi bir ödeme iddiasında bulunulmamış; ödeme belgesi ibraz edilmemiştir. Sayın mahkemenizce davacının süresinde yapmış olduğu bir ayıp ihbarının bulunmadığının kabul edilecek olması halinde; davacının takip talebinde yer alan tutar olan 473.609,66 TL asıl alacak ve 45.213,51 TL takip öncesi işlemiş faiz yönünden davalıya borçlu bulunduğu sonuçlarına varılmakta olduğuna dair kanaat belirtilmiştir.
Makine Mühendisi Ek Rapor ;--- Makina ve kalıpları ve Revizyon işlemlerine dair davalı tarafından yapılmış teknik işlerin: ------- Kalıpların birbirini karşılamadığı, mekanizmada takılan bağlantı yerlerinde sorun teşkil ettiği, hadde fazlalığının, derinlik ve yükseklik yüzeyinin farklı olduğu,
Davalı tarafın vermiş olduğu Makinede kullanılan tablet besleme fırçalarının, yüzeyinin sert ve ayrık halde bulunduğu, davacının kullandığı makine üzerindeki besleme fırçanın yüzeyinin yumuşak ve sık dokulu olduğu, davalının sunmuş olduğu besleme fırçasının ve sıyırıcı aparatın makine üzerindeki fırça ve aparat ile uyumsuz olduğu,
Tutucu-ayırıcı tertibatına bağlı makas ekipmanının davalı firma tarafından yapılmamış olduğu, davacı tarafından sonradan kendisinin temin ettiği,
Makine tablet akışını sağlayan Huninin davalı tarafından yapılmış olanında ağız ve çaplarının 58,79 mm, davacıya ait makine üzerinde bulunan huninin 83,75 mm olarak ölçüldüğü, makineye besleme yapacak huninin davalı tarafından yapılmış olanında gereken genişliğin bulunmadığı, ürünün akışını engellediği, birbirine sıkışmasına neden olduğu,Yapıştırma topunun teknik durumu gereği yaklaşık 150 0 de çalışmasının gerektiği, üzerinin elmas desenli işlenmiş özel bir tertibat olduğu, davalı tarafın vermiş olduğu yapıştırma topunun çalışma sistemine uyumsuz olduğu, blisterler üzerinde yapışma-delinme-yanma gibi olumsuz etkenlerin gerçekleştiği,
Davalı tarafı sunmuş olduğu Kesme makasının kesme işlevini yerine getiremediği, çapak oluşturduğu değerlendirmesi yapılmıştır.
Makine ekipman ve kalıpların sisteme montajında, ilk anda çalışır gibi görülebileceği, ancak sistemin temeli ve geneli itibari ile yapılan Revizyonun iç parçalarını kapsayacak tolerans, sertlik, ölçü, uyum, malzeme yapısı gibi etkenlerin makineye üretim için verilecek start sonrası üretime başlaması sonrasında, sisteme entegre edilen ekipman ve kalıpların derinlik ve yükseklik yüzeyinin farklı olması, tablet besleme fırçalarının yüzeyinin sert ve ayrık halde bulunması, sıyırıcı aparatın makine üzerindeki fırça ve aparat ile uyumsuz çalışması, tablet akışını sağlayan Huni ağız ve çaplarının gereken genişlikte bulunmaması ile ürünün akışının engellenmesi, Yapıştırma topunun istenilen sıcaklık değerinde çalışamaması, Kesme makasının kesme işlevini yerine getirememesi ile çapak oluşumuna neden olması gibi teknik verilerde Parça uyumsuzluğu, Yanlış tolerans ve malzeme seçimi, Eksik veya hatalı revizyon, Ölçü-sertlik-malzeme analizinin iyi yapılmamış olması gibi etkenlerden dolayı yapılan incelemede revize edilen parçaların makinenin çalışmasını sağlamadığı, söz konusu ayıbın olağan bir gözle teslim anında tespitinin mümkün olamadığı, yük altında çalışma ve sisteme hammadde entegrasyonu ile ilk çalışma aralığındaki 1 saat yada 3 saat içerisinde sistemin çalışmasının gözlenebileceği, bu zaman diliminden sonra sistemdeki ayıpların kullanıcı tarafından anlaşılabileceği, bu haliyle mevcut durumun gizli ayıp niteliğinde olduğu kanaati belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlindirildiğinde: ----İcra Müdürlüğünün ----- esas sayılı icra dosyasındaki takibe konu alacaktan borçlu olunmadığının tespiti ve ödenen bedelin istirdatı talebine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememizce yapılan keşif neticesinde düzenlenen makine mühendisinin teknik inceleme raporunda ----- Makina ve kalıpları ve Revizyon işlemlerine dair davalı tarafından yapılmış teknik işlerin eksik-hatalı olması nedenleri ile makine ve aksamlarının çalışma vaziyetlerinin gerçekleşemeyeceği, kullanıcının makinelerden beklediği faydayı elde edememesi nedenleri ile yapılmış işlerin ayıplı olduğu tespitleri yapılmıştır
Mali inceleme neticesinde tarafların ticari defterlerinin usul yönünden incelenen 2022-2023 yılı ticari defterlerinin T.T.K’ nu ve V.U.K’ nu hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu,.Tarafların ticari defter kayıtlarına göre; davacı tarafından davalı tarafa 01.09.2022 tarihinde 550.000,00 TL, 22.09.2022 tarihinde 90.000,00 TL toplamda 640.000,00 TL avans ödemesi yapıldığı, davalı tarafından 08.02.2023 tarihinde ---- seri numarası ile 896.027,10 TL, 02.03.2023 tarihinde ------ seri numarası ile 217.582,56 TL toplamda 1.113.609,66 TL tutarlı faturalar düzenlendiği, davalı ---.İcra Müdürlüğünün -----sayılı dosyası ile davacı adına 10.10.2023 tarihinde 473.609,66 TL cari hesap alacağı olarak takip başlatıldığı, Davacının kendi ticari defter kayıtlarına göre de davalının başlattığı takip tarihi (10.10.2023) itibariyle davalıya 473.609,66 TL borçlu gözüktüğü,
Davacı tarafından banka kanalıyla ----İcra Müdürlüğünün ------ sayılı dosyasına26.10.2023 tarihinde asıl alacak+ ferileriyle birlikte 651.802,80 TL ödeme yapıldığı tespiti yapılmıştır.Taraflarca davaya konu işe ilişkin olarak herhangi bir sözleşme ibraz edilmemiş; yalnızca teklif formları ibraz edilmiştir. Davalı vekili, davacının ayıp ihbarında bulunmadığını ileri sürmüştür.İşsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır. Taraflardan her biri, giderini karşılayarak, eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun bir raporla belirlenmesini isteyebilir.Eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur; ancak, onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek olan ayıplar için sorumluluğu devam eder. İş sahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır.Somut olayda ----- ve kalıpları ve Revizyon işlemlerine dair davalı tarafından yapılmış teknik işlerin eksik-hatalı olması nedenleri ile makine ve aksamlarının çalışma vaziyetlerinin gerçekleşemeyeceği, kullanıcının makinelerden beklediği faydayı elde edememesi nedenleri ile yapılmış işlerin ayıplı olduğu, söz konusu ayıbın olağan bir gözle teslim anında tespitinin mümkün olamadığı, yük altında çalışma ve sisteme hammadde entegrasyonu ile ilk çalışma aralığındaki 1 saat yada 3 saat içerisinde sistemin çalışmasının gözlenebileceği, bu zaman diliminden sonra sistemdeki ayıpların kullanıcı tarafından anlaşılabileceği tespitleri yapılmıştır. Dosya içerisinde davacı tarafça davalıya yapılan herhangi bir ayıp ihbarı bildirimine dair delilin bulunmadığı, eserlerin teslim tarihi ile dava tarihi arasında yaklaşık 8,5 aylık bir sürenin bulunduğu dikkate alındığında eserin bu haliyle kabul edilmiş sayılacağı değerlendirilmiş olmakla davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Davanın REDDİNE
1-Harçlar Yasasına göre alınması gereken 732,00 TL'nin başlangıçta alınan 11.401,54 TL'den mahsubu ile bakiye kalan 10.669,54 TL'nin talebi halinde davacıya iadesine
2-Yargılama sırasında davacı tarafın yapmış olduğu masrafların üzerinde bırakılmasına,
3-Yargılama sırasında davalı taraf kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan TL 103.780,50 vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-6325 Sayılı Yasa' nın 18/A maddesinin 11 ve 13. Fıkraları uyarınca zorunlu arabuluculuk nedeniyle arabulucuya hazine tarafından ödenen 3.120,00 TL'nin davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca, artan gider avansının talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.