İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9.HUKUK DAİRESİ
KARAR
Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan... A.Ş'ye ...Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı, davalı ... adına kayıtlı ve yine davalı ... sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın, 03.01.2020 tarihinde asli ve tamamen kusurlu olarak, müvekkili şirketin sigortalısı ... adına kayıtlı ... plakalı araca çarpması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkil şirket tarafından sigortalısı ... 'a 2.420,83 Euro hasar bedeli, 200,00 Euro değer kaybı bedeli, 342,69 Euro kiralı araç bedeli, 245,29 Euro ekspertiz ücreti ve 30,00 Euro sair masraf olmak üzere toplam 3.238,81 Euro tutarında ödeme yapıldığını, meydana gelen kaza sonrası zararın ödenmesi amacıyla ...plakalı aracın Trafik Poliçesini düzenleyen... A.Ş' ye müracaat edildiğini ve belirtilen şirket tarafından herhangi bir kabul beyanı olmadan 95,31 Euro müvekkiline ödendiğini, davalı ...Ş. bakiye hasar bedeli, değer kaybı bedeli ve ekspertiz ücretinden Trafik Poliçesi teminatı limitine kadar sorumlu olduğunu, davalı ... ise zararırı tamamından sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin sair dava ve talep haklarının saklı tutularak 3.143,50 Euro'nun (fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası karşılığının) müvekkil şirket tarafından yapılan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalılardan (davalı ...Ş. hasar bedeli, değer kaybı bedeli ve ekspertiz ücretinden azami ...Trafik poliçe limiti ile diğer davalı ise borcun tamamından sorumlu olmak kaydıyla) müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; huzurdaki davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılmasının mümkün olmadığını, davaya konu kazaya karışan ...plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde ...ile 13.11.2019/2020 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, müvekkil sigorta şirketi ...poliçesi gereği ancak gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğunu, KTK. m.86 gereğince araç işleteninin ve sürücünün kusursuz olduğu hallerde sigortacının da tazminat ödeme yükümlülüğü olmayacağını, haksız fiilden doğan borçlar haksız fiilin işlendiği ülke hukukuna tabi olduğunu, davacı, talebini kanıtlar nitelikte hiçbir belge ibraz etmediğini, onarılmış bir araç hakkında talep olunan işbu talep haksız olduğunu belirterek davanın öncelikle usulden aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kabulü ile, 342,69 Euro araç kiralama bedelinin davalı ... ' tan 24/05/2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine, davalı ...Ş ' ye yönelik araç kiralama bedeli isteminin reddine, 2.325,50 Euro hasar bedeli, 200,00 Euro değer kaybı, 30,00 Euro Sabit Masraf ve 245,29 Euro ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 2.800,81 Euro ' nun davalılardan 24/05/2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile (Davalı ... 41.000,00 TL poliçe teminat limiti ile sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ve davalı ...Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı ...Ş.'ye yönelik araç kiralama bedeli taleplerinin bulunmamasına rağmen sigorta şirketi için bu talebin reddine karar verilerek lehine 3.476,45 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Davalı ...Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılması mümkün olmadığını, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacı taraf delilleri kendilerine tebliğ edilmediğini ve bilirkişi tarafından hesaplanan hasar tutarının fahiş olması durumu yerel mahkeme tarafından göz önünde bulundurmadığını, müvekkil sigorta şirketi ...poliçesi gereği ancak gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğunu, çünkü sigorta tazminatı bir zenginleşme aracı olmadığını, müvekkil şirkete sigortalı aracın kusurunun uzman bilirkişilerce tespiti ardından eksper hesap raporu alınması mümkün olduğunu, müvekkil şirketin teminat limiti olan 39.000,00 TL'ye kadar sorumluluğu bulunduğunu, haksız fiilden doğan borçlar haksız fiilin işlendiği ülke hukukuna tabi olduğunu, mahkeme bu durum önünde bulundurulmadan karar verildiğini, Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen bilirkişi raporu bulunuyor olsa da kazanın niteliği gereği yeterli kanaat oluşturmadığını, Adli Tıp Üst Kurulundan yeni bir rapor alınması gerekirken bu raporun hükme esas alınmış olması hukukun temel ilkelerine aykırı olduğunu müvekkil şirketin faiz sorumluluğu ancak dava tarihinden itibaren ve yasal faize olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.
Dosya kapsamından; 03/01/2020 tarihinde davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki davalı ... şirketine ... poliçesi ile sigortalı ...plakalı aracın önünde seyir halinde bulunan ...'ın sevk ve idaresindeki .......plakalı araca arkadan çarpması ile maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.
6100 sayılı HMK’nın belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesinde "(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir." hükmüne yer verilmiştir. Bu hükme göre belirsiz alacak davasının alacak miktarının veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenemediği ya da imkansız olduğu hallerde olanaklı olduğu anlaşılmaktadır. HMK’nın kısmi davayı düzenleyen 109. maddesine göre, talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir.
Somut olayda, dava trafik kazası nedeniyle rücuen maddi tazminat istemine dayanmaktadır. Rücuya konu maddi tazminat talebinin niteliği gereği, dava tarihi itibariyle tam olarak bilinebilir olmadığından HMK'nın 107.maddesi gereğince başvurunun belirsiz alacak davası olarak açılmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Kaza yeri Türkiye olsa bile yurt dışında kayıtlı aracın meydana gelen kaza nedeniyle tamir ettirilmeden yurt dışına götürülmesi halinde, tamir bedelinin yurt dışındaki malzeme ve işçilik fiyatları ile değerlendirilmesinde yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Davacı taraf bu açıdan aracını Türkiye' de tamir ettirmeye ya da Türkiye koşullarındaki hasar bedeli ile tazmine zorlanamayacağından aksi yöndeki istinaf talepleri yerinde görülmemiştir. (Benzer yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2013/8078 Esas ve 2013/9341 Karar sayılı kararı).İlk Derece Mahkemesince kusurun belirlenmesi için alınan bilirkişi raporunda olay yeri, kaza tespit tutanağı, aracın hasarlı parçaları dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı, bu durumda bilirkişi raporunun, ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli, kazanın oluş şekli ve taraflarca tutulan kaza tespit tutanağı ile dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığına göre Mahkemece bu bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin kusur raporuna ilişkin istinaf itirazı yerinde değildir.Davalı ... şirketine 31/08/2021 tarihinde gönderilen tebliğ evrakında; dava dilekçesi delil listesi ve tensip zaptının olduğunun anlaşılması ve usulünce ihtarat yapıldığının görülmesine; davalı ... şirketini kaza tarihindeki poliçe limitiyle sınırlı tutarak karar verilmesine göre davalı vekilinin bu yöndeki istinaf talepleri yerinde değildir.Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun Yabancı para borcunda faiz işletilmesine ilişkin 4/a maddesinde "Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır." hükmü düzenlenmiş -tir. Bu nedenle kabul edilen EURO cinsinden tazminat için 3095 sayılı Kanun 4.a. maddesi uyarınca faiz uygulanması gerektiğinden, davalı vekilinin yasal faiz uygulanması gerektiğine ve davacı tarafça davadan önce davalı ... şirketine başvuru yapılarak temerrüde düşürülmüş olmasına göre faizin dava tarihinden itibaren başlatılması gerektiğine ilişkin istinaf talepleri de yerinde görülmemiştir.Hakim taleple bağlı olup talepten fazlasına karar veremez. Dava dilekçesinde açıkça davalı ...Ş.'nin, hasar bedeli, değer kaybı, ekspertiz bedelinden ... poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğunun belirtilmesi ve araç mahrumiyet bedeli talep edilmemesine rağmen İlk Derece Mahkemesince, davalı ... bakımından da araç mahrumiyet bedelinin reddine karar verilerek lehine vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf talebi yerinde görülerek hüküm düzeltilmiştir. Bu nedenle; davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
A- Davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun REDDİNE,
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA,
Buna göre:
1-)Davanın KABULÜ ile 342,69 Euro araç kiralama bedelinin davalı ...'tan 24/05/2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine,
2-)2.325,50 Euro hasar bedeli, 200,00 Euro değer kaybı, 30,00 Euro sabit masraf ve 245,29 Euro ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 2.800,81 Euro'nun davalılardan 24/05/2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile (Davalı ...Ş. 41.000,00 TL poliçe teminat limiti ile sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
3-)Alınması gereken 2.178,40 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak ödenen 544,61 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.633,79 TL harcın davalılardan alınarak (Davalı ...Ş. 1.455,66 TL kısmından sorumlu olmak üzere) Hazine'ye irat kaydına
4-)Davacı tarafından ödenen 544,61 TL harcın davalılardan alınarak davacıya ödenmesine
5-)Davacı tarafından bu yargılama nedeni ile yapılan 59,30 TL başvuru harcı ile 3.210,60 TL posta tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.269,90 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak (Davalı ...Ş., 2.913,38 TL kısmından sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak davacıya ödenmesine
6-)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine
7-)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabulucu ücretinden 1.176,09 TL'sinin davalı ...Ş.'den bakiyesi 143,91 TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,
8-)Gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;
1-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,
2-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan 103,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 492,00 TL istinaf başvuru harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3- Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 2.178,40 TL harçtan peşin alınan 1.100,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.078,40 TL harcın davalı ...Ş.'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davalı ...Ş.'nin yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.27/03/2026