İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirketin ---------- Rafinerisi içinde bulunan Lokomotif Bakım Atölye Sahası ve Depo kısmı için atölyenin işleyişini etkileyecek, engelleyebilecek olması sebebiyle kuşların girmemesi, farklı birçok olumsuz ihtimalin ortaya çıkmasını engellemek için kuş engelleyici file satın alması gerektiğini, müvekkili şirket yetkililerinin birçok farklı firmayla e-mail yoluyla iletişime geçtiğini, firmaların mail üzerinden yaptıkları teklifleri değerlendirerek davalı -------- Şirketi'nin yapmış olduğu teklifi kabul ettiklerini, davalı şirketin yapmış olduğu teklifte müvekkili şirketin satın alacağı kuş filesinin özelliklerini "Teknik Şartname" başlığı altında açıkladığını, müvekkili şirketin teklifi uygun bulduğunu ve taraflar arasında anlaşmaya varıldığını, sipariş sürecinin 02.12.2021 tarihinde Bakım Atölyesi ve Depo için ayrı ayrı 163.223,36 TL ve 27.794,52 TL bedelli iki adet fatura kesilip işbu faturaların müvekkili tarafından ödenmesi ile son bulduğunu, 19.09.2022 tarihinde davalı şirketten satın alınan kuş filesinin potlaşma yaparak gevşediğini, bunun sonucunda altında bulunan vince takılıp yırtıldığını, potlaşması ve yırtılması neticesinde filenin kullanılmaz işlevsiz hale geldiğini, davalı şirket ile iletişime geçildiğini ancak davalının sorumluluğunu yerine getirmemesi üzerine davalı şirkete--------- Noterliğinin 06.01.2023 tarihli ve ---------- yevmiye numaralı ihtarname çekildiğini, ihtara da cevap verilmemesi üzerine -------- İcra Müdürlüğünün --------- Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptaline takibin devamına davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin yapılan anlaşma neticesinde yükümlülüğünü eksiksiz yerine getirdiğini, sözleşmeye uygun yapıda malzeme yapısı kullandığını, malzeme yapısıyla alakalı olarak da herhangi bir aksaklık, sözleşmeye aykırılık mevcut olmadığını yine müvekkilinin usulüne uygun bir şekilde montaj yaptığını, kuş filesinin gevşemesinin davacının kusurlu kullanımında kaynaklandığını, ayıp ihbarının süresinde olmadığını beyan ederek davanın reddine davalının %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
---------- İcra Müdürlüğünün ---------- Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış olup incelemesinde; davacı alacaklının davalı borçlu aleyhine 114.902,50 TL asıl alacak 2.967,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 117.869,50 TL bedel üzerinden takip başlattığı, ödeme emrinin borçluya 11.02.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun süresinden önce itiraz dilekçesi sunduğu, takibin durduğu belirlendi.İlgili vergi dairelerine müzekkere yazılarak tarafların BA-BS formları istenilmiş olup gelen yazı cevapları dosyamız arasına alınmıştır.
Tanık --------- 12.12.2023 tarihli duruşmada; “davacı şirkette lokomotif filo yöneticisi olarak 01/10/2018 tarihinden bu yana çalışmaktayım, kuş filesi ile ilgili araştırmaları kendim yaptım, şartnamesini kendim yazdım ve firmalarla şartname oluşturmak için ben konuştum, oluşturduğum şartnameyi satın almaya gönderdim, onlarda uygun teklif veren firma ile anlaşma yaptılar, şartnameyi hazırlarken kuzey ağ sistemleri ile görüştüm, keşif yapmak için atölyemize geldiler, baktılar ve yapabileceklerini söylediler, 2021 Aralık ayında kule montaj işlemleri kuzey ağ sistemleri tarafından yapıldı, 19/09/2022 tarihinde tavan vincinin fileye takıldığını gördük, öncesinde herhangi bir sıkıntı yoktu, firmaya derhal durumu bildirdik, kendilerine bir kısım işlerin durduğu, bir kısım işlerin ise aksadığını bildirdik, bizden zaman istediler biz 21 gün boyunca kendileri ile sürekli iletişime geçmeye çalıştık, ancak gelip arızaya bakmadılar, telefonlara ve maillere cevap vermediler, 10/10/2022 tarihinde farklı bir firmadan acil olarak müdahale istendi ve onlar tarafından tamir işlemi yapıldı, burası şantiye alanı değildir, lokomotif bakım atölyesidir, filenin zarar görmemesi için tüm atölye tamamlandıktan sonra file takılmıştır, lokomotif bakım atölyesi dışında inşaat işleri için çalışan başkaca bir ekip yoktur, tavan alanı 2700 metrekaredir takılan yer diğer bölgeleri de etkilediği için yarıya yakın alanı (1000 metrekare alan yaklaşık) yeniden takıldı.” şeklinde beyanda bulundu.
Tanık ----------- 12.12.2023 tarihli duruşmada; “davacı şirkette tedarik zinciri uzmanı olarak 2021 yılından bu yana görev yapmaktayım, lokomotif bakım atölyesine kuş filesi gerdikdik, file de 19/09/2022 tarihinde bir gevşeme meydana geldi, gevşeyen ağa vinç takıldı, takılan vinç operasyonların durmasına sebebiyet verdiğinden firmaya haber verdik, firma 3 hafta boyunca arızayı gidermek için herhangi bir işlem yapmadı, kendilerine mahkemeye gideceğimizi de belirtmiştik, buna rağmen hiçbir işlem yapmadı, bizde başka bir firmaya yaptırdık, kuş filesinin alanının ne kadar olduğunu hatırlamıyorum, kuş filesinin bulunduğu alan lokomotif bakım atölyesidir, şantiye alanı değildir, başkaca ekip çalışmaz.” şeklinde beyanda bulundu.Tanık --------- 12.12.2023 tarihli duruşmada; “davalı şirkette montaj elemanı olarak bir süre çalıştıktan sonra üretim bölümüne geçtim, 2016 yılından bu yana davalı şirkette çalışıyorum, ben üretim bölümünde olduğum için kuş filesinin montajı yapılırken orada değildim, montajı yapılıp iş teslim edildikten yaklaşık 3 ay sonra mail geldi, ürün sarkmıştır diye, ürünün sarkma gibi bir özelliği bulunmamaktadır, şirketin mailden sonra nasıl hareket ettiği hakkında bir bilgim bulunmamaktadır, şimdiye kadar böyle bir şikayet hiç gelmemişti, ürünlerde sarkma olmaz, sadece yaz aylarında sıcaktan dolayı 1,2 cm gevşeme olur, montaj yapılırken vinçler için duvarla yükseklik temasına göre 1-1,5 metre pay bırakılır, gösterdiğiniz fotoğrafta 1,1 buçuk metre pay vardır takılması mümkün değildir.” şeklinde beyanda bulundu.Tanık ---------- 07.052024 tarihli duruşmada; “davacı şirkette 2020 Eylül ayından beri Lokomotif Bakım Koordinatörü olarak çalışmaktayım, yeni yapılan atölyemizde kuşların tünediğini fark edince kuş filesi almaya karar verildi, ---------- teknik şartnameyi yazdı, bu işle ilgilenen firmaları şirkete çağırdık, görüştük, satın alma sorumlusu ----------- süreci yürüttü, satın alma usulü kapsamında davalı ile anlaşmaya varıldı, kurulum sürecini tamamen davalı yürüttü, kurulum sonrası biz kabulünü yaptık, ancak ağ vince çok yakındı, 20 cm kadar bir mesafe vardı, başta sorunsuz çalıştık, ancak 19 Eylül günü arkadaşlar ağın vince takıldığını ve yırtıldığını söylediler, biz incelemeye gittik, ağda 20 metre kadar yırtılma vardı ve ağ tamamen vincin üzerinde idi, ---------- ve satın almadaki arkadaşlar davalı firma ile iletişime geçmeye çalıştılar, ancak davalı firma telefonlara ve maillere geri dönüş yapmadı, biz atölyede işlerin devam edebilmesi için başka bir firma ile anlaşarak ağı yaptırdık, kanaatimce ağ destek sağlanmadığı için sarkma oluştu, zaten file vince yakın olduğu için sarkma ile vincin çalışma alanına gidildi ve vinç takıldı, tamir için gelen firma ağda sarkmalar olmaması için yeni gerdirmeler yaptı, bu müdahaleden sonra bir daha sarkma olmadı, sorunsuz bir şekilde kullandık.” şeklinde beyanda bulundu.
Kuş filesinin bulunduğu yerde keşif yapmak ve rapor tanzim etmek üzere ----------- Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış olup talimat mahkemesince hazırlanan raporda özetle; imalatın ilk yapılışında montajdan kaynaklanan hatalar olduğunu, gerdirme aparatlarının yeterince kullanılmadığını, bu nedenle kuş önleyici filede sarkmalar olduğu, vinç ile file arasında yeterli olmayan boşluğun, sarkma sonucunda tamamen ortadan kaybolması ile de filenin vince takılması sonucunda filenin yırtıldığını, davalının ilk teklifinde ürün için 5 yıl garanti verdiği, oluşan hasarı da garanti kapsamında gidermesi gerektiğini, davacının 97.375,00 TL+KDV bedel ile hasarı giderdiğini belirtmiştir. İtirazlar üzerine yeniden talimat yazılarak ek rapor alınması istenilmiş olup bilirkişi hazırlamış olduğu ek raporda özetle itirazları değerlendiren bilirkişi kök raporda değişikliğe gitmemiştir.
İtirazlar üzerine dosya inşaat mühendisi bilirkişi ile sözleşme hukuku alanında bilirkişiye heyet halinde tevdi edilmiş olup heyet hazırlamış olduğu raporda özetle; dosya muhtevasından kuş ağındaki ayıbın montajdan yaklaşık 3 ay sonra meydana geldiğinin anlaşıldığını, ilk tespitte görünmeyen ve sonradan ortaya çıkan ayıbın gizli nitelikli ayıp olduğunu, montaj yapılan alanların büyüklüğü göz önüne alındığında dava konusu kuş ağının ancak tekniğine uygun şekilde ve doğru olarak monte edilmesi durumunda sarkma yapmayacağını, ayrıca montaj ile sarkma arasındaki sürenin 3 ay gibi kısa bir süre olması nedeniyle de dış koşulların sarkmada etkin olmayacağını, davalının teklif ve faturalarından 22.11.2021 teklif tarifi itibarıyla 960 m2’lik iş için (Hasar gören alana yakın olduğundan esas alınmıştır) imalatın birim m2 fiyatının; 26.-TL/m2 civarında olduğunun belirlendiğini, ÜİK İnşaat Maliyet Endeksi ve Değişim Oranları esas alınarak söz konusu birim fiyatın icra takibine konu fatura tarihi olan 23.11.2022 itibarıyla değerinin 6.-TL/m2 x 709,02/348,46 = 53.-TL/m2 hesaplandığını, bunula birlikte teknik açıdan yapılan işin boyutu, tadilat işi olması ve hasar gören alanda da ayrıca ilave çalışma yapılması gerekliliğinden hareketle birim fiyatın %20 arttırılması gerektiğini, tadilat işi birim fiyatının; 53.-TL/m2 x 1,20 = 63,60.-TL/m2 olacağını, 760 m2 için; 63,60.-TL/m2 x 760 m2 = 48.336.-TL + %18 KDV = 57.036.-TL hesaplandığını, 1000 m2 için: 63,60.-TL/m2 x 1000 m2 = 63.600.-TL+ %18 KDV = 75.048,00 TL hesaplandığını belirtmiştir.Dava ayıplı satıştan kaynaklanan itirazın iptali davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının: taraflar arasındaki alım satıma konu kuş filesinin ayıplı olup olmadığı, var ise niteliği, yine davacının ayıp ihbar bildirimini süresinde yapıp yapmadığı, filenin gevşemesi ve yırtılmasında kullanıcı kusuru bulunup bulunmadığı; filenin yapısı itibariyle gevşeyip gevşeyemeyeceği, davalının takip konusu faturalardan davacıya borcunun bulunup bulunmadığı, takibe itirazın ve icra inkar tazminatı taleplerinin haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.İİK madde 67 gereğince, itirazın iptali davasının itirazın tebliğinden itibaren, 1 yıl içinde açılması gerekir. Hak düşürücü süreler, dava şartı olup taraflar ileri sürmese de mahkemece resen gözetilir. Somut olayda icra takibindeki, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmemesi nedeniyle İİK'nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü sürenin başlamadığı anlaşıldığından davanın süresi içinde açıldığı kabul edilmiştir.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 207 inci maddesine göre; Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir. Taşınır sözleşmesinde satıcının taşınırı teslim etmek ve mülkiyeti alıcının üzerine geçirmek gibi asıl borcu yanında satılan malı saklama ve gerektiğinde taşıma masraflarını ödeme borcu gibi tali nitelikte borçları da bulunmaktadır. Anılan Kanunun “Ayıptan Sorumluluk”a ilişkin 219 uncu maddesinde: “ Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur .” hükmü yer almaktadır. Ayıba karşı tekeffül borcu, satıcının mülkiyeti geçirme borcunun tamamlayıcısıdır. Satıcı, malın değerini veya yararını azaltan eksikliklerin bulunmadığını ayrıca garanti etmese bile, bu borç kanunen mevcuttur. Satıcı satış sözleşmesine konu taşınır malın niteliği ve kullanım amacı bakımından malın değerini ve kullanım amacını azaltan veya ortadan kaldıran mülkiyet hakkının sonucu olan tasarrufi işlemler yapmasını engelleyen bir eksikliğin bulunmamasını sağlama borcu altındadır. Satıcının bu borcunun söz konusu olabilmesi için satılanda bu çeşit eksikliklerin var olduğunu bilmesi gerekmediği gibi satılandaki bulunması gereken vasıfları ayrıca zikir ve vaad etmesine de gerek yoktur. Ayıba karşı tekeffül borcuna ait 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 219 ila 226 ncı maddeleri arasında belirtilen koşullarının gerçekleşmesiyle, alıcı aynı Kanunun 227 ve devamı maddeleri kapsamında kendisine tanınan seçimlik haklarını satıcıya karşı kullanabilecektir. Tüm dosya kapsamı ve yasal deliller birlikte değerlendirildiğinde; alınan bilirkişi raporları doğrultusunda taraflar arasındaki satış sözleşmesine konu kuş filesinde montajdan kaynaklı hasar meydana geldiği, ayıbın gizli ayıp olduğu, davalının işbu zarardan sorumlu olduğu sabittir. Burada tartışılması gereken husus hasar gören alanın ne kadar olduğu noktasında toplanmaktadır. Her ne kadar tanık --------- 760 M2 alanın hasara uğradığını beyan etmiş ise de tanık ---------- beyanı ve üçüncü kişinin davacıya düzenlemiş olduğu fatura dikkate alındığında hasar gören alanın 1.000,00 m2 olduğu kabul edilmiştir. Alınan rapor doğrultusunda m2 birim fiyatı 63,60 TL olduğu anlaşılmakla davacının zararının 75.048,00 TL olduğu kabul edilmiştir.Davacı her ne kadar işlemiş faiz talep etmiş ise de ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiğine ilişkin belgeleri sunmadığından davalının takip tarihi itibari ile temerrüde düştüğü kabul edilmiştir.İİK’nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra-inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması ve alacağın likit ve belli olması gerektiği, bu nedenle alacağın likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilebilme şartlarının olayda gerçekleşmemesi nedeniyle tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davalının --------- İcra Müdürlüğünün ---------- Esas sayılı dosyasında vaki itirazının KISMEN İPTALİ ile, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmek suretiyle, 75.048,00 TL asıl alacak üzerinden devamına,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,
4-Alınması gerekli 5.126,52 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.423,57 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.882,85 TL'nin davalıdan tahsiline hazineye irad kaydına,
5-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı için takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı için takdir olunan 42.821,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 1.243,67 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davadan önce gidilen arabulucuklukta devletçe karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.986,52 TL'sinin davalıdan, 1.133,48 TL'sinin de davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
8-Davacı tarafından sarfedilen 27.728,00 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 17.654,53 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan 10.073,47 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafından sarfedilen 1.091,00 TL 'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 396,36 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan 694,64 TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.31/03/2026