İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilİ firma ülke genelinde faaliyet gösteren bir seyahat firması olduğunu, hizmet sunduğu araçları zorunlu mali mesuliyet sigortası ile güvence altına yükümlülüğünde olan müvekkil bu kapsamda ---- plakalı aracını davalı sigorta şirketine sigortalattığını, 21.06.2015 tarihinde sigorta poliçesi ile güvence altına alınmış --- plakalı araç ---- plakalı araç ile çarpışması neticesinde yaşanan trafik kazası sonucunda takla atan --- plakalı araç --- isimli dükkan önünde bulunan --- çarptığını, ----- kaza nedeniyle hayatını kaybettiğini, Motorlu bir aracın işletilmesi sırasında sigorta ettiren kişinin üçüncü kişilere vermiş olduğu zararların karşılanması ve sigorta ettirenin malvarlığında meydana gelecek azalmayı önlemek amacı ile sorumluluk sigortası düzenlendiğini, Sorumluluk sigortasının bir türü olan trafik sigortasına ait sözleşmeler de motorlu araç işleten kişinin menfaatinin güvence altına alınmasını amaçladığını, meydana gelen trafik kazası sonucunda sigorta ettiren, zarar görenlere tazminat ödemesinde bulunmasının ardından kendi sigortacısından ödemiş olduğu gerçek zarara ilişkin tutarı, sigorta limitleri dâhilinde isteyebileceğini, meydana gelen zarar nedeniyle üçüncü kişilere sigortacının ödemekle yükümlü bulunduğu tazminat miktarını ödeyen sigorta ettiren, bu tutarı sigortacıdan talep edebileceğini, aksinin kabulü halinde sigortacı, sigorta ettirenin zararına olacak şekilde haksız şekilde zenginleşmiş olacağını, somut olayda taraflar arasında akdedilmiş bir zorunlu mali mesuliyet poliçesi mevcut olup poliçe ölüm ve sakatlanma hallerinde kişi başı 290.000,00 TL'ye kadar olan zararı teminat altına aldığını, dava dışı üçüncü kişilere yapılan 88.565,84 TL bedelli ödemenin davalı sigorta ettirenden tahsilinin talep edilmesi zorunluluğunun hasıl olduğunu, arabuluculuk başvurusu sonucu anlaşma sağlanamadığını, ödemenin ödeme günü olan 19.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan rücuen tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, huzurda görülen davada söz konusu olan vakıa 02/02/2014 tarihinde gerçekleştiğini, Karayolları Trafik Kanunu m.109/4 "Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar." hükmü gereğince müvekkil şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, KTK 97 uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, davacı, müvekkil şirkete usulüne uygun olarak müracaat etmediğini, müvekkil sigorta şirketi tarafından dosyada inceleme yapılabilmesi için talep edilen eksik evraklar tamamlandığını, dava usule uygun olarak ve dürüstlük kuralı çerçevesinde yapılmadığını, müvekkil şirketin gerekli araştırmayı yapmasının kasten engellendiğini, HMK 114 vd. uyarınca dava şartı noksanlığından huzurdaki davanın usulden reddedilmesini, esastan inceleme yapacak ise, müterafik kusur araştırması yapılmasını, kusur oranının tespiti halinde, alanında uzman bilirkişilerce azami poliçe limitleri ve aktüeryal kurallar gözetilerek hesaplama yapılmasını, müvekkil şirket temerrüde düşmediğinden, dava tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasını, aleyhlerine hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, sigortalı araç sahibi davacının meydana gelen kazada zarar görene yapılan ödemenin kendi zorunlu mali sorumluluk sigortacısına rücuen tazminine ilişkindir. Taraf teşkili sağlanmış, taraf delilleri celp edilmiş, uyuşmazlığın çözümü bilirkişi incelemesi gerektirdiğinden dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.Sürücülerin kusur durumunun tespitine yönelik aldırılan raporda özetle; ---- araç sürücüsünün %75, ----- plakalı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.Bilirkişi rapor içeriğine göre; davacı tarafından kaza dolayısıyla dava dışı üçüncü kişilere yapılan 88.565,84 TL. bedelli ödemenin davalı sigorta şirketinden tahsilinin talep edildiği, Sigortacılık yönünden değerlendirme yapıldığında: davalı --- tarafından davacı --- plakalı araç maliki ---- adına ----- nolu 03.04.2015 — 03.04.2016 başlangıç ve bitiş tarihli ZMMS Poliçesi düzenlenmiş olduğu ve poliçede Maddi Zararlar Araç Başına: 29.000.00.-TL; Ölüm ve Sakatlanma Kişi Başına Limit 290.000.00.-TL olarak teminat altına alınmış olduğu, dava konusu kaza tarihi 21.06.2015 tarihinde poliçenin yürürlükte bulunduğu ve kazanın teminat altında olduğu görüldüğünü, manevi tazminat talepleri ZMMS poliçe teminatı kapsamında olmadığını, 21.06.2015 Tarihinde meydana gelen ----- ölümü ile neticelenen 2 aracın karıştığı ölümlü ve maddi hasarlı dava konusu trafik kazasında ; T.C. ---- Asliye Hukuk Mahkemesi 24.04.2018 Tarih Ve ----. Sayılı Gerekçeli Kararı ile kabul gören ATK ------ Trafik İhtisas Dairesi 15.03.2016 tarihli raporuna göre ; kazaya karışan ---- plakalı araç sürücüsünün ----, araç maliki ----- ZMMS Poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin----- olduğu ve araç sürücüsünün ATK ---- Trafik İhtisas Dairesinin 15.3.2016 tarihli raporunda %25 tali kusurlu bulunduğu, ---- plakalı minibüsün araç sürücüsünün----, araç maliki----- Şirketi, Araç ZMMS Poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin --- olduğu ve araç sürücüsünün ATK ---- Trafik ihtisas Dairesinin 15.3.2016 tarihli raporunda %75 tali kusurlu bulunduğunu, davalı ---- şirketinin düzenlenmiş olan ZMMSigorta poliçesinden sorumluluğunun %75, dava dışı ---- şirketinin düzenlenmiş olan ZMMSigorta poliçesinden sorumluluğunun % 25 olduğu ve ; Maddi Zararlar Araç Başına: 29.000.00.-TL Ölüm ve Sakatlanma Kişi Başına Limit 290.000.00.-TL ile teminatlarının sınırlı olduğunu, Kaza neticesinde vefat eden ---- kusurunun bulunmadığı---- minibüsün ZMSS'nın davalı ---- tarafından yapıldığı, ---- plakalı otomobilin ZMSS'nın dava dışı ---- Sigorta tarafından yapıldığı, dava konusu kaza tarihinde her iki poliçenin de yürürlükte olduğu, meydana gelen dava konusu kazanın teminat kapsamında bulunduğu, ancak manevi tazminat taleplerinin teminat dışı olduğu, sigorta şirketlerinin düzenlemiş oldukları ZMSS poliçesi ile “üçüncü kişilerin uğramış olduğu maddi ve bedeni zararlardan, kaza tarihinde sigorta poliçesinde belirtilen azami limitlerle ve işletenin veya işletenin eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında tazminat ile sorumlu olacakları” T.C.----.AHM --- Kararı verilen Hükümde dava dışı vefat eden ----- varislerine aşağıda belirtilen tazminat tutarlarının kesinleşmiş olduğu ve 267.334.69.- toplam tazminat tutarının sigorta şirketlerinin 290.000.00.-TL teminat limiti içinde olduğu, 30.09.2017 Tarih Ve 25.02.2018 Tarihli Hesap Bilirkişi Raporlarının İncelemesinde: Davalı ---- Şirketi yönünden dava dışı muris ----- varislerine 27.10.2015 tarihinde toplamda 34.647,96 TL ödeme yapıldığı ve bilirkişi raporunda bu bedelin yasal faize göre güncellenerek mahsup edildiği ifade edilmiş olup, ödemenin detayı dosya kapsamında mevcut bilgilerden tespit edilememiş olup davalı ---- şirketi yönünden 290.000.00.- Ölüm ve Sakatlanma Kişi başına poliçe limitinden (34.647,96 TL) tutar tenzil edilerek (255.352,04 TL) sınırlı olmak üzere temerrüt (01.08.2015) tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte sorumluğu kararda yer aldığını, davacı vekilinin dava dışı muris --- varisleri vekili arasında düzenlenen Sulh ve İbra protokolünde yer alan açıklamasında; T.C.----.AHM ---- dosya davasında Davacı varislerin 16.10.2017 tarihli islah dilekçeleriyle tazminat taleplerini aşağıda yer alan tablodaki rakamlara yükseltmiş oldukları (306.613.18.-TL) ve ---- 24.04.2018 tarih, --AHM --- ve----Kararı ile hüküm altına alınmış olan toplam 267.334. tazminat tutarı ile farkından kaynaklanan bakiye destekten yoksun kalma tazminatı olarak toplam 39.279,00 TL'sı miktar Davacı tarafın, karar ile hüküm altına alınmayan bu miktara ilişkin faizden feragat etmiş olduğu ”, yer aldığını, 30.09.2017 Tarih Ve 25.02.2018 Tarihli Hesap Bilirkişi Raporlarına göre; davacıların bakiye ---- tazminatı alacaklarının davacı -- 172.264,76 TL, davacı ---- 41.678,13 TL, davacı ----43,616,61 TL ve davacı ----- 49.053,68 TL olduğunun anlaşılmış olduğu bilgisi yer aldığını, Davalı --. vekili savunma dilekçesinde “ Konu kaza sebebiyle müvekkili sigorta şirketi nezdinde ---- nolu hasar dosyası açılmış olduğu,, rücuya sebep kaza sebebiyle müteveffa ----- için 27.10.2015 tarihinde 34.647,96 TL maddi tazminat ve 24.08.2022 tarihinde 178.569,40 TL anapara olmak üzere ferileriyle 340.877,46 TL maddi tazminat ödemesi yapılmış olduğu” ifade edildiğini, ---- nolu hasar dosyası içeriği dava dosyasında görülemediği için yapılan hasar ödemeleri ile ilgili ana tazminat tutarları hakkında değerlendirme yapılamadığını, dava dosyasında mevcut Davalı --- tarafından talep edilen, “----- tarafından düzenlenen 20.10.2015 Tarihli Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Raporu”ndan davalıya talepte bulunulmuş olduğu ve sigorta şirketinin 24.08.2022 tarihinde ödeme yapmış olduğunun anlaşıldığını, Dava dışı Muris ---- işyerinde meydana gelen Maddi Zarar ile ilgili olarak --- ve---- maddi tazminat davalarının kabulü ile; 8.419.00 TL maddi zarar il tazminat ödemesinin davalı ---- ve dava dışı ---- şirketlerinin düzenlemiş oldukları ZMMSigorta poliçesinde bulunan Maddi Zararlar Araç Başına: 29.000.00.-TL teminatı ile sınırlı olarak kusurları oranında 18.419.00.- %75 = 6.314.25.-TL --- ve 8.419.00.- %25= 2.104.75.-TL -----.) yasal faizleri ile sorumlu oldukları, Aktüerya yönünden değerlendirme yapıldığında; Yapılan ödemenin yerindeliğinin tespiti açısından ödemeye esas alınan sulh tarihi esas alınarak yapılacak hesaplamada; poliçe başlangıç tarihinin 03.04.2015 yani o dönemki genel şartların yürürlüğe girdiği 01.06.2015 tarihinden önce ve ödemeye esas alınan sulh tarihinin de 19.06.2018 yani Anayasa Mahkemesi'nin 01.06.2015 yürürlük tarihli genel şartların hesaplamaya esas alınan maddelerini iptal kararından önce gerçekleştiği dikkate alınarak PMF-1931 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre hesaplama yapıldığı, ödemeye esas alınan sulh tarihi (19.06.2018) itibariyle dava dışı kişilerin hesaplanan toplam bakiye zararının 238.232,62 TL olduğu, borçlar mevzuatı yönünden değerlendirme yapıldığında; Usul mevzuatına yönelik olarak davalı tarafça ileri sürülmüş HMK m. 121 hükmüne dayalı iddiaların uzmanlık alanı dışında kaldığını beyan etmişlerdir.
Aktüer bilirkişi raporunda özetle;---plakalı aracının Davalı ----- tarafından 03/04/2015 — 03/04/2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ---- nolu “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası” ile sigortalı olduğu, uyuşmazlık konusu kaza 21/06/2015 tarihinde meydana geldiği, kaza tarihi itibariyle ----- nolu poliçe yürürlükte olduğundan tazminat şartları sağlandığı takdirde davalı şirketin zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı sunma yükümlülüğünün bulunduğu, detayları rapor içeriğinde açıklandığı üzere davalı tarafından cevap dilekçesinde belirtilen 27.10.2015 tarihinde 34.647,96 TL maddi tazminat ve 24.08.2022 tarihinde 178.569,40 TL anapara için ödemeleri tevsik edecek bilgi, belge, dekont vb.ve evrakların dosyaya sunulması gerektiği, ayrıca işbu tutarların hangi menfaatdarlar için yapıldığı, yapılan tutarlar için asıl alacak kalemlerinin bildirilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, Sayın Mahkeme 08/04/2025 günlü celsenin nolu ara kararı ile kararı verdiğinden davalı tarafından yapıldığı iddia edilen 34.647,96 TL ve 178.569,40 TL olmak üzere toplam 213.217,36 TL tutarın destekten yoksun kalma tazminatı için ödendiğinin varsayıldığı, Nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere işbu tutarın davalının sorumlu olduğu teminat limitinden düşüldüğünde davalının sorumlu olacağı bakiye teminat limitinin; 290.000,00 TL < teminat limiti> - 213.217,36 TL — 76.782,64 TL olacağı,---- AHM'nin ------sayılı dosyasının sonuçlanmış olmasını takiben ------arasında 19/06/2018 tarihinde imzalanan protokolün geçerli olup olmadığı, davalının bakiye destekten yoksun kalma tutarının sorumlu olup olmayacağı konusunun hukuki olması nedeniyle takdirinin Sayın Mahkemede olduğu bildirilmiştir.
Davacı dava dilekçesi sonuç kısmında, 39.279,90 TL tutarlı ödemenin ödeme gününden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini talep etmiş, harca esas değer olarak ise 88.565,84 TL göstermiş olup çelişkiyi gidermek üzere sunduğu dilekçede talebin 88.565,84 TL olduğunu bildirmiştir.Tüm dosya kapsamı ve denetime elverişli bilirkişi rapor içeriklerine göre; davacıya ait----plakalı aracın davalı ------- tarafından 03/04/2015-03/04/2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ----- nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğu, uyuşmazlık konusu kazanın 21/06/2015 tarihinde meydana geldiği, 21.06.2015 tarihinde meydana gelen--- ölümü ile neticelenen 2 aracın karıştığı ölümlü ve maddi hasarlı dava konusu trafik kazasında; T.C.-----. Asliye Hukuk Mahkemesi 24.04.2018 Tarih Ve ----sayılı gerekçeli kararı ile kabul gören ATK ----- Trafik İhtisas Dairesi 15.03.2016 tarihli raporuna göre; kazaya karışan -----plakalı araç sürücüsünün ----, araç maliki----, ZMMS Poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin -----olduğu ve araç sürücüsünün ATK ----- Trafik İhtisas Dairesinin 15.3.2016 tarihli raporunda %25 tali kusurlu bulunduğu, --- plakalı minibüsün araç sürücüsünün ----, araç maliki ----Şirketi, araç ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin ---- olduğu ve araç sürücüsünün ATK ---- Trafik ihtisas Dairesinin 15.3.2016 tarihli raporunda %75 tali kusurlu bulunduğu, mahkememizce aldırılan kusur raporunda da aynı doğrultuda tespitlere yer verildiği, davacı ile dava dışı kazada vefat edenin mirasçıları ile 19/06/2018 tarihli sulh ve ibra sözleşmesi imzalandığı görülmüştür.
Sulh ve ibra sözleşmesine göre -----. Asliye Hukuk Mahkemesi 24.04.2018 Tarih Ve ------ Sayılı dosyasında karar verildikten sonra icra takibine geçilmeden önce protokol düzenlendiği, 4 kalem alacak manevi tazminat+ faizi+ vekaletname ücreti toplamı=88.565,84 TL ve davacılara payları oranında paylaştırılmak üzere bakiye destekten yoksun kalma tazminatı olarak toplam 39.279,00 TL, tüm davacılar lehine hükmedilen 3.243,72 TL yargılama gideri ve harç ve 129,34 TL işlemiş faiz, tüm alacaklara yönelik 13.964,71 TL icra vekalet ücreti toplam145.182,61 TL üzerinden anlaşmaya varıldığı, ----- lehine hükmedilen ilam vekalet ücreti ile icra vekalet ücretinin anlaşılan bedelden mahsup edildiği, neticeten 140.019,00 TL nin 19/06/2018 tarihinde davacılar vekilinin hesabına ödendiği görülmüştür. Eldeki davada davacı/ zorunlu mali mesuliyet sigortalı trafik kazası sonucu hak sahibine ödediği bedelleri kendi zorunlu mali mesuliyet sigortacısı şirketten rücu talep etmektedir.Davanın 2918 sayılı KTK 91. Maddesine dayalı olarak açıldığı, davacı sigortalının kanun gereği zorunlu trafik sigortasını yaptırdığı, primini ödediği, buna rağmen hak sahibi 3. Kişilere ödemeler yaptığı, bu bedeli iç ilişkide kendi sigortacısından talep ettiği, davacının hak sahipleri ile yaptığı anlaşmada manevi tazminat alacak kalemlerinin de bulunduğu fakat poliçede manevi tazminatın teminat altına alınmadığının görüldüğü, davacının bu nedenle manevi tazminat kalemlerini kendi ZMMS isteyemeyeceği, maddi tazminat bedelinin 39.279,00 TL olduğu, protokolde maddi+ manevi tazminat yönünden toplam 17.337,77 TL yargılama gideri hesaplandığı, maddi tazminat miktarına tekabül eden kısmın [88.565,84 TL(manevi tazminat)+ 39.279,00 TL(maddi tazminat)= 127.844,84 TL olmakla maddi tazminatın toplam içerisindeki yüzdesel oranı%30,72, toplam 17.337,77 TL yargılama giderinin maddi tazminata denk gelen kısmı%30,72 hesaplama ile5.326,16 TL] olduğu, toplamda (39.279,00 TL+ 5.326,16) 44.605,16 TL olarak hesaplandığı, bu bedeli davalı ZMMS sigortacının ödemesi gerektiği kanaati ile aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
1-Davacının davasının kısmen kabulü kısmen reddi ile; 44.605,16 TL nin ödeme tarihi 16/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Aşan isteminin reddine,
2-Alınması gerekli karar harcı 3.046,97 TL’den peşin olarak yatırılan 1.512,49 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 1.512,49 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 308,25 TL ilk dava masrafı, 29.000,00 TL bilirkişi, 275,50 TL tebligat müzekkere gideri olmak üzere toplam 29.583,75 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre (%50 kabul) 14.791,87 TL' sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, arta kalanın davacı üzerinden bırakılmasına,
5-Davalı taraflarca sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 44.605,16 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 43.960,68 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre (%50 kabul) 1.560,00 TL' sinin davalı taraftan, (%50 Ret)1.560,00 TL'sinin davacıdan tahsili hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
9-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içinde (HMK 345/1), mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle, Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.