İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil sigorta şirketi nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı ...'nın maliki olduğu ... plakalı aracın 13.10.2017 tarihinde davalı nezdinde trafik sigortası poliçesi ile sigortalı ... plakalı araçla çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazası dava dışı yaya ...'nın vefatı ile sonuçlandığını, kaza nedeniyle müteveffanın mirasçıları tarafından müvekkil şirkete yapılan başvuru sonucunda 67.298 TL tazminat ödendiği, tazminat miktarına mirasçı tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası ile itiraz edildiğini ve müvekkiline karşı maddi tazminat talepli dava açıldığını, yapılan yargılama sonucunda verilen karar, ilamlı icra yolu ile ... 4. İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası icraya konu edildiğini ve müvekkili tarafından ilam uyarınca icra dosyasına 113.933.23 TL ve 36.897,53 TL olmak üzere toplam 150.830,76 TL ödeme yapıldığını, kazanın meydana gelmesinde davalı nezdinde sigortalı olan ... plakalı araç sürücüsü %20 kusurlu olup davalının bu zararı kusuru oranında karşılamakla yükümlü olduğunu, bu nedenle sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tahsili için davalı aleyhine ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine girişildiğini, ancak davalı tarafından takibe itiraz edilerek takibin durdurulduğunu belirterek davalının ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına itirazının iptaline, takibin asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde 04.08.2017-05.08.2018 tarihli Zorunlu Karayolu Mali Mesuliyet Trafik Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami teminat limiti ile sınırlı olduğunu, işbu davaya konu kazanın davacının sigortalısının tam kusuru ile meydana geldiğini, kendi sigortalısının %20 oranındaki kusurunu kabul etmediklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
.... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, ZMMS poliçeleri, ... 4. İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dava dosyası, hasar dosyaları, ödeme belgeleri, dekont suretleri, ... BAM 14. Hukuk Dairesinin ... E. ... K. sayılı istinaf kararı celp edilmiş incelenmiştir.
Nitelikli hesaplamalar uzmanı ve aktüer bilirkişi ... 10/02/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; ".... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ... K. 18/11/2021 tarihli kararında;71.009,25 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının 19.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alınması gereken 4.850,64 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90 TL'nin ve 77,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 4.737,74 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, davacı tarafından yapılan 321 TL Harç ve 1.639,90 TL masraf olmak üzere 1.960,90 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafından yatırılan gider avansından kalan avanstan karar kesinleşinceye kadar yapılacak masraflar düşüldükten sonra kalan kısmın davacıya iadesine, davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca dava değeri üzerinden hesaplanan 10.031,20 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, bu kararın ... BAM 14. HUKUK DAİRESİ ... E.... K. 20/03/2025 tarihli kararı ile kesinleştiği, kesinleşen bu kararın sonrasında icra takibine konu edildiği, ... 4. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası ile sigorta şirketleri aleyhine 10/01/2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, 128.062.67 TL toplam alacak talep edildiği, ... A.Ş. tarafından ... 4. İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası icraya konu edilen ilam uyarınca icra dosyasına 113.933,23 TL ve 36.897,53 TL olmak üzere toplam 150.830,76 TL ödeme yapıldığı, ... 14. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası incelendiğinde kazanın meydana gelmesinde davalı nezdinde sigortalı olan ... plakalı araç sürücüsü %20 kusurlu olup davalı da trafik sigortası kapsamında meydana gelen bu zararı kusuru oranında karşılamakla yükümlü olduğu, bu nedenle sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tahsili için davalı aleyhine ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine 10.06.2022 tarihinde girişildiği, davacı ... A.Ş. tarafından davalı Doğa aleyhine 22/02/2022 tarihinde ödenen 150.830,76 TL tutarlarından 43.625,75 TL asıl alacak tutarının ödeme tarihilerinden icra takip tarihine kadar işlemiş toplam 1.172,52 TL yasal faizi ile birlikte toplam 44.798,27 TL üzerinden başlatıldığı, ancak; toplam yapılan 150.830,76 TL' nin %20 kusur oranı dahilinde talep edilebilecek tutarın; 30.166,15 TL olabileceği (150.830,76 x %20), 25/02/2022 ödeme tarihinden 10/06/2022 tarihine kadar işlemiş faiz miktarının 781,01 TL olduğu, Sayın Mahkeme tarafından kabul edilmesi durumunda, toplam asıl alacak; 30.166,15 TL + 781,01 TL işlemiş faiz = 30.947,16 TL toplam üzerinden icra takibin devam edilebileceğinin gerektiği kanaatine varılmış..." hesaplanmış ve tespit edilmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan ve 3. şahsa ödenen maddi tazminatın, müteselsil sorumluluk kapsamında iç ilişkide kusuru oranında sorumluluğu bulunan müteselsil borçludan - davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
.... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası celp edilip incelendiğinde, takip alacaklısının davacı takip borçlusunun ise davalı olduğu, davacının 43.625,75 TL Asıl Alacak ve 1.172,52 TL İşlemiş Faiz olmak üzere toplam 44.798,27 TL alacak için davalı hakkında ilamsız icra takibinde bulunduğu, davalının takibe itiraz etmesi sebebiyle icra takibinin durdurulduğu,davacının duran takibe devam edilmesi amacıyla 2004 s. İİK 67/1.maddesi uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde işbu itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmış, davanın esasının incelenmesine geçilmiştir.
Davacı ... A.Ş.nin trafik sigortacı olduğu ... plakalı araç ile davalı ... A.Ş.nin trafik sigortacısı olduğu ... plakalı araç arasında 13/10/2017 tarihinde trafik kazası meydana gelmiş, bahse konu trafik kazasında dava dışı yaya ... vefat etmiştir.
Davacı eş ... tarafından davalılar ... A.Ş. ve ... A.Ş. aleyhine destekten yoksun kalma istemli maddi tazminat davası açılmış, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, ilk derece mahkemesinin kararına karşı davalılar tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, ancak Antalya BAM 14. HD. ...E.... K. sayılı karar ile davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Miktar itibari ile KESİN olan (temyizi kabil olmayan) BAM istinaf kararı uyarınca, karar, istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.
... 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında bahse konu mahkeme ilamı, ilamlı icra takibine konu edilmiş, ... A.Ş. 14/02/2022 tarihinde 113.933,23 TL ve 25/02/2022 tarihinde 36.897,53 TL olmak üzere toplam 150.830,76 TL ödeme yapmış, icra dosyası kapatılmıştır.
Bu hususlar, çekişme konusu değildir.
Davacı, davalı ... A.Ş.nin trafik sigortacısı olduğu ... plakalı aracın kazada %20 oranında kusurlu olması sebebiyle ödediği tazminatın kusur nispetinde karşılamasını talep etmiştir.
Davalı, davacının trafik sigortacısı olduğu ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğunu, kendi sigortalısının kazada kusurunun bulunmadığını savunmuştur.
Hem ... A.Ş. hem de ... A.Ş.nin ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı dosyasında taraf olarak bulundukları, Mahkemece trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü ...'in %80 oranında, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %20 oranında kusurlu olduğunun kabul edildiği, ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğinden ve her iki sigorta şirketinin bahsi geçen dava dosyasında taraf olarak yer aldığından, kesinleşen mahkeme kararı, kusur noktasında artık kesin delil teşkil etmektedir. Bu bağlamda, davalının kendi sigortalısı olan ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazada kusurunun bulunmadığı savunmasına (özellikle tarafı bulunduğu ve istinaf incelemesinden geçerek kesinleşen mahkeme ilamı karşısında) itibar edilmemiştir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun m.85 "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar", aynı Yasanın m.88.de "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur" düzenlemelerine yer verilmiş olup; motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, ayrıca birden fazla kişinin zararı tazmin ile yükümlü olması durumunda, zarar görene karşı müteselsilen sorumlu oldukları belirtilmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.
Türk Borçlar Kanunun m.61.de "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" denilmekle birden çok kişinin zarardan aynı sebeple ya da çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. Bu durum, iki veya daha çok kişinin şahsında sorumluluğun ya da herhangi bir tazminat yükümlülüğü şartlarının gerçekleşmesi halinde de söz konusu olacaktır. İşte bu tür durumlarda, tüm sorumlular hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanacaktır.
Müteselsil sorumluluk ilkesi gereğince, müteveffa yaya ... trafik kazasında kusursuz olduğundan, eşi ... zararın tamamını isterse sorumluların tamamından, isterse bir kısmından isteyebilir. Zarar gören, açıkça, davalıların kusurları oranında sorumlu tutulmasını istemediği takdirde, davalılar müteselsilen sorumlu olmaya devam edecektir. Müteselsil sorumluluğa ilişkin TBK'nın 162/1. maddesine göre müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur. TBK 163. maddesine göre borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder. Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir.
Müteselsil sorumlar arasındaki iç ilişki ise TBK m. 62.de düzenlenmiş olup, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur.
Müteveffa yaya ...'nın trafik kazasında kusurunun bulunmadığı, eş ...'nın destekten yoksun kalma istemli maddi tazminat davasını her iki sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili talepli ikame ettiği, bu noktada her iki sigorta şirketinin zarar gören şahsa karşı müteselsilen sorumlu oldukları, destekten yoksun kalan şahsın, zararının tümünü sigorta şirketlerinden müteselsil sorumluluk kapsamında talep ve tazmin edebileceği, müteselsil borçlulardan birinin payından fazla ödeme yapması halinde iç ilişkide rücu yoluna başvurarak diğer sorumlulara kusuru oranında rücu imkanın bulunduğu (TBK m.62), somut olayda üçüncü şahsın zararın tamamını tazmin eden davacının müteselsil sorumluluk ilişkisi kapsamında payından fazla ödediği kısım için iç ilişkide kusuru oranında diğer davalıya - müteselsil borçlua rücu edebileceği kabul edilmiştir.
Davacının müteselsil sorumluluk uyarınca iç ilişkide rücusunu talep edebileceği alacak miktarının tespiti ve hesaplanması amacıyla bilirkişiden rapor alınmış, bu çerçevede, davacının, dava dışı zarar gören şahsa ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı kararı ve ... 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı ilamlı icra takibi nedeniyle toplam 150.830,76 TL ödeme yaptığı, ödemelerin icra dosyası ve dekontlar ile sabit olduğu, davalı ... A.Ş.nin sigortalısının trafik kazasında %20 oranında kusurlu olması sebebiyle davacının müteselsil sorumlulukta iç ilişkide 150.830,76 TL x %20 = 30.166,15 TL alacağın rücusunu talep edebileceği, öte yandan rücu ilişkisinde ödeme tarihi itibariyle davalının temerrüte düştüğü, bu nedenle davacının ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz de talep edebileceği, ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz tutarının 781,01 TL olduğu, nihayetinde davacının müteselsil sorumluluk kapsamında ve iç ilişkide davalı ... A.Ş.den icra takip tarihi itibariyle 30.166,15 TL Asıl Alacak + 781,01 TL İşlemiş Faiz olmak üzere toplam 30.947,16 TL alacaklı olduğu sonucuna varılmıştır.
Bilirkişi raporu ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olup, hükme de esas alınmıştır.
Bu çerçevede, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davalının ... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 30.166,15 TL Asıl Alacak ve 781,01 TL İşlemiş Faiz olmak üzere toplam 30.947,16 TL Alacak üzerinden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, öte yandan rücu alacağının likit bir alacak olmadığı, bilakis tespiti yargılama gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin yasal koşullar oluşmadığından reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
(Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
1-Davalının ... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile, takibin 30.166,15 TL Asıl Alacak ve 781,01 TL İşlemiş Faiz olmak üzere toplam 30.947,16 TL alacak üzerinden takip talebine gösterilen şartlarla DEVAMINA, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin yasal koşullar oluşmadığından REDDİNE,
3-Kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 2.114,00 TL harçtan başlangıçta peşin alınan 541,06 TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 1.572,94 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 541,06 TL peşin harç, 93,50 TL posta ücreti, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.634,56 TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına göre hesaplanan 5.964,85 TL.sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2. maddesi uyarınca belirlenen 30.947,16 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2. maddesi uyarınca belirlenen 13.851,11 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin tarafların haklılık durumu nazara alınarak;
a) 2.486,92 TL.sinin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
b) 1.113,08 TL.sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
8-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 15/04/2026