İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkil firma, Avrupa'nın en büyük, Dünya'nın ise beşinci en büyük güneş enerji santrali (---) olan ---- Santralinin yapım işini üstlenen ana alt yüklenicisi olduğunu, Proje tamamlandığında tek başına Türkiye'deki kurulu güneş enerji gücünün %10'undan fazlasını sağlamış olacağını, Güneş enerji santralleri özelliği gereği pek çok malzemenin montajından oluşan bir yapı inşa süreci olduğunu, Bu sebeple müvekkil firma, davalı firma bünyesinde montaj tüm riskler sigortası yaptırarak olası riskleri sigorta himayesi altına aldığını, ---- projesi kapsamında yüz binlerce fotovoltaik panelin montajı yapıldığını, Projenin büyüklüğü ile orantılı olarak montaj esnasında pek çok panel çeşitli sebeplerle zarar gördüğünü, Davalıya başvuru yapılan ilk hasarda 7.10.2021 tarihli ve 1.12.2021 tarihli tutanaklarla kayıt altına alınan 115 adet panelin ---- aracı ile taşınırken ve montaj esnasında kırıldığını, Davalıya başvuru yapılan ikinci hasarda ise 23.03.2022 tarihli tutanak ile kayıt altına alındığı üzere 1401 adet panel hava sıcaklığında ender görülen bir düşüş sonucu don sebebi ile zarar gördüğünü, Sigorta değeri, teminat altına alınmış olan kıymetin piyasa değerini ifade edeceğini, Sigortası yapılan kıymetlerin günün piyasa şartlarına uygun rayiç değeri olduğunu, Sigorta bedeli ise taraflarca kararlaştırılarak sigorta poliçesinde gösterilen ve rizikonun gerçekleşmesi halinde sigorta değerini geçmemek kaydıyla sigortalıya ödenecek olan azami tutar olduğunu, Tazminat sigortalarında tam değer sigortası ilkesi hakim olduğunu, Tam değer sigortası sigorta bedelinin sigorta değerine eşit olması halinde söz konusudur. Sigorta ettiren tam değer sigortası sayesinde rizikonun gerçekleşmesiyle meydana gelen zararının tamamını tazmin ettirebileceğini, Eğer yapılan sigorta tam değer sigortası değilse, sigorta bedeli, sigortalı mallar üzerinde, malların sigorta değeri ölçüsünde dağıtılacağını,
Fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak üzere, arz ve izah olunan ve nedenlerle, belirsiz ve terditli olarak açtığmız işbu haklı davamızın aşağıda sıralanan gerekçelerle KABULÜNE;Dava dilekçemizin "A" başlığı uyarınca TTK m. 1423 uyarınca aydınlatma yükümlülüğünü ihlal eden davalının müvekkilin uğramış olduğu şimdilik 5.000,00 USD zararı ödemesine,İlk talebin reddi halinde dilekçemizin "B" harfli başlığı altında sıralanan gerekçelerle davalının şimdilik 5.000,00 USD tazminat ödemesine,Yargılama giderleri ve karşı yan vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine, karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davaya konu edilen hasarların tazmini noktasında, ikame edilen işbu davada davalı müvekkil şirket nezdinde ---- numaralı Montaj Tüm Riskler Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan projede montaj esnasında hava sıcaklığında ender görülen bir düşüş sonucu don sebebi ile farklı tarihlerde bir kısım panellerin hasar gördüğü, meydana gelen hasarların tazmini hususunda işbu davanın açılmış olduğu beyan edildiğini, ancak incelenen hadisede talep konusu kıymetler herhangi bir yere montajlı olmayıp, henüz ihrazat vasfında ve atmosferin tüm etkilerine açık konumda bulunduğu, bu noktada hasarların oluşumunda ana etkenin taahhüt edilen iş planına uymak adına panellerin tüm koşullara rağmen sahaya getirilmiş olması ve üzerlerinde yağışın yanı sıra soğuk hava nedeni ile oluşan don ve buzlanmaya rağmen montajının gerçekleştirilmesi amacı ile don etkisindeki panellerin birbirinden ayrılmaya çalışılması olduğu beyan edildiğini, Meydana gelen hasarda davacı sigortalının bir kusurunun bulunup bulunmadığının da ayrıca incelenmesi gerekmekte olup, bu hususta hasarın poliçe şartları ve oluş itibariyle poliçe teminatına girmediği, her ne kadar davacı, meydana gelen kar ve don olayı sonucunda panellerde meydana gelen hasarı talep konusu etmişse de TBK m.52 uyarınca zararın doğmasına veya artmasına sebebiyet verecek davranışlarda bulunulması halinde söz konusu tazminat tutarından indirim yapılması veya hiç hükmedilmemesi gerektiği hususundaki hüküm kapsamında, dosya kapsamında söz konusu hasarlanan panellerinin olumsuz hava koşullarına rağmen açık alanda korunaksız bırakıldığı, sigortalı tarafından hasarın meydana gelmemesi için gerekli ve yeterli bir önlemin alınmadığı, donmuş panelin ayrılması için zorlanması sırasında kırılması veya eğilmesi beklenen bir durum olduğu gözetildiğinde, davacının açıklanan madde kapsamında kusurlu olduğunun tespiti halinde söz konusu rizikonun meydana gelmemesi için gerekli önlemlerin alınmamasında en azından zararın artmasına sebebiyet vermesi sebebiyle davacının sorumlu olacağını, açıklanan ve yargılama sırasında ortaya çıkacak nedenlerden dolayı, Davalı müvekkil aleyhine açılmış olan işbu haksız davanın esastan reddine, Tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davacı yana yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep edilmiştir.
Dava sigorta sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır. Uyuşmazlığın davacı ile davalı sigorta şirketi arasında montaj tüm riskler sigorta poliçesi tanzim edildiği ihtilafsız olup, taraflar arasındaki ihtilafın sigorta poliçesi tanzim edilirken sigortacının aydınlatma yükümlülüğünün TTK 1423 md. gereğince yerine getirip getirmediği, bundan kaynaklı davacının zararının oluşup oluşmadığı, terditli olarak 07/10/2021 tarihinde ve 23/03/2022 tarihinde fotovoltaik güneş panellerinin montajı sırasında meydana gelen hasar sebebi ile oluşan zararın davalı sigorta şirketinden talep edilmesinin mümkün olup olmadığı ve miktarı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Huzurdaki dava, sigortacının aydınlatma yükümlülüğünün ihlal ettiği iddiasıyla şimdilik 5.000 USD zararın TTK m. 1423 uyarınca ödenmesi, bu talebin kabul görmemesi halinde, sigortacının sigorta tazminatını ödeme talebini reddetmesi nedeniyle terditli olarak şimdilik 5.000 USD sigorta tazminatının davacıya ödenmesi talebine ilişkindir. Davacı vekili davası belirli hale gelince 06/10/2025 tarihinde 201.592,76 USD üzerinden değer artırım dilekçesi gönderilmiştir.
TTK’nın 1423. maddesine göre; sigortacı ve acentesi, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce, gerekli inceleme süresi de tanınmak şartıyla, “kurulacak sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerini” sigorta ettirene yazılı olarak bildirecektir. Nitekim 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 11/3. maddesinde; “Sigorta şirketleri ve sigorta acenteleri tarafından gerek sözleşmenin kurulması, gerekse sözleşmenin devamı sırasında sigorta ettiren, lehtar ve sigortalıya yapılacak bilgilendirmeye ilişkin hususların yönetmelikle düzenleneceği” hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda yürürlüğe giren 14.02.2020 Tarih ve ---- sayılı Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmeliğin 5 vd. maddelerinde, sigorta sözleşmelerinde yapılacak aydınlatma açıklamasının şekli, tarafları, içeriği ve ihlaline bağlanan sonuçlar hüküm altına alınmıştır. Belirtilmelidir ki, aydınlatma açıklamalarının asgari içeriği SSBİY’nin 8. maddesinde belirtilmiş olup, buna göre; sözleşme ile verilen teminatlar ve bu teminatların istisnaları da sigorta ettirenin aydınlatılması gereken hususlar arasındadır.TTK’nın 1423/1. ve SSBİY’nin 5/1. maddesine göre aydınlatma yükümlülüğü yazılı şekilde ifa edilecek olup, yazılı bilgilendirme, sözleşmenin kurulmasından önce, sigortacı tarafından imzalanarak sözleşmeye taraf olmak isteyen kişiye imza karşılığında verilecektir. TTK m. 1423/2 son cümleye göre ise aydınlatma açıklamasının verildiğinin ispatı sigortacıya ait olacaktır.
Mahkememizce alınan 10/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; İşbu raporda (A) bendinde belirlenen hasar sigorta poliçenin tanıtılan genel şartı hükmünde teminat kapsamında olmamakla birlikte; davalı sigortacının (davacıya yazısında, hasarın oluş şeklini zmmen kabulü ile, diğer deyişle; salt poliçe özel şartı “hasar tutarı muafiyet bedelinin altında kaldığı” na dayanmış olmasından tazminatı reddi gerekçesi dikkate alınmakla bu kalem tazminata icmallerde yer verildiği, Davalı sigortacının tazminatları reddi gerekçesi esas alındığında; davalının davacı sigortalıya 201.592.76 USD, ret gerekçesi esas alınmadığında; sigortanın teminat kapsamında kalan 14.037.04 USD hasar tazminatının ödenmesi gerekeceği görüş ve kanaatine varılmıştır.Mahkememizce alınan 13/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: (2) sayılı bentte tanıtılan uyuşmazlık konularının somut olay özelinde (3) sayılı bentte ayrı ayrı yapılan incelemesine göre: Yukarıda (3/A) sayılı bentte işaret edilen poliçenin nüshaları arasındaki farklılığın araştırılması gerekip-gerekmediğinin takdirinin Sayın mahkemeye ait olduğu; Yukarıda (3/B) sayılı bentte açıklanan nedenlerle, aydınlatma/bildirim yükümlülüğü davalı tarafından yerine getirilmemiş olsa bile TTK.m.1423/f.2 hükmüne nazaran, poliçenin yazılan şartlarla yapılmış kabulü gerektiği; Yukarıda (3/C) sayılı bentte eksik sigortaya yönelik uyuşmazlık konusunun irdelendiği; eksper raporundaki %11,5741 oranına iştirak edilmemiş olmakla beraber, olayda TTK.m.1423/f.2 uyarınca eksik sigorta bulunmakla, eksik sigorta çarpanının %19,6759 olduğu; Yukarıda (3/D-a) sayılı bentte açıklanan nedenlerle don/buzlanma olayına bağlı panel hasarlarının poliçe teminat kapsamında bulunduğu; ancak gerek Ocak 2022 gerekse Şubat 2022 tarihli hasarlarına eksik sigorta çarpanını uygulanmasından sonra, kalan miktarın muafiyet sınırının altında olması sebebiyle tazmin borcu oluşmadığı; tazmin borcu hesaplanmadığından, bu zarara yönelik olarak davacının koruma yükümlülüğüne aykırı davranışı kapsamında kusur indiriminin gündeme gelmediği; Yukarıda (3/E) sayılı bentte açıklanan nedenlerle 07.10.2021 tarihli tutanağı konu 54 adet panel hasarı sebebiyle –asıl işverenin davacının hakkedişinden kesinti yaptığının usulen sübutu halinde- eksik sigorta çarpanı ve muafiyet indiriminden sonra kalan tazmin tutarını 200,00 USD olduğu; yukarıda poliçenin türü yönünden işaret edilen hususa nazaran eğer Türk parası cinsinden poliçe tanzim edilmiş ise (sigorta şirketinin sunduğu nüshanın Türk parası cinsinden olduğu) 07.10.2021 tarihinde T.C ---- Bankası'nın saat 15.30 itibarıyla açıkladığı döviz satış kuruna göre (200,00 USD x 8,8769 TL/USD=) 1.775,38 TL olduğu; Yukarıda (3/F) sayılı bentte açıklanan nedenlerle 01.12.2021 tarihli tutanağı konu 61 adet panel hasarı sebebiyle –asıl işverenin davacının hakkedişinden kesinti yaptığının usulen sübutu halinde- eksik sigorta çarpanı ve muafiyet indiriminden sonra kalan tazmin tutarını 420,37 USD olduğu; yukarıda poliçenin türü yönünden işaret edilen hususa nazaran eğer Türk parası cinsinden poliçe tanzim edilmiş ise (sigorta şirketinin sunduğu nüshanın Türk parası cinsinden olduğu) 01.12.2021 tarihinde T.C ---- Bankası'nın saat 15.30 itibarıyla açıkladığı döviz satış kuruna göre göre (420,37 USD x 13,3603 TL/USD=) 5.616,27 TL olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce alınan 16/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Tarafların itirazları doğrultusunda dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde sigorta yönünden davalının davacıya 14.037.04 USD hasar tazminatı ödemesi yapması gerektiği düşünülmektedir. Diğer yandan yapılan teknik inceleme sonucu dava konusu güneş enerji panellerinden; don ve buzlanma sonucunda hasar gördüğü tespit edilen 1401 panelin hasar görmesine doğrudan hava şartlarının kendisi değil, birbirine ve paletlere yapışık haldeyken kurulum için yerinden çıkartılmaya zorlanması sebep olmuşsa bunun bir kullanıcı hatası sonucu gerçekleştiğinin kabulü gerekmektedir. Ancak söz konusu hasarın işçilerin kasıtlı hareketi ile gerçekleştiğini gösterir bir delil dosya kapsamında bulunmadığını da Sayın Mahkemenin takdirine sunduklarını, Diğer yandan davacının da tacir olduğu dikkate alındığında gerekli özeni gösterip eksik sigorta konusunda gerekli itirazları 14 gün içerisinde yapması gerektiği düşünüldüğünü, İtiraz edilmemesi sebebiyle sigorta poliçesinin bu hali ile davacı tarafından kabul edildiği görüş ve kanaatine varılmıştır. Yukarıda yer verilen açıklamalardan sonra asli talep bakımından dosya incelendiğinde; davacı tarafından her ne kadar davalının aydınlatma yükümlülüğünü ihlal ettiği iddia edilse de, taraflar arasında 06.04.2021 başlangıç tarihli ---- numaralı “Montaj Tüm Riskler Sigorta Poliçesi” nin tanzim edilmiş olması, bu poliçenin “Teminat Kapsamı” başlıklı maddesinde “İşbu teklif, poliçe, İnşaat Montaj Sigortası Türk Genel Şartları, Munich Re kloz hükümleri ve aşağıda yazılı olan özel şartlar dahilinde teminat sağlamaktadır.” hükmünün yer alması, ilgili poliçenin 15. sayfasında yer alan ibareye göre davacının iddiasının aksine 675.000 adet güneş panelinin teminat altında olduğunun anlaşılması, aydınlatma açıklaması kapsamında yer alması gereken bilgileri, özellikle teminatın kapsam ve koşulları dahil tüm sözleşme şartlarını açık ve anlaşılır şekilde içeren sigorta poliçesi düzenlenip kendisine ulaştırılmasına rağmen süresinde itiraz etmeyen sigorta ettirenin, poliçe ile tam ve doğru olarak bilgilendirildiğinin kabulünün gerekeceği ve SSBİY m. 7’deki haklarını kullanma hakkını da kaybedeceği (----) Yükümlülüğü”, Sigorta Hukuku Sempozyumları: Sorumluluk Sigortaları Sempozyumu (----), Sigorta Hukukunda Güncel Sorunlar Sempozyumu---- anlaşılmakla davanın asli talep yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının terditli olarak ileri sürdüğü sigorta tazminatının ödenmesi talebi yönünden dosya incelendiğinde; dosyada bulunan 23.03.2022 tarihli tutanak ve tanzim edilen ekspertiz raporuna göre, taraflar arasında akdedilen poliçede teminat kapsamında olan güneş enerji panellerinden 1401 adedinin, hava sıcaklıklarında meydana gelen düşüş sonucu don ve buzlanmadan ötürü birbirine yapışık hale gelmesi ve hava koşullarının iyileşmesi beklenmeden, birbirinden el ile zorlanarak ayrılması suretiyle zarar gördüğü, nitekim bilirkişi raporunda da işin gereği ve çalışma koşulları sebebiyle açık havada nakledilmesi ve kurulumu yapılması gereken güneş enerjisi panellerinin hava şartlarının bozucu etkisi sebebiyle zarar görmediği, aksine don ve buzlanma sebebiyle birbirlerine yapışık haldeyken kurulum yapılmaya çalışılması sonucu zarar gördüğünün mütalaa edildiği, poliçenin “---” başlıklı maddenin yalnızca bu hava durumlarının doğrudan ve dolaylı olarak vereceği zararlara karşı teminat sağladığı, 23.03.2022 tarihli ekspertiz raporuna göre aynı yağış miktarının montajı yapılmış panellere herhangi bir zarar vermediği gözetildiğinde somut olayda meydana gelen zararın panellerin montajı yapılmamış olmasına ve birbirine yapışık vaziyette bulunmasına rağmen zorlama sonucu ayrılması ile meydana geldiğinin tespit edildiği poliçe ve montaj sigortası genel şartlarının, istisnalar hariç ani ve beklenmedik hadiselere karşı teminat sağladığı anlaşılmakla bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu sonucuna varılarak 1401 panele ilişkin sigorta tazminatı ödeme talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.Dava konusu güneş enerji panellerinden 115 adedinin ise taşıma ve kurulum esnasında zarar gördüğü, bu durumun ani ve beklenmeyen hal kapsamında riziko teşkil ettiği ve taraflar arasında imzalanan poliçe kapsamında teminat kapsamında olduğu, zira Montaj Sigortası Genel Şartları’nın 1. maddesine göre, sigorta poliçesinin konusunu oluşturan değerlerin, poliçe müddeti içinde, montaj sahasında bulunduğu sırada ve poliçede gösterilen istisnalar dışında kalan, önceden bilinmeyen ve ani bir sebep teşkil eden rizikolar sonucu ziya ve hasara uğraması halinin teminat altına alındığı, hesaplama yönünden yapılan değerlendirmede ise; poliçeye göre 675.000 adet güneş panelinin teminat kapsamında olduğu, davacının poliçenin düzenlenmesinden sonra 14 gün içinde poliçede yazılı şartlara itiraz etmediği ve TTK m. 1423/2 uyarınca sigorta ilişkisinin poliçede yazılı şartlarla kurulmuş olduğu, bu sebeple olayda eksik sigorta söz konusu olduğu nazara alınarak 115 adet güneş paneli yönünden davacının sigorta tazminatının ödenmesi talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Dava konusu hasar kalemlerinden;
-Don ve buzlanma sonucu birbirine yapışmış panellerin zorlanarak ayrılması nedeniyle oluşan 1401 adet paneldeki hasarın kullanıcı hatasından kaynaklandığı ve sigorta teminatı kapsamında bulunmadığı anlaşıldığından bu kaleme ilişkin talebin reddine,
-Taşıma ve kurulum sürecinde hasar gördüğü tespit edilen 115 adet panel yönünden oluşan zararın sigorta teminatı kapsamında kaldığı anlaşıldığından, bu kalem bakımından hesaplanan 14.037,04 USD’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Hükmedilen 14.037,04 USD alacağa, 27.04.2023 dava tarihinden itibaren, 3095 sayılı Kanun’un 4/a maddesi uyarınca Devlet bankalarının bir yıl vadeli USD mevduatına uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanmasına,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli 39.943,45 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.662,25 TL harcın ve 140.205,00 TL harcının mahsubu ile bakiye 101.923,8 TL harcın kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 39.943,45 TL karar ve ilam harcının, 179,90 TL başvuru harcının, 25,60 TL vekalet harcının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 93.558,09 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 93.558,09 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı UYAP sisteminde gösterilen toplamda 26.245,00 TL yargılama giderinin red ve kabul durumuna göre oranlayarak 1.827,31 TL' nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine; bakiye bölümün davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde taraflara iadesine,Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak oy birliği ile verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu.