Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının gıda makinaları imalatı ile davalının da makine imalat ve kaynak işi ile iştigal ettiğini, davacı tarafin imal ettiği ürünlerden içli köfte, hamur şekillendirme işleme ve mantı makinası için argon kaynak yapılması ihtiyacı doğduğunu, 05.12.2022 tarihinde argon kaynaklarının yapılması için aynı tarihli irsaliye ile o dönem davacı firmada çalışan ---- tarafından ----hamur şekillendirme işleme ve mantı makinasının davalının kendi işyerine teslim edildiğini, davalı firmayı davacı şirket yetkilileri ile tanıştıran kişinin de ----- olduğunu, bu makinaların her birinin en az değerinin 13.000,00 Euro arasında olduğunu, makinaların davalıya teslim edildikten uzunca bir süre kaynak işleri tamamlanıp iade edilmediğini, ----Noterliğinin 24.03.2023 tarihli ihtarı ile işin tamamlanıp makinaların iade edilmesi veya makinalar iade edilmeyecek ise bedellerinin ödenmesi için ihtar gönderildiğini, davalının bu ihtarın gereklerini de yerine getirmediğini, davacının makinalarını iade etmediğini, davalıda bulunan davacının makinalarının her birinin rayiç değerinin 13.000,0 Euro, toplam değerlerinin 65.000,00 Euro olduğunu beyanla, davanın kabulü ile; davalıya teslim edilen----- adet içli köfte, hamur şekillendirme işleme ve mantı makinasının davacıya iadesine, makinaların iadesi mümkün olmaz ise bu makinaların güncel fiyatlarının tespiti ile bu bedelin şimdilik 1.000,00 TL'sin, ayrıca işin zamanında ve hatta hiç teslim edilmemesi nedeni ile davacının uğradığı zararın tespiti ile bu zararın şimdilik 1.000.00 TL'sinin işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı firmanın, davacıya defalarca malzemelerin hazır olduğunu ve teslim almasını hem şifahen hem de noter vasıtasıyla çektiği ihtarmameler ile bildirdiğini, davacı firmanın davalı tarafa ödemesi gereken miktarın çok çok altında bir para ödediğini, davalının malzemeleri eksiksiz olarak imal edip aylarca deposunda davacının teslim almasını beklediğini, davacı tarafça hiçbir girişimde bulunulmadığını, yapılan ödemeler ile ilgili tarafların banka kayıtlarının ve ticari defterlerinin incelenmesini talep etmiştir.

Dava, davalı uhdesinde kalan makine ekipmanının iadesi istemine ilişkindir.
Mahkemece dinlenen davacı tanığı ----; '' Ben ----- makinada 3 yıldır satış pazarlama müdürü olarak çalışmaktayım. Yine şirketimiz çalışanı --- aracılığıyla davalı ----- şirketiyle bağlantı kurulmuş, onun yönlendirmesiyle şirketimiz davalıya iş teslim etmiştir. Bizim firmamız gıda makinası üreten bir firmadır. Bu makinaların parçalarını üretiyoruz, birleştirme kaynak kısmını ise başka firmalara yaptırıyoruz. Davalı firmaya da 5 adet içli köfte makinası kaynakları yapılmak üzere teslim edildi. Toplam bedel olarak 5000 TL belirlendi. Biz bu ödemeyi EFT ile ---- yaptık. ------ makineleri alarak davalı şirkete götürdü ve teslimini yaptı. İş 3 ay içinde teslim edilecekken edilmedi, bizden ekstra ücretler talep edilmeye başlandı. Biz ekstra ücret ödemeyi kabul etmedik. Karşı tarafta makineyi bize teslim etmedi, halende teslim etmiş değildir. Aramızdaki bu ticari durum 2022 yılında oldu diye hatırlamaktayım. Ben ----- makinanın yetkilisiyle telefonda görüştüğümde taraflarına ücret ödenmezse makinelerin hurdaya verileceği söylendi. Bu olaydan sonra ---- bizim iş yerimizden ayrıldı. Şirketimizin sahibi ---- bey makinaları almak üzere yeniden ---- gittiğinde ---- orada çalıştığını görmüştü. Şuan makinalardan bir tanesinin değeri 25.000-30.000 Euro arasında değişmektedir.'' şeklinde, davalı tanığı ---- ;'' Ben yaklaşık 3-4 yıldır ----- muhasebe müdürüyüm. Davacı şirket ile bir defaya mahsus çalışıldı. Davacının içli köfte makinalarının paslanmaz imalat kısmını tamamlamak üzere anlaşıldı. Ne kadar bedel üzerinden anlaşma yapıldığını hatırlamıyorum. 5000 TL kadar bir ücret alındı. Şirketimiz davacının makinalarındaki gerekli işlemleri tamamladı. Makinalar hazır hale geldi. Kalan ücret talep edildiğinde karşı taraf ödemeye yanaşmadı. Biz noter ihtarı ile karşı taraftan kalan ödemelerimizi istedik. Ancak ödeme gelmedi. Biz de makinaları davacıya teslimden kaçındık. Halen de----- adresindeki iş yerimizde beklemektedir. Makinalar paslanmaz ürün olduğu için poşetlere sarılı halde depomuzda beklemektedir. Bizim davacı şirketle irtibat kurmamızı ---- sağlamıştır. Davacı taraf ile iş bağlantısı yapıldığında ---- bizim şirket çalışanıdır. Benim şirkette muhasebecilik yaptığım dönem boyunca ---- şirketimiz çalışanı olarak bilmekteyim.'' şeklinde beyanda bulunmuştur.
Dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişiye ''----'' adresinde bulunduğu bildirilen dava konusu 5 adet içli köfte makinesini yerinde inceleme yetkisi verilmiş, makinelerin farklı açılardan çekilecek renkli fotoğrafları rapora eklenmek suretiyle makinelerin kaynak işini üstlenen davalının işi gereği gibi yapıp yapmadığı, kullanılacak ve çalışır vaziyette olup olmadıkları, davalının davacıya verdiği hizmetin 2022 yılı Aralık itibariyle bedelinin hesaplanması, teslim alındığı tarihten itibaren davalının uhdesinde bekleyen makinelerin kullanılacak durumda olmadığının tespiti halinde makinelerin dava tarihi itibariyle değerlerinin belirlenmesi suretiyle rapor düzenlenmesi istenmiş, bilirkişi raporunda; '' Dosya içeriğinde yapılan incelemelerde taraflar arasında ---- set makine ekipman parçalarının argon kaynak işi için yapılmış anlaşma-sözleşme belgelerinin mevcut olmadığı, 5 set makine ekipmanlarının davacı çalışanı(eski) ----- tarafından davalı yetkilisi ---- 05.12.2022 tarihinde teslim edilmiş olduğu, mevcut demonte halde olan parçaların makinenin çalışması içi gereken parçalar olduğu, toplanıp monte edildikten sonra çalışır vaziyete getirilebileceği ve kullanılabilir vaziyette olabileceği, davalı tarafından yapılmış argon kaynak işine istinaden dosya içeriğine sunulan emsal kaynak işlerinin serbest piyasa şartlarında yapılan inceleme ve değerlendirmesinde ----- set makine ekipman parçalarının 2022 yılı Aralık ayı itibari ile yapılacak argon kaynak işinin piyasa ortalamasının 7.000,00 TL tutarın kabul edilebilir makul fiyat aralığında ve piyasa rayicine emsal teşkil etmesi ile baliğ olduğu, bu tutarın serbest piyasa koşullarına ve dosya kapsamına uygun olması ile Kadr-i Maruf değer taşıdığı değerlendirildiği, mevcut makine ekipmanlarının (şase-karkas halde) 28.12.2023 dava tarihi itibariyle set fiyatının 2000 Euro değerinde olduğu, 5 set için 10.000 Euro tutarın kabul edilebilir makul fiyat aralığında ve piyasa rayicine emsal) teşkil etmesi ile baliğ olduğu, bu tutarın serbest piyasa koşullarına ve dosya kapsamına uygun olması ile Kadr-i Maruf değer taşıdığı değerlendirildiği, paslanmaz ürünler serbest piyasa şarılarında döviz kuru üzerinden değerlerinin piyasa şartlarında olması sebebiyle, ----- enflasyon hesaplayıcısı üzerinden 28.12.2023 dava tarihi itibari ile fiyat güncellenmesi hesap edilmiş olup, 1 EURO - 32,8017 TL olduğu, 10.000 euro x 32,8017 TL = 328.017,00 TL olarak hesap edildiği '' yönünde görüş ve kanaat sunmuştur.Tüm dosya kapsamına göre ; aralarında yaptıkları şifai anlaşma sonucu argon kaynaklarının yapılması işi için davacı tarafından davalıya teslim edildiği ve hala davalı uhdesinde bulunduğu sabit olan 5 adet hamur şekillendirme makinasının işin tamamlanması sonrası davalı tarafından davacıya iade edilmediği, taraflar arasında yapılan kaynak işi için 5000 TL ödeme yapıldığı hususunda uyuşmazlık olmadığı, davalı tarafından yapılan kaynak işinin, işin yapıldığı 2022 yılı Aralık ayı itibariyle piyasa fiyatı ortalamasının 7.000 TL olduğu, tarafların ise 5000 TL ücret üzerinden anlaşmalarının makul olacağı değerlendirilmiş, neticeten davacı aldığı hizmetin bedelini davalıya ödemiş olduğundan davalının makinaları davacıya teslim etme borcu doğrultusunda davanın kabulüne,-- -- adet içli köfte, hamur şekillendirme işleme ve mantı makinasının davalı tarafından davacıya aynen iadesine, aynen iade mümkün olmadığı takdirde dava tarihi itibari ile hesaplanan 328.017,00 TL makine rayiç bedelinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

1-Davanın KABULÜ ile,-----adet içli köfte, hamur şekillendirme işleme ve mantı makinasının davalı tarafından davacıya aynen iadesine, aynen iade mümkün olmadığı takdirde dava tarihi itibari ile hesaplanan 328.017,00 TL makine rayiç bedelinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 22.406,84 TL harcın, davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harç, 8.787,00 TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 13.349,99 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3-Davacı tarafından peşin ve tamamlama harcı olarak yatırılan toplam 9.056,85 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 9.120,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

5-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT göre hesaplanan 52.482,72 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

6-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

7-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde resen yatıran tarafa iadesine, Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.