İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin yasal hamili olduğu 433 adet tacir çekin 12.10.2013 tarihinde şirket merkezinden bir kısım para ile çalındığını, hırsızlık olayı sonucunda ilgili kolluk şikayeti ile çeklerin iptali talebinde ve çeklerin ödenmemesi için tedbir talepli olarak ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Ticaret mahkemesi sıfatıyla) ... E. Sayı ile dava açıldığını, 19.591.334,31 TL'lik çalınan çekin %10 olan 2.000.000,00 TL'lik teminat mektubunun mahkeme veznesinden depo edildiğini, 7.11.2013 tarihinde ticaret sicil gazetesinde ilan yapıldığını, 25.02.2014 tarihinde çekler ile ilgili iptal kararı verildiğini, 11 tane çekin ortaya çıktığını ve mahkemenin dosyayı tefrik ettiğini, dava konusu çekin de iptal kararı verilen çekler arasında olduğunu ve 18.03.2014 tarihinde davanın kesinleştiğini, çek keşidecisi müvekkili ... ile diğer müvekkili ... A.Ş. Bayisi olduğunu ve çekin ... İle bayi arasındaki aylık rutin mal sevkiyatına karşılık ... A.Ş emrine ... tarafından kesildiğini ve çekin arkasındaki ... A.Ş cirosu çeki çalanların yaptırmış olduğu sahte ciro olduğunu, cironun sahte olduğundan ciro silsilesinin kopacağını, ayrıca ... Cum. Başsavcılığı ...sor. Sayılı dosyasına savcılık başvuru şikayetinin yapıldığını, davalının kötü niyetle iş bu icra takibini yaptığını muhatap bankaya çek ibraz ettiğinde Asliye Hukuk mahkemesinin tedbir kararını ve karar numarasını bilmesine rağmen kötü niyetle müvekkilinin ticari olarak zor duruma düşürmek için icra takibine giriştiğini anılan nedenlerle müvekkillerinin davalıya bir borcunun olmadığını, bu nedenle çek miktarının %20 den az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini ve müvekkili ...'ün hakkında takibin iptaline karar verilmesini ayrıca Müvekkili ... A.Ş.'nin gerçek hamili olduğu çekin istirdatını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkili bankanını kredi müşterisi ...Şti. Tarafından borcnu istinaden davaa konu ...bankası Aş.'nin ... şubesine ait 22.000 TL bedelli cekin 21.03.2014 tarihinde müvekkili bankaya verildiğini, bunun üzerine 17.04.2014 tarihinde ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile 24.457,22 TL meblağlı takip başlatıldığını, ... 20. İHM'nin...E. ... K. Saylı ve 06.06.2014 tarihli ilamı ile ... 1. AHM'nin ... E. Sayılı dosyasında çek iptali kararı verilmesi nedeniyle çekin kambiyo vasfı kalmadığından takibin iptaline karar verildiğini, ayrıca davacının dilekçesinde Çekler üzerindeki kaşe ve imzaların sahte olduğunu sahte cironun yok hükmünde olduğunu ve işbu sebeple ciro silsilesinin kopacağınından bahsettiğini, ancak davalı müvekkili bankanın çeki muntazam ciro silsilesine göre istisap ettiğini ve çekin meşru hamili durumunda olduğunu çeklerin çalıntı olduğunu bilmediği, iyi niyetli hamil olduğunu bu nedenle davanın kötü niyetli olarak açılması sebebiyle uğrayacakları herhangi bir zararda dava açma haklarının saklı kaldığının belirterek masraf ve ücreti vekaleten davacı borçluya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.
... 27. İcra müdürlüğünün ... E sayılı dosyası, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E sayılı dosyası, Bilirkişi incelemesi, ATK Raporu, Karar İlamı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
19/01/2017 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Dava konusu çek aslı ön yüzdeki yazılar ve keşideci imzasının davacı şirket yetkililerinin dosyada mevcut imza örnekleri ile grafolojik ve grafometrik usullere göre optik cihazlar kullanılarak ve çıplak gözle yapılan incelemede yazılar arasında tersim tarzı, istif, eğim, ebad, seyir, sürat, baskı derecesi ve alışkanlıklar yönünden belirgin farklar bulunduğundan münker yazıların şahısların yazılarına göre hiçbirinin eli mahsulü olmadığı, yine çekteki keşideci imzasının ...'ın imza örnekleri ile ilk bakışta bir benzerliği bulunmakta ise de dikkatli incelendiğinde şahsın mukayese imzalarında mevcut olan grafolojik unsurların münker imzada bulunmadığı ve bu imzanın şahsın imzasını bilen biri tarafından serbest taklit yöntemiyle atıldığı anlaşıldığından bu imzanın ...'ın eli mahsulü olmadığı, Münker imzanın diğer şahısların imza örnekleri ile yine tersim tarzı, istif, eğim, seyir, sürat, ebad, baskı derecesi, bukle yapısı ve alışkanlıklar yönünden farkları bulunduğundan çekteki keşideci imzasının şahısların eli mahsulü olmadığı" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
13/06/2017 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "Dava konusu çek aslı arka yüzdeki 1.ciro kaşesi üzerindeki şirket yetkililerine atfen atılı imzaların davacı şirket etkililerinin dosyada mevcut imza örnekleri ile grafolojik ve grafometrik usullere göre optik cihazlar kullanılarak ve çıplak gözle yapılan incelemede; çekteki 1. ciro kaşesi üzerindeki yetkili imzalarının ... ve ... imzalarına benzer imalar aldığından her iki sahsın imza örnekleri ile ilk bakışta bir benzerliği bulunmakta ise de dikkatli incelendiğinde her iki şatısın mukayese imzalarında mevdut olan grafolojik unsurların münker imzalarda bulunmadığı ve bu imzaların şahısların imzasını bilen biri tarafından serbest taklit yöntemiyle atıldığı anlaşıldığından bu iki imzanın ...ve ...'ın eli mahsulü olmadığı, Münker imzaların diğer şahısların imza örnekleri ile yine tersim tarzı, istif, eğim, seyir, sürat, ebad, baskı derecesi, bukle yapısı ve alışkanlıklar yönünden farkları bulunmakla birlikte takliden atılan imzalarda imzayı taklit eden kendi grafolojik tanı unsurlarından uzaklaştığından imzayı taklit eden kişilerin genellikle grafolojik olarak bilinemeyeceği cihetle iki ciro imzasının diğer şahısların eli mahsulü olup olmadığı" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizin ... Esas, ... Karar, 22.11.2017 tarihli kararının İstanbul BAM 16.H.D'nin ...Esas sayılı...Karar 09.04.2021 tarihli kararı ile kaldırdığı ve Mahkememiz esasına kaydının yapıldığı anlaşıldı.
Dava ... 27. İcra müdürlüğünün ... sayılı dosyasında takibe konu çek ile ilgili olarak açılan takibin iptali, menfi tespit, çekin istirdadı ve icra inkar tazminat talebine ilişkindir.
Dava konusu 22.000 TL bedelli 21.03.2014 Tarihli çekte keşideci ..., lehtar ... Aş, sırasıyla arka yüzdeki cirantalar; .... Aş, ...Ltd Şti, ...Ltd Şti, ..., ... ŞTİ olup son hamilin ise ... A.Ş. Olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin ... Esas, ... Karar, 22.11.2017 tarihli kararının İstanbul BAM 16.H.D'nin ... Esas sayılı ...Karar 09.04.2021 tarihli kararı gereğince, davacı keşideci ..., kendi imzasından sorumlu olup cirantanın imzasının sahteliğini ileri süremeyeceği ve davacı ...'ün keşideci imzasını inkar etmediği, ciroda şeklen düzgün ciro silsilesi olduğu dikkate alındığında davacı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
İstinaf kararında; "Sahtecilik def'i mutlak def'ilerden olup herkese karşı ileri sürülebileceğinden mahkemece davacı lehtar ... Tic.A.Ş'nin sahtecilik def'i üzerinde durulması yerinde ise de; imza incelemesi yapılacak şirket temsilcilerinin imzalarının bulunduğu evraklar celp edilmeksizin mahkemede alınan imza örnekleri ile yetinilerek rapor alınması yerinde değildir. 13.06.2017 Tarihli bilirkişi raporu denetlenebilir nitelikte olmadığı gibi netice itibarıyla hükme esas alınmayacağından, mahkemece davacı şirketin senet tarihi itibarı ile temsilcilerinin senet tarihinden önceki tarihli mukayeseye elverişli imza asıllarının bulunduğu evrakların da celbi ile imza incelemesi için ATK Fizik İhtisas Dairesi'nden rapor alınması," gerektiği belirtilmiştir.
Davacı ... Tic. A.Ş. çekte şirkete ait lehtar imzasının sahteliğini ileri sürmüş olduğundan, dosyanın çek üzerinde bulunan imzanın davacı ... Tic.A.Ş. şirket temsilcilerine ait olup olmadığı ve çekte tahrifat yapılıp yapılmadığı yönünde rapor alınmak üzere dosyanın ATK Fizik İhtisas Dairesine gönderilmesine, karar verilmiştir.
Hazırlanan 02/08/2024 tarihli ATK raporunda; "Söz konusu imza atan şahsın tanı unsurlarını ..., ..., ..., ..., ... ve ... açısından teşhise yeter oranda yansıtmadığından ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği, inceleme konusu çekte tahrifat yapıldığını gösterir bulgu saptanamadığı," belirtilmiştir.
02.08.2024 tarihli ATK imza incelemesi raporu bir kısım şirket temsilcileri yönünden kesin kanaat bildirilemediğinden; dosyanın çek üzerinde bulunan imzanın davacı ... Tic. A.Ş. şirket temsilcilerine ait olup olmadığı ve çekte tahrifat yapılıp yapılmadığı yönünde rapor alınmak üzere dosyanın grafoloji alanında uzman bilirkişiye gönderilmesine, karar verilmiştir.
16/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "İnceleme konusu her 3 çekin arka yüzündeki birinci cirantada yer alan ... A.Ş.’ne atfen atılmış sol taraftaki imzaların ...’a ait karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla, ...’ın eli ürünü olmadığı, imzanın takliden atıldığı, çeklerdeki diğer imzaların ...’a ait karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla, aralarında grafolojik ilişki olmadığı, İnceleme konusu her 3 çekin arka yüzündeki birinci cirantada yer alan ... A.Ş.’ne atfen atılmış sağ taraftaki imzaların ...’a ait karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla, ...’ın eli ürünü olmadığı, imzanın takliden atıldığı, çeklerdeki diğer imzaların ...’a ait karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla, aralarında grafolojik ilişki olmadığı, İnceleme konusu her 3 çekin arka yüzündeki ciranta imzaları ve çeklerde yer alan diğer imzalar ile ..., ..., ..., ... ve ...’a ait karşılaştırma belgelerindeki imzalar arasında grafolojik ilişki olmadığı, İnceleme konusu ... A.Ş. ... Şubesi’nin ... çek nolu, keşide yeri ..., keşide tarihi 12.04.2014, miktarı 20.000 TL olan çekin keşideci tarihindeki son rakamın değiştirilerek alt kısmına onay imzası atılmış olup, bu imza ile keşideci imzası arasında şekilsel benzerlik görülmekle birlikte, keşideciye ait imza örneklerini içeren başka belgelerin (noterlik, huzur vb) tarafıma tevdi halinde onay imzasının keşideciye ait olup olmadığının ve böylece yapılan işlemin “tahrifat” niteliği taşıyıp taşımadığının değerlendirilmesin uygun olacağı," belirtilmiştir.
Dava dosyasında yer alan bilirkişi raporları, kayıtlar incelenerek ve gerekmesi halinde davalının ticari kayıtlarının yerinde de incelenerek, tarafların ticari defter ve kayıtların usulüne uygun tutulup tutulmadığı, kapanış tasdiklerinin yasaya uygun yapılıp yapılmadığı, yapılan ticari iş ve işlemler bakımından tarafların usulüne uygun işlem yapıp yapmadıkları, dava konu çekin bir ticari ilişki kapsamında verilip verilmediği, çek ile ticari ilişki arasında bağlantı olup olmadığı, davalının çeki teslim alırken gerekli araştırma ve özen yükümlülüğüne uygun hareket edip etmediği, davacının borcunun bulunup bulunmadığı ve davacının talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında rapor hazırlanmasına karar verilmiştir.
19/01/2026 tarihli bilirkişi raporunda; "... 27.İcra Md 17.04.2014 tarih ... E Sayılı Kambiyo takibine konu edilen ... Bankası A.Ş/ ... Şubesinin... keşide tarihli ... seri nolu 22.000.00 TL bedelli çek: Dava konusu çekin Davacılardan ... tarafından keşide edilerek, diğer davacı ... A.Ş’ne Ticari ilişki çerçevesinde oluşan/oluşacak borcuna mahsuben düzenlendiği ve davacı ... A.Ş’ne teslim edildiği, Davacı ... A.Ş’ine ait işyerinde meydana gelen hırsızlık olayı ile dava konusu çekinde aralarında bulunduğu 433 adet çekin hırsızlık ile çalınması ile ... C.Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu ve 2013/18308 Soruşturma dosyası ile soruşturma açıldığı ve ... 1.AHM ... Esas Sayılı dosyasından Çek zayi, iptal ve Ödemden men davası açıldığı ve dava konusu çek dahil muhtelif bankalar üzerinden keşideli ve muhtelif tutarlardaki 433 adet çek için ödemeden men kararı alındığı, Men kararı Mahkemece ilgili bankalara yazılan 21.10.2013 tarihli müzekkere ile bildirildiği, Gelişen süreç için Çeki elinde bulunduran son hamil konumundaki Davalı ...tarafından dava konusu çek ile ilgili olarak ... 27.İcra Md. ... E Sayılı Dosyası üzerinden Kambiyo Takibi başlatıldığı, Davalı banka tarafından dava konusu çekin, Kredili Müşterisi olan ...Ltd Şti’den Kredi borçlarının tahsili için ciro yoluyla teslim alındığı beyanı ile ilgili olarak söz konusu çekin davalı banka tarafından teslim alınmasına ilişkin çek tevdi bordrosu, çek ile ilgili olarak bankalarca yapılması gereken sorgulama, araştırma vb İstihbarat yapıldığına dair her hangi bir somut belge ibraz edilemediği, söz konusu çekin banka kayıtlarına intikali 30.10.2013 tarihinde yapıldığı beyan edilmiş ise de bu konuda somut herhangi bir kaydi bilgi ve belge ibraz edilmediği, Dava Konusu Çekinde aralarında bulunduğu 433 adet çek için ikame edilen ... 1 AHM ... E Sayılı Çek iptali ve ödemeden men davasının 21.10.2013 tarihinde açıldığı, Davada 25.02.2014 tarihinde karar verildiği, ... 1.AHM ... E Sayılı dosyasından verilen çek iptali davasından verilen kararın Çek Bankası ... Bankası A.Ş/... Şubesine yazılan 21.10.2013 tarihli Müzekkere ile (Davalı bankanın dava konusu çekin banka kayıtlarına intikal ettirildiği 30.10.2013 tarihinden önce) bildirildiği, Davacı ... A.Ş emrine düzenlenen dava konusu 21.03.2014 tarihli 22.000 TL bedelli Çek ile ilgili olarak, Çekte davacı ...adına atfen atılı bulunan kaşe ve imzaların davacı tarafından atılı olmadığı Kaşe ve İmzaların sahte olduğu iddiası üzerine, Mahkemece BAM kararına uygun olarak görevlendirilen Grafoli uzmanı tarafından dosyaya alınan 16.11.2025 tarihli Grafolojik İnceleme Bilirkişi Raporuna göre; Dava konusu çekte lehtar ve 1.ciranta olan ...A.Ş ‘ne atfen kaşe ve üstene atılı imzaların, davacı şirket yetkilileri olan “..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... eli ürünü olmadığının rapor edildiği, Kural olarak imzaların sahteliğinin mutlak bir defi oluştuğu, Sayın Mahkeme ilgili imzanın sahte olduğu görüşünde olur ise, bu hususun davacı şirket tarafından herkese karşı ileri sürülebileceği, ancak ciro silsilesinde yer alan sahte imzanın tek başına ciro silsilesini bozmadığı, dolayısıyla bu durumun tek başına davacılardan keşideci ...’ün sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, fakat çekin iptali kararının olumsuz etkisinden hareketli davacılardan ... açısından da ifadan kaçınma zorunluluğu doğduğu, zira zayi olan senedin hak sahibini (alacaklıyı) tehşis etme işlevinin ortadan kalktığı, senedin iyiniyetli olarak iktisap edilip edilmediği hususunda takdirin Sayın Mahkemede olduğu," ifade edilmiştir.
Bu kapsamda davacılardan lehtar ... Tic.A.Ş'nin sahtecilik def'i üzerine yapılan imza incelemesinde; imzaların şirket yetkililerine ait olmadığı anlaşılmakla davanın davacı şirket yönünden kabulüne karar vermek gerekmiş, davacı şirketin kötüniyet tazminat talebinin ispatlanamadığından ve şartları oluşmadığından reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın keşideci davacı ... yönünden REDDİNE,
2-Davanın davacı şirket yönünden KABULÜNE,
Davacı/Borçlu ... A.Ş (Eski Ünvan: .. A.Ş), Davalı/Alacaklı ...’ye ... 27. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına konu ...Bankası A.Ş. ... Şubesinin 21.03.2014 düzenleme tarihli, ... seri numaralı 22.000,00 TL bedelli çekten dolayı BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
3-Davacı şirketin kötüniyet tazminat talebinin ispatlanamadığından ve şartları oluşmadığından REDDİNE,
4-Alınması gereken 1.534,05 TL nispi karar harcından peşin yatırılan toplam 383,55 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 1.150,50 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 383,55 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı şirket tarafına verilmesine,
6-Davacı şirket vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 22.457,22 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı şirket tarafına verilmesine,
7-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 22.457,22 TL nispi vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalı tarafa verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 25,20 TL başvuru harcı, 7,60 TL vekalet harcı, 36.000,00 TL bilirkişi ücreti, 4.475,00 TL ATK masrafı, ve 1.476,38 TL posta gideri olmak üzere toplam 41.984,18 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı şirket tarafına verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan, kullanılmayarak artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/04/2026