İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili... A.Ş.'nin sigortacılık işi ile iştigal ettiğini, müşterisi .... Şti.'ni ve ..., A.Ş.'yi ... numaralı 28.09.2018 başlangıç, 28.09.2019 bitiş tarihli Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi ile emtianın nakliyesi esnasında maruz kalabileceği hasar, zarar ve ziyana karşı teminat altına aldığını, Kazakistan'da bulunan...unvanlı dava dışı alıcıya, .... Şti. tarafından 105 kap dekoratif parça ve .... A.Ş. tarafından 398 kap dekoratif parça ve tekstil ürünleri cinsi emtianın satıldığını, satılan emtianın Türkiye'den Kazakistan'a karayolu üzerinden taşınması işinin 1. davalı ...A.Ş. tarafından üstlenildiğini, taşımanın... plakalı araçla gerçekleştirildiğini, 2. davalı ...A.Ş.'nin ...'ı taşıma işinde emtianın maruz kalabileceği hasar, zarar, ziyana ve konvansi yonundan kaynaklanan sorumluluklara karşı teminat altına aldığını, emtianın 13.03.2019 tarihinde alıcı firma tesisine vardığında yapılan incelemede bir kısmının dorse içerisine devrilmesi sonucu ezilmek, çizilmek ve kırılmak suretiyle hasarlandığı ve 42 adet tekstil ürününün eksik olduğunun tespit edildiğini, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde zararın toplam 12.681,05 USD olarak tespit edildiğini, 26.04.2019 tarihinde ödeme yapıldığını, böylelikle sigortalının haklarına halef olduklarını ve kanuni halef sıfatını kazandıkları beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 12.681,05 USD alacağın ..konvansiyonun un 27. maddesi uyarınca dava tarihinden itibaren işleyecek % 5 faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekilleri ayrı ayrı sundukları cevap dilekçelerinde özetle; davacının sigortalı haklarına halef olması için gereken, sigortalının zarara uğradığı, sigortalıya yapılan tazminat ödemesi ve geçerli poliçe varlığının ispatı gerektiğini, davacının taraf sigortalıları .... Şti. ve ...A.Ş. adına ... numaralı Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi tanzim ettiğini beyan ettiğini, o halde kanun gereği davacı tarafın sigortalılarından kaynaklı halefiyet hakkını elde edebilmesi için sigortalıların zarara uğraması gerektiğini, sigortalılar .... Şti. ve ...A.Ş.'nin işbu taşıma nezdinde zarara uğradığının davacı tarafından ispatlanması gerektiğini, dosyada yer alan mal faturası incelendiğinde anlaşılacağı üzere, ...'nın ...adına mal faturası düzenlediğini, diğer sigortalı .... Şti. için mal faturasına rastlanmadığını, aynı hususun diğer sigortalı içinde geçerli olduğunu, ...ve .... Şti. mal faturası neticesinde taşınan malın bedelini tahsil etmişlerse yük üzerinde mülkiyet hakkı ve bu nedenle oluşan zarara katlanma yükümlülüğü bulunmadığından, yük üzerinde korunacak herhangi bir menfaatlerinin de kalmadığını, dolayısıyla sigortacıya geçen bir halefiyet hakkı da olmayacağını, mal bedelinin sigortalı ...ödenmiş olması halinde, davacı tarafından sigortalılar a yapılan ödemenin (nitekim davacı tarafından yapılan sigorta ödemesi sigortalıya değil müvekkili şirkete yapılmıştır) sebepsiz zenginleşmeye yol açacak olup lütuf ödemesi niteliğini taşıyacağını, yasaya aykırılık teşkil eden bu durumda da davacı sigorta şirketinin rücu hakkının bulunmayacağını, bu bakımdan söz konusu satış bedelinin sigortalılara ödenip ödenmediğinin kanıtı için, sigortalıların ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğini, davacı sigorta şirketi sigorta poliçesini sunmadığından sözleşmede hangi klozlara yer verildiğinin bilinmesine imkan olmadığını, eğer ortada geçerli bir sözleşme yoksa husumet eksikliğinden davanın usulden reddi gerektiğini, ...A.Ş. nin düzenlediği faturada EXW kaydı ve .... Şti.'nin düzenlediği faturada ise FOB kaydı olduğunu, iki teslim şeklinde de satıcının zarara katlanma yükümlülüğü olmadığını, EXW teslim şeklinde malları satıcının işletmesinde teslim alındığı andan itibaren malla ilgili tüm risk ve masrafların alıcının sorumluluğuna geçtiğini, FOB teslim şeklinde ise, yükleme limanında mallar nakliyeciye teslim edildikten sonra malla ilgili tüm risk ve masrafların alıcının sorumluluğunda olduğunu, her iki sigortalının yükü içinde malların hukuki sahibinin alıcı olduğunu, işbu davada davacının ne sigortalısının zarara uğradığını, ne de neden sigorta tazminat ödemesini sigortalıya değil de müvekkiline (... A.Ş.'ne) yaptığını açıklayamamış olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu taşımada taşıyan sıfatının bulunmadığını, taşıyan olarak kaşesinin CMR hamule senedinde bulunmadığını, CMR üzerinde fiili taşıyan kaşesi bulunanın ... firması olduğunu, işbu davaya konu taleplerin zamanaşımına uğradığını, varlığı iddia olunan hasardan müvekkili şirketin sorumlu olmadığını, davacı tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporu incelendiğinde nakliye aracının 13.03.2019 tarihinde alıcı firma tesisine vardığını, emtianın buraya tahliyesi esnasında yapılan kontrollerde 22 adet dekoratif parçanın dorse içerisinde devrilmesi sonucu hasarlandığı, 42 adet tekstil ürünün eksik olduğunun CMR üzerine not düşülerek tespit edilmiştir dendiğini, ayrıca bir takım afaki ve soyut ifadelere yer verildiğini, 42 adet tekstil ürünü eksiklik nedeni olarak “taşıma sırasında oluştuğu bilinmekle birlikte nasıl ve hangi aşamada oluştuğu net olarak tespit edilmemiştir” notu düşüldüğünü, somut bilgi ve belgeye dayanmadan ekspertiz raporu oluşturulamayacağını, ekspertiz raporunda da belirtildiği üzere satışa konu emtianın araca satıcı firmaların İstanbul'daki tesislerinde yüklendiğini, bu halde ne yükün ambalajlanması ne de yüklemesinin müvekkili şirketçe yapılmadığını, işbu davaya uygulanacak CMR Konvansiyonu ilgili mevzuatı göz önüne alındığında, “sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadık ça; gönderen eşyayı, taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır.” maddesi kapsamında göndericinin sorumluluğunun açık şekilde belirtildiğini, paketleme veya ambalajlama sonucu ve sonrasında da araca yüklenen emtiada hasar meydana gelmişse bundan ancak göndericinin sorumlu olacağını, iddia edilen zarardan her türlü fiili taşıyan ... nin sorumlu olduğunu, sigortacının tek taraflı ve kendi talepleri doğrultusunda yaptırmış olduğu ekspertiz raporunun taşıyanı bağlamadığını, hasar bildiriminin CMR Konvansiyonu uyarınca yasal süresi içerisinde usulüne uygun olarak yapılmadığını, meydana geldiği iddia edilen hasara ilişkin taşıma senetlerinde (CMR) hiçbir surette hasar şerhi düşülmediğini, sorumluluğu kabul anlamına gelmemek üzere müvekkili şirketin taşıyıcı sorumluluğunun CMR madde 23/3 gereğince sınırlı sorumluluk kapsamında tespiti gerektiğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Mahkemece; davanın, hukuki niteliği itibari ile davacı sigorta şirketinin davaya konu emtianın taşınması sırasında uğradığı hasar sebebiyle poliçe kapsamında sigortalılarına ödediği bedelin davalılardan rücuan tazminine ilişkin olduğu, aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede; davalı ...’in kendisine taşınmak üzere teslim edilen iki farklı firmaya ait ürünler için davacı sigorta şirketi nezdinde Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Blok Sözleşmesi imzaladığı,1 nolu davalının( ...) parsiyel taşıma işini organize ettiği, dava dışı sigortalılara ait olan ama kendi zilyedinde bulunan emtiayı sigorta kapsamına aldırdığı, dolayısıyla 1 nolu davalının sigorta ettiren olduğu, sigortalıların da yükleri ...tarafın dan taşınan dava dışı ....Şti ile ...A.Ş. olduğu, ilgili poliçenin 4. sayfasının rücu maddesi kısmında açık bir şekilde; "İşbu poliçe sigorta ettirenin geçerli bir FFL poliçesinin olması şartıyla düzenlenmiştir." maddesi gereğince davalılardan sigorta ettiren ...A.Ş'nin diğer davalı ...A.Ş. nezdinde FFL poliçesinin varlığı dosya kapsamında da görülmüş olmakla, bu şart açısından poliçenin geçerli olduğu, rücu şartlarının devamında; "Sigortacının sigorta ettirenin FFL Poliçesine rücu hakkı saklıdır. FFL poliçe teminatına girmeyen hasarlarda sigorta ettirene rücu yolu açıktır” şeklindeki sözleşme hükmünce, somut olayda davacının, davalı -lardan olan FFL sigortacısı ...A.Ş.'ye rücu edebileceği, teminata girmeyen hususlarda ise huzurdaki davada davalı sigorta ettiren ...A.Ş.'ye rücu yolunun açık olduğunun sözleşme ile belirlendiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre rücu şartlarının oluştuğu, öte yandan devamında; "FFL Poliçenin muafiyet tutarı sigorta ettirene rücu edilmeyecektir.” şartı mevcut olduğundan muafiyet miktarının rücu edilemeyeceğinin belirtildiği, davacının, davalılardan sorumluluk sigortası düzenleyen ...A.Ş.'ye rücu edebilme hakkı olduğu taşımada meydana gelen hasardan CMR Konvansiyonu gereği 1 nolu davalının sorumlu olduğu, davalı Logitranın hem mal sigortasını yaptıran hem de akdi taşıyan olduğu, hasarın yolun bozukluğu sebebiyle oluşan sarsıntı neticesinde dağılma sebebiy le oluştuğu, ürünlerin zarar gördüğü ve hasarın meydana geldiği, davalı ... CMR Konvansiyonu hükümleri gereğince sorumluluk limitleri de hesap edilerek dava dışı alıcılar adına bir hasar ödemesinin yapıldığı, yapılan bu hasar ödemesinin ...tarafından dava dışı alıcı firmanın cari hesabına alacak olarak kaydedildiği, her ne kadar davaya konu taşımaların EXW ve FOB teslim şeklinde gerçekleştirildiği ve her iki teslim şeklinde de satıcıların sorumlulukları bulunmuyor ise de, bu durumun sigorta poliçesinin varlığını ve sigorta örüntüsünü ortadan kaldırmadığı, davacının TTK madde 1472 gereği sigortalısının haklarına halef olabilmesi için sigortalının zarara uğradığının, sigortalıya yapılan tazminat ödemesinin ve geçerli bir sigorta poliçesinin varlığını ispatlaması gerektiği, dosyaya sunulu ekspertiz raporlarından ve hasar fotoğraflarından ambalajlamada herhangi bir kusurun olmadığı, hasar gören ürünlerin ezilmek, kırılmak ve çizilmek suretiyle zarar gördüğü, belirlenen hasar tutarının kadri maruf olduğu, davacı tarafça davalı ... 12.681,05 USD ödeme yapıldığı, TTK'nın 1472'nci maddesi gereği şartları tam oluşan halefiyet nedeniyle davacının ödemiş olduğu tazminatı, 2 nolu davalı ...AŞ.'den de kendisinden talep edilen tazminat tutarından, düzenlemiş olduğu poliçe kapsamında muafiyet tutarı düşüldükten sonra kalan kısım olan 12.116,45 USD'yi talep edebileceği, poliçe şartları gereği davacının, her iki davalıdan da poliçe muafiyeti 564,60 USD'yi talep edemeyeceği, dolayısıyla her iki davalının 12.116,45 USD bedel üzerinden sorumlu oldukları gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
DAVALILAR VEKİLİNCE İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ; Her ne kadar Mahkemece aktif husumete ilişkin itirazları reddedilmiş ise de, taraflar arasında devam eden benzer bir davada alınan bilirkişi raporunda, davalı ... A.Ş.'nin sigorta ettiren olması sebebiyle üçüncü kişi kabul edilemeyeceği ve davacının sigorta ettirene rücu edemeyeceğinin tespit edildiği, somut olayda da sigorta ettirenin davalı ... A.Ş. olduğu ve sigorta tazminatının da davalıya ödendiği, davacının sigorta ettirene ve sorumluluk sigortacısına karşı TTK madde 1472 gereği rücu edemeyeceği, davaya konu taşımanın FOB ve EXW teslim şekline uygun yapıldığı ve bu teslim şekillerinde satıcının sorumluluğunun bulunmadığı tespit edilmiş olmasına rağmen çelişkili bir şekilde yine de davanın kısmen kabulüne karar verildiği, bu teslim şekline göre de davanın aktif husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, bu teslim şekillerinde alıcılar zaten mal bedeli almış olduklarından malvarlıklarında azalma olmayan satıcıların herhangi bir zararı da oluşmayacağından sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin lütuf ödemesi olduğu ve bu ödemeler için rücu davası açılamayacağı, kararda hasar gören ürünlerin ezilmek, kırılmak ve çizilmek suretiyle zarar gördüğü ve bu nedenle taşıyanın sorumlu olduğu kabul edilmiş ise de, hasarın davalı taşıyıcı şirketin kusurundan meydana gelmediği, kararın ekspertiz raporuna göre verildiği, ekspertiz raporunu destekleyen hiçbir belge olmadığı ve ekspertiz raporunun soyut ve afaki beyanlara göre düzenlendiği, hasarın hatalı ambalajla ma ve kusurlu yüklemeden meydana geldiği, taşıma sırasında herhangi bir kazanın meydana gelmediği, CMR Konvansiyonu hükümleri gereği yükleme ve boşaltmadan göndericilerin sorumlu oldukları, bu kapsamda davalı taşıyıcının yükleme ve istiflemeden sorumlu tutulamayacağı, davacının delil olarak dayandığı ekspertiz raporu sürelere ve kurallara uyulmadan hazırlandığından söz konusu raporun davalı taşıyana karşı kullanılamayacağı, raporun evrak üzerinden düzenlendiği ve zarar hesaplaması dahi yapılmadığı ve raporun tarafların katılımı ile düzenlenmediği, bu sebeple Mahkemece ekspertiz raporunun delil olarak kabul edilmesinin hatalı olduğu, bu sebeplerle kararın kaldırılması gerektiğine ilişkindir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, uluslararası karayolu ile taşınan emtianın taşıma sırasında hasar ve ziyaa uğradığı ve dava dışı sigortalılara Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi kapsamında ödeme yapıldığından bahisle, ödenen tazminatın davalı taşıyıcı ile taşıyıcının sorumluluk sigortacısından rücuan tahsili talebine ilişkindir. Mahkemece, yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalılar vekili istinaf başvuru sunda bulunmuştur. Dosya kapsamından; davacı tarafından davanın dayanağı olarak sunulan Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesinde, davalı ... A.Ş.'nin sigorta ettiren ve anılan davalı tarafından taşınan yüklerin sahibi firmalar ve/veya şahısların ise sigortalı olarak kabul edildiği, sözleşmenin rücu maddesinde; poliçenin sigorta ettirenin geçerli bir FFL poliçesinin olması kaydıyla düzenlendiği, sigortacının, sigorta ettirenin FFL poliçesine rücu hakkının saklı olduğu, FFL poliçe teminatına girmeyen hasarlarda sigorta ettirene rücu yolunun açık olduğu, FFL poliçenin muafiyet tutarının sigorta ettirene rücu edilemeyeceğinin düzenlendiği, davalı ... A.Ş. tarafından, dava dışı .... Şti. ile ...A.Ş.'nin, Kazakistan'da mukim...isimli şirkete sattıkları emtiaların Türkiye'den Kazakistan'a taşıma işinin üstlenildiği, bu kapsamda davalı ... A.Ş.'nin davacı nezdinde sigorta ettiren ve aynı zamanda akdi taşıyıcı olduğu, diğer davalı ...AŞ. tarafından ise davalı ... A.Ş.'nin 01/01/2019 ile 01/01/2020 tarihleri arasında yapacağı taşımaların Nakliye Aracılığı Sorumluluk (FFL) Sigorta Poliçesi kapsamında sigorta himayesi altına alındığı, davanın davalı ...... A.Ş.'ye akdi taşıyıcı ve diğer davalıya sorumluluk sigortacısı sıfatı ile yöneltildiği, davalı ... ..A.Ş.'nin taşımasını üstlendiği emtiaların satış faturalarında teslim şeklinin FOB ve EXW olarak gösterildiği, davacının poliçe kapsamında sigorta tazminatını davalı sigorta ettiren ... .. A.Ş.'ye ödediği ancak bu davalı tarafından da emtiaların alıcısı olan şirkete ödeme yapıldığının iddia edildiği, taşıma konusu emtiaların tesliminden sonra kısmen hasarlı ve eksik olduklarının tespit edildiği, davacı tarafından alınan ekspertiz raporunda emtiaların fotoğraflarının bulunduğu ve kısmen hasara uğradıklarının görüldüğü, ekspertiz raporunda emtiaların faturaları ve dava dışı alıcının hasar tespit tutanaklarına göre tazminat hesaplaması yapıldığı, Mahkemece alınan bilirkişi raporlarında da, emtiaların ambalajlanmasında hata/kusur olmadığı ve ekspertiz raporunda yapılan hesaplamaların doğru olduğunun tespit edildiği ve taşımanın parsiyel olarak yapıldığı anlaşılmıştır.
Dava karayolu ile uluslararası eşya taşımacılığından kaynaklandığından uyuşmazlığın çözümünde CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekmek tedir. CMR Konvansiyonunun 17/1. maddesi gereğince taşıyıcı, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen sürede uğranılan ziya, gecikme ve hasardan sorumludur. CMR'nin 17/2 maddesi uyarınca, eğer kayıp, hasar ya da gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmişse taşıyıcı sorumlu tutulamaz. CMR'nin 17/2 maddesinde yazılı hallerde taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı öngörülmekle birlikte, ambalaj, yükleme, boşaltma ve istifleme gönderici ve alıcıya ait olsa bile, taşıyıcının basiretli bir tacir gibi davranarak nezaret görevi bulunmaktadır. Bu haller de de taşıyıcının, CMR'nin 8 ve 9. madde hükümleri gereği gözlem ve nezaret etme yükümlülüğü devam etmektedir.
Somut olayda; davalı ...... A.Ş.'nin akdi taşıyıcısı olduğu emtiaların, anılan davalının göndermiş olduğu 08/04/2019 tarihli mailde kabul ettiği üzere, taşıma sırasında yolun bozukluğu nedeniyle oluşan sarsıntının etkisi ile meydana gelen dağılma ve çarpışma neticesinde hasara uğradığının anlaşıldığı, davalı taşıyıcının taşınmak üzere emtiayı teslim aldığı sırada taşıma senedine ambalajlamanın eksik/hatalı olduğunda dair herhangi bir çekince koymadığı, bu itibarla emtiayı hasarsız ve eksiksiz olarak aldığının kabul edilmesi gerektiği, yine davalı taşıyıcının aynı tarihte gönderdiği mailde beyan ettiği üzere, emtianın teslimi anında yalnızca taşıma senedine hasara ilişkin şerh düşüldüğü, daha sonra hasarın tam olarak tespit edildiği, dosyada dava dışı Kazakistan'da mukim alıcı şirket tarafından hasarın tespitine dair düzenlenmiş ve Türkçe tercümeli hasar tespit yazılarının bulunduğu, ayrıca davalı ... ...A.Ş. tarafından dava dışı fiili taşıyıcı...'ye hasarın tazmini hususunda 08/04/2019 tarihli ihtarname gönderilerek, emtianın hasar gördüğü, dava dışı şirketin taşıyıcı olarak zarardan sorumlu olduğunun ihtar edildiği, dava konusu taşıma parsiyel olarak yapılmış olup, parsiyel taşımalarda emtianın taşıma aracına ilk yüklemesi dava dışı gönderici tarafından yapılmış olsa dahi, aynı araca birden fazla göndericinin ürünleri yüklendiği ve taşıyıcının emtiayı başka araçlara aktarma, taşıma süresini aşmamak üzere depoya alma ve başka yüklerle birlikte taşıma, elleçleme gibi yetkileri olduğundan, taşıyıcının yükleme ve istifin gönderen tarafından yapıldığı iddiasını ileri süremeyeceği, bu durumda yükleme/istifleme karinesinin taşıyıcı aleyhine yer değiştirdiği, bu itibarla somut olayda taşıma konusu emtialar yükleme ve istiflemesinin iyi yapılmaması nedeniyle yolda oluşan sarsıntının etkisi ile oluşan çarpışma ve dağılma sonucu hasara uğramışsa da, istifleme ve sabitlemenin gönderici tarafından yapıldığı ve taşıyıcının hasardan sorumlu olmadığının iddia edilemeyeceği, sonuç olarak hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğunun sabit olduğu ve davalılar vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, öte yandan her ne kadar emtiaların teslim şekilleri FOB ve EXW olarak belirlendiğinden, hasar ve yararın, emtianın satıcının tesisinde taşıma aracına yüklenmesi ile birlikte alıcıya geçmesi sebebiyle satıcının, hasardan doğan bir zararından bahsedilemeyecek ve her ne kadar dava dilekçesinde sigortalının dava dışı satıcı şirketler olduğu belirtilmiş ise de, esasen sigorta sözleşmesinde davalı ... ..A.Ş.'nin taşımasını yaptığı emtianın maliklerinin sigortalı kabul edildiği ve herhangi bir isim belirtilmediği, dolayısıyla üçüncü kişi lehine yapılmış sigorta sözleşmesine göre sigortalının, Kazakistan'da mukim alıcı şirket olduğu, davacının sigorta tazminatını alıcıya ödenmek üzere, aynı zamanda sigorta ettiren olan davalı ... ..A.Ş.'ye ödediğini iddia ettiği ve alınan bilirkişi raporlarında, davalının ticari defterlerinde söz konusu tazminatın alıcı şirkete ödendiğinin kayıt altına alındığının tespit edildiği, buna göre davalının sigortalıya ödediği tazminatı CMR Konvansiyonu hükümleri gereği hasar dan sorumlu olan akdi taşıyıcı davalı ... ..A.Ş.'den talep edebileceği ancak davalı taşıyıcının aynı zamanda sigorta ettiren olduğu ve sigorta sözleşmesinde yer alan ve öncelikle uygulanması gereken rücu maddesi uyarınca, davacının FFL poliçe teminatına girmeyen hasarlarda sigorta ettirene rücu edebileceği, yani FFL poliçe teminatına giren hallerde sigorta ettirene rücu edemeyeceği, aynı zamanda FFL sigortacısından talep edemeyeceği muafiyet indirimini de sigorta ettirenden talep edemeyeceği, bu minvalde her ne kadar, davalı ...A.Ş., davalı ...A.Ş.'nin. 01/01/2019 ila 01/01/2020 tarihleri arasında gerçekleştireceği taşı malar yönünden düzenlediği sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında, sigortalısı olan davalı ...A.Ş.'nin akdi taşıyıcı sıfatı ile sorumlu olduğu hasardan sorumlu ve davacının ödediği tazminatı, bu davalıdan talep etmesi mümkün ise de, aynı zamanda sigorta ettiren olan davalı ... ..A.Ş.'den, alarındaki sigorta sözleşmesinin rücu maddesi gereğince talep edemeyeceği ve Mahkemece, davalı ... ..A.Ş. yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken her iki davalı yönünden kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmış, davalılar vekilinin bu hususa yönelik istinaf sebepleri haklı bulunmuştur.
Açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, mahkemece deliller toplanılmış olup, yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus bulunmadığından HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, Dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulması gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ İLE, İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..../01/2023 tarihli, 2020/. Esas ve 2023/.... Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle,
2-Davanın davalı ... A.Ş. yönünden reddine,
3-Davanın davalı ...A.Ş. yönünden Kısmen Kabulü ile 12.656,42 USD’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %5 faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN:
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 5.600,01 TL harçtan dava açılırken peşin alınan 1.402,78 TL harcın mahsubu ile 4.197,23 TL'nin davalı ...A.Ş.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 1.402,78 TL peşin harç ile 54,40 TL başvurma harcı toplamı 1.457,18 TL harcın davalı ...A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen 336,90 TL tebligat gideri, 2.250,00 TL bilirkişi ücreti toplamı 2.586,90 TL'nin kabul ve red oranı göz önüne alındığında 2.581,98 TL'sinin davalı ...A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ... A.Ş. tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı ... A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş'ye verilmesine,
10-Davalı ...A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 159,54 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...A.Ş.'ye verilmesine,
11-Artan gider avansı bulunduğu takdirde talep halinde ve karar kesinleştiğinde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine,
İSTİNAF YÖNÜNDEN:
12-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davalılar vekili tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, istinaf karar harcının talep halinde davalılara iadesine,
13-Davalılar tarafından istinaf aşamasında her bir dava için ayrı ayrı yatırılan 492,00'şer TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 190,00 TL posta masrafı ve dosyanın istinafa gidiş dönüş masrafı olmak üzere toplam; 1.1174,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
14-Bakiye gider avansı bulunduğu takdirde talep halinde ve karar kesinleştiğinde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 16/04/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.