İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Mahkememizin 2016/564 Esas, 2019/695 Karar sayılı ve 23/09/2019 tarihli kararı, İstanbul BAM 45. Hukuk Dairesinin 2020/1275 Esas, 2023/457 Karar, 22/03/2023 tarihli ilamı ile Kaldırılmakla Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Kartaltepe Mah. ...Güler Sok. N... D... K.Çekmece / İSTANBUL adresindeki işyerinde kiracı sıfatıyla tekstil işi ile iştigal ettiğini, 02/02/2016 tarihinde davacının işyerinde davacıdan kaynaklanmayan bir sebepten dolayı yangın meydana geldiğini, davacının işyerinin, alet, edevat ve makinelerinin zarar gördüğünü, davacının işyerinin davalı sigorta şirketi tarafından sigortlandığını, sigorta şirketine yapılan başvuru neticesinde toplam zarar miktarının 32.743,00 TL olarak hesaplandığını, ancak gerçek zararın bu miktarın çok üzerinde olduğunu, Küçükçekmece ...Sulh Hukuk Mahkemesine yapılan tespit başvurusu neticesinde yapılan keşif ile düzenlenen 31/03/2016 tarihli birirkişi raporu ile meydana gelen zarar miktarının 151.779,00 TL olarak tespit edildiğini, tespit edilen miktarın tanzimi için davalı sigorta şirketine başvuru yaptıklarını, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, davacının işyerine meydana gelen yangın olayında davacının herhangi bir kusuru bulunmadığı gibi meydana gelen zararlar poliçede teminat altına alındığından zararın davalıdan tazmini gerektiğini, bu nedenlerle poliçede belirlenen teminat kapsamında olmasına rağmen davalının zararın tazmin etmemekte ısrar etmesi sebebiyle işyerindeki hizmetin durması ve iş yapılamamasından kaynaklanan zararları saklı kalmak kaydıyla şimdilik davacının işyerinde meydana gelen yangın olayı nedeniyle meydana gelen ve teminat kapsamında kalan 151.779,00 TL maddi zararın davalıdan temerrüt tarihi olan 11/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının işyerinin davalı şirket nezdinde 04/01/2016-2017 tarihleri arasında ...nolu İşler Rayında Kobi Sigorta Poliçesi ile sigorta ettirildiğini, dava konusu hasar nedeniyle açılan hasar dosyasında yapılan ekspertiz çalışması ile davacının poliçe kapsamında karşılanabilir gerçek zararının 32.743 TL olduğunun tespit edildiğini, yapılan ekspetriz çalışmasında poliçede toplam 10.000 TL demirbaş teminatı bulunduğu, ancak sigoralı işyerinde 17.200 TL değerinde demirbaş olduğu, bu durumda %41,86 oranında eksik sigorta söz konusu olduğu, yine makina tesisat için poliçede makineler için 207.000 TL teminat bulunduğu, ancak sigortalı işyerinde bulunan makinelerin rayiç değerinin 282.915,73 TL olduğu, bu durumda %26,83 oranında eksik sigorta söz konusu olduğunun tespit edildiğini, TTK.nın 1462.maddesi ile sigorta bedelinin sigorta değerinden az olması halinde yapılacak uygulamanın düzenlendiğini, ekspertiz çalışmasında ... seri nolu baskı makinesinin leasingli olduğu ve davalı şirket nezdinde ... nolu ... Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunun tespit edildiğini ve bu poliçe kapsamında hasar dosyası açıldığını, hasar dosyası kapsamında makine hasarı olarak tespit edilen 6.693,00 TL.nin 18/05/2016 tarihinde sigortalı ...A.Ş.ye ödendiğini, leasıngli bu makine için davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, sigortalı tarafından yaptırılan tespit sonucu alınan raporun tek taraflı ve davalının yokluğunda yapılmış olması, sigortacılık tekniğinin gerektirdiği veriler nazara alınmaksızın ve poliçe kapsamı hiç bir surette değerlendirilmeksizin eksik, hatalı ve fahiş miktarlı olması nedeniyle bu tespite itibar edilmesinin mümkün olmadığını, özellikle makine hasarlarına ilişkin tespitin kabul edilemeyeceğini, ekspertiz raporu ile belirlendiği üzere konu makinelerde olay anında enerji olmayışından dolayı ve yangının sirayet etmemesi nedeniyle sadece isten dolayı hasar oluştuğunu ve demonte edilip temizlenerek hasarın giderilebileceğinin tespit edildiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin ... Esas,... Karar sayılı ve 23/09/2019 tarihli kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği, davalının istinaf kanun yoluna başvurulduğu, İstanbul BAM 45. Hukuk Dairesinin 2020/1275 Esas, 2023/457 Karar, 22/03/2023 tarihli ilamı ile; "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, bilirkişi heyetince düzenlenen raporda ...seri numaralı baskı makinesi yönünden yapılan incelemede söz konusu ürün yönünden ekspertiz raporunda 6.693,00 TL zarar bedelinin tespit edildiği ve bu bedelin leasingli ürün yönünden ödendiği nazara alınarak ek raporda bu hususun dikkate alınarak bu ürün yönünden belirlenen 15.150,00 TL tutarın tenzil edildiği belirtilmiştir. Davalı vekilince sunulan istinaf dilekçesinde iş bu makine yönünden davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı iddia edilmiştir. Mahkemece yapılacak yargılamada öncelikle leasingli olan makinenin ayrı bir poliçe konusu olup olmadığı, iş bu makine yönünden ödeme yapılıp yapılmadığı ve davacının bu alacak kalemi yönünden aktif dava ehliyeti bulunup/bulunmadığı hususlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Zira dosyada mevcut bilgi ve belgelerden ... poliçe numaralı, 23.07.2014 -2018 dönemini kapsayan şekilde düzenlenen elektronik cihaz poliçesinde tekstil atölyesinde kullanılan baskı makinesi yönünden sigortalının ...A.Ş. ve sigorta ettirenin Uygurlar Tekstil olarak tespit edilmektedir.
Yukarıda belirtilmiş olduğu üzere, dosyada mevcut ekspertiz raporunda zarar miktarı 32.743,00 TL olarak belirlenmiş ve davacı tarafça dosyada mevcut Küçükçekmece ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasıyla yapılan tespitler nazara alınarak 151.779,00 TL'nin taraflar arasında düzenlenen sigorta sözleşmesinden kaynaklı olarak tazmini talepli iş bu dava açılmıştır. Hükme esas alınan ve mimar, makine mühendisi, sigorta tahkim hakimi ve mali müşavir tarafından düzenlenen bilirkişi raporları mahkemece hükme esas alınarak davacının talep edebileceği hasar bedelinin 127.600,51 TL olarak tespit edilmiş ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak; hükme esas alınan bilirkişi raporu ile ekspertiz raporu arasında açık çelişki bulunmaktadır. Sigortalı yerde gerçekleşen yangın nedeniyle oluşan toplam hasar bedelinin (her zarar kalemi yönünden ayrıştırılarak) çelişkiye mahal bırakılmayacak ve denetime elverişli şekilde düzenlenen bilirkişi raporuyla tespit edilmesi gerekmektedir.
Davalı vekili tarafından sunulan istinaf dilekçesinde iddia edildiği gibi ek raporun 6. sayfasında 4.A.A. KTY masrafların teminatı kısmında moloz atım enkaz kaldırma, mekan iç temizliği gibi alacak kalemleri sıralanmış ve sigortalıya bu teminat kapsamında yapılacak ödeme tutarı belirlenmiştir. Ancak sonuç kapsamında kiracı tarafından yapılan masraflar kalem içerisinde moloz atım bedeli bulunmasına rağmen, raporun sonuç kısmında enkaz kaldırma zararının ayrı bir başlık altında tekrar yazıldığı bu hususun açıklığa kavuşması gerektiği, emtiaların tamamının pert kabul edilmesi sebebinin ayrıntılı bir şekilde belirtilmesi ve rapora karşı sunulan itirazların karşılanması gerektiği açıktır.
Bu durumda mahkemece ayrı bilirkişi heyeti (inşaat mühendisi, mimar, sigorta uzmanı ve mali müşavir) oluşacak bilirkişi heyetinden yerinde yapılacak keşifle hasar dosyası kapsamında alınan ekspertiz raporu da irdelenmek suretiyle sigortalı yerde gerçekleşen hasarın ve hasar bedelinin net bir şekilde tespiti için ayrıntılı ve denetime elverişli rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır." denilerek Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yeniden yargılama ile dosya mahallinde keşif yaptırılarak, İnşaat Mühendisi, Mimar, Sigorta Uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 10/05/2025 tarihli raporda; mali yönden yapılan inceleme ile daha önceki raporlarda hasar gören makine ve teçhizatlarla ilgili tespitlerin yapıldığı ve bu tespitlere ilişkin kayıtlara itiraz olmadığı, gerek Bölge Adliye Mahkemesi kararında gerekse Mahkeme kararında kayıtlarla ilgili ek inceleme yapılması talep edilmemekte olduğu, anlaşmazlık konusu ve incelenmesi istenen hususların moloz atım ve enkaz kaldırma bedellerinin mükerrerliğinin incelenmesi, pert tutarının irdelenmesi ve leasing ile ilgili ödemelerin tespiti hususunda düğümlendiği, tüm dosya kapsamında mali yönden incelemeler daha evvel tamamlandığından mali yönden tespit edilecek başkaca bir husus bulunmamakta olduğu, sigorta uzmanı bilirkişi yönünden yapılan tespitlerde, Sigortalı ... tarafından, ...Sigorta A.Ş. 'ne ait... nolu İşler Rayında Kobi Sigorta Poliçesi ile 04.01.2016-04.01.2017 tarihleri arasında 366 gün süreli olarak Kartaltepe Mah., 1. ...sok., No:.., D:..Küçükçekmece adresindeki işyeri, yangın, yıldırım, infilak, sel ve su basması, yer kayması, fırtına, dahili su, duman, kara ve hava taşıtları çarpması, hırsızlık, cam kırılması, elektronik cihaz, deprem ve diğer riskler kapsamında sigorta ettirildiği, işbu sigorta poliçesi ile sigorta konusu adreste yangın yıldırım infilak sebebiyle; Makine teçhizatı: 207.000,00 TL, Demirbaş: 10.000,00 TL, Emtia: 60.000,00 TL, 3. Şahıs malları: 30.000,00 TL, Kiracı tarafından yapılan masraflar: 2.000,00 TL, Kiracı mali mesuliyet: 50.000,00 TL, olarak düzenlendiği, ilgili poliçelerin ana teminat yangın poliçeleri olduğu ve çeşitli teminat, sorumluluk vb. ek teminatlarla güçlendirilmiş olduğunun görüldüğü, Türk sigortacılık uygulamasında, yangın, ateş, ocak veya herhangi bir ihtirak mahalli haricinde husule gelen veya ihtirak mahalli haricinde sirayet eden, aynı zamanda bir alev içeren zarar veren olay olarak tanımlandığı, yangın sigortalarında güvence altına alınan riziko, sigortalıya ait taşınır veya taşınmaz mallar ile bunların içinde bulunan eşyanın yanma tehlikesi olduğu, yangın, belirli olmayan bir kaynakta oluşan veya belirli bir kaynağı dışarıdan yardım görmeden taşarak yayılan ateşin meydana getirdiği olay olduğu, yangın Sigortası Poliçe Genel Şartları’nın (YSPGŞ) “Sigortanın Kapsamı” başlıklı A.I hükmü uyarınca yangın sigortasının rizikosu “yangın, yıldırım, infilak veya yangın ve infilak sonucu meydana gelen duman, buhar ve hararet” tir, sonuç olarak ilgili poliçelerin ana teminat yangın poliçeleri olduğu ve çeşitli teminat, sorumluluk vb. ek teminatlarla güçlendirilmiş olduğu, ...seri nolu baskı makinesinin leasingli olduğu ve davalı şirket nezdinde...nolu ... Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu tespit edilmiş ve bu poliçe kapsamında ... nolu hasar dosyası açıldığı ve hasar dosyası kapsamında makine hasarı olarak tespit edilen 6.693,00 TL 18.05.2016 tarihinde sigortalı... A.Ş.ye ödenmiş olduğu, onarımı mümkün olan hasar konusu ekipmanda onarım rakamı yani hesaplanan hasar tutarı üzerinden poliçe kapsamında ödeme yapılmakta olduğu, ilgili poliçe kapsamında en uygun hasarın giderilebilecek olan teklif olan 7.500 TL dikkate alınarak, poliçede yer alan muafiyet düşümü (250EUR –Hasarın %10’u) yapıldıktan sonra net hasar ödemesi sigortalı ... KİRALAMA A.Ş.ye ödendiği, davacı tarafın bu hasar üzerinden bir alacağı olmadığı ve davalı sigorta şirketinin sigortalıya ödeme yaparak poliçe sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğu, kiracı tarafından yapılan masraflara ait poliçede yer alan klozun kiracı tarafından yaptırılmış olan boya, badana, kartonpiyer, duvar kâğıdı, parke, cila, fayans vb dekorasyon işlerini kapsadığı ve limitinin 2.000 TL olarak sağlandığı, enkaz kaldırma teminatının poliçede ayrıca sağlanmış olup, limitin 12.360 TL olduğu, raporda yer alan tabloda hasar gören kıymetlerin hasar tutarları yer almakta olup, eksik sigorta hesaplaması poliçeye konu tüm sigortalı kıymetlerin toplam sigorta değerleri ile poliçede yer alan toplam bedelin karşılaştırılması ile yapılmakta olduğu, ilgili işyerine ait sigorta değerleri ve sovtaj için bilirkişiler tarafından bir tespit görülemediğinden tabloda eksper tarafından tespit edilen değerler baz alınarak yapılmış olduğu, tabloda yer alan hasar kalemleri üzerinden eksik sigorta, sovtaj hesaplaması düşümü sonrası ödenebilir toplam hasar tutarının 99.349,82 TL olduğu kanaatine varıldığı, tespit edilen 99.349,82 TL hasar bedeline 11.04.2016 tarihinden tahsil tarihine kadar TCMB tarafından ilan edilen yasal faiz talep edilebileceği belirtilmiştir.
Dosya taraf itirazlarını irdeler şekilde rapor tanzimi için yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 20/01/2026 tarihli ek raporda; ilgili poliçelerin ana teminat yangın poliçeleri olduğu ve çeşitli teminat, sorumluluk vb. ek teminatlarla güçlendirilmiş olduğu, ...seri nolu baskı makinesinin leasingli olduğu ve davalı şirket nezdinde ...nolu ... Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu tespit edilmiş ve bu poliçe kapsamında ...nolu hasar dosyası açıldığı ve hasar dosyası kapsamında makine hasarı olarak tespit edilen 6.693,00 TL 18.05.2016 tarihinde sigortalı ... A.Ş.ye ödenmiş olduğu, onarımı mümkün olan hasar konusu ekipmanda onarım rakamı yani hesaplanan hasar tutarı üzerinden poliçe kapsamında ödeme yapılmakta olduğu, ilgili poliçe kapsamında en uygun hasarın giderilebilecek olan teklif olan 7.500 TL dikkate alınarak, poliçede yer alan muafiyet düşümü (250EUR –Hasarın %10’u) yapıldıktan sonra net hasar ödemesi sigortalı ...A.Ş.ye ödendiği, davacı tarafın bu hasar üzerinden bir alacağı olmadığı ve davalı sigorta şirketinin sigortalıya ödeme yaparak poliçe sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğu, kiracı tarafından yapılan masraflara ait poliçede yer alan klozun kiracı tarafından yaptırılmış olan boya, badana, kartonpiyer, duvar kağıdı, parke, cila, fayans vb dekorasyon işlerini kapsadığı ve limitinin 2.000 TL olarak sağlandığı, enkaz kaldırma teminatının poliçede ayrıca sağlanmış olup, limitin 12.360 TL olduğu, raporda yer alan tabloda hasar gören kıymetlerin hasar tutarları yer almakta olup, eksik sigorta hesaplaması poliçeye konu tüm sigortalı kıymetlerin toplam sigorta değerleri ile poliçede yer alan toplam bedelin karşılaştırılması ile yapılmakta olduğu, ilgili işyerine ait sigorta değerleri ve sovtaj için bilirkişiler tarafından bir tespit görülemediğinden tablomuzda eksper tarafından tespit edilen değerler baz alınarak yapılmış olduğu, tabloda yer alan hasar kalemleri üzerinden eksik sigorta, sovtaj hesaplaması düşümü sonrası ödenebilir toplam hasar tutarının 99.349,82 TL olduğu belirtilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı işyerinde çıkan yangın sonucu meydana gelen zararın işyerinin sigortacısı olan davalı sigorta şirketinden tahsilini talep etmiş, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ekspertiz incelemesi sonucu davacı zararı 32.743 TL olarak tespit edilmiş ancak davacı uğranılan gerçek zararın bu miktarın üzerinde olduğundan bahisle Sulh Hukuk Mahkemesinde tespit davası açmış, bilirkişi tarafından mahallinde yapılan keşif sonrası düzenlenen raporla davacı zararının 151.779 TL olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi ile; ilgili poliçelerin ana teminat yangın poliçeleri olduğu ve çeşitli teminat, sorumluluk vb. ek teminatlarla güçlendirilmiş olduğu, ... seri nolu baskı makinesinin leasingli olduğu ve davalı şirket nezdinde ... nolu ...Sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu tespit edilmiş ve bu poliçe kapsamında ... nolu hasar dosyası açıldığı ve hasar dosyası kapsamında makine hasarı olarak tespit edilen 6.693,00 TL 18.05.2016 tarihinde sigortalı ... A.Ş.ye ödenmiş olduğu, onarımı mümkün olan hasar konusu ekipmanda onarım rakamı yani hesaplanan hasar tutarı üzerinden poliçe kapsamında ödeme yapılmakta olduğu, ilgili poliçe kapsamında en uygun hasarın giderilebilecek olan teklif olan 7.500 TL dikkate alınarak, poliçede yer alan muafiyet düşümü (250EUR –Hasarın %10’u) yapıldıktan sonra net hasar ödemesi sigortalı ...A.Ş.ye ödendiği, davacı tarafın bu hasar üzerinden bir alacağı olmadığı ve davalı sigorta şirketinin sigortalıya ödeme yaparak poliçe sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğu, kiracı tarafından yapılan masraflara ait poliçede yer alan klozun kiracı tarafından yaptırılmış olan boya, badana, kartonpiyer, duvar kağıdı, parke, cila, fayans vb dekorasyon işlerini kapsadığı ve limitinin 2.000 TL olarak sağlandığı, enkaz kaldırma teminatının poliçede ayrıca sağlanmış olup, limitin 12.360 TL olduğu, raporda hasar gören kıymetlerin hasar tutarları tablo halinde belirlenmiş olup, eksik sigorta hesaplaması poliçeye konu tüm sigortalı kıymetlerin toplam sigorta değerleri ile poliçede yer alan toplam bedelin karşılaştırılması ile yapılmakta olduğu ve tabloda yer alan hasar kalemleri üzerinden eksik sigorta, sovtaj hesaplaması düşümü sonrası ödenebilir toplam hasar tutarının 99.349,82 TL olduğu tespit edilmiş olup, gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi ek raporuna mahkememizce de itibar edilmiş ve sonuç olarak davanın kısmen kabulü ile 99.349,82 TL maddi zararın temerrüt tarihi olan 11/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 99.349,82 TL alacağın temerrüt tarihi olan 11.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 6.786,59 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.592,01 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.194,58 TL harcın Davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin Davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin Davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 2.592,01 TL peşin/nisbi harcı, 2.000,00 TL bilirkişi ödemeleri, 513,75 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.105,76 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak; 3.342,07 TLnin Davalıdan alınarak Davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 12.000,00 TL bilirkişi ücreti, 3.030,30 TL keşif harcı, 3.510,25 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 18.540,55 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 6.403,91 TL'lik kısmının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı.
20/04/2026