İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkili ile davalı arasında 2010 yılından itibaren iki tarafa borç yükleyen acentelik ilişkisi kurulduğu, taraflar arasında en son 30/09/2022 tarihinde iki tarafa borç yükleyen belirsiz süreli acente sözleşmesi imzalandığı, müvekkili kendisinden beklenen performans değerlendirmelerini başarıyla geçtiği, ancak davalı şirketin tamamen keyfi hiçbir haklı sebep göstermeksizin sözleşmenin birden çok maddesine aykırı davrandığı, müvekkilinin işbu aykırılıkların giderilmesi için davalı şirketle defalarca şifahen görüşmesine karşılık bir sonuç alamadığından işbu acentelik sözleşmesini ....Noterliğinin 29/11/2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle haklı nedenle fesih ettiği, Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 5.1.F maddesinde "araçlara ilişkin sorumlulukları" düzenlendiği, bu madde kapsamında davalı şirket nam ve hesabına işletilen tüm araçların masrafları davalı şirketçe ödeneceğinin belirlendiği, transfer merkezinden kargo alımı için müvekkilinin büyük bir araca sahip olmamasından ötürü bu noktada davalı şirketin müvekkiline destek verecek aracın tüm masrafları müvekkili tarafından ödeneceği, bu görev dağılımı ile müvekkilinin 2021 yılına kadar 1 ... 1 kiralık araç ile kendisine teslim edilen kargoları alıcı adreslere belirlenen zamanda teslim etmiş ve acentelik ilişkisinde kendisinden beklenilen yükümlülüklerini yerine getirdiğini, uygulama 2021 yılında davalı şirketçe müvekkilinin bilgisi ve onayı alınmadan tek taraflı değiştirilmiş ve müvekkiline artık transfer merkezinden sabah açılış desteğinin verilmeyeceği, kargo alımlarının müvekkilince teslim alınacağının bildirildiği, iki araçla işlerin yetişemediği ve yoğunluk yaşandığı, yaşanılan bu yoğunluğu davalı şirket yetkililerine defalarca iletmiş, davalı şirket en nihayetinde müvekkiline 13 metreküplük yeni bir ... araç alabileceğinin bildirildiği, bu bildiri üzerine davalı şirketin ekte sunulan "Bölge Müdürlüğümüze bağlı ... Acentemizde ... olarak çalıştırmak üzere Sn ... adına talep edilen bir adet 2021 Model ... ... 13,0 m3 çekişli marka satın almak istediği araç ... Kargo kampanyasından faydalanmasını rica ederiz." şeklindeki 13/10/2021 tarihli yazısı ile müvekkili davalı şirkete özel kampanya indiriminden faydalandırdığı ve aracı indirimli kendi satın aldığı, müvekkilinin iş yoğunluğunu bir nevi 3 araç karşılayabiliyorken, davalı şirket yeni araç alımı bahanesiyle yoğunluğu tek başına bir acenteye bedel olan ... firmasının kargo işlerini de bu vesileyle müvekkiline verildiği, müvekkilinin acentesinin mevcut iş yoğunluğunu, personel ve araç sayısının operasyonu bu denli iş gücü ve zaman alan bir firmaya uygun olmadığını belirterek firmanın ciroya ihtiyacı olan başka bir acenteye veya kaliteli hizmet verebilecek şirket şubesine verilmesini talep ettiği, ancak davalı şirket bu talebi reddederek firmanın müvekkiline ait acentede kalacağını bildirdiği, müvekkilinin mevcut iş yoğunluğuna karşılık davalı şirket personel ve araç sayısı operasyonu bu denli iş gücü ve zaman alan bir firma müvekkiline destek vermeyip kendisine adeta işkence yaşattığı, müvekkilinin 3.aracı aldıktan sonraki ilk masraf görüşmesinde, davalı şirketin talimatıyla aldığı bu aracın masraf hesabına dahil edilmeyeceği ve kendisine bu araca ilişkin ödeme yapılmayacağını öğrendiği, bu sözleşmenin 5.2.B maddesine aykırılık oluşturduğundan başlı başına haklı nedenle fesih sebebi olduğu, bu itibarla, davalı şirketin talebi ve bilgisi doğrultusunda ... olarak alınan bu aracın hem satış bedelinin hem de araca ait tüm masraflarının müvekkiline ödenmesi gerektiği, Davalı şirket hakkediş ve hedef oranları yönünden de müvekkiline mobbing uyguladığı ve sözleşmeyi ihlal ettiği, müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan masraf ve hedef oran görüşmeleri yılda bir defa gerçekleştirilirken son 2 yılda davalı şirketin tek taraflı kararı ile 6 aylık periyotlarda gerçekleştirilmeye başlandığı, davalı şirket 3.aracı dahil etmeksizin müvekkiline ait 1017 Kodlu ... Acentesine Hakkediş Üst Limit Katsayısı olarak 96 39,5 oran belirlediği, 01/07/2023-31/11/2023 tarih aralığında davalı şirketçe belirlenen 96 39,5 hedefin dahi üstüne çıkarak yüksek hak ediş katsayılı büyük bir ciro elde ettiği, ne var ki müvekkilinin emek ve gayreti sonucunda kazanılan bu yüksek ciroya karşılık, davalı şirket belgelendirme gereği dahi duymadan tamamen keyfi, haksız ve sözleşmeye aykırı gerekçelerle müvekkiline hak ettiği hakkediş tutarı ve teşvik primini tam ve eksiksiz ödemekten kötü niyetli olarak imtina ettiği, müvekkili görüşme yaptığında ilk kez duyduğu üstelik sözleşmede bile yer almayan bir gerekçe sunulmuş ve acentenin belirlenen hedefin üstüne çıkması halinde bedelin %50 sinin gelecek yılın aynı ayına aktarıldığı sonraki tutarların ise acente net nakit limitine geçirildiği ve geçirilen tutarın şirkete devredildiği beyan edildiği, nitekim davalı şirket soyut ve gerçek dışı işbu bahanesiyle, müvekkiline Temmuz 2023- Kasım 2023 tarihleri arasında yaptığı işlerin karşılığını ödemediğini ve buna karşılık devamlı olarak düşük matrah ile fatura düzenlemesi için baskı uygulandığı, müvekkili her aya ilişkin ne zaman cirosuna karşılık gelen faturayı tanzim etse, davalı şirketçe bu fatura kabul edilmediği ve itiraz edildiği, üstelik müvekkilinin itirazın neye göre yapıldığını kalem kalem açıklanması istendiğinde ise detay verilmediği, taraflar arasında akdedilen acentelik ilişkisinde mutabık kalınan husus, iki tarafın uygun gördüğü bir hedef oranı belirlenmesi ve bu orana ulaşıldığında veya aşıldığında yukarıdaki formüle göre davalı şirketçe yapılacak kesintiler sonrasında müvekkiline kazancının ödeneceği, oysa ki 2023 yılında davalı şirket müvekkiline sormadan tek taraflı hedef belirlemiş, müvekkilinin üstün performans sergileyerek bu oranın dahi aşarak büyük bir ciro elde ettiği, ancak davalı şirket kazanılan cirodan müvekkiline düşen payı vermemek için oranın üstünde kalan kazancın ilk payını acentenin 2024 Kasım ayına aktarıldığını, geri kalan kısmının ise şirkete operasyon yorma bedeli adı altında aktarıldığının beyan edildiği, bu usul sözleşmenin 5.2.C maddesine aykırı olduğu, müvekkiline ait acente üzerinden haksız ve mesnetsiz gerekçelerle haksız kazanç elde eden davalı şirkete karşı tazminat taleplerimizin kabulü gerektiği, müvekkili ile davalı şirketin mutabık kaldığı kıdem tazminat fon uygulaması da davalı şirketin tek taraflı kararı ile değiştirilmiş ve davalı şirketçe söz konusu sözleşme bu yönden de ihlal edildiği müvekkilinin 2010 yılında acenteyi, halihazırda çalışan tüm personellerin sosyal haklarıyla beraber, sözleşmede yazılı şekliyle davalının şirket uygulaması olan "Kıdem Tazminatı Fonu" ile beraber devir aldığı, davalı şirketçe oluşturulan bu fon davalı şirkete ait nam ve hesabına işletilen acentelerde bulunan tüm personellerinin haklarını korumak ve acentenin her ay düzenli olarak kazandığı hakkediş tutarlarından kesinti yapılarak bu fona aktarılması için oluşturulduğu, şirket uygulamasına göre davalı şirket ile müvekkili adıma Denizbank adına ortak hesap açıldığı hesaptaki yetkinlik imza karşılığı davalı şirkete verildiği, söz konusu kıdem tazminatı fonuna üç aylık periyotlarla aktarılan paraya ayrıca faiz işletilerek biriktirildiği, ancak bu fon müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında 2013 yılında şirket uhdesinde tutulmak üzere tamamı çekilmiş ve Haziran 2019 tarihine kadar herhangi bir suretle toplanan paraların akıbeti beyan edilmeyerek faiz işletilmediği, müvekkilce yapılan itirazlar sonucunda Haziran/2019 yılından itibaren davalı şirketçe 3 aylık faiz işletilmeye başlanmış ve bu hususta düzenlenen faturalar müvekkilime yeniden düzenlettirildiği, son 3 senedir ise müvekkilce düzenli kesilen tutarlar haricinde yaklaşık 400.000 TL-500.000 TL ekstra tutar işbu fona aktarıldığı, müvekkilinin bunun sebebini sorduğunda ise Kıdem Tazminatı Fonu hesabında bulunan paranın şube personel riskini karşılamadığının belirtildiği, ancak davalı şirket bünyesinde bulunan söz konusu fona aktarılan paraya geçmiş dönemde davalı şirketçe faiz uygulanmaması ve sonrasında faiz işletilen tutarlarla fonun yanlış yönetmek ve kötüye kullanmak şirketin suçu ama müvekkili cezalandırıldığı, davalı şirket hem geçmiş döneme ait faiz işletmemesi hem de faiz ödediği zamanlarda piyasanın altında faiz işletmesi sonucunda zarara uğratılan yine müvekkili olduğu, gelinen bu aşamada kıdem tazminat fon yönünden zarara uğratılan müvekkilinin bu yönden de zararının giderilmesi gerektiği, müvekkilinin yeni müşteri bulma gibi bir yükümlülüğü olmadığı halde, davalı şirket sözleşmeye aykırı olarak müvekkiline baskı uyguladığı, davalı şirketin yeni müşteri kazanma konusunda baskısını haftalık olarak raporlamakta ve müvekkili ile paylaşıldığı, söz konusu raporlamalara uyulmadığı ve yeni müşteri bulunmadığı takdirde davalı şirket bölge müdürlüğüne çağrılarak açıkça uyarıldığı, çalışılan süre içinde müvekkilinin gayretiyle ..., ..., ... Tekstil, ... Konfeksiyon, ... Tekstil gibi önde gelen tekstil firmalarının kargo taşımacılığını davalı şirkete kazandırdığı, süreklilik arz eden bu yeni müşteriler sonucunda kazancı bir hayli artan davalı şirketin bu kazançta emek ve gayretini koyan müvekkilimin de hakkının karşılığı olan denkleştirme tazminatının ödenmesi gerektiği, Net 1.000 TL Maddi Tazminat, Net 1.000 TL Denkleştirme (Portföy) tazminatı alacağının sözleşmenin feshedildiği 29/11/2023 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; Karayolu Taşıma Kanunu 5.madde Karayolu Taşıma Yönetmeliği 10.madde, Posta Hizmetlerinin Sunulmasına ilişkin Yönetmeliğin 15. ve 16.maddelerinin var olduğu, davacıda müvekkili şirketle kurduğu ticari ilişki ve söz konusu yasal mevzuat kapsamında akdetmiş olduğu 01.09.2010 tarihli vekalet sözleşmesi, 02.05.2011 tarihli vekalet sözleşmesi ve 30.09.2022 tarihli Acentelik Sözleşmesi kapsamında "acente" olarak müvekkili şirket nam ve hesabına hızlı kurye ve kargo taşımacılığı sözleşme ve işlemleri işini sürdürdüğü, acenteler ile "Kıdem Tazminatı Fonu" protokolleri akdedildiği, bahse konu protokollerin konusu; Acentenin personellerinin kıdem tazminatları ve ikramiyeleri için fon oluşturulması ve bu fondan yapılacak ödemelere ilişkin düzenlemelerin belirlendiği, acentelerle işe başlanırken teminat alınmamakta ve her ay acenteler ile mutabık kalınan bedelleri acentenin nam ve hesabına kullanmak üzere bir fonda işbu teminat fonunun amacı; ileride ticari işletmelerin kendi personellerinden söz konusu ticari işletmeye yöneltilecek kıdem tazminatı ve ikramiye talepleri karşısında işletmenin nakit sıkıntısı yaşamaması, mali zorluğa düşmemesi ve mali risklerin hafifletilmesinin amaçlandığı, davacının bazı taleplerinin zaman aşımına uğradığı, Müvekkili şirketin acentesine ilişkin tüm masrafları (araç masraflarını) sağlamakla yükümlü olduğuna dair iddialar gerçek dışı olup, bu iddiaların aksine acenteler bağımsız bir tüzel kişi olarak kendi masraflarından kendisinin sorumlu olduğu, Sözleşmenin 5.1.F.a maddesi hükmünde açıkça yazıldığı üzere söz konusu acentelik faaliyeti devam ederken acentenin kendine ait araçlarla iş görmesinin esas olduğu, acenteler iş hacmine göre araç sayılarını kendileri belirlediği, davacı taraf gerçek dışı beyanlarına dayanak olarak sunduğu 13.10.2021 tarihli kampanyalı araç hakkında başlıklı yazıda da belirtildiği üzere, davacı taraf kendisi bir araç talep etmiş ve müvekkili şirket de kampanyalı olarak söz konusu araçtan faydalanması için bilgi yazısı yazdığı, bir a: 7 konusu sözleşmenin davacı tarafın iddia ettiği şekilde kurulduğu düşünülse bile şayet acentenin bütün masrafları da müvekkili şirket tarafından ödenecek ise müvekkili şirket neden hakkediş ödemesi yaptığı, Hakkediş ödemelerinin eksik yapıldığı iddialarının da haksız, yersiz ve mesnetsiz olduğu, 30.09.2022 tarihli Acentelik Sözleşmesinin 5.2.B maddesine göre davacıya ödeme yapıldığı, müvekkil şirket sözleşme hükümlerine uygun olarak 2023 yılında bir takım hakkediş hesaplama sisteminde değişikliğe gidildiği, yeni hakkediş sisteminin acentelere anlatımı için müvekkil şirket ... Bölge Müdürlüğü ilk olarak 08 Kasım 2022 tarihinde toplantı planlanmış ve tüm acentelere duyurusu yapıldığı, davacı taraf ilgili tarihte katılım sağlayamadığı için 14 Kasım 2022 tarihinde tekrar bir toplantı daveti gönderilmiş ve söz konusu tarihte yeni hakkediş sistemi müvekkil şirket ... Bölge Mali İşler Bölge Müdür Yardımcısı tarafından davacı tarafa anlatıldığı, | yılı aşkın acentelik faaliyetine devam edildikten sonra Sözleşmenin 6.B.b başlıklı maddesine istinaden davacı sözleşmeyi fesih ettiği, Davacı tarafın acenteliğinin feshi sonrasında personellerine toplam 339.842,20 TL maaş, ikramiye ve yıllık izin ödendiği, toplam 1.366.703,54 TL Kıdem Tazminatı ve İhbar Tazminatı ödemesi; personellerinin devam eden BES ödemeleri nedeniyle de toplam 1.343 TL BES ödemesi müvekkil şirket tarafından yapıldı; yilan ödemelerin listesi ve dekont örnekleri ekte sunulduğu, söz konusu fonda biriken meblağ, yukarıda sayılan alacak kalemlerini karşılamadığından müvekkil şirket hesabından ayrıca toplam 182.094,30 TL daha ödeme yapıldığı, davacı tarafın bırakın eksik ödeme sebebi ile zarara uğramasını bir de müvekkil şirkete bu bedel kadar borçlandığı, davacı taraf için bir fonda biriktirilen tutarlardan 3 ayda bir faiz faturası düzenlenmiş ve davacı tarafa bu fatura bedelleri acentenin alacağı olarak kayıt edildiği, TTK 122.maddesi hükmünden de görüleceği üzere Portföy Tazminatı "tek satıcılık" halinde uygulanabildiği, bu düzenlemenin amacı bir markayı bir ülkeye tanıtan bir firmaya denkleştirme sağladığı, Yargıtay 19.Hukuk Dairesi 2016/7830 E, 2016/15007 K, 22.11.2016 sayılı kararı, 2016/7823 E, 2016/15006,22.11.2016 sayılı kararlarının var olduğu, Yargıtay İçtihatları doğrultusunda davacı tarafa acentelik konusunda (kaldı ki acenteliğin asıl amacı satış değil, taşımacılık faaliyetidir) münhasırlık verilmediğinden Portföy Tazminatı taleplerinin reddi gerektiği, Özel Müşteriler kapsamında değerlendirilen davacı tarafin belirttiği ... gibi müşteriler için Şube/Acente Müdürünün tek başına müşteriye fiyat vermesi ve kazanmasının mümkün olmadığı, şayet böyle bir kazanım söz konusu ise davacı taraf kendi kargo şirketini kurarak faaliyet gösterebileceği izahtan vareste olduğu, Davanın zamanaşımından reddine, davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
-10/04/2024 tarihli bilirkişi raporu özetle; İhtilafsız olan 30/09/2022 tarihli sözleşme davacı tarafından ....Noterliğinin 29/11/2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle feshedildiği, Taraflar arasında ihtilafsız olana 30.09.2022 tarihli sözleşmenin 5.1.F/a maddesinde " Acentenin kendine ait araçlarla işi görmesi esastır." ve 5.1.F.c maddesinde " Acente, çalıştırdığı araçların arızasız ve her türlü hatadan ari olarak trafiğe çıkmasına temin ile sorumludur. Araçların karıştığı her türlü kaza ve husule gelen hasar ve zararlardan, iş kazaları dahil her türlü maddi manevi tazminat taleplerinden, bu sebeple açılacak dava masrafları dahil her türlü masraftan acente doğrudan ve münhasıran sorumludur. Acente çalıştırdığı araçların kasko ve trafik sigortasının ruhsat sahibi tarafından yaptırılmasını sağlar." yazılı olduğundan davacının kullandığı araçların masraflarının acente olan davacıya ait olduğu anlaşıldığından, araç masraflarının davalıya ait olduğuna dair iddianın gerçeği yansıtmadığı, Yaşanılan bu yoğunluğun davalı şirket yetkililerine defalarca iletilmesi, davalı şirketin en ihayetinde davacıya 13 metreküplük yer olarak; Davalı şirketin 13.10.2021 tarihli yazısında ""Bölge Müdürlüğümüze bağlı ... Acentemizde ... olarak çalıştırılmak üzere Sn ... adına talep edilen bir adet 2021 Model ... ... 13,0 m3 (önden çekişli) ... Yüksek Tavan - Uzun Şasi ...-255 derece açılır menteşe - Klima - Geri Dönüş Kamerası- 8 Dokunmatik Ekran (SYNC)- Arka Yük Bölümü LED Aydınlatma marka satın almak istediği araç ... Kargo kampanyasından faydalanmasını rica ederiz." yazılı olduğu, 13.10.2021 tarihli yazıdan davacı ...' nın davalı şirketin kampanyalı araç temininden kendisi bizzat talep ettiği ve istediği aracın tüm özelliklerinin kendisi tarafından belirlendiği, alınan araç ile ilgili davalı firmanın sadece kampanyalı indirimli araç alabilmesi için özel olarak izin belgesi düzenlendiği, bunun dışında alınan araç ile ilgili herhangi bir etkisinin var olmadığının anlaşıldığı, Dava dilekçesinde geçen ... firmasının kargo de bu ile ilgili olarak; ... firmasının davacı tarafından bulunmadığı, davalı şirket tarafından üçüncü araç alımı ile ilgili davacının cirosunun artması inin anlaşıldığı, dolayısıyla davalı şirketin veni müşteri bulmak için davacıya mobbing uvgulandığının gerçeği yansıtmadığı, 04.11.2022 ve 14.11.2022 tarihli e postalardan ... Kargo ... Bölge müdürlüğüne bağlı olan acenteler ile 01.01.2023 tarihinden sonra uygulanacak olan " hakkedişe konu hedef, masraf, katsayı ve hakkediş hesaplama standartlarının yeniden belirlenmesi" ile ilgili 08.11.2022 tarihinde bir toplantı yapıldığı, bu toplantıya davacı ... katılamadığından 14.11.2022 tarihinde ... acentesi ile beraber sadece ... ve ... Acentesine bu yeni uygulama özel olarak anlatıldığından davacı vekilinin yeni uygulama müvekkilime bilgilendirmeden uygulamaya alındığının gerçeği yansıtmadığı, Davalının savunmasında var olan Kıdem ve İhbar Tazminatı olarak 1.366.703,54 TL, Maaş ve Diğer Alacaklar olarak 339.842,20 TL ve Kasım/BES 1.343,00 TL ödeme yapıldığı görüldüğünden davalının savunmasının doğru ve gerçeği yansıttığının anlaşıldığı, Davalı ...' nın 30.09.2022 tarihinden 30.12.2023 tarihleri arasında elde ettiği net faiz gelirinin 276.711,12 TL olarak hesaplandığı, 320 cari hesap dökümü ekte sunulduğu, Davalı şirket tarafından davacı adına hakkedişleri incelenmesi; Davalı şirket nezdinde davacı ... 120 Hesap Ekstresine göre tüm hakkedişlerinin eksiksiz olarak ödendiği ve 31.10.2023 tarihinde davacı Deniz Combaya 172.694,81 TL ödenerek hesabın sıfırlandığı, eş deyişle bakiyenin kalmadığı, 13.11.2023 tarihinden 31.12.2023 arasında yapılan işlemlerle davacı ...' nın davalı ... Kargo Ser A.Ş. firmasına 345.524,46 TL borçlu olduğunun görüldüğü, 120 cari hesap dökümü ekte sunulduğu, Davacı ... tarafından davalı ... Kargo Servisi A.Ş. firması adına düzenlenen 30/11/2023 tarih ... nolu 1.044.122,09 TL tutarlı 2023 Kasım Hizmet Bedeli açıklamalı faturaya davalı şirket tarafından ....Noterliği 13/12/2023 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle faturanın kabul edilmediği ve kayıtlara işlenmediğinin ihtar edildiği, Davacı dava dilekçesinde var olan davalı şirket Satış Destek Birimi Yön tarafından ... Bölge Müdürlüğüne bağlı tüm acentelere gönderilen 20.11.2023 tarih 10: 12 AM ve 23.11.2023 15: 23: 20 deki aynı iki adet e postada " Bölge zelinde geçmiş yıllarda gösterdiğimiz başarıların ışığında bu yıl aşağıdaki tablonun değişeceğine inanıyoruz." bunun bir mobbing olarak değerlendirilmesinin gerçekle bir ilgisinin var olmadığı, bu yazının acentelere bir motivasyon olarak değerlendirilmesi gerektiği, Dava dilekçesi ekinde var olan örnek olarak gösterilen davacı ... acentesi olarak ismi geçen e postalar yukarıda yazıldığı, sadece ... şubesine özel bir e posta gönderilmediği, ... Bölge Müdürlüğüne bağlı acentelere bilgilendirme amaçlı bu e postaların gönderildiğinin görüldüğü, Dava portföy tazminatı (denkleştirme) talebine yöneliktir. Anılan tazminat türü TTK 12: Maddede düzenlenmiş olup, taraflar arasındaki acentelik sözleşmesi sona erdiğinde, acentelerin oluşturduğu müşterilerden faydalanma hakkını elde eden tarafın acenteye ödemek zorunda olduğu bir karşılıktır. Talebin kabulü için, sözleşmenin sona ermesinden sonra, karşı tarafın acentenin bulduğu yeni müşteriler sayesinde önemli menfaat elde etmesi, acentenin gelir kaybetmesi, hakkaniyet gereği anılan ta tın ödenmesinin mahkemece uygun bulunması ve talebin 1 sene içinde ileri sürülmesi, gerekmektedir. mahkeme tarafından davacı ...' ya ait 2018-2019-2020-2021-2022 yıllarına ait gelir vergisi beyannamesinin dosyaya temin edilmesi halinde Denkleştirme (portföy) tazminatının hesaplanabileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
-31/07/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davacının portföy kaybının (Denkleştirme Tazminatı), (iş bu dava açısından üst sınırı olan 2.001.811,70 TL'nin altında ve-) 71.256,94 TL olduğunun tespit edildiği, Kök rapordaki diğer tespit ve değerlendirmelerde bir değişiklik olmadığına dair görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Dava, taraflar arasındaki acentelik sözleşmesinin feshi sonucu maddi tazminat ve denkleştirme tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı tarafın, davalı ile 2010 yılından itibaren iki tarafa borç yükleyen acentelik ilişkisi kurulduğunu, taraflar arasında en son 30/09/2022 tarihinde iki tarafa borç yükleyen belirsiz süreli acente sözleşmesi imzalandığını, kurulan acentelik ilişkisi gereğince, yapılan tüm masrafların davalı şirketçe tam ve eksiksiz ödenmesi gerektiğini ancak davalı şirketin bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini, araç masraflarının ödenmediğini, davalı şirketin hakkediş ve hedef oranları yönünden davacıya mobbing uyguladığını ve sözleşmeyi ihlal ettiğini, davalı şirketin mutabık kaldığı kıdem tazminat fon uygulamasını yine davalı şirketin tek taraflı kararı ile değiştirdiğini, davacının yeni müşteri bulma gibi bir yükümlülüğü olmadığı halde, davalı şirketin sözleşmeye aykırı olarak davacıya baskı uyguladığını, davacıya ait 1017 ... acentesi tekstil ağırlıklı çalışmakta olup, çalışılan süre içerisinde davacının gayretiyle ..., ..., ... Tekstil, ... Konfeksiyon, ... Tekstil gibi önde gelen tekstil firmalarının kargo taşımacılığını davalı şirkete kazandırıldığını, davalı şirketin sözleşmeye aykırı davranması, sözleşmeye bağlı yükümlülüklerini yerine getirmemesi, haksız tamamen keyfi mesnetten yoksun gerekçelerle hakkediş ödemelerinde kesinti yapması, masrafları sözleşmeye göre ödememesi sebeplerinden dolayı mevcut acentelik sözleşmesini 6102 Sayılı Ticaret Kanunun 121/1 maddesi gereğince haklı nedenle ve derhal feshedildiğini, alınan 3. aracın bedel ve masrafları, kıdem tazminatı fonu altında davalı şirketçe bloke edilen ücretler ve hakediş oranlarında sözleşmeye aykırı olarak kesilen hakedişlere ilişkin maddi tazminat ile davacının davalı şirkete kazandırdığı sürekliliği olan yeni müşterilerden kazandığı cirodan hakkaniyete ve emsal kararlara uygun denkleştirme tazminatının ödenmesini talep ettiği; davalının ise, davacı tarafın keyfi olarak acentelik ilişkisi sonlandırdığını, davalı şirketin acentesine ilişkin tüm masrafları (araç masraflarını) sağlamakla yükümlü olduğuna dair iddiaların gerçek dışı olduğunu, bu iddiaların aksine acentelerin bağımsız bir tüzel kişi olarak kendi masraflarından kendisinin sorumlu olduğunu, hak ediş ödemelerinin eksik yapıldığı iddialarının da haksız, yersiz ve mesnetsiz olduğunu, kıdem tazminatı fon uygulamasına ilişkin taleplere itiraz ettiklerini, özel müşteriler kapsamında değerlendirilen davacı tarafın belirttiği ... gibi müşteriler için Şube/Acente Müdürünün tek başına müşteriye fiyat vermesi ve kazanmasının mümkün olmadığını savunduğu somut uyuşmazlıkta; taraflar arasındaki 30/09/2022 tarihli Acentelik sözleşmesinin davacı tarafından ....Noterliğinin 29/11/2023
tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle feshedildiği, sözleşmenin 5.1.F/a maddesinde "Acentenin
kendine ait araçlarla işi görmesi esastır." ve 5.1.F.c maddesinde " Acente, çalıştırdığı araçların
arızasız ve her türlü hatadan ari olarak trafiğe çıkmasına temin ile sorumludur. Araçların
karıştığı her türlü kaza ve husule gelen hasar ve zararlardan, iş kazaları dahil her türlü maddi manevi
tazminat taleplerinden, bu sebeple açılacak dava masrafları dahil her türlü masraftan acente
doğrudan ve münhasıran sorumludur. Acente çalıştırdığı araçların kasko ve trafik sigortasının ruhsat
sahibi tarafından yaptırılmasını sağlar." hükümlerinin yer aldığı, dolayısıyla davacının kullandığı araçların masraflarının
acente olan davacıya ait olduğu, davacının yaşanılan yoğunluğun davalı şirket yetkililerine defalarca iletilmesi, davalı şirketin en
nihayetinde davacıya 13 metreküplük yeni bir ... araç alabileceği bildirildiği iddiası yönünden, davalı şirketin 13.10.2021 tarihli yazısında "Bölge Müdürlüğümüze bağlı ... Acentemizde ... olarak çalıştırılmak üzere Sn ... adına talep edilen bir adet 2021 Model ...
... 13,0 m3 (önden çekişli) ... Yüksek Tavan - Uzun Şasi
...-255 derece açılır menteşe - Klima - Geri Dönüş Kamerası- 8 Dokunmatik Ekran (SYNC)- Arka
Yük Bölümü LED Aydınlatma marka satın almak istediği araç ... Kargo kampanyasından
faydalanmasını rica ederiz." belirtildiği, bu yazıdan davacının, davalı şirketin kampanyalı araç temininden kendisi bizzat talep ettiği ve istediği aracın tüm
özelliklerinin kendisi tarafından belirlendiği, alınan araç ile ilgili davalı firmanın sadece kampanyalı
indirimli araç alabilmesi için özel olarak izin belgesi düzenlendiği, bunun dışında alınan araç ile ilgili
herhangi bir etkisinin olmadığının anlaşıldığı, davacının ... firmasının kargo işlerinin de verildiği
iddiası yönünden, ... firmasının davacı tarafından bulunmadığı, davalı şirket tarafından
üçüncü araç alımı ile ilgili davacının cirosunun artması için verildiğinin, davalı şirketin yeni müşteri bulmak için davacıya mobbing uygulandığının gerçeği yansıtmadığının bilirkişi heyeti tarafından tespit edildiği, 04.11.2022 ve 14.11.2022 tarihli e postalardan ... Kargo ... Bölge Müdürlüğüne
bağlı olan acenteler ile 01.01.2023 tarihinden sonra uygulanacak olan " hakkedişe konu hedef,
masraf, katsayı ve hakkediş hesaplama standartlarının yeniden belirlenmesi" ile ilgili 08.11.2022
tarihinde bir toplantı yapıldığı, bu toplantıya davacı katılamadığından 14.11.2022
tarihinde ... acentesi ile beraber sadece davacı ve ... Acentesine bu yeni
uygulamanın özel olarak anlatıldığından davacının yeni uygulama hakkında bilgilendirme yapılmadan uygulamaya geçildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığı,
davacıya Kıdem ve İhbar Tazminatı olarak 1.366.703,54 TL, Maaş ve
Diğer Alacaklar olarak 339.842,20 TL ve Kasım/BES 1.343,00 TL ödeme yapıldığı, davalı şirket tarafından davacı adına yapılan hakkedişlerinin incelenmesinde, davalı şirket nezdinde
davacının 120 Hesap Ekstresine göre tüm hakkedişlerinin eksiksiz olarak ödendiği ve
31.10.2023 tarihinde davacıya 172.694,81 TL ödenerek hesabın sıfırlandığı, dolayısıyla davacının bakiyesinin kalmadığı, 13.11.2023 tarihinden 31.12.2023 arasında yapılan işlemlerle davacının davalıya 345.524,46 TL borçlu olduğunun
tespit edildiği, davacı tarafından davalı adına düzenlenen
30/11/2023 tarih ... nolu 1.044.122,09 TL tutarlı 2023 kasım hizmet bedeli açıklamalı faturaya
davalı şirket tarafından ....Noterliği 13/12/2023 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle
faturanın kabul edilmediği ve kayıtlara işlenmediğinin ihtar edildiği,
davacının, davalı şirket Satış Destek Birimi Yöneticisi tarafından
... Bölge Müdürlüğüne bağlı tüm acentelere gönderilen 20.11.2023 tarih 10: 12 AM ve
23.11.2023 15: 23: 20 deki aynı iki adet e postada " Bölgemiz özelinde geçmiş yıllarda
gösterdiğimiz başarıların ışığında bu yıl aşağıdaki tablonun değişeceğine inanıyoruz." mailinin mobbing olarak değerlendirilemeyeceği, mailin acentelere
bir motivasyon olarak değerlendirilmesi gerektiği, sadece ... şubesine özel bir e posta gönderilmediği,
... Bölge Müdürlüğüne bağlı tüm acentelere bilgilendirme amaçlı maillerin
gönderildiğinin bilirkişi heyeti tarafından tespit edildiği, alınan raporun dosya kapsamına uygun, denetime hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla sonuç olarak rapor doğrultusunda; davacıya ait 2023 yılı yevmiye defterinde davalının kayıtlı olduğu, davacının fesih ihtarnamesinden sonra 30.11.2023 tarihi itibariyle hakkedişleri ödendiği ve bakiyenin sıfırlandığı, dolayısıyla davacının
davalıdan alacağının kalmadığı, davalı
tarafından kabul edilmeyerek noter kanalıyla iade edilen 1.044.122,09 TL fatura yönünden davacının alacaklı olduğunu ispat edemediği, davacının yasal defterlerine göre davalı şirkete 2023 yılında itiraz edilen ve kabul edilmeyen fatura
dışında 6.182.973,54 TL hakkediş yaptığı ve bu yapılan hakkedişin davalı şirket tarafından ödendiği, portföy tazminatı yönünden, sözleşmeyi davacının feshettiği, davacının feshi haklı gösterecek bir eylem gösteremediği gibi davacının ..., ..., ... Tekstil, ... Konfeksiyon, ... Tekstil gibi Türkiye Çapında büyük pazar payına sahip şirketleri tek başına davalı şirkete kazandırdığına yönelik iddialarını ispatlayamadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 427,60 TL' nin 615,40 TL maktu karar harcından mahsubu ile kalan 187,80 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 3.600,00 TL'sı arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davalı lehine karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 2.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK. 333. md. uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,
Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/12/2025