Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi - E. 2024/935 - K. 2025/1162

KARAR NO:...
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av....
DAVALI:
1-...
VEKİLİ: Av....
DAVALI:
2- ...

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

Mahkememize açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " 02/05/2024 tarihinde meydana gelen kazada, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan malikinin davalı ..., sürücüsünün dava dışı... olduğu ... plakalı aracın hızı ve dikkatsizliği sonucunda, müvekkili ...'nın işleteni olduğu ... plaka sayılı park halindeki (dava dışı sürücü, park halindeki toplam 5 araca çarpmıştır) aracın sağ arka kısmına çarparak hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, müvekkilinin aracını tamir ettirdiğini, uğranılan zararlardan davalı tarafların sorumlu olduğunu, meydana gelen hasarlar davalı sigorta şirketince açılan hasar dosyasında incelendiğini ve müvekkili hesabına iş bu kaza nedeniyle bir kısım ödemeler yapıldığını, yapılan ödemenin hangi zarar kalemine ilişkin olduğunun belli olmadığını ayrıca araç hasarı ve değer kaybından dolayı oluşan zararların giderilmediğini, araçta meydana gelen hasarlar ... unvanlı tamirhanede tamir edildiğini, bu süreçte aracını kullanamayan müvekkilinin kazanç kaybı olduğunu, sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, başvuruya herhangi bir cevap verilmediğini, başvurudan önce müvekkiline kısmi bir ödeme yaptığı için en geç tarihte temerrüde düştüğünü, arabuluculuk aşaması bittikten sonra haricen davacının hesabına habersiz bir şekilde 01/11/2024 tarihinde 5.000,00 TL daha ödeme yapıldığını, bu ödemenin de talebi karşılamadığını, izah edilen nedenlerle şimdilik 100,00 TL tamirat bedeli, 100,00 TL değer kaybı zararı olmak üzere şimdilik toplam 200,00 TL maddi tazminatın davalı davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, şimdilik kazanç kaybı olarak 100,00 TL maddi tazminatın davalı ...'tan tahsiline karar verilmesi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini " talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " ilgili kazada kaza Tespit Tutanağı incelendiğinde davacı tarafın %75, sigortalı araç sürücüsünün %25 kusurlu olduğunu, müvekkil şirket sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün tali kusurlu olduğunu bu hususların dikkate alınması gerektiğini, aksi halde ise tarafsız bir bilirkişiden kusur durumuna ilişkin rapor alınmasını talep ettiğini, ekspertizin tamamlanması üzerine tespit edilen 34.650,00 TL hasar onarım bedelinden %75 kusur indirimi yapılarak 8.662,50 TL hasar onarım bedeli ödemesi yapıldığını ve aracın onarımının gerçekleştirildiğini, müvekkil şirket poliçeden doğan sorumluluğunu yerine getirdiğini, müvekkil şirket meydana gelen zararı karşılarken zararın kendisine bildiriminden başlayarak hesaplama ve ödeme bölümlerini de içeren bir takım kanun ve yönetmeliklere göre hareket ettiğini, davacının zararı müvekkil sigorta şirketi tarafından karşılandığını ve bu tür sigortalardaki asıl amaç meydana gelen zararı karşılamak olduğundan başvuranın, müvekkil şirketten bakiye tazminat talep etme hakkı bulunmadığını, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, müvekkil şirketin sorumluluğunun kaza tarihi itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu, müvekkil şirketin KDV tutarından sorumlu olmadığını, müvekkil şirkete dava açmadan önce eksik evrak ile başvuru yapıldığından talebin usulden reddi gerektiğini, reel değer kaybı tutarının ödendiğini, müvekkil şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, aracın kazadan önceki hali göz önünde bulundurularak kaza tarihindeki rayiç değerine göre hesap yapılması gerektiğini, hesaplamanın genel şartlara göre yapılması gerektiğini, değer kaybı tespitine ilişkin bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesi halinde 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik ekinde yayınlanan hesapalama yönteminin kullanılması gerektiğini, kazanç kaybı bedeli zorunlu trafik sigortası bakımından teminat dışı olduğunu, avans faizinin reddine karar verilmesini talep ettiklerini, açıklanan nedenlerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini" talep etmiştir.

Davalı ... davaya karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
... Sigorta Şirketi'ne müzekkere yazılarak ... plakalı araç ile ... plakalı araç ve 02/05/2024 tarihli trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, ... plakalı aracın 12/05/2023 başlangıç ve 12/05/2024 bitiş tarihli, ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine, ... Sigorta Anonim Şirketine, ... Sigorta Anonim Şirketine, ... Sigorta Anonim Şirketine, ... Sigorta Anonim Şirketine ve...Bankasına yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Makine Mühendisi bilirkişi...'ın 04/05/2025 tarihli raporunda özetle;
-Kaza olayının maddi hasarlı, yaralanmalı ve birden fazla taraflı bir Trafik Kazası olduğu,
-Raporun 2. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki KÖK NEDEN; sürücü... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde ASLİ KUSURLU SAYILAN TRAFİK KURALLARINDAN ve aşağıda detaylıca bahsetmiş olduğum ilgili maddelerindeki hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, sürüş güzergahındaki yaya ve araç trafiğini kontrol etmemiş, kavşak öncesinde araç hızını azaltmamış, karşıdan karşıya geçen yayalara ilk geçiş hakkını vermemiş, sürüş esnasında aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yapmış, direksiyon hakimiyetini kaybederek yolun kenarında sağ tarafta park halinde bulunan araçlara çarpmış, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, yaşı itibari ile öngörme, yetenek ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır. Bu nedenle ... plakalı araç sürücüsü...' ın meydana gelen trafik kazasında TAMAMEN SORUMLU OLDUĞU,

-Raporun 3. Maddesinde detaylıca belirtildiği üzere;
-Yaya ... ve yaya ...' ın,
-... plakalı araç sahibinin,
-...plakalı araç sahibinin,
-...plakalı araç sahibinin
-... plakalı araç sahibinin,
-... plakalı araç sahibinin kaza olayında bir ihmallerinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmedikleri,
-Raporun 4. Maddesinde belirtildiği üzere; araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın ... plakalı araç sürücüsünün şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığı, bu nedenle ... plakalı araç sahibi ...' ın kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,
-Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,
-Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı,
-Dava konusu araç için 02.05.2024 olay tarihi itibarıyla araç tamirinin ekonomik olduğu, yedek parça ve işçilik olmak üzere %20KDV dahil Araç Hasar Tutarının 41.580 TL olduğu,
-Dava konusu araç için 02.05.2024 olay tarihi itibarıyla İkame Araç Bedelinin 4.000 TL olduğu, ikame araç ödemesi yapıldığına dair bir ödeme dekontunun görülmediği,
-Dava konusu araç için 02.05.2024 olay tarihi itibarıyla Araç Değer Kaybının 18.067 TL olduğu, ... Sigorta A.Ş. Tarafından ... adına 01.11.2024 tarihinde 5.000 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, buna istinaden bakiye değer kaybının 13.067 TL olduğu,
kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı ve davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin itiraz dilekçeleri sundukları görülmüştür.
Davacı vekilinin 09/10/2025 tarihli dava değeri artırım dilekçesi sunduğu harcını tamamladığı, dilekçeden bir örneğin davalı taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, meydana gelen trafik kazasında davacının aracında meydana gelen değer kaybı, hasar bedeli zararı ve aracı kullanamamaktan kaynaklı ikame araç bedeli zararının tazmini talebine ilişkindir.
Davacı taraf dava dilekçesinde,02/05/2024 tarihinde davacıya ait ... plakalı araca davalı ...'ın işleteni olduğu dava dışı sürücü... sevk ve idaresindeki, davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın çarpması şeklinde trafik kazası meydana geldiğini, davacının aracında değer kaybı ve ikame araç bedeli zararı ve hasar zararı oluştuğunu belirterek 100,00 TL değer kaybı ve100,00 TL kazanç kaybı/hak mahrumiyeti ve 100,00 TL tamirat bedeli talep etmiştir.
Sigorta poliçelerinin incelenmesinde, ... plakalı aracın davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde ZMMS sigortalı olduğu, kaza tespit tutanağına göre aracın sürücüsünün firar olduğu, diğer davalı ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.
KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;
Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Somut uyuşmazlıkta, kazaya karışan aracın davalı Ray Sigorta A.Ş nezdinde sigortalı olduğu, davacının davalı sigorta şirketine 23/01/2024 başvurduğu ve burada hasar dosyasının açıldığı dolayısıyla davacının yasada öngörülen sigortacıya başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Aksi yöndeki itiraza itibar edilmemiş, dava şartlarının mevcut olduğu değerlendirilmiştir.
-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,

Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç konusunda rapor almıştır.
Mahkememizce uzman bilirkişiden alınan kusur - hesap raporu ve tüm dosya kapsamına göre ... plakalı araç sürücüsünün 'ın meydana gelen trafik kazasında Karayolları Trafik Kanunu KTK 52/1-a-b, 74,84/1-l maddelerini ihlal ettiği ve dava konusu kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Alınan rapor kaza tespit tutanağı, ve tüm dosya kapsamı ile uyumlu olduğundan mahkememizce hükme de esas alınmış davalı vekilinin aksi yöndeki beyanlarına itibar edilmemiştir.
-İkame araç bedeline ait değerlendirmede;
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.
Alınan rapora göre davacının aracının 8 günde tamir edilebileceği, davacıya ait araca emsal bir aracın günlük kiralama bedelinin 500,00 TL olduğu, buna göre 4.000 TL ikame araç bedeli hesaplanmış olduğu anlaşılmış mevcut hesaplamalar dosya kapsamına uygun bulunmakla mahkememizce hükme esas alınmıştır.
-Değer kaybına dair değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.
Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olup davacının kazadan önceki hasarsız değerinin 309.356 TL olduğu hasarlı değerinin ise 272.500 TL olduğu her ne kadar raporda çıkarma işleminde yapılan hata ile değer kaybı 18.067 TL olarak bulunmuş olsa da gerçek değer kaybının 36.856 TL olduğu anlaşılmış davalı sigorta şirketi tarafından 11/01/2024 tarihinde 5.000,00 TL ödenmiş olup davalı tarafça bu ödemenin değer kaybı ödemesi olduğu açıklanmakla yapılan mahsup işlemi sonucu davacının bakiye değer kaybı zararının 31.856,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
- Hasar bedeli zararına dair değerlendirmede;

Dava konusu aracın hasar durumu nazara alınarak yapılan değerlendirmede bilirkişi raporu ile dava konusu araçta oluşan hasarın tamir bedelinin 41.580,00 TL olduğu tespit edilmiş davalı sigorta şirketi tarafından 03/06/2024 tarihinde 8.662,50 TL ödenmiş olduğu dikkate alınarak toplam zarar miktarından indirildiğinde davacının 32.917,50 TL hasar bedeli zararının olduğu anlaşılmıştır.
-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).
Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi hasar bedeli değer kaybından sorumludur.
Ancak Sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olacaktır. Somut olayda kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin ZMMS sorumluluk limiti 200.000,00 TL olup tespit edilen hasar bedeli ve değer kaybı tutarı teminat limiti kapsamındadır.
- Temerrüt ve Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır.
Anılan açıklamalar uyarınca davacının davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine davacıya 03/06/2024 tarihinde kısmi ödeme yapıldığı anlaşılmakla bu tarih temerrüt tarihi olarak kabul edilmiştir.
Davalı işleten yönünden 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir. Bu nedenle hükmedilen ikame araç bedeli tazminatına haksız fiilin işlendiği02/05/2024 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekmiştir.

Davacı dava ve ıslah dilekçesinde avans faizi talep etmiş ise de sigortalı araç hususi nitelikte olduğundan hükmedilen tazminata yasal faiz uygulanmıştır.
Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;
Yargılama sonunda toplanan tüm delillere ve benimsenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca, davanın kabulü ile; 32.917,50 TL hasar bedeli, 31.856,00 TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 64.773,50 TL'nin (davalı ... Sigorta yönünden poliçe limiti olan 200.000 TL ile sınırlı olmak üzere)davalı Quick Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 03/06/2024 tarihinden diğer davalı ... yönünden kaza tarihi olan 02/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,4.000,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan 02/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi görüş ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
-Arabuluculuk ücretine ilişkin değerlendirmede;
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.
Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.
Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.
Yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilerek arabuluculuk masrafları davacı üzerinde bırakılmıştır. (Bkz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi Esas, Karar sayılı ilamı)

Yukarıda açıklanan nedenler ile;
Davanın kabulü ile;
1-32.917,50 TL hasar bedeli, 31.856,00 TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 64.773,50 TL'nin (davalı ... Sigorta yönünden poliçe limiti olan 200.000 TL ile sınırlı olmak üzere)davalı ... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 03/06/2024 tarihinden diğer davalı ... yönünden kaza tarihi olan 02/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-4.000,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan 02/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 4.697,92 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 427,60 TL ve tamamlama harcı 1.170,00 TL toplamı 1.597,60 TL'nin mahsubu ile eksik 3.100,32 TL harcın (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 2.920,00 TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

5-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL peşin harç, 1.170,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.025,20 TL harcın (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 1.907,41 TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 5.948,50 TL yargılama giderinin (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 5.602,52 TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

8-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

9-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
10-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
11-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/12/2025