Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi - E. 2024/1291 - K. 2025/1955

Tazminat (Kasko)

Taraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 27/06/2022 tarihinde davacı müvekkiline ait olan ... plakalı araç ile aracın sürücüsü ...'ın Ankara Çubuk istikametinden Şabanözü istikametine seyir halinde iken, ön ilerisindeki dava dışı sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, meydana gelen kazanın oluşumunda, ... araç sürücüsü ...'nin asli ve tam kusurlu olup, müvekkiline ait aracın kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin aracının davalı sigorta şirketince kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı sigorta tarafından 28.090,00 TL ödeme yapılmış ise de bu ödemenin müvekkilinin zararını karşılamadığını, yaptırılan ekspertiz raporunda hasarın 103.200,00 TL olduğunun anlaşıldığını belirterek şimdilik 500,00 TL hasar bedelinin davalı taraftan kaza tarihi olan 27/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline, ekspertiz raporu ücreti olan 2.183,00 TL'nin davalı taraftan kaza tarihi olan 27/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, talebini 09/05/2024 tarihinde ıslahen 35.622,47 TL'ye artırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; rent a car kasko poliçelerinin özel nitelikli olup teminat koşulları, muafiyetleri ve poliçe bedellerinin diğer kasko poliçelerinden farklılık gösterdiğini, poliçe içeriğinin taraflar yönünden bağlayıcı olduğunu, yapılan incelemede davacının hasarının 45.453,20 TL olduğunun anlaşıldığını, %25 onarım yeri klozu gereğince 9.363,25 TL muafiyet uygulandığını, sonucunda 29/07/2022 tarihinde 28.090,00 TL ödeme yapıldığını, ekspertiz ücretinin kabulüne olanak olmadığını, talep edilen faiz başlangıç tarihinin ve türünün de haksız olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davacıya ait aracın kaza tarihinde rayiç bedelinin 200.000,00 TL olduğu, poliçe kapsamında aracın söz konusu rayiç bedelinden %4 muafiyet uygulanmasının kararlaştırıldığı anlaşılmış olup, 27/06/2022 tarihli trafik kazası neticesinde davacıya ait araçta KDV dahil 92.949,96 TL hasar oluştuğu, davalı sigorta şirketi tarafından ise 29/07/2022 tarihinde 28.000,00 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin davacının zararını karşılamadığı ve bilirkişi raporu ile de hesaplandığı üzere poliçe kapsamında uygulanması gereken muafiyetlerin de düşümü sonrasında davacının bakiye 35.622,47 TL zararının bulunduğu, bu miktara KTK md. 99 gereğince başvuru tarihine göre 11/07/2022 temerrüt tarihinden itibaren, davacının tacir sıfatı ile aracın kullanım amacına göre avans faizi işletilebileceğinin kabul edildiği, bunun yanında davacının TTK md. 1426 gereğince makul giderler kapsamında olan 2.183,00 TL ekspertiz ücretini de davalı sigorta şirketinden talep etmekte haklı olduğu ve bu bağlamda 2.183,00 TL ekseptriz ücretinin davacı lehine yargılama giderlerine dahil edilerek karara bağlanması gerektiği (Emsal: Yargıtay 17. HD.'nin 16/05/2011 tarih ve 2010/9660 Esas, 2011/4821 Karar sayılı ilamı) sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hasar olarak belirlenmeyen airbag beyninin hasara dahil edilmesinin mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik inceleme ile hazırlandığını gösterdiğini, tespit edilen hasar bedelini kabul etmediklerini, eksper raporu bedelinin fazla olup, amacın davalıyı zarara sokmak olduğunu, mahkemece KTK'nun 99 maddeye göre belirlenen temerrütün usul ve yasaya aykırı olup, davalının ancak dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olabileceğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan araç hasar tazminatı istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Dosya kapsamında yer alan ... Rent A Car Kasko Sigorta Poliçesi incelendiğinde; davacıya ait ... plaka sayılı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde 24/05/2022-24/05/2023 tarihleri arasında ... Rent A Car Kasko Sigorta Şirketi tarafından Kasko Sigorta Poliçesi düzenlenmek suretiyle kasko sigortasının yapıldığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında yer alan bilirkişi heyeti tarafından tanzim olunan 11/02/2024 tarihli raporda özetle; davacının maliki olduğu ... plakalı aracında oluşan hasar tutarından davalı sigorta
şirketi tarafından düzenlenen kasko sigorta poliçesinde yer alan genel ve servis muafiyetleri ile ödenen tazminat bedeli mahsubu sonrası bakiye zararının olay tarihi KDV hariç 24.988,36 TL, KDV dahil ise 35.622,47 TL olduğu, davacının aracında meydana gelen hasara bağlı bakiye zararının davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen ilgili kasko sigorta poliçesi kapsamında karşılanabileceği,
davacı tarafından ... Ekspertiz Hizmetleri firması tarafından alınan rapora istinaden
02/08//2022 tarihinde düzenlene faturaya istinaden ödenen KDV dahil 2.183,00 TL ekspertiz ücreti ile faiz yönünden talebinin mahkeme takdirine matuf olduğunun bildirildiği görülmüştür.
Davacının aracında oluşan hasara bağlı zararın giderilmesi amacıyla davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden açılan 1021382 numaralı hasar dosyası kapsamında ... Sigorta Ekspertiz
Firması, Sigorta Eksperi ... tarafından ... plakalı aracın incelemeleri yapılarak 21/07/2022
tarihli 36.603,30 TL (28.759,73 TL iskontolu) muhtelif yedek parça, 8.850,00 TL işçilik bedeli kalemleri
dahil edilen KDV hariç 45.453,30 TL bedelli ekspertiz raporu düzenlendiğini, davalı sigorta şirketi tarafından Sigorta Eksperi ... tarafından yapılan tespitlere istinaden
davacıya hasar tutarı 45.453,30 TL – 8.000,00 TL + 9.363,25 TL muafiyet tenzilatı sonrası = 28.090,05 TL
tazminat ödemesinin davacıya 2.090,05 TL olarak 02/06/2023 tarihinde yapılmış olduğu dosya kapsamında yer alan hasar dosyasıyla sabittir.
Davacı tarafından ... plakalı aracında meydana gelen hasar tutarına ilişkin ... Sigorta Ekspertiz Firması'na yaptırılan Sigorta Eksperi ... tarafından düzenlenen 02/02/2022 tarihli 87.950,00 TL
muhtelif yedek parça, 15.250,00 TL işçilik bedeli kalemleri dahil edilen KDV dahil 103.200,00 TL bedelli
ekspertiz raporu düzenlenmiştir.
Mahkemece yargılama sırasında aldırılan bilirkişi raporunda, dava konusu kaza sonucu davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasara bağlı olarak onarılması ve eski hale getirilmesi için değişmesi gerekli parçalar ile işçilik işlemlerinin olay tarihi itibarıyla serbest piyasa rayiçleri üzerinden temin edilebilir orjinal malzeme ve işçilik bedelleri hesaplanarak parça ve malzeme bedelinin 67.121,15 TL, işçiliğin 11.650,00 TL olmak üzere kdv dahil hasar tutarının 92.949,96 TL olduğu ve sigorta şirketince yapılan ödemeler de mahsup edildiğinde davacının bakiye kdv dahil gerçek zararının 35.622,47 TL olduğunun denetime elverişli bir şekilde tespit edildiği görülmüştür.
Davalı tarafça bilirkişi tarafından tespit edilen hasarda, sigorta şirketince hasarlı parçalar arasında airbag beyni bulunmamasına rağmen bu parçanın da sayılmış olmasının incelemenin eksik yapıldığını gösterdiği ileri sürülerek istinafa gelinmiştir.
Yargılama kapsamında tanzim olunan ve hükme esas alınan 11/02/2024 tarihli kök bilirkişi raporunda, "airbag beyni"de hasarlı parça olarak sayılmak suretiyle tespit edilen 7.090,40 TL bedeli hasar miktarına eklenmiştir. Davalı vekilince istinaf itirazları ile aynı olacak şekilde kök rapora itiraz edilmesi sonucu bilirkişi heyetinde tanzim olunan 21/04/2024 tarihli ek raporda, airbag beyninin aracın kaza esnasında sensörlerden gelen sinyalleri değerlendirerek kaza şiddetine göre araçta bulunan airbag mekanizmasını ateşleyerek ve emniyet kemer mekanizmasını içindeki bilyeler sayesinde emniyet kemerini geri sararak devreye girmesini sağladığı, dava kaza sonucu davacının maliki olduğu aracın kaza sonrası aldığı darbe sonucu airbag sensörlerinin algılaması neticesinde airbag beyni devreye girerek hava yastıkları açması ve ilgili airbag beyni ünitesinin uyarı / arıza vermesi ve kodlama işlemi yapılması durumda tekrar aracın darbe alması durumunda beynin algılamama devreye girmemesi gibi sorunlar çıkartma ihtimali nedeniyle değiştirilmesinin uygun olduğu kanaatine varıldığının bildirildiği, dolayısıyla söz konusu hasar kaleminin de bilirkişice hesaplamaya dahil edilmesinin bilirkişi raporunun eksik değil ayrıntılı ve titiz inceleme sonucu tanzim edildiğini gösterdiği, davacının davalıdan talep edebileceği tazminata ilişkin ayrıntılı, gerekçeli, denetime ve ve hüküm vermeye elverişli rapor sunulduğu dikkate alındığında, davalı tarafın hasar miktarının belirlenmesi noktasında eksik inceleme ile karar verildiğine yönelik istinaf itirazının dinlenme olanağının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafça eksper ücreti olarak ödenen 2.183,00 TL'ye ait makbuz dosya arasında yer aldığı, eksper ücretinin yargılama gideri kapsamında davalıdan tahsil edilebileceği, bu giderlerin de yargılama giderleri kapsamında davalıdan tahsiline karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur.
Öte yandan, davalı vekilince davalının ödeme yapmakla temerrüte düşmüş sayılamayacağı, aleyhine hükmedilen faizin, dava tarihinden itibaren işlemeye başlaması gerektiği ileri sürülmüştür.
Davacı tarafça hasar tazminatının kaza tarihi olan 27/06/2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesini talep etmiş ve mahkemece KTK'nun 99 maddesine göre, 11/7/2022 tarihinde temerrütün gerçekleştiği kabul edilerek bu tarihten itibaren temerrüt faizine hükmedilmiştir.
Davacı yan, dava dilekçesinde hüküm altına alınan alacağa avans faiz işletilmesini talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık TTK'da düzenlenen ve mutlak ticari işlerden olan sigorta sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Bu durumda mahkemece hüküm altına alınan tazminata ticari faiz niteliğindeki avans faizi işletilmesi gerekmiş olup, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazının da reddine karar vermek gerekmiştir. (Emsal Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 30/09/2013 tarih, 2013/10862 Esas 2013/13042 Karar).
TTK'nun 1427. maddesinde, sigorta bedelinin rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan 45 gün sonra muaccel olacağı belirtilmiş, aynı maddenin 4. bendinde borç muaccel olunca sigortacının ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşeceği belirtilmiştir.
Somut olayda ise, davalının kısmi ödeme yaptığı dikkate alındığında, ihbardan 45 gün sonra hesaplama yapılmaksızın davalı sigorta şirketi kısmi ödeme yaptığı 29/07/2022 tarihinde temerrüte düşmüş sayılması gerekmektedir.
Hal böyle olunca, mahkemece somut olaya uygun düşmeyen, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasıcısı için geçerli olan KTK 99 maddeye göre (başvuru tarihine 8 iş günü eklenerek) 11/07/2022 tarihi, temerrüt tarihi olarak belirlenerek hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.
Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında temerrüt tarihi/faiz başlangıç tarihi yönünden isabet görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun faiz başlangıç tarihi yönünden kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacının davasının kabulü ile 35.622,47 TL bakiye hasar bedelinin temerrüt tarihi olan 29/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
A)1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun temerrüt tarihi/faiz başlangıç tarihi yönünden KABULÜ ile,
Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/06/2024 tarih ve 2023/431 Esas 2024/430 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1).b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

2-Davanın KABULÜ ile 35.622,47 TL bakiye hasar bedelinin 29/07/2022 temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

3-Davacının 2.183,00 TL ekspertiz ücreti talebinin davacı lehine yargılama giderleri arasında değerlendirilmesine,

4-Alınması gereken 2.433,37 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL ve 662,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.690,67 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davacı tarafça yatırılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç, 662,00 TL ıslah harcı, 176,00 TL tebligat, 92,00 TL müzekkere gideri, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 2.183,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 9.274,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

9-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
B)1-Davalı taraftan istinaf karar harcı olarak alınan 608,34 TL istinaf nispi karar harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde davalı tarafa iadesine,

2-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan dosyanın istinafa gönderim giderinin 394,00 TL yargılama giderinin sonuçta davanın kabulüne karar verildiğinden davalı üzerinde bırakılmasın,

3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 30/12/2025

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi