ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Maddi Tazminat
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24/07/2021 tarihinde müvekkili ...'un maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile ... Sigorta A.Ş. tarafından ... poliçe numarasıyla sigortalanrığıhı ...'ın maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı araç ve dava dışı ...'nın maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı araç arasında maddi hasarlı kazanın meydana geldiğini, kazada olay tarihinde Denizli ili ... kavşağı mevkiinde davalı idaresindeki ... plakalı araç ile ... alt geçit sağ şerit üzerinde seyir halinde iken aracının sağ ön kısımları ile aynı istikamette seyir halinde olan dava dışı ... plakalı aracın arka sol köşe kısımlarına çarpıp seyre devam ettiğini ve müvekkili idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarptığını, kazada müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin maliki olduğu aracın pert durumda olduğunu, müvekkilinin aracı kaza tarihinden beri kullanamamakta olup süreç boyunca aracından mahrum kaldığını, 24.07.2021 tarihli kaza nedeniyle müvekkilinin aracının pert durumda olmasından dolayı şimdilik 50,00 TL pert bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkilinin aracından mahrum kalmasından doğan şimdilik 50,00 TL mahrum kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte araç maliki ...'tan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve hak düşürücü süreler yönünden davanın reddini talep ettiğini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, Karayolları Trafik Kanunu gereğince davacının usuli yükümlülüğü olan başvuru şartını yerine getirmeksizin dava açtığından davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının başvuru şartlarını eksiksiz ve zamanında yerine getirdiğini ispatlamasının gerektiğini, mahrumiyet bedelinin poliçe ile teminat altına alınmadığından müvekkilinin buna ilişkin bir sorumluluğu bulunmadığından davacının talebinin reddinin gerektiğini, kaza tarihinden itibaren faiz talebinin hatalı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; ".... Davalı sigorta şirketine sigortalı aracın davalı sürücüsünün aynı şerit ve aynı istikamette önünde seyreden vasıtayı güvenli bir mesafeden izlemesi gerekirken gerekli ve güvenli mesafeden takip etmediğinden davacıya ait araca arkadan çarpması neticesinde meydana gelen kazada davalı sigorta şirketine sigortalı aracın davalı sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu ve aracın perte ayrılması gerektiği ile 50.000,000 TL pert bedeli, 5.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin hesaplandığı, bilirkişi raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla, bedel artırım beyanı dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiş olup davalı tarafından sigortalanan aracın kamyonet otomobil olması nedeniyle avans faiz işletilmesi gerek ise de dava dilekçesinde yasal faiz talep edilmesi ve taleple bağlılık ilkesi gereğince yasal faiz işletilmesine dair karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davacı vekili tarafından bilirkişi raporu ile belirlenen pert bedelinin tamamı davalı sigorta şirketinden de talep edilmiş ise de; kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limitinin 80.000,00 TL olması ve aynı kazaya ilişkin daha önce bir kısım ödeme yapılmış olması nedeniyle sigorta şirketi yönünden bakiye poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir. Trafik sigortasında 2918 sayılı kanunun 99. maddesi gereğince sigortacı başvurudan itibaren 8 iş günü içinde zararı gidermelidir. Zarar gidermeyen sigortacı 8 iş gününün dolmasından sonra temerrüte düşer. Somut olayda davacı tarafından davalı sigortaya 15/10/2021 tarihinde başvuru yapılmış olup 8 iş günü içerisinde davalı tarafından zarar giderilmediği, bu haliyle davalının 28/10/2021 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü anlaşılmakla 28/10/2021 tarihinden itibaren faiz işletilmesine dair karar verilmiştir. Yargıtay'ın istikrar kazanmış ilke ve uygulamalarına göre, haksız eylemden kaynaklanan zarar haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale geleceğinden davalı ... yönünden olay tarihi olan 24/07/2021 tarihinden itibaren faiz işletilmesine" karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna karşı 20/04/2022 tarihli itiraz dilekçeleri ile kaza tarihi olan 24/07/2021 tarihinde müvekkilinin aracının piyasa değerinin raporda belirtildiği gibi 120.000,00 TL dolaylarında olmadığını, Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş ve ... Karar sayılı delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporunda aracın belirlenen piyasa değeri ile farklılıklar olduğunu, bu farklılıkların giderilmesi için yeniden rapor aldırılması gerektiğini, aracın kaza tarihinden bu yana serviste bekliyor olması sebebiyle raporda belirlenen araç mahrumiyet bedelinin gerçeği yansıtmadığını, gerçeğe aykırı bilirkişi raporunun hükme esas alınmamasını ve bahsedilen hususlar göz önüne alınarak yeniden bir bilirkişi incelemesi yapılmasının talep edilmesine rağmen bilirkişi raporunda hükmedilen bedeller nazara alınarak karar verildiğini, kaza tarihi olan 24/07/2021 tarihinde müvekkiline ait 2011 model Volkswagen marka Polo marka aracın piyasa koşullarındaki emsal araçlara göre değeri mahkemenin kararına konu edilen 13/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda belirlenen 120.000,00 TL dolaylarında olmadığını, bilirkişi tarafından bu bedelin nasıl tespit edildiğine dair raporda somut bir açıklama da bulunamadığını, aracın rayiç bedeli hususunda bilirkişice yeterince bir inceleme yapılmadığını ve gereği gibi inceleme yapılmadan raporun hükme esas alındığını, aynı bilirkişi raporunda aracın kazadan sonra genel piyasa ve sovtaj araştırmaları, hasarın incelenmesi gibi aşamalar sonunda hasarın sonlandırılması için geçecek sürenin ortalama 25 gün olduğu kanaatine varıldığını, ancak müvekkilinin aracından mahrum kaldığı ve aracını zorunlu ihtiyaçları için dahi kullanamadığı dönem 25 günden fazla olup müvekkilinin bu konuda da ciddi anlamda hak kaybına uğradığını, yerel mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporunun gerçek zararın oldukça ötesinde olup bu rapor esasa alınarak hüküm verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı sigorta şirketinin müvekkilinin aracının pert duruma gelmesi ile ilgili zararın tamamından sorumlu olması gerektiğini, taraflarınca 20/04/2022 tarihli dilekçe ile davalı sigorta şirketince davaya konu kaza nedeniyle kazada zarar gören diğer araçların zararlarının karşılanıp karşılanmadığı, karşılanmış ise bu miktarın ne olduğuna dair davalı sigorta şirketine müzekkere yazılması istenildiğini, yerel mahkemece talepleri doğrultusunda müzekkere yazıldığını, ancak davalı sigorta şirketinin cevabi yazısında ayrıntılı ve açıkça anlaşılabilecek bir şekilde karşılanan zararın ne olduğunun bildirilmediğini, bu sebeple ortada bir belirsizlik söz konusu iken bu belirsizliğin giderilmediğini ve davalı sigorta şirketi pert bedelinin 47.192,02 TL ile sorumlu tutulduğunu, bu haliyle de yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre davacının dava açmadan evvel müvekkili şirkete talebi ile ilgili gerekli tüm evraklarla birlikte yazılı başvuru yapması gerekirken müvekkili şirket tarafından istenilen evrakların temin edilmeden ve müvekkili şirkete iletilmeden doğrudan doğruya pert bedeli ve araç mahrumiyet bedeli yönünden tazminat talepli dava açmasının kanuna aykırı olup davanın müvekkil şirket açısından reddedilmesi gerektiğini, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar olmamasına rağmen davanın kabul edildiğini ve ilk derece mahkemesince karar verildiğini, bundan ötürü ilk derece mahkemesi kararının bozulması gerektiğini, ilk derece mahkemesi tarafından verilen karara karşı itirazları baki kalmak kaydıyla müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olup, mevcut dosya kapsamında kaza başına maddi poliçe limitinin 86.000,00 TL olduğunu, 24/07/2021 tarihinde meydana gelen beş (5) araçlı yaralanmalı-maddi trafik kazasında, zarar görenlere tazminat ödemesi yapılmış olup poliçe limitinin tükendiğini, işbu sebeple ilgili kararda hükmedilen tutarda limit aşımı bulunduğunu, dolayısıyla ilk derece mahkemesi tarafından hükmedilen kararın hukuka aykırı olduğunu, ZMMS genel şartlarına göre araç mahrumiyet bedelinin teminat kapsamında olmadığı halde ilk derece mahkemesi tarafından araç mahrumiyet bedeline hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Dava, trafik kazası nedeniyle hasar bedeli ile birlikte ikame araç bedeline dair maddi tazminat istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Somut dosyada; 24/07/2021 tarihinde davacı ...'un maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ... poliçe numarasıyla sigortalanan ...'ın maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı araç ve dava dışı ...'nın maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı araç arasında maddi hasarlı kazanın meydana geldiği, kazada olay tarihinde Denizli ili ... kavşağı mevkiinde davalı idaresindeki ... plakalı araç ile ... alt geçit sağ şerit üzerinde seyir halinde iken aracının sağ ön kısımları ile aynı istikamette seyir halinde olan dava dışı ... plakalı aracın arka sol köşe kısımlarına çarpıp seyre devam etmesi sonrası davacı idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması nedeniyle davacının aracında oluşan hasar ile birlikte ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminat istemli davada ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile, 50.000,00 TL pert bedelinin davalı ... Sigorta AŞ'den poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 28/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'tan olay tarihi olan 24/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ... Sigorta AŞ 47.192,02 TL ile sorumlu olmak üzere) davalı ... Sigorta AŞ yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine, 5.000,00 TL araç mahrumiyet zarar bedelinin davalı ...'tan olay tarihi olan 24/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından yukarıda açıklanan nedenlerle istinaf isteminde bulunulduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin dosyada yer alan ve davacının aracında oluşan hasara yönelik hazırlanan bilirkişi raporunun hatalı olduğu belirtilerek istinaf isteminde bulunulmuşsa da hazırlanan 15/04/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda davacı aracının haksız fiil tarihi itibariyle daha önceki zamanda pert - total olarak ağır hasar kaydının bulunması da gözetilerek rayiç değerinin 95.000,00 TL olarak belirlenmesinde, yine sovtaj bedelinin 45.000,00 TL olarak tespitine yönelik değerlendirmelerinin hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırı bir husus bulunmadığı gibi davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının da yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Diğer taraftan, davacı tarafından dava tarihinden evvel davalı sigorta şirketinğ başvurunun yapılmış olması, davacının HMK 107. maddesi uyarınca hasar bedeli ile birlikte ikame araç bedeline yönelik zararının dava tarihi itibariyle net olarak belirli olmaması göz önüne alınmakla belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararının bulunması, yine davalı sigorta şirketi bakımından davacının araç mahrumiyeti - ikame araç bedeline yönelik herhangi bir tazminat talebinin olmaması gözetildiğinde davalı sigorta şirketinin bu yönlerdeki istinaf istemlerinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Ancak, ilk derece mahkemesince davalı sigorta şirketinin limit dahilinde sorumluluk miktarının 47.192,02 TL olduğu, ifade edilerek hüküm kurulmuşsa da dosyada yer alan ZMSS poliçesi incelendiğinde araç başına sigorta teminat limitinin 43.000,00 TL olduğu sabit olup, ilk derece mahkemesince kaza başına toplam davalı sigorta şirketinin teminat limitinin 86.000,00 TL olduğu kabul edilerek kazada hasar gören dava dışı 3. aracın hasar bedeli olarak ödenen 38.807,98 TL bedelin mahsubu ile bakiye 47.192,02 TL bakımından davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna hükmedilmiş olması doğru görülmemiştir.
Şöyle ki, ZMSS poliçesinde araç başına 43.000,00 TL olan limitin başka araçların zarar görmesi nedeniyle toplam limitten bakiye kalan limit de eklenmek suretiyle aşılamayacağı sabit iken ilk derece mahkemesince toplam hasar limiti göz önüne alınarak araç başına limit değeri olan 43.000,00 TL'yi aşar miktarda davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna yönelik karar verilmesi nedeniyle davalı sigorta şirketi vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazlarının yerinde olduğu kanaatine varılmıştır.
Sonuç olarak, davacı vekilinin yukarıda açıklanan nedenlerle istinaf istemlerinin reddi ile birlikte davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyada toplanan deliller de nazara alındığında ayrıca yargılama yapılması gerekmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun REDDİNE, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜYLE; yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/03/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-Davanın KABULÜ ile,
50.000,00 TL pert bedelinin davalı ... Sigorta AŞ'den poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 28/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'tan olay tarihi olan 24/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,(davalı ... Sigorta AŞ 43.000,00 TL ile sorumlu olmak üzere)
5.000,00 TL araç mahrumiyet zarar bedelinin davalı ...'tan olay tarihi olan 24/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya VERİLMESİNE
a-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 3.757,05 TL harcın 80,70 TL peşin harç ve 937,60 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.018,30 TL harçtan mahsubuyla bakiye 2.738,75 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, (davalı sigorta şirketi 1.919,03 TL ile, diğer davalı harcın tamamından sorumlu olmak üzere)
Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/05/2023 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı, ... Harç sayılı harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince İPTALİNE,
b-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ile 80,70 TL peşin harç ve 937,60 tamamlama harcı toplamı 1.099,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
c-Davacı tarafından yapılan davetiye gideri, posta masrafı, bilirkişi masrafından oluşan toplam 1.421,05 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselislen alınarak davacıya VERİLMESİNE, (davalı sigorta şirketi 1.111,03 TL ile, diğer davalı yargılama giderinin tamamından sorumlu olmak üzere)
d-Arabuluculuk aşamasında sarf edilen 1.360,00 TL'nin yargılama gideri olarak 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil edilmek üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye GELİR KAYDINA,
e-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, (davalı sigorta şirketi 43.000,00 TL sinden sorumlu olmak üzere)
f-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince ilk derece mahkemesince karar kesinleştiğinde ilgiliye İADESİNE,
3-İstinaf incelemesi yönünden;
a-Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 759,36 TL nispi istinaf karar harcının talebi halinde davalı ... Sigorta A.Ş.'ye İADESİNE,
b-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50 TL istinaf karar harcının davacı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,
c-Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından istinaf incelemesi için yapılan 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 145,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 637,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ye VERİLMESİNE,
d-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
e-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar leh ve aleyhine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
f-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
4-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olarak karar verildi. 30/12/2025
...