İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket ile müvekkili arasında 24/12/2021 tarihinde 01/01/2022 ile 01/01/2025 tarihleri arasında geçerli olmak üzere maaş ödemeleri protokolü imzalandığını, protokol' ün "promosyon ödemesi ile ilgili hükümler" başlıklı 3.1. Maddesi gereğince maaş ödemelerinin protokol süresi olan 01/01/2022-01/01/2025 tarihleri arasında müvekkili bankadan yapılması karşılığında KDV dahil olmak üzere davalılardan ...' ya 99.000 TL, ... Yapı' ya 1.122.000 TL ve ...' a 264.000 TL olmak üzere toplam 1.485.000 TL promosyon ödemesi yapılmış olduğunu akdedilen 03/01/2022 tarihli ek protokol ile protokolün yürürlük tarihleri bir ay ötelenerek protokolün 01/02/2022 ile 01/02/2025 tarihleri arasında geçerli olacağını kararlaştırıldığını, maaş ödemelerinin minimum 450 personele ait maaş ödemesi yapması koşuluyla ödendiği hüküm altına alındığını, davamında davalının 1033 den daha az personele maaş ödemesi yapması durumunda, davalının müvekkili bankaya promosyon tutarını iade edeceğine ilişkin kurallar düzenlendiğini, eğerki davalı 450 personele ödeme yaparsa ya da süresinden önce fesih söz konusu olursa mücbir sebep de dahil olmak üzere sebebi ne olursa müvekkili bankaya kıstelyevm esasına göre müteselsil sorumluluk dahilinde promosyon iadesi yapacağını, protokolün 01/02/2025 tarihine kadar yürürlükte kalacağı açıkça kararlaştırılmışken farklı bankadan daha yüksek promosyon ödemesi alma gayesi olduğu düşünülen davalılar tarafından hukuki dayanakta yoksu ve afaki iddialarla protokolün fesih edildiğinin bildirildiğini, protokolün davalılar tarafından afaki iddialarla süresinden önce haksız şekilde feshedildiğini, promosyon iadesi yükümlülüğü tartışmasız olan davalıların haksız feshi nedeniyle ayrıca cezai şart bedeli ödeme yükümlülüğü de doğduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile protokolün haksız feshi kaynaklı olarak cezai şart alacağının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 100.000 TL kısmının müvekkili bankanın alacak talebine ilişkin ihtarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... VE ... şirketleri vekili cevap dilekçesinde; Davalılar davacı bankaya taahhütlerini yerine getirmiş ve en az 450 personel sayısını tamamladığını, Hatta ilk yıl için belirlenen %10 luk personel sayısı artışını da sağlayarak sözleşmede belirtilen ek promosyon bedelinin ödeme koşullarını yerine getirdiğini, Bu durumun personel ödeme listeleri ile sabit olduğunu, akabinde davacı banka ek promosyon bedelini sözleşme hükümlerine aykırı olarak yerine ödemediğini, davacı banka bu haliyle sözleşme şartlarına uymadığını, davacı tarafın sözleşme şartlarına uygun davranmaması nedeniyle, davalılar tarafından keşide edilen.... Noterliğinin 03.11.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile taraflar arasında ki sözleşme haklı nedenle sonlandırıldığını, davacı tarafın bu ihtarname karşılık vermiş olduğu cevapta bu ek promosyon bedelinin ödenmediğini de ikrar edildiğini, her ne kadar bu hususta ek protokol imzalanmadığı belirtilmişse de dosya içinde ki ana protokolde bu hususun sabit olduğunu, davacı dava dilekçesinde de sözleşme şartlarına aykırı davrandığını davacı taraf kabul etmiş, hukuka aykırı olarak talep edelen bedelde kendi hesaplarına göre mahsup yaparak sözde kalan bedeli talep ettiğini, mahkemenin de bu bedeli hesaplaması gerektiğini, davacı taraf basiretli bir tacir gibi davranmayarak, tüm yazışmalara rağmen sözleşme şartlarını yerine getirmediğini, müvekkili haklı nedenle iş akdini feshettiğini, bu sebeple davacı tarafın davası haksız olup reddedilmesi gerektiğini, maaş ödemeleri protokolü tam iki taraflı bir sözleşmedir ki bir taraf edimini yerine getirirken diğer tarafta kendi edimini yerine getirmekte ve bunu talep edebildiğini, davacı banka 11 ay boyunca hiçbir cevap ve formül üretmeden sadece cevapsız kalarak zaman geçirmiş ve sözleşme 3.1 gereği ödemesini yapmadığını, ek ödemede asıl ödeme ile aynı sonuçları doğuran edimdir ki bir taraf kendi edimini yerine getiremeden karşı edimi ve cezayı şartı isteyemeyeceğini, bu durumda müvekkili şirketlerin yapacağı tek bir durum olup; kendini sözleşmeyle bağlı görmeyen davacı banka gibi davranmak ve sözleşmeye bağlılığını sona erdirmek, müvekkillerin de 03/11/2023 tarihli ihtarla bunu yaptıklarını, davacı tarafın ceza-i şart talebi yersizdir kendi edimini tam ve zamanında yerine getirmediğini, davalıların zarar ettiğini, bu zararın Ocak 2023 tarihinde ve devamında ödenmesi gereken ek ödemenin yapılmaması kadar munzam zarar sözleşmenin 11 ay askıda kalması ile müvekkillerinin başka bankalardan talep edeceği ve ya davacı bankanın güncellenme ile o tarihte güncellenmiş promosyon rakamları ve sayılar üzerinden az olmayacak bir kazançtan da müvekkili şirketlerin davacının eylemleri nedeniyle mahrum kaldıklarını, buna dair haklarımız saklı olduğunu, davacının davasının reddini, kabul anlamına gelmekte birlikte ek protokol alacakları için mahsup talepleri ve ayrıca munzam zarar için dava açıldığında bu dosya ile birleştirilmesi taleplerinin olacağını talep etmişlerdir.
Davalı ...SANAYİ VE TİCARET A.Ş. Vekili cevabında; "Davayı kabul etmediğini, Taraflar arasında 24.12.2021 tarihinde maaş ödemeleri protokolü imzalandığını, bu protokolün yürürlük tarihi önce 01.01.2022 olarak belirlenmiş, daha sonra ek protokol ile 01.02.2022 olarak belirlendiğini, taraflar arasında akdedilen protokol iki tarafa da edim yükleyen bir anlaşma olduğunu, bu anlaşma içeriğinde davalıların işçilerinin maaş ödemelerinin bankaca yapılması karşısında davacı banka tarafından promosyon ödemesi hükümleri bulunduğunu, yine asgari işçi sayısı belirlenmiş olmakla, bu işçi sayısının %10 artması durumunda davacı bankanın ilk yılla sınırlı olarak ilave promosyon ödemesi hususu protokolde belirlendiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin Ödeme ve ilgili hükümler konulu 3.1 maddesinde "Protokolün ilk yılı ile sınırlı olmak üzere 3.2. Maddede belirlenen personel sayısında en az %10 oranında artış olması durumunda kuruluşlara sadece ilk yıl için artan personel sayısı oranında kıstelyevm usulü uyarınca ilave promosyon ödemesi yapılacaktır." hükmü yer aldığını, davalıların davacı bankaya taahhütlerini yerine getirdiğini ve en az 450 personel sayısını tamamladığını, hatta ilk yıl için belirlenen %10 luk personel sayısı artışını da sağlayarak sözleşmede belirtilen ek promosyon bedelinin ödeme koşullarını yerine getirdiğini, bu durum personel ödeme listeleri ile sabit olduğunu, akabinde davacının ek promosyon bedelini sözleşme hükümlerine aykırı olarak ödemediğini ve davacı banka bu haliyle sözleşme şartlarına uymadığını, davacı tarafın sözleşme şartlarına uygun davranmaması nedeniyle, davalılar tarafından keşide edilen.... Noterliğinin 03.11.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile taraflar arasındaki sözleşmenin haklı nedenle sonlandırıldığını, davacı tarafın bu ihtarname karşılık vermiş olduğu cevapta bu ek promosyon bedelinin ödenmediği ikrar ettiğini, davacının, hukuka aykırı olarak talep edilen bedeli de kendi hesaplarına göre mahsup yaparak sözde kalan bedeli talep ettiğini, mahkemenin de bu bedeli hesaplaması gerektiğini, davalının haklı nedenle iş akdini feshettiğini ve davacı tarafın davası haksız olup reddedilmesi gerektiğini, maaş ödemeleri protokolü tam iki taraflı bir sözleşmedir ki bir taraf edimini yerine getirirken diğer taraf da kendi edimini yerine getirmekte ve bunu talep edebilmekte olduğunu, davacı banka 11 ay boyunca hiçbir cevap ve formül üretmeden sadece cevapsız kalarak zaman geçirmiş ve sözleşmenin 3.1 gereği ödemesini yapmadığını, ek ödemenin de asıl ödeme ile aynı sonuçları doğurduğundan, bir taraf kendi edimini yerine getiremeden karşı edimi ve cezai şartı isteyemeyeceğini, davacı tarafın ceza-i şart talebi yersiz olduğunu, Müvekkillerin bu durumdan zarar gördüğünü, bu zararın Ocak 2023 ve devamında ödenmesi gereken ek ödemenin yapılmaması kadar, sözleşmenin 11 ay askıda kalması ile müvekkillerinin başka bankalardan talep edeceği veya davacı bankanın güncellenme ile o tarihte güncellenmiş promosyon rakamları ve sayılar üzerinden az olmayacak bir kazanç olduğunu, buna ilişkin haklarının saklı olduğunu" beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Deliller toplanmış ve bilirkişiden rapor alınmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bankacı bilirkişi sunduğu raporda özetle: " Mahkemenizce taraflar arasında akdedilen ve 01.02.2022- 01.02.2025 tarihleri arasındaki dönem yürürlükte bulunan Maaş Ödemeleri Protokolü'nün davalı şirketler tarafından haksız olarak süresinden önce feshedildiğine karar verildiği takdirde; Davacı Banka'nın cezai şart bedelinden kaynaklı talep edilebilir nitelikte davalılar, ...San. ve Tic. A.Ş.'den 1.859.728,97 TL, ... A.Ş.'den 437.583,27-L, ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'den 164.093,75-L olmak üzere 12.09.2024 dava tarihi itibariyle toplam 2.461.405,99-L tutarında asıl alacağı olduğu," bildirmiştir.
Taraflarca rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuş olup, tarafların itirazlarnı değerlendirmek üzere alınan ek raporda özetle: " Mahkemenizce taraflar arasında akdedilen ve 01.02.2022- 01.02.2025 tarihleri arasındaki dönem yürürlükte bulunan Maaş Ödemeleri Protokolü'nün davalı şirketler tarafından haksız olarak süresinden önce feshedildiğine karar verildiği takdirde; Davacı Banka'nın cezai şart bedelinden kaynaklı talep edilebilir nitelikte davalılar, ...San. ve Tic. A.Ş.'den 1.859.728,97 TL, ... A.Ş.'den 437.583,27 TL, ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'den 164.093,75 TL olmak üzere 12.09.2024 dava tarihi itibariyle toplam 2.461.405,99 TL tutarında asıl alacağı olduğu," bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu sonrasında davacı vekilinin 20/11/2025 tarihli ıslah dilekçesiyle; "Davalılar aleyhine Maaş Ödemeleri Protokolü'nün haksız feshi kaynaklı olarak cezai şart alacağının fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere 100.000,00 TL'lik kısmının Müvekkil Banka'nın alacak talebine ilişkin ihtarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte ödenmesi talep edilmiştir. Dava dosyasına bilirkişi raporunda Müvekkil Banka’nın cezai şart bedelinden kaynaklı talep edilebilir nitelikte davalılar, ...San. ve Tic. A.Ş.’den 1.859.728,97 TL, ... A.Ş.’den 437.583,27 TL, ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’den 164.093,75 TL olmak üzere 12.09.2024 dava tarihi itibariyle toplam 2.461.405,99 TL tutarında asıl alacağı olduğu kanaatine yer verilmiştir. Müteselsil sorumlu olan davalılardan alacağımızın şimdilik 100.000,00 TL'lik ödenmesi talep edilmiş olup bilirkişi raporunda toplam Müvekkil Banka'nın alacağı 2.461.405,99 TL olarak tespit edilmiştir. Bilirkişi raporu doğrultusunda 100.000,00 TL taleple ikame edilen davamızın 2.361,405,99 TL ıslah ettiğimizi beyan eder dava değerinin 2.461.405,99 TL esas alınmasını talep ederiz. Islah harcını ödediğimize dair dekont ekini de dilekçemiz ekinde sunuyoruz. Fazlayı talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla, alacağın 100.000,00 TL kısmının ekte sunulan tebliğ mazbatası kapsamında ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte ıslah edilen 2.361,405,99 TL'nin ise ıslah tarihi itibarıyla işleyecek ticari avans faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini" talep etmiştir.
Dava değeri 2.461.405,99 TL ye çıkarıldığından dosya mahkememiz heyetine tevdi edilmiş ve yeni bir duruşma günü verilerek taraflar davet edilmiştir.
Islah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiş ve kabul etmediklerini bildirmiştir.
Davalılar tarafından rapora karşı itiraz dilekçeleri sunulduğu, itiraz noktalarının mahkememizce değerlendirilecek hususlar olması nedeniyle yeni veya ek rapor taleplerinin reddine karar verildiği görüldü.
Dava, banka maaş promosyon sözleşmesine aykırı olarak erken fesih iddiasıyla cezai şart istemine ilişkindir.
Davacı, davalıların maaş ödemelerini banka üzerinden ödemediğini ve sözleşmeye aykırı davrandığı ileri sürerek her bir davalının sorumlu tutulduğu cezai şart miktarına hak kazanıldığı iddia etmiş, davalı ise, sözleşmeye göre artan personel sayısının %10'u bulması halinde ilave promosyon ödenmesi gerekirken davacının ödemeye yanaşmadığını, bu nedenle ihtar çektiklerini ve haklı nedenle sözleşmeden döndüklerini savunmuştur.
Davalıların aldığı promosyon miktarı ve hesaplanan cezai şart miktarı konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Davacı, ödediği promosyonu değil, sadece cezai şart alacağını talep etmektedir.
Cezai şart alacağına hak kazanılıp kazanılmadığı ise sözleşme hükümleri ve tarafların eylemine bakılarak belirlenmelidir. Bilirkişinin hesaptan öte bir değerlendirme içermeyen raporu bu konuda dikkate alınmamıştır.
Yapılan incelemede, davacının ek promosyon ödeme yükümlülüğü olduğunu kabul ettiği ve tahakkuk eden kısmını da cezai şarttan mahsup ettiği, yani personel sayısının %10'un üzerinde arttığı ve davalıların ek promosyona hak kazandığı sabittir.
Davacı banka, ek promosyonu neden ödemediğine dair haklı bir neden ortaya koyamamıştır.
Taraflar arasındaki sözleşme iki taraflı ve karşılıklı edim içermektedir. Promosyon ödendikten sonra maaşların davacı banka kanalıyla ödenmesi kararlaştırılmıştır. Ne var ki, davacı banka ek promosyonu ödememiş, davalının ihtarına maruz kalmış ve haklı bir neden de ortaya koyamamıştır. Bu durumda davalıların davacıyla olan anlaşmasından dönme hakkı kazanacağı kuşkusuzdur. Kendi kusuru nedeniyle maaşların bankaya yatırılmamasına neden olan bankanın cezai şart alacağına hak kazandığı sözlenemez. Bu nedenle davanın reddine karar vermek gerektiği vicdani kanaat hasıl olmuş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
1-Davacının davasının sübuta ermediğinden REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar harcı olan 732,00 TL nin davacı tarafça peşin yatırılan 1.707,75 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 975,75 TL'nin ve 40.327,00 TL ıslah harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 278.362,06 TL vekalet ücretinin ...San. ve Tic. A.Ş.’ye, 70.013,32 TL'nin ... A.Ş.’ye, 45.000,00 TL'nin ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye verilmek üzere davacıdan alınmasına,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 3.800,00 TL nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
İlişkin, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/01/2026