İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ---- yazılımının tüm ---- de eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, Hak Sahipliği Belgesini sunduklarını, tüm dünyada hukuki olarak -----yazılımının eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, davalı şirket tarafından, bilgisayarlara izinsiz ve yasal olmayan şekilde ----- yazılımlarının yüklendiği ve bu bağlamda lisanssız yazılım kullanımının söz konusu olduğunun tespiti,------ D.İş sayılı dosyasından davalı Şirketin o tarihteki işyeri adresinde ---- tarihinde delil tespiti işlemi gerçekleştirilmiş olup, düzenlenen ------ marifetiyle sabit olmuştur. Şirkette yapılan incelemelerde müvekkil şirketin lisans sahibi olduğu ---- yazılımının: ----- adresli bilgisayarda ------- adresli bilgisayarda aktivasyonu yapılmamış halde Ayrıca:------adresli bilgisayarda bilgisayarda tespit sırasında silindiği anlaşılarak ---------- lisanssız olarak kurulu durumda olduğu kayıt altına alınarak, müvekkilimizin fikri mülkiyet haklarının ihlal edildiğinin ortaya çıktığını, yukarıda açıklandığı üzere firmadaki ------- halde ve lisanssız olarak tespit edilmiş olup, bunlara ilave olarak da------- yapılmamış yazılım ve 1 adet de tespit sırasında bilgisayardan silinmiş olan yazılım bulunmuş olup, bu ------ etkisiz hale getirilmek suretiyle lisanssız olarak kurulu ve çalışır durumda tespit edilmiş olduğunu, davalı şirkette tespit edilen bilgisayarlarda bulunan yazılımların lisanssız olduğu hususu aşağıda belirtilen sebeplerle de sabit olduğunu----------- olmak üzere kırık olduğu --------- seri numaralarına sahiptir. Zira bu seri numaraları emsal tespitlere de konu olan ve başkaca firmalarda bulunan yazılımlarda rastlanan seri numaralarından olup bu seri numaralarını haiz yazılımlar kati suretle lisanssız olduğunu, ------- ait lisanslı seri numaraları ------- sadece tek bilgisayarda çalışabilmekte olup davalı şirkette tespit edilen yazılımların seri numaraları------ olduğu tüm ----------- numaraları olduğunu, davalı şirketin, delil tespiti olunan yukarıda bilgileri verilen -------yazılımı satın aldığına dair fatura sunmadığını, tespit edilen lisanslardan her biri ayrı ayrı lisans hakkına tabi olup kullanılabilmeleri için müvekkilinden satın alma işleminin gerçekleştirilmesi gerektiğini, bilirkişi tespit raporunda görüldüğü üzere davalı şirket, tespit edilen -----------lisansların tamamını satın aldığını gösterir bir fatura sunamadığını, yazılımların versiyonları hususunda ise; bilgisayarlardaki ---- yazılımı incelendiğinde ----- ekranlarında -------- yazılımlarının ve yazılıma ------ açık ve etkinleştirilmiş durumda olduğu bu sebeple yazılımların -------- olmadığı ve ----- lisanssız olduğu hususu şüpheye mahal vermeyecek bir biçimde açıkça görüldüğünü, müvekkilinin hak sahibi olduğu dava konusu yazılımlar haksız, usulsüz ve izinsiz bir şekilde kullanılarak, tespit edilen 19 adet lisanssız ------------- yapılmış, bu çizimler ticari faaliyetlere konu edilmiş ve bu şekilde haksız kazanç sağlandığını, ------ en çok bilinen, çeşitli sektörlerde kullanılan, üretim alanından savunma sanayine kadar, tanınmışlığı -----------kabul görmüş en çok tercih edilen bir -------- olup bu yazılımlar münhasır olarak ticari faaliyetlere konu edildiğini, yazılımların; şahsi kullanıma konu olabilecek herhangi bir ---- olduğunu, davalı şirket müvekkilinden daha önceki tarihlerde ---- ait lisans alımı gerçekleştirmediğini, delil tespitinde tespit edilen --------- yazılıma entegre modüllerinin lisanssız olduğu hususunu bir defa daha ortaya konduğunu, lisans ücretini ödemediği ---- yükleyerek lisanssız olarak kullanmış ve yine lisans ücretini ödemediği yazılıma entegre modüllerini de lisanssız olarak kullandığını, işbu kapsamda; davalı şirkette gerçekleştirilen delil tespitinde ------- ürünleri tespit edilmiş olup; davalının işbu haksız fiilleri sebebiyle FSEK m.68 kapsamında cezalandırılması gerektiğini, müvekkilinin eser sahipliğinden kaynaklanan haklarına karşı gerçekleşen tecavüzler neticesinde davalıdan tespit edilen lisanssız yazılımların rayiç bedelinin 3 katı meblağında tazminat talep etme hakkı bulunduğunu, ------- yazılımı, ana yazılım ve ek modülleri ile fiyatı ----- dek çıkabilen bir yazılımdır. Davalı tarafından yazılım -------- sureti ile tüm bu modüller haksız ve hukuka aykırı kullanıma konu edilmiş olup,------------ yazılımının sadece birkaç özelliğine sahip modülünü değil, yazılımların en üst sürümünü ve birçok ek ürünlerini/modüllerini bilgisayarına lisanssız olarak yükleyerek kullandığını, bu nedenle müvekkilinin, tazminata konu -------yazılımlarını lisanssız olarak çoğaltılan ve aktif hale getirilen ek ürünlerini de içerir fiyatının 3 katı tutarını konu etmeye hak sahibi olduğunu, işbu dilekçe ekinde sunduğumuz emsal faturalar uyarınca: --------- olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmakta olup yukarıda da açıklandığı üzere bu en az olarak belirttiğimiz bu bedele ek ürünlerin bedelinin dahil olmadığını, işbu kapsamda FSEK madde 68 hükmüne göre toplam tazminat miktarı: Yargılamada (bilirkişi incelemesi neticesinde) netlik kazanacak olan rayiç yazılım bedelinin 3 katı tutarında hesaplanması gerektiğini, bu nedenlerle, fazlaya ilişkin tüm dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla;: yukarıda arz ve izah olunan hususlar çerçevesinde, fazlaya ilişkin tüm dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla; haklı ve hukuka uygun davanın kabulüne, --------- kesinleşmiş ceza dava dosyasının celbine, müvekkilinin dava sonunda herhangi bir hak kaybına uğramaması adına, davalı firmada lisanssız yazılım kullanıldığının tespit edildiğinin mahkeme kararı ile sabit olması nedeni ile davalı adına kayıtlı taşınmaz mal ve taşınır araçlara söz konusu dava değeri miktarında ön inceleme duruşması beklenmeksizin hüküm kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir konulmasına, FSEK m.22 ve m. 68 vd. uyarınca lisanssız çoğaltıldığı ve kullanıldığı tespit edilen tüm yazılımların FSEK m.68 uyarınca toplam bedellerinin üç (3) katının tazminat tutarı olarak; bilirkişi incelemesi sonucunda hesaplanarak belirlenecek fazlaya ilişkin bedeli talep ve ıslah etme hakkımız saklı kalmak kaydıyla HMK m.109 uyarınca açtığımız işbu kısmi davamızda---- (zararın meydana geldiği tarih olan delil tespitinin gerçekleştirildiği ----- tarihinden itibaren devlet bankalarınca---- mevduatına uygulanan yıllık en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte) fiili ödeme tarihindeki ----- kuru karşılığı üzerinden davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVAYA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Dava konusu -------- bir bilgisayar destekli tasarım yazılımıdır. Müvekkil şirket, ----- yazılım-------davacının iştigal olduğu yazılım dünyasını domine eden bir şirket olup, - Davacı-----şirketin -------- ettiği ticari alanda iş yapan orta büyük ölçekli bir firma olduğunu, davacı, müvekkilin ----- tek eğitim merkezi olduğunu öğrendikten sonra müvekkili ile iletişime geçmiş ve müvekkilden kendi yazılımlarının da eğitimlerinin verilmesini istemiş, bu görüşmeler neticesinde davacı ile müvekkil arasında------- imzalanmıştır. Davacı, ------ piyasasına daha fazla girmek maksadıyla müvekkile -----vermiş olduğunu, süreç için de davalı müvekkili eğitim kurumu davacının da------tek eğitim merkezi haline geldiğini, davacı dava dilekçesinde müvekkilinin kurumun kendilerinden satın aldığı hiçbir lisans yazılımının olmadığını iddia etmişse de, davacının bu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, taraflar arasında akdedilen------------- ibraz ettiklerini, ayrıca davacının müvekkil eğitim kurumuna ücretsiz olarak verdiği lisans belgelerini ibraz ettiklerini, tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasını talep ettiklerini, müvekkili nezdinde eğitim gören kursiyerlerin çok büyük oranı ------------- programlarını öğrenmek istediğinden davacının ürettiği programlara pek rağbet olmadığını, davacının bunun üzerine türlü türlü yollar ile haksız menfaat sağlama arayışına girdiğini, dilekçesinde bahsini ettiği değişik iş dosyası ile hukuka aykırı olarak müvekkil eğitim kurumuna adeta baskın yaptığını, davacının üzerinde hak sahibi olduğu lisans programı internet üzerinden çok rahat indirilebilen bir yazılım olduğunu, bunun davacının hak sahibi olduğu yazılım için değil neredeyse tüm yazılımlar/oyunlar/programlar için geçerli olduğunu, dava konusu ve davaya mübrez ceza dava dosyası ile hukuk değişik iş dosyasına konu fiiller kesinlikle müvekkil ve/veya müvekkilin talimatı ile gerçekleşmediğini, müvekkilinin kursiyerlere eğitimleri verip bu eğitimleri uygulamaları için öğrencilere boş zaman verdiğini, kabul anlamına gelmemekle bahsi edilen ---------- lisansız kullanımı, eğitim gören kursiyerler tarafından yapılmış olabileceğini, bu noktada müvekkilin tüm kursiyerlerin üzerinde mutlak hakimiyetinin olması beklenemeyeceğinden 3. Kişinin fiili nedeniyle kusur atfını kabul etmediklerini, ------------ adlı yazılım bir bilgisayar destekli tasarım yazılımı olduğunu, yazılım ile şirketler ürünü bilgisayar ortamında oluşturarak yine bu ürünü fabrikalarda seri üretime alarak ürettikleri üründen ciddi gelirler elde ettiğini, yazılımı satın alanların genelde sanayi alanında yol almış büyük ölçekli firmalar olduğunu, müvekkili şirket, ticari amaç güden bir şirket olmayıp sadece eğitim kurumu olup-------yılından beridir gerek kamu kurumları gerek özel kurumlar bünyesinde bulunan bireyler için eğitim hizmetleri verildiğini, davacının, -------- olduğunu iddia etmekle dilekçe ekinde ticaret hayatında son derece ciddi yer kaplayan büyük fabrikalara ürün satışının yapıldığını iddia ettiği bazı faturalar ibraz etmişse de, bu faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığının bilinemeyeceğini, faturaların gerçek bir ürün satışına ait olsa dahi karşı yanın kendi sunduğu faturalardan hiçbiri iddia ettiği meblağlarda olmadığını, bu fabrikalar/işletmeler davaya konu yazılımı kullanarak ürün ortaya çıkaran ve bu üründen ciddi tutarlarda gelir elde eden firmalar olduğunu, davacının ise bir eğitimi kurumu olduğunu, davacının talep olarak ---- olarak ise -------- talep ettiğini, bu talebin ahlaka ve kanuna aykırı olduğunu, bu iddialarının ispatı doğrultusu, gizlilik kuralları ve ----- kapsamında Davacının Müvekkil------ yılı için verilen teklife bakıldığında ----------verildiğini, bu teklif formunun ilk teklif olup alıcı ve satıcı görüşmelere başladığında yüksek oranlarda indirimler yapıldığını, davanın reddini talep etmiştir.
TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK: Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı tarafın davacının eser ve lisans hakkı sahibi olduğu ------- izinsiz olarak bilgisayarlarına yüklemek sureti ile kullanarak davacının FSEK ten kaynaklı hakların ihlal edilip etmediği, FSEK 68 maddesi gereği tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. ----- tarihli yazı cevabında; "İlgili yazı ---- adresimize gelmiştir. Fakat hitap ettiğiniz dernek -----değildir. -------- gelmiştir. ---- Mahkemeniz tarafından istenen satış bedelleri konusunda ------çalışma ya da araştırma yapmamaktadır. Araştırma yapılmayan bir konuda verilecek cevaplar bilimsel ve gerçeği yansıtan cevaplar olmayacağından bu konuda bir tahmin ya da yorum yapamamaktayız. " şeklinde bilgi verilmiştir.------- tarihli yazı cevabında; "Konu ile ilgili firmalar nezdinde ----- araştırmada yukarıda bahsi geçen program ile ilgili fiyat veren firma bulunamadığından fiyat tespiti yapılamamıştır." şeklinde bilgi verilmiştir.----- Esas sayılı dosyası uyap üzerinden dosyamıza celb edilmiştir.--------D. İş sayılı dosyası uyap üzerinden dosyamıza celb edilmiştir.FSEK'ten kaynaklı hakların ihlali ve tazminat talepleri yönünden hazırlanan----tarihli raporda özetle; "1.1- Dosya kapsamında yer alan marka tescil belgesi, ------- Hakları dairesi kayıtları, fatura ve sipariş formları ve yapılan bilişim incelemesi neticesinde; davacı tarafından yaratılmış olan bilgisayar yazılımının sahibinin hususiyetini taşıyan FSEK Mad 2/1 kapsamında eser olduğu, bilgisayar yazılımından kaynaklanan mali hakların davacı şirkete olduğu, 1.2- ------------ isimli bilgisayar yazılımına ilişkin mali haklarından olan ve FSEK 22. Maddesinde düzenlenmiş olan ÇOĞALTMA hakkının ihlal edilmiş olduğu, 2.Bilişim Yönünden Yapılan İncelemede Sonuç Olarak; Dosya kapsamında yer alan----- D.İş sayılı dosyada yer alan ---- tarihli bilirkişi raporunda; Toplam ------ yazılımının tespit edildiği, Tespit edilen yazılımın seri numarasının ---- olduğu ------ bilgisayarda tespit edilen yazılımın aktivasyon işleminin yapılmamış olmasından dolayı çalışır durumda olmadığı, ------ bulunan ------ yazılımının tespit işleminin yapıldığı esnada bilgisayardan kaldırıldığının tespit edildiği görülmüştür. Tespiti yapılan yirmiüç ---adet bilgisayarın seri numarasının ---- olması nedeniyle, dava konusu ----- lisanssız olarak kullanıldığının tespit edildiği, Tespit edilen yazılımların demo ya da öğrenci sürümü olmadığı, ------- yazılımıyla birlikte kurulu olan ek modüllerin ve seri numaralarının tespit edildiği, Mali İnceleme sonucu; Sayın Mahkeme tarafından ------ programının rayiç bedelinin tespiti yönünden bilgi talep edilmiştir. ------- sayılı yazıda “Konu ile ilgili firmalar nezdinde --------- yapılan araştırmada yukarıda bahsi geçen program ile ilgili fiyat veren firma bulunamadığından fiyat tespiti yapılamamıştır.”şeklinde cevap verildiği, Davacı Vekili beyan dilekçesi ekinde ----- gösteren örnek faturalar sunduğu faturalar üzerinde yapılan incelemede; ---- tutarının ----- arasında değiştiği ancak Davacı Vekili ---- lisans bedelinin -------- olarak kabul edilmesi gerektiği” şeklinde beyanda bulunduğu, Yine örnek faturalar üzerinde yer alan ürün fiyatları üzerinden Bilişim Uzmanı Bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmede ek ürünler dahil 1 adet ---- yazılım lisansının rayiç bedelinin---- olarak tespit edildiği, Bu tespitler sonucu --------göre tazminat tutarı ek ürün olmaksızın ve ek ürün dahil olarak ayrı ayrı aşağıdaki gibi hesaplanmıştır.
1.Hesaplama:-------:
Ürün birim fiyatı: 12.200,00 USD.+ KDV
Tespit edilen ürün sayısı: 19 Adet
Toplam ürün bedeli (12.200 x19 adet): 231.800,00 USD.
KDV % 20: 46.360,00 USD.
Genel Toplam (KDV Dahil): 278.160,00 USD.(KDV Dahil)
FSEK 68.Madde kapsamında tazminat tutarı: (278.160,00 USD. X 3 Kat)= 834.480,00 USD.(KDV Dahil) olarak,
2.Hesaplama: (Ek Ürün Dahil):
Ürün birim fiyatı: 64.910,00 USD.+ KDV
Tespit edilen ürün sayısı: 19 Adet
Toplam ürün bedeli (64.910 x19 adet): 1.233.290,00 USD.
KDV % 20: 246.658,00 USD.
Genel Toplam (KDV Dahil): 1.479.948,00 USD.(KDV Dahil) FSEK 68.Madde kapsamında tazminat tutarı: (1.479.948,00 USD. X 3 Kat)= 4.439.844,00 USD.(KDV Dahil) olarak hesaplanmış olup Takdir Sayın Mahkemenindir. "yönünde görüş bildirilmiştir.
UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME:
5846 Sayılı FSEK 2,19,21,22,52,68. maddeleri
Dava, davacıya ait yazılımların davalı tarafça izinsiz şekilde kullanılması nedeniyle FSEK 68.madde gereğince tazminat davasıdır. Davacı taraf,------isimli yazılımın kendisine ait eser mahiyetinde yazılım olduğunu, yazılım programının davalıtarafça izinsiz olarak bilgisayarlarına yüklenmek suretiyle FSEK 22. Maddeden kaynaklı çoğaltma hakkının ihlal edildiğini iddia ederek tazminat talebinde bulunmuştur. Toplanan deliller, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre, -----üretilip pazarlanan bilgisayar programının ilim eseri vasfında bulunduğu, FSEK’in 12 maddesi hükmü de nazara alındığında, eserle ilgili hakların ve kullanım yetkisinin sahibinin davacı şirket olduğu sabittir. Bu tespit karşısında ihlalin varlığı halinde davacı tarafın talep hakkı bulunduğu da açıktır. Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olayda ---- D.İş sayılı dosyada yapılan tespit ile belirlendiği ve yargılama sırasında alınan ---- raporda belirlendiği üzere davalılara ait iş yerinde----- isimli kurulumunun yapıldığı hususunun belirlendiği, tespit tarihi itibariyle bu programların 19 adedinin3 adet aktivasyonu yapılmamış, 1 adet de silinmiş programın tespit edildiği, davalı taraflarca lisans sözleşmesi sunulmadığının sabit olduğu, alınan bilirkişi raporu ile program üzerinde yapılan incelemede programın sahibinin husussiyetini taşıyan bilgisayar yazılımı olduğu ve eser mahiyetinde olduğu, bu haliyle davalının bu eylemleri ile davacı tarafın ait eserden kaynaklanan hakkını ihlal ettiğinin sabit olduğu, davacı tarafın davalı taraftan malî haklarının ihlâli ve uğradığı zarar sebebiyle eylem tarihinde yürürlükte bulunan FSEK’nun 68.maddesi uyarınca üç katına kadar telif tazminatı isteyebileceği, ----- adedinin lisans bedelinin ihlalin sabit olduğu tarihi itibariyle ---- olduğu, ek ürünleri ile birlikte 1 program bedelinin ----olduğu, kanunun düzenlemesinde davacı tarafın 68. Madde kapsamında 3 katına kadar tazminat talep hakkı bulunduğu, ancak taleple bağlı kalınarak davacının ----- talep hakkının bulunacağı kanaatine varılmış, ----- tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca fiili tahsil tarihine kadar işlemiş faiz toplamının fiili ödeme tarihinde------- efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KABULÜ İLE;
1-----tazminatın---- tarihinden itibaren ---- ıslah tarihi olan ---- tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca fiili tahsil tarihine kadar işlemiş faiz toplamının fiili ödeme tarihinde ----- efektif satış kuru üzerinden belirlenecek TL karşılığının davalı taraftan alınarak, davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 30.381,63 TL harçtan, peşin alınan 588,27 TL harç ile ıslahla alınan 7.000,00 TL olmak üzere 7.588,27 TL'nin mahsubu ile bakiye 22.793,36 TL'nin davalı taraftan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafça yapılan 1.076,67 TL harç, 337,50 TL tebligat ve posta masrafı, 18.000,00 TL bilirkişi ücreti ve harç toplamı olan 7.588,27 TL olmak üzere toplam 19.454,17--TL masrafın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre 71.161,76 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Gider avansının bakiye kısmının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren yasal 2 haftalık süre içersinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 31/03/2026