İSTANBUL
ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ
İTİRAZIN İPTALİ (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İTİRAZIN İPTALİ davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 26/11/2013 tarihinde, davalı şirketin sahibi olduğu ... plaka sayılı aracın ... kavşağındaki durakta, müvekkili kuruma ait ... plaka sayılı otobüs şoförünün yolcu indirip bindirme esnasında, otobüse sağ arkadan çarparak maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, kaza neticesinde ayrıca ... otobüsünün köşe tamponunun kırıldığını, kullanılamaz hale geldiğini, oluşan maddi hasar, işçilik ve tamirde bekleme süresi, ... Araç Bakım Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından toplam 1.912,10 TL olarak hesaplandığını, ayrıca, sabah 06: 30 seferini yapmakta olan ... otobüs şoförü, meydana gelen kaza neticesinde yolcuları araçtan indirerek bir sonraki araca bindirmek durumunda kaldığını, seferini tamamlayamadığını ve kamu zararı oluştuğunu, sefer kaybı nedeniyle oluşan hasılat kaybının 312,00 TL olarak hesaplandığını, toplamda hesaplanan 2.224,10 TL'nin tahsili için için şirkete borç tahakkuku kaydı yapılmış olup ...tarih ve... sayılı yazıyla şirketin adresine tebligat yapıldığını fakat davalı şirket tarafından bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, 2.224,10 TL asıl alacak ve 657,54 TL faiz olmak üzere toplam 2.881,64 TL’nin ödenmesi için ... 25. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borca itiraz edildiğini, takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, itirazın iptali ile davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kazaya konu aracın maliki olduğunu ancak işleteni olmadığını, söz konusu aracın ... adresinde mukim ...A.Ş.'ne kiraya verdiğini, KTK 3. ve 85. maddeleri uyarınca işleten kiracı olduğundan, müvekkili şirket açısından işbu davanın husumet yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini (Emsal; Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... E. ... K.), taraflar arasında imzalanan sözleşmenin kiracının yükümlülüklerini düzenleyen 5.4 maddesi gereğince müvekkili şirketin hiçbir şekilde sorumlu tutulamayacağını, tazminat taleplerine muhatap olamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
haksız fiilden (Trafik Kazası) kaynaklanan maddi zararın ödenmemesi üzerine alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
2004 sayılı İİK’nın 67/1. fıkrası gereğince takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
Davacının İstanbul 25. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile 08.03.2017 tarihinde, davalı aleyhine, dava konusu olaya dayanarak, 2.224,10.-TL asıl alacak, 657,54.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.881,64.-TL üzerinden ilamsız icra takibi başlattığı, (...) ödeme emrinin borçlu/davalıya tebliğ edildiğine dair bilgi ve belgeye rastlanmadığı, borçlunun 21.03.2017 tarihinde hiçbir borcu olmadığını, borcun tamamına ve faize itiraz ettiğini belirterek takibi durdurduğu, davacının da 30.10.2024 tarihinde 2.881,64.-TL toplam alacak üzerinden huzurdaki itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmaktadır.
Borca İtiraz dilekçesinin alacaklı tarafa tebliğ edildiğine dair bir belgeye rastlanmadığından davanın 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içinde açıldığı kabul edilmiştir.
Taraflar arasında üzerinde uzlaşılan bir husus bulunmadığı, çözümlenmesi gereken sorunun; davalının davada pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, var ise kazadaki kusur durumu ve tazminat miktarı konusunda toplanmaktadır.
Olaya ilişkin belge ve tutanaklar, alınan bilirkişi raporları, toplanan sair deliller, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre;
Davalının dava konusu kazaya karışan aracı dava dışı ... A.Ş.'ne uzun dönem kiraya verdiğini belirterek pasif husumet yokluğu itirazında bulunmuştur. Bunun üzerine söz konusu kiralama ilişkisinin gerçek bir kiralama ilişkisine dayanıp dayanmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Mahkememizce alınan 26.12.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Bilirkişi davalı tarafın ibraz edilen ticari defterlerini incelemiş, 2013 – 2014 senesi ticari defterlerinin noter açılış ve kapanış tasdikleri süresinde yerine getirildiği, 01.10.2014 tarihli fatura ... A.Ş. tarafından ... Hay. Tic. A.Ş. firmasına kesildiği, açıklama kısmında “Araç Kira Bedeli ...” yer aldığı, faturanın KDV hariç tutarının: 863,92 TL olduğu, 25.09.2014 tarihli faturada ... A.Ş. tarafından ... Hay. Tic. A.Ş. firmasına kesildiği, açıklama kısmında “... 18/08/2014 OGS/HGS yükleme bedeli” yer aldığı, faturanın KDV hariç tutarının 50,85 TL olduğu, 03.11.2014 tarihli faturanın ... A.Ş. tarafından ... Hay. Tic. A.Ş. firmasına kesildiği, açıklama kısmında “Araç Kira Bedeli ...” yer aldığı, KDV hariç tutarın 831,38 TL olduğu, 24.10.2014 tarihli faturanın ... A.Ş. tarafından ... Hay. Tic. A.Ş. firmasına kesildiği, açıklama kısmında “... 23/09/2014 OGS/HGS yükleme bedeli” yer aldığı, KDV hariç tutarın 50,85 TL olduğu, davaya konu olan kazaya karışmış ... plakalı vasıtanın, davalı ... A.Ş. firması tarafından ... Hay. Tic. A.Ş. firmasına kiralanmış olduğu: 28.05.2010 tarihli “Araç Kiralama Sözleşmesi” ve buna ek olarak düzenlenmiş 02.07.2013 tarihli belgeye göre tespit edildiği, kiralanan araca ilişkin 2013-2014 senesi ticari defterleri ve sunulan 2014 senesi faturaları incelenmiş ve davalıya ait bulunan ... plakalı vasıtanın, ... Hay. Tic. A.Ş. firmasına, kiralanmış olduğuna ilişkin tespitlerinin yapıldığı, netice olarak, davalı ... A.Ş. firması ile dava dışı ... Hay. Tic. A.Ş. arasındaki ... plakalı vasıtanın kiralanmasına ilişkin kira ilişkisinin gerçek bir kiralama olduğu yönünde mali yönden kanaate varıldığı yönünde görüş bildirilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3.maddesinde işleten; İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır, denilmektedir.
Davalı vekili müvekkilinin dava konusu kazaya karışan ... plaka sayılı aracını dava dışı ... Hay. Tic. A.Ş. Firmasına kiraladığını belirterek kira sözleşmesi sunmuştur. Bu nedenle davalı ile dava dışı firma arasındaki kira sözleşmesinin gerçek bir kira ilişkisine dayanıp dayanmadığı, davalının kazaya karışan aracın işleteni konumunda olup olmadığını araştırmak gerekmiştir.
Husumet sorunu HMK.nun 116. maddesinde yer alan ilk itirazlardan olmadığı gibi, davanın her safhasında taraflarca itiraz konusu yapılabileceği gibi kamu düzeniyle ilgili olduğundan mahkemece de re'sen göz önünde tutulması gerekir. Bu nedenle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Buna göre; Davalı adına kayıtlı dava konusu kazaya karışan ... plaka sayılı aracını dava dışı ... Hay. Tic. A.Ş. Firmasına kira sözleşmesi ile kiraladığı, yıllar itibariyle kira alacağı ve HGS bedellerinin dava dışı firmaya faturalandırılarak tahsilatların yapıldığı, kira sözleşmesinin gerçek bir kira ilişkisine dayandığı, böylece davada davalı firmanın dava konusu kazaya karışan ... plaka sayılı aracını işleteni sıfatının bulunmadığı, dolayısıyla davada pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kabul edilerek davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın HMK.nun 114/1-d. Maddesi gereğince pasif husumete ilişkin dava şartı yokluğundan REDDİNE,
1-Alınması gerekli 732,00 TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 427,60 TL harçtan mahsubu ile eksik alınan 304,40 TL harcın DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
2-Davalı vekille temsil olunduğundan yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 2.881,64 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN TAHSİLİ İLE DAVALIYA VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin KENDİ ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafın sarf edilen 8.000,00 TL yargılama giderinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
5-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davacıdan alınarak 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının, KARAR KESİNLEŞTİĞİNDE İLGİLİ TARAFA İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 2 HAFTA içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya bulundukları yerdeki başka bir mahkeme aracılığıyla mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK. 341.maddesi uyarınca İstanbul BAM. nezdinde İSTİNAF yoluna başvurma hakları bulunduğu hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/04/2026