ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... ... tarafından, ... tarihinde ... ...’de meydana gelen trafik kazasında ... plakalı aracın çarpması sonucu yaralandığı, kazada davalı araç sürücüsü ... ... ’ın asli ve tek kusurlu olduğunun ileri sürüldüğü, kaza nedeniyle davacıda geçici ve kalıcı iş göremezlik oluştuğu, ... ... Merkezi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen raporda maluliyet oranının %11 olarak belirlendiğinin belirtildiği, davacının uzun süre tedavi gördüğü, yürüyüş bozukluğu yaşadığı, çalışamadığı ve maddi manevi zarara uğradığının iddia edildiği, geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı, tedavi giderleri, bakıcı giderleri ve manevi tazminat talebinde bulunulduğu, SGK tarafından rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmasının talep edildiği, davalı ...Sigorta A.Ş.’ye ... tarihinde KEP yoluyla başvuru yapıldığı ancak zararların karşılanmadığı, arabuluculuk görüşmelerinin de anlaşmazlıkla sonuçlandığının belirtildiği, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı, bilirkişi incelemesi ile gerçek zarar miktarının belirlenmesinin talep edildiği, davacının kusursuz olduğu, TBK kapsamında tazminattan herhangi bir indirim yapılmaması gerektiğinin savunulduğu, ayrıca ekonomik koşullar ve davacının mağduriyeti nedeniyle ... TL geçici ödeme talep edildiği, sonuç olarak şimdilik ... TL geçici iş göremezlik, ... TL kalıcı iş göremezlik, ... TL tedavi gideri, ... TL bakıcı gideri olmak üzere maddi tazminat ile ... TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile faiz, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğu, davacının tüm talepleri bakımından zamanaşımı itirazında bulunulduğu, Antalya ... . Asliye Ceza Mahkemesi’nin ... /... Esas sayılı dosyasının henüz kesinleşmediği, bu nedenle ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasının talep edildiği, kazanın oluşumunda ...’ın herhangi bir kusurunun bulunmadığının savunulduğu, kaza tespit tutanağındaki kusur tespitinin kabul edilmediği ve tutanağın hatalı düzenlendiğinin ileri sürüldüğü, tüm deliller toplandıktan sonra keşif yapılarak dosyanın trafik ihtisas dairesine gönderilmesinin talep edildiği, davacının kaza sırasında dizlik, koruyucu ceket ve benzeri ekipmanları kullanmadığının iddia edildiği, bu nedenle davacının asli ve tam kusurlu olduğu ya da en azından TBK 52. madde kapsamında müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğinin savunulduğu, davacının sunduğu maluliyet raporuna ve maluliyet iddialarına itiraz edildiği, davacının iddia ettiği şekilde bir maluliyetinin bulunmadığının ileri sürüldüğü, gerekirse İstanbul Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi’nden rapor alınmasının talep edildiği, manevi tazminat talebinin fahiş ve sebepsiz zenginleşmeye yol açacak nitelikte olduğu, olayda müvekkilin kusurunun bulunmadığı, davacının iddia ettiği ağır yürüyüş bozukluğu ve ciddi manevi çöküntü durumlarının mevcut olmadığının savunulduğu, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının dikkate alınması gerektiği, davalı ...’ın ekonomik durumunun kötü olduğu ve engelli çocuğunun bulunduğunun belirtildiği, tedavi gideri ve bakıcı gideri taleplerine itiraz edildiği, bu giderlerin ZMMS poliçesi kapsamında bulunduğunun ifade edildiği, davacının ön ödeme talebine de itiraz edildiği, ayrıca SGK tarafından iş göremezlik ödeneği alıp almadığının ve ...Sigorta A.Ş.’den ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmasının talep edildiği, sonuç olarak davanın tümden reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde, sigorta şirketinin yalnızca sigortalısının kusuru oranında ve poliçe teminat limiti dahilinde sorumlu olduğu, davacının ileri sürdüğü hususların kabul edilmediği, dava şartı olan sigorta şirketine usulüne uygun başvurunun yapıldığının davacı tarafından ispat edilmesi gerektiği, başvuru şartı yerine getirilmeden dava açılmışsa davanın usulden reddinin gerektiği, aynı konuda derdest dava bulunması halinde HMK 114 gereğince davanın reddinin talep edildiği, savcılık veya ceza dosyasında uzlaşma bulunması halinde tazminat davası açılamayacağı belirtilerek uzlaşma olup olmadığının araştırılmasının istendiği, davacı tarafından sunulan delil ve belgelerin eksik olduğu, tüm delillerin taraflarına tebliğ edilmesi gerektiği, maluliyet oranı ile kaza arasındaki illiyet bağının Adli Tıp Kurumu ... . İhtisas Dairesi tarafından tespit edilmesi gerektiği, davacının sunduğu maluliyet raporunun yönetmeliğe ve usule aykırı olduğu, raporda gerekli kurul ve imzaların bulunmadığı, raporu düzenleyen hastanenin yetkili olup olmadığının araştırılması gerektiği, kusur oranlarının İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından belirlenmesi gerektiği, sigorta şirketinin yalnızca sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğu, geçici iş göremezlik tazminatı ve tedavi giderlerinin Trafik Sigortası Genel Şartları gereği sağlık gideri kapsamında bulunduğu ve SGK tarafından karşılanması gerektiği, bu nedenle sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağı, davacının geçici iş göremezlik tazminatına hak kazanıp kazanmadığının SGK hizmet dökümü ile araştırılması gerektiği, davacının raporlu dönemde çalışmış olması halinde bu taleplerin reddinin gerektiği, bakıcı gideri talebi bakımından da davacının gerçekten bakıma muhtaç olduğunun somut şekilde ispat edilmesi gerektiği, bakıcı çalıştırılmışsa banka kayıtları ve SGK kayıtlarının dosyaya sunulmasının gerektiği, tazminat hesabında poliçe başlangıç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ve ZMMS Genel Şartlarının uygulanması gerektiği, TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,65 teknik faiz uygulanarak hesaplama yapılmasının gerektiği, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararlarının geriye yürümeyeceği, poliçenin düzenlendiği tarihte yürürlükte olan kuralların uygulanmasının gerektiği, kazanın iş kazası sayılıp sayılmadığının SGK’ya sorulması gerektiği, SGK tarafından peşin sermaye değeri veya ödeme yapılmışsa bunların tazminattan mahsup edilmesi gerektiği, gelir hesabının asgari ücret üzerinden yapılması gerektiği, Karayolları Trafik Kanunu 87. madde gereğince hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi uygulanmasının gerektiği, TBK 51 ve 52. maddeleri kapsamında davacının zararın artmasına etkisi olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği, manevi tazminat ve bazı taleplerin Karayolları Trafik Kanunu 92. madde kapsamında sigorta teminatı dışında kaldığı, sigorta şirketine daha önce ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiği, sonuç olarak davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, davalı sigorta şirketinden hasar dosyası istenilmiş, gerçek kişi tarafların ekonomik durum araştırması yapılmış, Noterler Birliğine müzekkere yazılmış ve davacının tedavi gördüğü Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesinden tedavi evrakları celp edilmiştir.
Antalya Trafik İhtisas Dairesinden ve İstanbul ATK ... . İhtisas Dairesinden rapor aldırılmış, ... tarihli aktüer bilirkişi raporu dosyaya kazandırılmıştır.
IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ
trafik kazasından kaynaklanan bedensel zarara dayayalı maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Dosya kapsamındaki kaza tespit tutanağı, ATK Trafik İhtisas Dairesi raporu, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... /... sayılı soruşturma dosyası, Antalya ... ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyası ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu kazanın; ... günü saat ... ... sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonet ile ... sokak istikametinden ... sokak istikametine doğru seyir halinde iken kazanın meydana geldiği kavşağa girdiğinde istikametine göre sol tarafından gelip kavşağa giren davacı sürücü Ahmet Nurullahoğlu sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletin sağ yan kısımlarına çarpmasıyla cereyan ettiği anlaşılmaktadır.
Meydana gelen kazanın oluşumundaki asli sebebin sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonetin ilk geçiş hakkını bu motosiklete vermeden kontrolsüzce kavşağa girmesi olduğu, kazaya karışan araçların çarpma noktalarından, yaralanmanın mahiyetinden davacı sürücü ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motorlu bisikletin de kavşağa girerken hızını azaltmamakla kusurlu olduğu kanaati ile ATK Trafik İhtisas Dairesi raporu hüküm vermeye ve denetime elverişli görülerek kazanın oluşumunda davacının %10, davalı ...'in %90 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Maddi tazminat taleplerinin değerlendirilmesi
Kazada davacının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmeliğin'e göre düzenlenen İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi ... ... ... Dalı’nın ... tarihli ve ... -....../... sayılı raporu ile ... Tarihli Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp ... .İhtisas Kurulu raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla dosyanın İstanbul Adli Tıp Kurumu ... . Üst Kuruluna gönderilerek rapor alınmış, ATK ... . Üst Kurulu'nın kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre düzenlenmiş ... karar tarihli ... karar numaralı raporuna göre sürekli iş göremezliğinin %1 olduğu, bakıcı yardımından faydalanması gerekmediği, 4 ay geçici iş göremezliği oluştuğu belirlenmekle ve bu rapor dosya içerisindeki sağlık verileri ile uyumlu olması ve çelişkileri gidermesi nedeniyle hüküm kurmaya elverişli görülerek bakıcı gideri tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Kusur ve sürekli iş göremezlik oranı, geçici iş göremezlik süresine dair belirlemelerine göre aktüerya uzmanı bilirkişi ve doktor bilirkişi tarafından verilen bilirkişi raporunun; davacının kaza tarihinde 2023 ve 2024 vergi bildirimlerine göre asgari ücreti aşan kazancı olmadığı, ... tarihli emeklilik ile pasif döneme geçtiği, kira gelirlerinin çalışma karşılığı olmamakla geçici iş göremezliğe esas ücrete dahil olmaması kabulüne göre yapılması ve doktor bilirkişi tarafından belgeye bağlı olmayan giderler yönünden yapılan hesaplama hüküm vermeye ve denetime elverişli kabul edilmiştir. neticeten kaza öncesi ve sonrası gelir taktirlerinin oluşa uygun olduğundan geçiçi iş göremezlik tazminatı ve sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin %10 kusur tenzili ile kabulü gerekmiştir.
Manevi tazminat davası açısından yapılan yargılamada:
Hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)
Somut olayda, kaza tarihi itibariyle ... yaşında olan, kaza sebebi ile 4 ay geçici iş gücü kaybı tespit edilen davacının bu süreçte manevi yönden etkilendiği anlaşıldığından, davacının duyduğu acı, elem ve ızdırabı telafi etmek ve manevi çöküntüyü gidermek amacıyla, davacıların yaralanmasının ağırlığı, sürekli iş göremezliğinin bulunmaması, tedavi süresi, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, günün ekonomik koşulları, kusur oranları nazara alınarak manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, ... -TL manevi tazminatların haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Dosyadaki arabuluculuk ücreti yönünden ise emsal Yargıtay 4 HD 2022/2615 E. ; 2024/7426 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için önce sigortacıya başvuru dava şartı olarak düzenlenen alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurması gerektiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz şeklinde hüküm bulunduğu, bu durumda eldeki uyuşmazlıkta davalı Sigorta şirketi ve gerçek kişi (tacir olmadığından) yönünden arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak uygulanmayacağı değerlendirilerek arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmıştır.
Yargılama giderlerinin taksiminde, davacı yanca sarf olunan ... -TL Adli Tıp Kurumu fatura ücretleri, ... -TL bilirkişi ücretleri ve ... -TL tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam ... -TL'nin yarısının maddi tazminat kalemlerine yarısının ise manevi tazminat kalemlerine müstenit olması esas alınmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL/ KISMEN REDDİ ile;
A)Davacının bakıcı gideri tazminatı talebinin REDDİNE,
B) ...-TL sürekli iş göremezlik tazminatı, ... TL'lik geçici iş göremezlik tazminatı ve ...-TL tedavi gideri olmak üzere toplam ...-TL'nin davalı ... yönünden haksız fiil tarihi olan ... tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden (poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Manevi tazminat talebinin kabulü ile; ... TL manevi tazminatın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
3- Maddi tazminat talepleri yönünden;
A- Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken ... TL karar ve ilam harcından peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
B- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan ... -TL vekalet ücretinin Davalılardan müştereken müteselsilen alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine,
C- Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti red miktarını geçemeyeceğinden ... -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden davalılara verilmesine,
D- Davacı tarafından yapılan ... TL başvuru harcı, ... TL peşin/nisbi harcı, .... TL tamamlama harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
E- ... TL bilirkişi ödemeleri, ... TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin kabul red oranı (%99,91) dikkate alınarak; ... TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak Davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına
3- Manevi tazminat talepleri yönünden;
A- Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken ... TL karar ve ilam harcının davalı ...'dan alınarak hazineye irad kaydına,
B- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan ...-TL nisbi vekalet ücretinin Davalılardan müştereken müteselsilen alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine,
C- Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ödemeleri, ... TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin Davalılardan müştereken müteselsilen alınarak Davacıya verilmesine,
4- Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara İADESİNE,
5- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
Dair, Davacı vekili ile Davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalı/ vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 29/04/2026