İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı/karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirket tarafından davalı ..., 1400 adet konteyner yükün deniz yoluyla Türkiye'den...'ya taşınması organizasyonu hizmeti verildiğini, verilen hizmetlerin karşılığında davalı adına; 107.500 USD, 58.500 USD, 54.000 USD ve 36.000 USD tutarlı faturaların tanzim edildiğini, fatura bedellerinin davalı tarafından ödenmediğini ve müvekkilinin davalıdan 243.050 USD alacağının bulunduğunu, bu alacağın tahsili için davalıya, .... Noterliği” nin 11.01.2024 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesinin gönderildiğini, davalı tarafından ödeme yapılmadığını, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını ve alacağın tahsili için huzurdaki davanın açıldığını belirtmiştir.
Davalı/karşı davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, Türkiye'den ...'ya yapılan taşımalar ile ilgili toplam 243.050 USD bedelli toplam 4 adet faturanın ödenmediğini iddia ettiğini, ihtarname ve dava konusu edilen ilk fatura olan mükerrer 107.500 USD bedelli ve ... no lu faturanın, gerçeğe uygun olmayan herhangi bir hizmetin sunulmadığı bir fatura olduğunu, bu faturaya konu 50 adet taşıma işine ilişkin olarak davacı tarafından müvekkili şirket adına, gerçekte sunulan taşıma hizmeti için 29.11.2021 tarih ve ... no.lu 225.000 USD(4.500 USD, 50 adet) bedelli faturanın düzenlendiğini, tanzim edilen bu fatura bedelinin davacıya ödendiğini, bu tarihte bu faturaya konu navlun alacağı ile ilgili tüm taleplerin muaccel hale geldiğini, TTK md. 1246/1 uyarınca 1 yıl geçmiş olduğundan bu taşıma ile ilgili ileri sürülecek herhangi bir navlun alacağının zamanaşımına uğradığını, ihtarname ve dava konusu edilen ikinci mükerrer fatura olan 26.12.2023 tarih, 58.500 USD bedelli ve ... nolu faturanın, gerçeğe uygun olmayan,herhangi bir hizmetin sunulmadığı bir fatura olduğunu, bu faturaya konu 23 adet taşıma işine ilişkin olarak davacı tarafından müvekkili şirket adına, gerçekte sunulan taşıma hizmeti için 24.11.2021 tarih ve ... no.lu 103.500 USD(4.500 USD*23 adet) bedelli faturanın tanzim edildiğini, tanzim edilen bu fatura bedelinin müvekkili tarafından davacıya ödendiğini, bu tarihte bu faturaya konu navlun alacağı ile ilgili tüm taleplerin muaccel hale geldiğini, TTK md. 1246/1 uyarınca 1 yıl geçmiş olduğunu, bu taşıma ile ilgili ileri sürülecek herhangi bir navlun alacağının zamanaşımına uğradığını, ihtarname ve dava konusu edilen üçüncü mükerrer fatura olan 26.12.2023 tarih, 54.000 USD bedelli ve ... nolu faturanın, gerçeğe uygun olmayan, herhangi bir hizmetin sunulmadığı bir fatura olduğunu, bu faturaya konu 22 adet taşıma işine ilişkin olarak davacı tarafından müvekkili adına, gerçekte sunulan taşıma hizmeti için 18.11.2021 tarih ve ... no.lu, 85.800 USD bedelli(3.900 USD*22 adet) faturanın tanzim edildiğini, tanzim edilen bu fatura bedelinin müvekkili tarafından davacıya ödendiğini, bu tarihte bu faturaya konu navlun alacağı ile ilgili tüm taleplerin muaccel hale geldiğini, TTK md. 1246/1 uyarınca 1 yıl geçmiş olduğunu, bu taşıma ile ilgili ileri sürülecek herhangi bir navlun alacağının zamanaşımına uğradığını, ihtarname ve dava konusu edilen dördüncü mükerrer fatura olan 26.12.2023 tarih ve 36.000 USD bedelli ve ... nolu faturanın gerçeğe uygun olmayan yani herhangi bir hizmetin sunulmadığı fatura olduğunu, bu faturaya konu 13 adet taşıma işine ilişkin olarak davacı tarafından müvekkili adına, 29.11.2021 tarih ve ... no.lu, 58.500 USD (4.500 USD*13 adet) bedelli faturanın tanzim edildiğini, tanzim edilen bu fatura bedelinin müvekkili tarafından davacıya ödendiğini, bu tarihte bu faturaya konu navlun alacağı ile ilgili tüm taleplerin muaccel hale geldiğini, TTK md. 1246/1 uyarınca 1 yıl geçmiş olduğunu, bu taşıma ile ilgili ileri sürülecek herhangi bir navlun alacağının zamanaşımına uğradığını beyan etmiştir.
Davalı/karşı davacı vekili, karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davacı karşı davalıdan cari hesap alacağından kaynaklı 12.950 USD alacağının bulunduğunu, alacağın tahsili için ... İcra Dairesinin 2023/... E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, yapılan bu takibe itiraz edildiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, sayın mahkemeden, arz ve izah edilen sebeplerle haksız ve yersiz davanın öncelikle zamanaşımı itirazları yönünden, herhalde esastan reddi ile 12.950 USD alacağın avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı/karşı davalı vekili, karşı davaya ilişkin cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin ekinde bulunan taşıma belgeleri uyarınca, taşımaların yapıldığının sabit olduğunu, taşıma bedelleri de halihazırda, dava dilekçesine eklenmiş olan belgeler uyarınca ispat edildiğini, üçüncü kişilere müvekkili tarafından yapılan ödemeler de belgelendirilmek suretiyle, açık ve tartışmasız olduğuna göre, müvekkili 12.950,00 ABD Doları tutarında borçlu değildir/olamayacağını, bilakis, müvekkili fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla dava değeri- 243.050,00 ABD Doları tutarında davalıdan alacaklı olduğunu, davalı-karşı davacı tarafından ileri sürülen zamanaşımı def'i ile ilgili olarak da -fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla- alacağı olduğunu iddia eden karşı tarafın, müvekkili alacağı ile ilgili olarak zamanaşımı savunması ileri sürmesinin kötü niyetli ve kabul edilebilir olmadığını, taraflar arasındaki yazışmalar, ticari güvenin kötüye kullanıldığını gösteren sair belgeler, dava dosyasına sunulacağını, fazlaya ilişkin tüm haklar saklı kalmak kaydıyla; karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi heyetinin düzenlediği 04/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Davaya konu taşımaların 2021 yılında yapıldığını, taşımalara ilişkin olarak davacı ... Acenteliği tarafından davalı ... ... adına; 18.11.2021 tarih, ... no.lu, 85.800 USD bedelli, ... içerikli; 24.11.2021 tarih, ... no.lu 103.500 USD bedelli, ... içerikli; 29.11.2021 tarih, ... no.lu 225.000 USD bedelli, ... içerikli; 29.11.2021 tarih, ... no.lu, 58.500 USD bedelli, ... içerikli faturaların tanzim edildiğini, tanzim edilen bu 4 adet fatura bedelinin tamamının ... ... tarafından 2022 yılının Şubat ve Mart aylarında cari hesaba mahsuben ödendiğini, davacı ... Acenteliği tarafından davaya konu taşımalara ilişkin olarak davalı ... adına ayrıca; ilk faturaların tanzim tarihinden yaklaşık 25 ay sonra örnekleri dosya kapsamında yer alan temel fatura belgelerinin tanzim edildiğini, taşıma bedeli açıklamasını havi navlun faturaları düzenlemiş olması nedeniyle davacının taşıma işini üstlendiği ve taşıyan sıfatını haiz olduğunun kabul edilebileceğini, sayın Mahkeme aksi kanaatte ise, düzenlenen faturalarda taşıma bedeli açıklaması ile tek ücret kararlaştırılmış olması karşısında, bu kez TTK m. 921/1 uyarınca davacının taşıyanın hak ve yükümlülüklerine tabi olduğu, zamanaşımını kesen bir sebebin varlığı davacı tarafından ispatlanmadığından, 2021 yılında icra edilen deniz taşımalarından kaynaklanan fatura konusu alacaklarının zamanaşımına uğramış olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişi heyetinin düzenlediği 03/04/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda; Davaya konu edilen faturaların mükerrer fatura olmadığını, ilave navlun bedeli yansıtılması olarak değerlendirilebileceğini, .... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı icra takibine konu edilen tutarın, cari hesap bakiyesinden kaynaklı 12.950 USD asıl alacak olduğu, davalı /karşı davacı ... tarafından ... Acenteliği'ne gönderilen ödeme emrinin 04.12.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, temerrüt tarihinin 04.12.2023 olacağı sonucuna varılmış olduğunu, ilk raporda varılan sonuçların değiştirilmesini gerektiren bir husus tespit edilmediğinin görüş ve kanaatine varılmıştır.
Asıl dava, navlun bedeli ve taşımadan kaynaklı muhtelif ücretlerin tahsiline ilişkin alacak davası olup, karşı dava ise cari hesap alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında taşıma ilişkisinin olduğu ihtilafsız olup Asıl ve Karşı davada taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları, asıl davanın zaman aşımı süresi içinde açılıp açılmadığı, davacının ifa ettiği taşımalarla ilgili navlun alacağını önceden tahsil edip etmediği, buna göre asıl dava konusu navlun faturalarının mükerrer olarak düzenlenip düzenlenmediği, karşı davada davacının davalıdan cari hesaptan kaynaklanan bir alacağının olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Dosya kapsamındaki delillerden, davalı satıcı ... ... Yapı Elemanları Sanayi ve Tic. A. Ş. tarafından yurtdışında yerleşik dava dışı alıcılar ... ve ... firmalarına CFR teslim şartı ile emtia satışının yapıldığı, Emtianın yurtdışına taşınması işinin ... tarafında ... Acentel Şirketi(...) firmasına verildiği, ... firmasının işbu taşımayı ... organizasyonunda gerçekleştirdiği, emtiaların konteynerler içerisine 4 farklı navlun sözleşmesi kapsamında gemilerle ...' ya taşındıkları, taşımaların; 50 adet konteynerin ... gemisiyle ... tarafından düzenlenen ... nolu, 23 adet konteynerin ... gemisiyle ... nolu, 22 adet konteynerin SAFMARINE ... gemisiyle taşıyan ... SUD tarafından düzenlenen ... nolu, 13 adet konteynerin ... gemisiyle taşıyan ... tarafından düzenlenen ... nolu konşimentolar tahtında gerçekleştirildiği, emtiaların yurtdışına çıkışları için Gümrük Beyannamelerinin düzenlendiği, söz konusu denizyolu taşıma işine karşılık davalı ve dava dışı taşıma şirketleri arasında navlun faturası ve konteyner elleçlemesine ilişkin faturaların düzenlendiği görülmüştür.
Davacı, dava dilekçesinde “muhatap ... ... Yapı Elemanları, Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketine yaklaşık 1.400 TEU (yaklaşık 1.400 adet konteyner) kadar yükün deniz yoluyla taşınması işlerinin organizasyonuna dair hizmet verildiğini ileri sürmüştür. TTK m. 921/1 uyarınca taşıma işleri komisyoncusu, ücret olarak taşıma giderlerini de içeren tek bedel kararlaştırılmışsa, taşıyıcının veya taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olacaktır. Bu çerçevede, davacı taşıma bedeli açıklamasını havi navlun faturaları düzenlemiş olması nedeniyle davacının taşıma işini üstlendiği ve taşıyan sıfatını haiz olduğu kabul edilmiştir.
Asıl davaya konu taşımaların 2021 yılında yapıldığı, taşımalara ilişkin olarak davacı ... GemiAcenteliği tarafından davalı ... ... adına; 18.11.2021 tarih, ... no.lu, 85.800 USD bedelli, ... içerikli 24.11.2021 tarih, ... no.lu 103.500 USD bedelli, ... içerikli 29.11.2021 tarih, ... no.lu 225.000 USD bedelli, ... içerikli 29.11.2021 tarih, ... no.lu, 58.500 USD bedelli, ... içerikli faturaların tanzim edildiği 4 adet fatura bedelinin tamamının ... ... tarafından 2022 yılının şubat ve mart aylarında cari hesaba mahsuben ödendiği tarafların ticari defter kayıtları ile dosya kapsamına taraflarca sunulan belgelerden tespit edilmiştir.
Davacı ... Acenteliği tarafından davaya konu taşımalara ilişkin olarak davalı ... adına ayrıca; ilk faturaların tanzim tarihinden yaklaşık 25 ay sonra örnekleri dosya kapsamında yer alan Türkiye'den Porto Riko'ya yapılan taşımalar ile ilgili olarak ... tarafından, davalı ... adına 26.12.2023 tarihli, ... no.lu 107.500,00 ABD Doları bedelli, 26.12.2023 tarihli, ... no.lu 58.500,00 ABD Doları bedelli, 26.12.2023 tarihli, ... no.lu 54.000,00 ABD Doları bedelli, 26.12.2023 tarihli, ... no.lu 36.000,00 ABD Doları bedelli TEMEL faturalar düzenlemiştir. Sözkonusu faturalar davalı ... tarafından teslim alındıktan sonra yasal süresi içinde davacı ... Acenteliğine iade edilmiş ve İADE TEMEL FATURA belgeleri tanzim edilerek ticari defterlerinde ... Acenteliği hesabına borç kaydı yapıldığı tespit edilmiştir.
Davalı karşı davacı ... vekili asıl davaya cevabında, davacının tahsilini istediği asıl dava konusu faturaların daha önceden ödenen navlun borcu için mükerrer olarak düzenlendiğini, davacının herhangi bir navlun alacağının bulunmadığını savunmuştur.
Tarafların ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme ile, Davacı ... Acenteliği nezdindeki davalı ... hesabının 243.050 USD borç bakiyesi verdiği, davalı ... nezdindeki davacı ... Acenteliği hesabının ise 12.950 USD borç bakiyesi verdiği, tarafların hesap bakiyeleri arasındaki farkın ... tarafından ... adına tanzim edilen ve toplam tutarı 256.000 4 adet iade fatura tutarının ... Acenteliğinin kayıtlarında yer almamasından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Davacı ... Acenteliği tarafından davalı adına tanzim edilen ve bedeli ödenen 2021 tarihli adet fatura içeriği ile davacı tarafından davalı adına tanzim edilen ve devaya konu edilen26.12.2023 tarihli “ Temel Fatura” içeriği bilgiler karşılaştırıldığında; faturalarda yer alan konşimento numaralarının, konteyner no, sayı ve ölçeklerinin, gemi isim ve sefer numaralarının birebir aynı olduğu görülmüştür. Bilirkişi raporunda fatura bilgileri aynı olsa da fatura tutarları farklı olduğundan, Temel faturaların ilave navlun bedeli yansıtılması olarak belirtilmiş ise de, Davalı/Karşı davacı ...'ın, 22.11.2023 tarihinde ... Acenteliği hakkında icra takibi başlatmasının ardından, takip borçlusu ... Acenteliği tarafından, 2021 yılında gerçekleşen taşımalar nedeniyle, taşıma ve ilk fatura tarihlerinden 2 yıldan fazla süre geçmiş olduğu halde aynı taşıma için ilave navlun ücretinin yansıtılmış olması MK 2'ye aykırı bir uygulama olduğu değerlendirilmiştir. Bu kanaat ışığında, asıl dava konusu Temel faturaların navalun bedeli önceden tahsil edilen taşımalar için aradan 25 ay gibi uzun bir zaman geçtikten sonra mükerrer olarak düzenlenmiş faturalar olduğu kabul edilmiştir.
Davalı/Karşı davacı ... vekili söz konusu faturalara dayalı alacak talebine karşı zaman aşımı itirazında bulunmuş, davacı vekili ise, davalı tarafından zamanaşımı definin kötüniyetli olarak ileri sürüldüğünü; somut olayın kendisine özgü özellikleri nedeniyle davalı tarafından ticari güven ilkesine aykırı hareketlerde bulunulmuş olduğunu ileri sürerek zamanaşımı definin dikkate alınmamasını talep etmiştir. 2021 tarihinde gerçekleştirilen taşımadan kaynaklı alacak bakımından TTK'nın 1246. Maddesinde öngörülen 1 yıllık zamanaşımı süresi dava tarihi itibariyle geçmiş olmakla birlikte, asıl dava konusu faturaların mükerrer olarak düzenlendiği kanaatine varılmış olduğundan zamanaşamı itirazı değerlendirmeye alınmayarak davanın esastan reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davalı/ Karşı davacı ... tarafından davacı ... aleyhine, 12.950 USD alacağın tahsili için .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığı, ... Acenteliği tarafından yapılan itiraz nedeniyle takibin durduğu incelenen icra dosyasından anlaşılmış olup, takip alacaklısı ... karşı dava ile, sözkonusu icra takibine konu 12.950 USD'nin karşı dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte, davacı /Karşı davalı ... Acenteliği'den tahsilini talep etmiştir. Tarafların, yasal ticari defter kayıtlarına göre icra takip tarihi itibariyle ...'in ... Acenteliğinden 12.950 USD alacaklı olduğu konusunda mutabık oldukları görülmüştür. Bu durumda ...'ın, 12.950 USD'nin tahsili için açtığı karşı davasında haklı olduğu kanaatine varıldığından tüm bu değerlendirmelerin sonucunda; asıl davanın reddine, Karşı davanın kabulü ile 12.950,00 USD'nin karşı dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan tahsil edilerek davalı karşı davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Karşı davanın KABULÜ ile 12.950,00 USD'nin karşı dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan tahsil edilerek davalı karşı davacıya ÖDENMESİNE,
ESAS DAVADA;
1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 134.632,50 TL den karar harcı olan 732,00 TL nin mahsubu ile fazla alınan 133.900,50 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,
2-Davalı vekili için takdir edilen 904.180,92 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
3-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.600,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
KARŞI DAVADA;
1-Karar harcı olan 28.493,43 TL'den peşin alınan 7.123,50 TL'nin mahsubu ile bakiye 21.369,93 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
2-Davacının peşin olarak yatırdığı 7.551,10 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı vekili için takdir edilen 66.739,12 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/05/2026