Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının, taraflarca istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmişir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, asli müdahil Orman İdaresi vekili, davalı Hazine vekili ve ... oğlu ...'in mirasçıları, ..., ... ve arkadaşları ile ... vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Kadastro sırasında, ... ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 300 parsel sayılı 600.000 m² yüzölçümündeki, 301 parsel sayılı 279.000 m² yüzölçümündeki ve 302 parsel sayılı 450.250 m² yüzölçümündeki taşınmazlar, vergi kaydına dayalı olarak, susuz tarla vasfıyla malik hanesi boş olarak tespit edilmiştir.
Davacı ... tarafından, davalı ... ve arkadaşları aleyhine, Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan müdahalenin men'i davası, dava konusu taşınmazlar hakkında yargılama sırasında kadastro tutanağı düzenlendiği gerekçesiyle Kadastro Mahkemesine aktarılmış ve müdahil ... ve arkadaşları, taşınmazların miras bırakanlarına ait tapu kapsamında kaldığı iddiasıyla; müdahil Hazine, taşınmazlarda kayıt miktar fazlalığı bulunduğu ve taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla ve müdahil Orman İdaresi ise, taşınmazların orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla davaya katılmışlardır.
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davacıların davasının kısmen kabulüne, dava konusu ... ili ... ilçesi ... köyünde kain 300,3 01... nolu parsellerin kadastroca yapılan tahditlerinin iptaline ve dava konusu 300 nolu parsel açısından fen bilirkişisi ...’ın 22.01.2019 tarihli ek rapor ekindeki krokide (H2) harfiyle gösterilen 20.000 m²lik kısmın dayanak vergi kayıt miktarı olarak vergi kayıt malikleri ... çocukları ..., ..., ..., ... ve ... mirasçıları adlarına aynı ada ve parsel numarasıyla tapuya kayıt ve tesciline; fen bilirkişisi ...’ın 22.01.2019 tarihli ek rapor ekindeki krokide (H1) harfiyle gösterilen 100.000 m²lik kısmın zilyetlikle edinilebilecek miktar olarak vergi kayıt malikleri ... çocukları ..., ..., ..., ... ve ... mirasçıları adlarına aynı ada son parsel numarasıyla tapuya kayıt ve tesciline; fen bilirkişisi ...’ın 22.01.2019 tarihli ek rapor ekindeki krokide (G) harfiyle gösterilen 100.000 m²lik kısmın zilyetlikle edinilebilecek miktar olarak vergi kayıt malikleri ... çocukları ..., ..., ..., ... ve ... mirasçıları adlarına aynı ada son parsel numarasıyla tapuya kayıt ve tesciline; fen bilirkişisi ...’ın 22.01.2019 tarihli ek rapor ekindeki krokide (F) harfiyle gösterilen 100.000 m²lik kısmın zilyetlikle edinilebilecek miktar olarak vergi kayıt malikleri ... çocukları ..., ..., ..., ... ve ... mirasçıları adlarına aynı ada son parsel numarasıyla tapuya kayıt ve tesciline; fen bilirkişisi ...’ın 22.01.2019 tarihli ek rapor ekindeki krokide (E) harfiyle gösterilen 100.000 m²lik kısmın zilyetlikle edinilebilecek miktar olarak vergi kayıt malikleri ... çocukları ..., ..., ..., ... ve ... mirasçıları adlarına aynı ada son parsel numarasıyla tapuya kayıt ve tesciline; fen bilirkişisi ...’ın 22.01.2019 tarihli ek rapor ekindeki krokide (D) harfiyle gösterilen 100.000 m²lik kısmın zilyetlikle edinilebilecek miktar olarak vergi kayıt malikleri ... çocukları ..., ..., ..., ... ve ... mirasçıları adlarına aynı ada son parsel numarasıyla tapuya kayıt ve tesciline; fen bilirkişisi ...’ın 22.01.2019 tarihli ek rapor ekindeki krokide (H3) harfiyle gösterilen 22.546,76 m²lik kısmın kayıt ve zilyetlik miktar fazlası olarak aynı ada son parsel numarasıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline; fen bilirkişisi ...’ın 22.01.2019 tarihli ek rapor ekindeki krokide (H4) harfiyle gösterilen 43.033,18 m²lik kısmın aynı ada son parsel numarasıyla Orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline; dava konusu 301 nolu parselin tespitinin iptali ile fen bilirkişisi ...’ın 22.01.2019 tarihli ek rapor ekindeki krokide (B) harfiyle gösterilen 206.557,30 m²lik kısmın aynı ada ve parsel numarasıyla kayıt ve zilyetlik miktar fazlası olarak Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline; fen bilirkişisi ...’ın 22.01.2019 tarihli ek rapor ekindeki krokide (A) harfiyle gösterilen 63.442,70 m²lik kısmın kayıt ve zilyetlik miktar fazlası olarak aynı ada son parsel numarasıyla Orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline; dava konusu 302 nolu parselin tespitinin iptali ile fen bilirkişisi ...’ın 22.01.2019 tarihli ek rapor ekindeki krokide (C) harfiyle gösterilen 234.790,29 m²lik kısmın aynı ada ve parsel numarasıyla kayıt ve zilyetlik miktar fazlası olarak Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline; fen bilirkişisi ...’ın 22.01.2019 tarihli ek rapor ekindeki krokide (K3) harfiyle gösterilen 173.344,06 m²lik kısmın aynı ada son parsel numarasıyla Orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline; fen bilirkişisi ...’ın 22.01.2019 tarihli ek rapor ekindeki krokide (...) harfiyle gösterilen 44.115,65 m²lik kısmın kayıt ve zilyetlik miktar fazlası olarak aynı ada son parsel numarasıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; davacı ... vekili, müdahil Orman İdaresi vekili, müdahil Hazine vekili, müdahil ve davalı ... ve arkadaşları vekili, davalı ..., davalı ... ve arkadaşlar vekili, davalı ... vekili, davalı ... ve ... vekili, davalı ... ve arkadaşları, davalı ..., davalı ... vekili, davalı ..., davalı ... ve arkadaşları vekili, davalı ..., davalı ... ve arkadaşları ile davalı ...'ın istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş ve iş bu karar, asli müdahil Orman İdaresi, müdahil Hazine, ... oğlu ... mirasçıları ... ve arkadaşları vekili, ... vekili, müdahil ve davalı ... ve arkadaşları ile ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince, yazılı şekilde karar verilmiş ise de, verilen bu karar usul ve yasaya uygun bulunmadığı gibi, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmak için yeterli olduğundan da söz edilemez.
Şöyle ki; İlk Derece Mahkemesinin, asli müdahil gerçek kişilerin dayandıkları tapu kayıtlarının taşınmazlara uymadığı yönündeki kabulünde, 300 parsel sayılı taşınmazın (H3) harfi ile gösterilen bölümünün miktar fazlası olarak Hazine adına tesciline karar verilmesinde, (H4) harfi ile gösterilen bölümün orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmesinde, 301 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen bölümünün orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmesinde, 302 parsel sayılı taşınmazın (...) harfi ile gösterilen bölümünün miktar fazlası olarak Hazine adına tesciline karar verilmesinde ve (K3) harfi ile gösterilen bölümünün orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Ancak; dava konusu taşınmazların malik haneleri boş bırakılarak tespitleri yapılmak suretiyle kadastro mahkemesine aktarıldığı halde, ... Belediye Başkanlığı ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı davaya dahil edilmemiş; taşınmazlar hakkında düzenlenen jeodezi ve fotogrametri bilirkişi raporu ile fen bilirkişi raporu arasında, 301 parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen bölümü içinde kalan (C3), (B1) ve (A1) harfli bölümler ile 302 parsel sayılı taşınmazın (C) harfi ile gösterilen bölümü içinde kalan (K4) harfli bölüm yönünden bulunan çelişki giderilmemiş; taşınmazların kısmen orman sayılan yerlerden olduğuna dair dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporlarına rağmen bu bölümler anılan çelişkili rapor sebebiyle miktar fazlası olarak Hazine adına tescil edilmiş; 3402 sayılı Kadastro Kanunu (3402 sayılı Kanun) uyarınca taksim edilmemiş terekenin aynı çalışma alanında en fazla 100 dönüm miktarında taşınmaz kazanabileceği dikkate alınmaksızın ... çocukları ..., ..., ..., ... ve ... ile bunların mirasçıları arasında taksim yapılıp yapılmadığı ve buna bağlı olarak kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla belgesizden edinilebilecek taşınmaz miktarı araştırılmamış; yine taşınmazlar hakkında yapılan toplulaştırma işlemi sonucunda taşınmazların isabet ettiği ada ve parsel bilgileri araştırılmadığı gibi, toplulaştırma sonucu oluşan parsellerin malikleri de araştırılıp davaya dahil edilmemiş ve bu suretle eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulmuştur.
Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince, öncelikle taşınmazlar hakkında yapılan toplulaştırma işlemi sonucunda taşınmazların isabet ettiği ada ve parsel bilgileri araştırılarak toplulaştırma sonucu oluşan parsellerin malikleri davaya resen dahil edilmeli, bunun yanında yine ... Belediye Başkanlığı ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı davaya dahil edilerek dahil edilen tarafların sunacakları deliller toplanmalı, bu şekilde taraf teşkili sağlandıktan sınra yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman üç harita mühendisi bilirkişi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır.
Keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazların ... çocukları ..., ..., ..., ... ve ... ile bunların mirasçıları arasında taksim edilip edilmediği ...'nın ölüm tarihi de dikkate alınarak araştırılmalı, paylaşıma tüm mirasçıların katılıp katılmadığı ve bir veya birden fazla mirasçıya isabet eden taşınmazların Hazine adına tespit edilip edilmediği ve bu suretle paylaşımın bozulup bozulmadığı hususu irdelenmeli, paylaşım sırasında diğer mirasçılara isabet ettiği iddia edilen taşınmazlara ait kadastro tutanakları ve tapu kayıtları getirtilip denetlenmeli, muristen kalan taşınmazın paylaşıldığı iddiası var ise, paylaşımı ispat etmenin paylaşım yapıldığını iddia eden tarafa ait olduğuna ancak uzun süreli kullanım karinesi varsa ispat yükünün yer değiştireceğine dikkat edilmeli, belirtilen hususlar etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği Tapu Müdürlüğü ve ilgili ... Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulup, aynı Kanun'un 30.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen Kanun'un 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanmalıdır.
Bu suretle, 300 parsel sayılı taşınmazın (H2) harfi ile gösterilen bölümünün vergi kayıt miktarı olarak şayet tereke taksim edilmemiş ise mirasçılar adına, şayet tereke taksim edilmiş ise taksim sonucu isabet eden mirasçı adına tesciline; yine 300 parsel sayılı taşınmazın (H1), (G), (F), (E) ve (D) harfleri ile gösterilen bölümleri yönünden ise şayet tereke taksim edilmemiş ise taksim edilmemiş terekenin en fazla 100 dönüm miktarında taşınmaz kazanabileceği gözetilerek 3402 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarınca zilyetlerin tercih edeceği bölümün mirasçılar adına tesciline, şayet tereke taksim edilmiş ise taksim sonucu isabet eden mirasçıların her birinin en fazla 100 dönüm miktarında taşınmaz kazanabileceği gözetilerek taksim sonucu isabet eden mirasçı adına tesciline karar verilmelidir.
Yine, 300 parsel sayılı taşınmazın (H3) harfi ile gösterilen bölümünün miktar fazlası olarak Hazine adına tesciline, (H4) harfi ile göstetilen bölümün orman vasfıyla Hazine adına tesciline, 301 parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen bölümünün orman vasfıyla Hazine adına tesciline, (B) harfi ile gösterilen bölümü içinde kalan (C3), (B1) ve (A1) harfli bölümlerin orman vasfıyla Hazine adına tesciline, yine (B) harfi ile gösterilen bölüm içinde kalan (B3), (A2) ve (C1) harfli bölümlerin miktar fazlası olarak hazine adına tesciline, 302 parsel sayılı taşınmazın (...) harfi ile gösterilen bölümünün miktar fazlası olarak Hazine adına tesciline, (K3) harfi ile gösterilen bölümünün orman vasfıyla Hazine adına tesciline, (C) harfi ile gösterilen bölümü içinde kalan (K4) harfli bölümün orman vsafıyla Hazine adına tesciline, yine (C) harfi ile gösterilen bölüm içinde kalan (K2) harfli bölümün miktar fazlası olarak Hazine adına tesciline karar verilmelidir.
İlk Derece Mahkemesince, açıklanan hususlar gözetilmeksizin, yöntemince taraf teşkili sağlanmadan, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.