"İçtihat Metni"
Hüküm
2863 sayılı Kanunun 67/2, TCK’nın 62/1,53. maddeleri gereğince mahkumiyet
2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:
T.C.
Anayasa Mahkemesinin, TCK'nın 53. maddesine ilişkin olan 2014/140 esas, 2015/85 karar sayılı iptal kararının 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olması nedeniyle, iptal kararı doğrultusunda TCK'nın 53. maddesindeki hak yoksunluklarının yeniden değerlendirilmesi gerekliliğinin infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.
Sanığın evinde bulundurduğu tarihi eserleri yaklaşık üç aydır satmak için birkaç kişiye gösterdiği yönünde gelen istihbari bilgiler üzerine Cumhuriyet savcısı tarafından verilen arama kararına istinaden ikametinde yapılan aramada, sanığın mutfak dolapları içerisinden çıkardığı torbanın içinde bulunan eserleri kendi isteği ile teslim ettiği, kovuşturma aşamasında arkeolog ve sanat tarihçi bilirkişi tarafından düzenlenen tarafsız bilirkişi raporunda; 37 adet gümüş sikke, 25 adet pirinç pul, 1 adet gümüş madalyonun 2863 sayılı Kanun kapsamında olup yurt içinde alımı satımı serbest olduğu, 1 adet pişmiş toprak kandil, 19 adet islami dönem sikke, 4 adet Roma dönemi bronz sikke, 1 adet islami dönem gümüş kaplama sikke, 1 adet islami dönem bronz sikkenin 2863 sayılı Kanun kapsamında olup yurt içinde alımı satımı yasak olduğu, 1 adet taklit bronz figürin ile 1 adet Avrupa menşeeli gümüş madalyonun 2863 sayılı Kanun kapsamı dışında kaldığının belirtildiği, duruşmada dinlenen tanıkların beyanlarında 30/10/2014 tarihli tutanak altındaki imzanın kendilerine ait olduğunu, sanığın tarihi eserleri satmak için elinde mal bulundurduğunu ve müşteri aradığını, bir kaç kişiye satmaya çalıştığını ve müşteri ile görüştüğünü muhbirlerinden öğrendiklerini belirttikleri, sanığın savcı huzurunda ve sorguda alınan savunmasında özetle; “tarihi eserleri birkaç kez bahçemde ağaç dikmek amacıyla kazdığım sırada yaklaşık 1 yıl önce buldum, kim olduğunu bilmediğim bir alıcı gelerek tarihi eserleri görmek istediğini söyledi, ben de gerçek olup olmadığını öğrenmek için kendisine gösterdim, bana 20.000 TL veririm dedi, ben de yirmi milyarlık malzeme mi bu dedim, satmadım, en son 33.000 TL’ye çıktı, ben de müzeye teslim edeceğim diyerek satmadım, çünkü amacım satmak değildi” şeklinde beyanda bulunduğu, mahkemedeki savunmasında; amacının teslim etmek olduğunu, satış yapmadığını belirterek suçlamayı kabul etmemiş ise de sanığın hiçbir ticari gaye gütmeksizin söz konusu eserleri alıcılara göstererek fiyat araştırması yapmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, suça konu eserleri ticaret kast ve amacıyla kabul ettiğinin ve satışa arz ettiğinin tüm dosya kapsamı ile sabit olduğu, sanığın eyleminin 2863 sayılı Kanunun 67/2. maddesine temas eden suçu oluşturduğu anlaşılmakla,
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın kültür varlıklarını satışa arz etme kastının bulunmadığına, beraatine karar verilmesi gerektiğine, alt sınırdan uzaklaşılarak ceza tayin edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğuna dair temyiz itirazlarının reddine, ancak;
2863 sayılı Kanun kapsamında kalan taşınır kültür ve tabiat varlıkları ile anılan Kanunun kapsamı dışında kalmakla birlikte, “taklit” olan objelerin, 2863 sayılı Kanunun 75. maddesi uyarınca müzeye teslimine, diğerlerinin ise sahibine iadesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
Kanuna aykırı olup, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden hüküm fıkrasının (III) nolu bendinin tamamen hükümden çıkartılarak yerine “Hükme esas alınan 18.03.2015 tarihli tarafsız bilirkişi raporunda 2863 sayılı Kanun kapsamında olduğu belirtilen eserler ile anılan Kanunun kapsamı dışında kalmakla birlikte, taklit olan 1 adet bronz figürinin 2863 sayılı Kanunun 75. maddesi uyarınca müzeye teslimine, anılan kanun kapsamı dışında kaldığı belirtilen 1 adet Avrupa menşeli gümüş madalyonun sanığa iadesine” cümlesinin eklenmesi ve hükümdeki diğer hususların aynen bırakılması suretiyle, sair yönleri usul ve Kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 23.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Anayasa Mahkemesinin, TCK'nın 53. maddesine ilişkin olan 2014/140 esas, 2015/85 karar sayılı iptal kararının 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olması nedeniyle, iptal kararı doğrultusunda TCK'nın 53. maddesindeki hak yoksunluklarının yeniden değerlendirilmesi gerekliliğinin infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.
Sanığın evinde bulundurduğu tarihi eserleri yaklaşık üç aydır satmak için birkaç kişiye gösterdiği yönünde gelen istihbari bilgiler üzerine Cumhuriyet savcısı tarafından verilen arama kararına istinaden ikametinde yapılan aramada, sanığın mutfak dolapları içerisinden çıkardığı torbanın içinde bulunan eserleri kendi isteği ile teslim ettiği, kovuşturma aşamasında arkeolog ve sanat tarihçi bilirkişi tarafından düzenlenen tarafsız bilirkişi raporunda; 37 adet gümüş sikke, 25 adet pirinç pul, 1 adet gümüş madalyonun 2863 sayılı Kanun kapsamında olup yurt içinde alımı satımı serbest olduğu, 1 adet pişmiş toprak kandil, 19 adet islami dönem sikke, 4 adet Roma dönemi bronz sikke, 1 adet islami dönem gümüş kaplama sikke, 1 adet islami dönem bronz sikkenin 2863 sayılı Kanun kapsamında olup yurt içinde alımı satımı yasak olduğu, 1 adet taklit bronz figürin ile 1 adet Avrupa menşeeli gümüş madalyonun 2863 sayılı Kanun kapsamı dışında kaldığının belirtildiği, duruşmada dinlenen tanıkların beyanlarında 30/10/2014 tarihli tutanak altındaki imzanın kendilerine ait olduğunu, sanığın tarihi eserleri satmak için elinde mal bulundurduğunu ve müşteri aradığını, bir kaç kişiye satmaya çalıştığını ve müşteri ile görüştüğünü muhbirlerinden öğrendiklerini belirttikleri, sanığın savcı huzurunda ve sorguda alınan savunmasında özetle; “tarihi eserleri birkaç kez bahçemde ağaç dikmek amacıyla kazdığım sırada yaklaşık 1 yıl önce buldum, kim olduğunu bilmediğim bir alıcı gelerek tarihi eserleri görmek istediğini söyledi, ben de gerçek olup olmadığını öğrenmek için kendisine gösterdim, bana 20.000 TL veririm dedi, ben de yirmi milyarlık malzeme mi bu dedim, satmadım, en son 33.000 TL’ye çıktı, ben de müzeye teslim edeceğim diyerek satmadım, çünkü amacım satmak değildi” şeklinde beyanda bulunduğu, mahkemedeki savunmasında; amacının teslim etmek olduğunu, satış yapmadığını belirterek suçlamayı kabul etmemiş ise de sanığın hiçbir ticari gaye gütmeksizin söz konusu eserleri alıcılara göstererek fiyat araştırması yapmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, suça konu eserleri ticaret kast ve amacıyla kabul ettiğinin ve satışa arz ettiğinin tüm dosya kapsamı ile sabit olduğu, sanığın eyleminin 2863 sayılı Kanunun 67/2. maddesine temas eden suçu oluşturduğu anlaşılmakla,
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın kültür varlıklarını satışa arz etme kastının bulunmadığına, beraatine karar verilmesi gerektiğine, alt sınırdan uzaklaşılarak ceza tayin edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğuna dair temyiz itirazlarının reddine, ancak;
2863 sayılı Kanun kapsamında kalan taşınır kültür ve tabiat varlıkları ile anılan Kanunun kapsamı dışında kalmakla birlikte, “taklit” olan objelerin, 2863 sayılı Kanunun 75. maddesi uyarınca müzeye teslimine, diğerlerinin ise sahibine iadesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
Kanuna aykırı olup, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden hüküm fıkrasının (III) nolu bendinin tamamen hükümden çıkartılarak yerine “Hükme esas alınan 18.03.2015 tarihli tarafsız bilirkişi raporunda 2863 sayılı Kanun kapsamında olduğu belirtilen eserler ile anılan Kanunun kapsamı dışında kalmakla birlikte, taklit olan 1 adet bronz figürinin 2863 sayılı Kanunun 75. maddesi uyarınca müzeye teslimine, anılan kanun kapsamı dışında kaldığı belirtilen 1 adet Avrupa menşeli gümüş madalyonun sanığa iadesine” cümlesinin eklenmesi ve hükümdeki diğer hususların aynen bırakılması suretiyle, sair yönleri usul ve Kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 23.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.