Taraflar arasında görülen davada İstanbul 39. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 04/06/2012 tarih ve 2011/77-2012/139 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalılar vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 09.05.2014 günü hazır bulunan davacı vekilleri Av. M.. U.. ile Av. V. A.C. davalılardan asil S.. S.. ve davalılar vekili Av. M.. U.. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimitarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin merkezi yurt dışında bulunan "SIF İnvestment SA" Lüksemburg unvanlı dava dışı şirkette bulunan hisselerini 23/05/2005 tarihli sözleşme gereğince 2.050.000 Euro bedel karşılığında S.. S..'a sattığını, hisse satım sözleşmesinde yer alan 2.050.000 Euro tutarındaki meblağa istinaden müvekkiline takip borçlusu S.. S.. ve ortağı olduğu diğer takip borçlusu O. Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından çeşitli tarihlerde toplam 1.250.000 Euro ödendiğini, takip borçlularının sözleşmeden doğan borçlarına istinaden müvekkillerine verdikleri çeklerin yerine, takip borçlularının talebi üzerine, 15/01/2007, 16/02/2007,15/08/2007 tarihli Fatih Şubesi'ne ait ve davalı şirket tarafından keşide edilen çeklerin verildiğini, müvekkiline olan borçların ödenmemesi nedeniyle Beyoğlu 17. Noterliği'nin 13/06/2008 tarihli ihtarnamesi ile 800.000 Euro tutarındaki borcun ödenmesi hususunun takip borçlusu S.. S..'a ihtar edildiğini, anılan ihtarnamenin akabinde taraflarla borcun ödenmesi hususunda sulh görüşmelerine başlandığını, borcun ödenmesini geciktirmek amacıyla takip borçlularının kötü niyetli olarak kendileri tarafından gönderilen borç tasfiye protokolünü dahi imzalamaktan imtina ettiklerini, borcun ödenmemesi üzerine Fatih 3. İcra Müdürlüğü'nün 2009/3674 esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalıların takibe itiraz ettiklerinden dolayı takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın faiziyle birlikte tahsiline ve davalıların alacak konusu meblağın %40'ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, müvekkillerinin davacıya her hangi bir borcunun bulunmadığını, davacının alacak iddiasına esas aldığı 23/05/2005 tarihli dava dışı Lüksemburg'da kurulu şirketin olağanüstü genel kurul kararı çerçevesinde davacının talep ettiği gibi alacağının mevcut olmadığını, S. I. SA'nın 10/05/2012 tarihinde toplam 32.500 Euro sermaye ile Lüksemburg merkezli olarak %79.90 hissesi TC vatandaşı S.. S.., %20 hissesi Yunan uyruklu Andre Ioannides ve %0.01 hissesinin Fransız vatandaşı P.A. F.arafından 3 ortaklı olarak kurulduğunu, şirket imza yetkilisinin Fransız uyruklu ortak olduğunu, 25/04/2005 tarihinde herhangi bir bedel ödemeden şirket hisselerinin dağılımının %33 S.. S.., %33 A.l., %33 P.A.F.olarak değiştirildiğini daha sonra S.. S..'ın O.Dış Tic. Ltd. şirketi hesabından 2.050.000 Euro'yu S. I.SA Lüksemburg'a borç olarak verdiğini, aynı şekilde A. I. de 1.050.000 Euro'yu adı geçen şirkete borç olarak verdiğini, 22/06/2004 tarihinde S.. Lüksemburg şirketi olarak 32.500 Euro sermayesi olmasına rağmen aldığı borç kaynakla Fransa'da bulunan D. firmasına ait 2 adet firmayı toplam 3.000.000 Euro bedelle satın aldığını, şirketin hissedarı S.. S..'ın satın alma görüşmelerinden ve fabrikalarının mali yapısından bilgisi bulunmadığını, görüşmelerin davacı ve Fransız ortak tarafından yürütüldüğünü, 02/11/2004 tarihinde Fransız ortağın D. şirketini satın aldığı, 29/05/2005 tarihinde D.şirketinin iflası için mahkemeye başvurduğunu ve şirketin yönetimine kayyum atandığını, tarafların şirketin iflas ettiği bilgisini S.. S..'dan saklayarak S.. S..'a hisselerini satmayı teklif ettiklerini, şirketin iflas kararı hakkında bilgi sahibi olmadan bu teklife olumlu baktığını, 02/06/2005 tarihinde Fransız uyruklu P. A. F.r yönetiminde telefonla olağanüstü genel kurul yapılmış gibi göstererek şirketin hisselerini S.. S..'a satmayı kararlaştırdıklarını, ..SIF Investment Lüksemburg firmasına borç olarak vermiş olduğu 1.050.000 Euro karşılığında kendisine ait olduğunu iddia ettiği %33 hisseyi S.. S..'a teklif ettiğini ve S.. S..'ın da teklifi kabul ettiğini, A. I. Fransa'da mukim bulunan S. I. firmasına borç olarak vermiş olduğu 1.000.000 Euro'yu Lüksemburg'ta mukim bulunan S. I. Lüksemburg'un hissesi gibi ve olağanüstü genel kurul toplantısı düzenlemiş gibi göstererek S.. S..'a satmaya çalıştığını, 29/05/2005 tarihinde iflas başvurusunda bulunulduğunu, mahkemenin 03/06/2005 tarihinde ödemeleri durdurma kararı verdiğini, şirket olağanüstü genel kurulunun hileli ve geçersiz olduğunu ayrıca tescil edilmediğini, olağanüstü genel kurul kararının şirket karar defterine kaydedilmediğini, ortada geçerli bir hisse devrinin mevcut olmadığını, herhangi bir borç bulunmadığını, tarafların 23/05/2005 tarihinde kesinlikle bir araya gelmediklerini, pasaport kayıtlarının bu durumu ortaya çıkarabileceğini, S.. S..'ın D.in iflas ettiğini anlaması ile vermiş olduğu çekleri A. I.geri istediğini ancak çeklerin 1.050.000 Euro'luk kısmının ödenmesi halinde geri kalan kısmın geri verileceğinin beyan edildiğini, S.. S..'ın bu durumu farkedince ödemeyi reddettiğini belirterek davanın reddine, davacının %40 tazminat ödemesine mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı vekili tarafından davacının S. I. SA adlı şirkette bulunan hisselerini davalı S.. S..'a sattığı ve 23/05/2005 tarihli sözleşme gereğince sözleşmede yer alan 2.050.000 Euro tutarındaki meblağdan 1.250.000 Euro'nun ödendiği, kalan bedelin tahsili amacıyla Fatih 3. İcra Müdürlüğü'nün 2009/3674 esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığı, takibin dayanağının hisse satım ve devrine ilişkin sözleşme, ödenmemiş çekler ve ticari ilişki olduğunun belirtildiği, söz konusu çeklerin keşidecisinin O.Dış Tic. Ltd. Şti. olup l. A.Ioannides olduğu ve takibin ilamsız haciz yoluyla takip olduğu, davalıların takibe itirazı ile takibin İİK'nın 66. ve devamı maddeleri gereğince durduğu, davacı tarafından bir yıllık hak düşürücü sürede davanın açıldığı, takibe konu çeklerin ve vadelerinin 15/08/2007, 15/01/2007 ve 16/02/2007 tarihli olup ilamsız takibe konu edilmesi, bankaya ibrazına dair herhangi bir belge ve kaydın bulunmadığı da değerlendirildiğinde söz konusu çeklerin kambiyo senedi niteliğini kaybetmiş olması nedeniyle yazılı delil başlangıcı sayılması gerektiği, ancak takibe konulu senetlerde davalı şirket keşideci olmakla birlikte yapılan icra takibi ve davacı beyanlarından bu çeklerin yapılan hisse devri sözleşmesi gereği verildiği, çeklerin kambiyo niteliğini kaybedip delil başlangıcı sayılması halinde taraflar arasındaki ticari ilişkinin davacı ve davalı S.. S.. arasında olduğu ve sözleşmede belirtilen hisse devrine yönelik olarak verildiği hususunda bir ihtilaf olmayıp bu durumda zaman aşımına uğrayan ve kambiyo niteliğini kaybeden belge ile davalı şirketle herhangi bir hukuki veya ticari ilişki olmadığından ve herhangi bir şekilde davalı şirketin buna ilişkin kefaleti de söz konusu olmadığından talep edilen bedelden davalı şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, davalı tarafından İİK'nın 67. maddesi gereğince tazminat talebinde bulunmuş ise de takibin bu davalı hakkında kötü niyetli olarak yapılmadığı, diğer davalı S.. S.. yönünden ise dosyada mevcut 23/05/2005 ve 02/06/2005 tarihli sözleşmede S. I.Lüksemburg SA'nın hisselerinin 2.050.000 Euro karşılığı devri konusunda anlaşıldığı, belgenin taraflarca imza altına alındığı, telekonferans aracılığıyla toplanılıp karar altına alınmış olduğu ve daha sonra taraflarca imza altına alındığı, davalılar tarafından imzalara herhangi bir itirazın bulunmayıp hisse devrinin geçersizliğinin ileri sürüldüğü, ayrıca davalı tarafça şirketin iflası hususunun bulunmadığı ileri sürülse dahi dosyaya sunulan belgelerden de anlaşılacağı üzere bu hususun bilinmediği, hataya düşürüldüğü iddiasının kabulünün mümkün olmayıp, ticari faaliyette bulunan bir kişinin böyle bir durumda ileri sürülen hususları bilmeden böyle bir işleme girmesinin düşünülemeyeceği, ayrıca davalı şirketin dosyada mevcut ticaret sicil kaydından davalı S.. S..'ın ortağı olduğunun anlaşıldığı ve ortağı olduğu şirketin keşidecisi olan çeklerin verildiği, dosyadaki sözleşmeden davacı A. I. D. İ.S.Fransa şirketindeki 1.000.000 Euro tutarındaki cari hesap alacağı üzerindeki haklarının S.. S..'a devredildiğinin de belirtildiği, davacıya davalı tarafından 1.250.000 Euro ödeme yapıldığı ve buna tarafların itirazının olmadığı, davada sözleşmeden kalan 800.000 Euro'nun talep edildiği, toplantının telekonferansla yapılıp yapılmamasının tartışılmasına gerek olmayıp imza altına alınarak geçerli hale getirildiği, taraflar arasında geçerli bir hisse devir sözleşmesinin olup, bu konuda ayrıca kısmi ödeme dahi yapılmış olduğu, talep bakiyeye yönelik olup davacının bu bedeli geçerli bir devir sözleşmesine göre talep edebileceği, dava dilekçesinde alacağın tahsiline değilmiş ise de % 40 tazminat talebinde de bulunulduğu nazara alındığında davanın itirazın iptali davası olarak kabulünün gerekeceği gerekçesiyle, davacı tarafından davalı O.. Dış. Tic. Ltd. Şti hakkında açılan davanın reddine, davalının bu yöndeki %40 tazminat talebinin reddine, davalı S.. S..'ın Fatih 3.İcra Müdürlüğünün 2009/367 esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 850.060,27 Euro üzerinden devamına, asıl alacak 800.000 Euro'ya takip tarihi itibarı ile 3095 sayılı yasanın 4/a maddesinin uygulanmasına, fazla talebin reddine, davacının % 40 (733.534,00 TL) tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalılar vekili ve katılma yolu ile davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, yabancı tabiyetli anonim şirket hisselerinin devir bedelinin ödenmediği iddiası ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
1-Davacı vekili, müvekkilinin, merkezi yurt dışında bulunan "S.. İ.. SA Lüksemburg” unvanlı dava dışı şirkette bulunan hisselerini 23/05/2005 tarihli sözleşme gereğince 2.050.000 Euro bedel karşılığında davalı S.. S..'a sattığını, hisse satım sözleşmesinde yer alan 2.050.000 Euro tutarındaki meblağa istinaden müvekkiline takip borçlusu S.. S.. ve ortağı olduğu diğer takip borçlusu O..Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından çeşitli tarihlerde toplam 1.250.000 Euro ödendiğini ancak geri kalan miktarın ödenmediğini ileri sürerek eldeki davayı açmış, mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda değinilen gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dosya içeriği itibariyle taraflar arasında yapıldığı iddia edilen sözleşme kapsamında dava dışı Lüksemburg uyruklu anonim şirket hisselerinin davacı tarafından davalı S.. S..'a devredildiğinin iddia edildiği anlaşılmaktadır. Davalılar Türkiye Cumhuriyeti, davacı Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı uyruklu olup, davaya konu devir işleminin yapıldığı şirket ise Lüksemburg tabiiyetindedir. Mahkemece yapılan araştırma sonunda söz konusu şirket hisselerinin devre konu olup olmadığı, devre konu edilmişse devir işleminin usulüne uygun şekilde yapılıp yapılmadığı hususları incelenmiş, bu kapsamda taraflar arasında geçerli bir devrin varlığı sonucuna ulaşılmıştır. Buna karşın, devir işleminin hangi hukuk sistemi içinde geçerli olduğu, bir başka anlatımla, davaya konu edilen hisse devrinin hangi ülkenin hukuku kapsamında değerlendirildiği hususunda inceleme yapılmış değildir. Nitekim, dosya içinde mevcut bilirkişi raporunda da bu yönde bir değerlendirme bulunmamaktadır. Bu durumda mahkemece, öncelikle kanunlar ihtilafı kapsamında, taraflar arasında yapıldığı iddia olunan sözleşmenin geçerli olup olmadığının tespitinde, hangi ülkenin hukukunun uygulanmasının gerektiği üzerinde durulduktan sonra devrin varlığı ya da geçerliliği konusunda değerlendirme yapılması gerekirken, yazılı şekilde sonuca gidilmesi doğru görülmemiş, hükmün davalı S.. S.. yararına bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekili ile davalı O..Ltd. Şti’nin tüm, davalı S.. S.. vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı S.. S.. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı S.. S.. yararına BOZULMASINA (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekili ile davalı O.. Ltd. Şti. vekilinin tüm, davalı S.. S.. vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, takdir olunan 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı S.. S..'a verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacı ve davalı S.. S..'a ayrı ayrı iadesine, alınmadığı anlaşılan 25,20 TL temyiz ilam harcının davalı O..Dış Ticaret Ltd. Şti.'nden alınmasına, 30.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.